İçeriğe atla

Dilbilimci Vladislav

Dilbilimci Vladislav (Bulgarca ve SırpçaВладислав Граматик; fl. 1456–79), hem Bulgar hem de Sırp[1][2] edebiyat külliyatının bir parçası olarak kabul edilen, orta çağ Bulgaristan ve Sırbistan'ında aktif bir Bulgar[3][4][5] Ortodoks Hristiyan keşiş, yazar, tarihçi ve ilahiyatçıydı. El yazmaları koleksiyonları, 13.ve 15. yüzyıllar arasında üretilen çevirilerin ve orijinal Bulgar ve Sırp metinlerinin bir özetini teşkil etmektedir.

Metinleri 1465 Koleksiyonu'ndan başlayarak sırasıyla 1470'lerde ve 1480'lerde derlenen Zagreb Koleksiyonu (1469), Adrianti Koleksiyonu (1473), Rila Panegyric (1479) ve diğer iki metin koleksiyonundan başlayarak düzenlenmiştir.[6]

Kişisel hayatı

Vladislav y. 1420'de, Sırp Despotluğu'ndaki Novo Brdo köyünde (günümüzde Kosova'da [a]) doğdu. Novo Brdo 1455'te Osmanlıların eline geçti ve Despotluk 1459'da düştü. Tarihçiler, eğitimini Konstantin Kosteneçki'nin okulunda aldığını iddia etmektedir. 1455'te Kumanova'nun hemen kuzeyindeki Mlado Nagorichane köyüne taşındı. Vladislav, hayatının çoğunu Skopska Crna Gora dağının eteğindeki bir manastırda geçirdi. Rila Manastırı'nda da kaldığına dair kanıtlar bulunur; manastırda, Aziz John'un Kalıntıları Üzerine ve Bulgar azizi Aziz John Rila üzerine diğer eserlerini kaleme aldı.[7]

Klaus Trot, Vladislav'ın dilinin Novo Brdo çevresinin Sırpça konuşma özelliklerini taşıdığını ifade etmektedir.[8] Vladislav'ın dili, Sırp fonetik özelliklerini yansıtsa da Bulgarca morfolojik ve sözdizimsel özelliklerini de yansıtır.[9]

Kendisine ithaf edilen yazmalar

  • 21 Kasım 1456'dan 11 Kasım 1457'ye (yaklaşık bir yıl) kadar olan dönemde "Nikola Spančević'in evinde, Mlado Nagoričino'da" (U Nagoričinu mladom v domu Nikole Spančevića) yazılmış bir koleksiyon. Son sözleri "yazar Vladislav bu kitabı Novo Brdo'dan yazdı" (Vladislav dijak pisa knjigu Siju ot Novoga Brda) idi.
  • Filozof Konstantin'in Hayatı (1469);[10][11] Hazar Polemik 26 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. : Dokuzuncu yüzyılda yazılan Selanik'li Konstantin, St. Cyril'in Hayatı'nın 1469 tarihli versiyonu. "Zagreb Koleksiyonu" olarak da adlandırılır.
  • "Adrianti Koleksiyonu" (1473)
  • Vaazlar ve azizlerin hayatları, Aziz 'lı Johnila (ö. 946) (Rila'nın Hikâyesi, 1479).[12] Kumanova yakınlarındaki Matejca Manastırı'nda Mara Branković'in (Sırbistan'dan, George Brankovic'in kızı, Stefan Lazarevic'in kız kardeşi, Yunanlar tarafından Maria olarak bilinir) yardımıyla çeviri.[13][14]
  • Aziz John'un Rila Manastırı'ndaki kalıntılarının çevirisi üzerine.[15]
  • Çar Simeon'un Yunanca çevirilere sponsor olması ve Preslav Konseyi'nde Knjaz olarak yeniden yerleştirilmesi üzerine anlatılar.[16]

Mirası

Sırbistan ve Bulgaristan'ın edebi korpusunun bir parçası[17] olarak kabul edilir.[18][19]

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ Kosova, Kosova Cumhuriyeti ile Sırbistan Cumhuriyeti arasındaki toprak anlaşmazlığının konusudur. Kosova Cumhuriyeti tek taraflı olarak 17 Şubat 2008'de bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova'yı kendi egemenliğinin bir parçası olarak kabul etmeye devam ediyor. İki hükûmet, Brüksel Anlaşması'nın bir parçası olarak 2013'te ilişkileri normalleştirmeye başladı. Kosova, Birleşmiş Milletler üyesi 193 devletin 97'si tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmış durumdadır. Toplamda, BM üyesi 112 devlet Kosova'yı bir noktada tanıdı ancak bunlardan 15'i daha sonra tanımalarını geri çekti.

Kaynakça

Genel
  1. ^ "Stara Srpska Knjizevnost". Scribd (İngilizce). 29 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2018. 
  2. ^ "Jovan Deretic: Kratka istorija srpske knjizevnosti". www.rastko.rs. 1 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2018. 
  3. ^ Kiril Petkov, The Voices of Medieval Bulgaria, Seventh-Fifteenth Century: The Records of a Bygone Culture, East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, BRILL, 2008, 9047433750, p. 559.
  4. ^ Dmitrij Tschizewskij, Comparative History of Slavic Literatures, translated by Richard Noel Porter, Martin P. Rice, Vanderbilt University Press, 1971, 0826513719, p. 45.
  5. ^ Mateja Matejić, Karen L. Black, A Biobibliographical handbook of Bulgarian authors, Slavica Publishers, 1981, 0893570915, p. 76.
  6. ^ Khristova.
  7. ^ The New Encyclopædia Britannica, Volume 2, Encyclopædia Britannica, inc. 2003, 0852299613, p. 621.
  8. ^ Klaus Trost, Untersuchungen zur Übersetzungstheorie und praxis des späteren Kirchenslavische, 1978, p. 29
  9. ^ Slavistische Beiträge, Bände 67–69, Otto Sagner Verlag, 1973, 387690076X, Seite 148.
  10. ^ Sex and Society in the World of the Orthodox Slavs, 900-1700; by Eve Levin (1995) p. 64
  11. ^ Selected Writings: Early Slavic Paths and Crossroads / Volume 6 Part 2; by Roman Jakobson (1985) pp. 207-239
  12. ^ History of European Literature by Annick Benoit (2000) p. 173
  13. ^ Byzantine Style, Religion and Civilization: In Honour of Sir Steven Runciman; by Elizabeth Jeffreys (2006) pp. 83-85
  14. ^ The Byzantine Lady: Ten Portraits, 12501500 (Canto); by Donald M. Nicol (1994) p.110
  15. ^ Виртуална библиотека „Словото“. 5 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Владислав Граматик, „Разказ за пренасяне мощите на Иван Рилски в Рилският манастир“; Стара българска литература. Том 4. Житиеписни творби. Български писател, c. 1986.
  16. ^ Byzantine Style, Religion and Civilization: In Honour of Sir Steven Runciman; by Elizabeth Jeffreys (2006)
  17. ^ The cultural treasury of Serbia. IDEA. 1998. s. 158. 
  18. ^ Comparative History of Slavic Literatures. Vanderbilt University Press. 2000. s. 45. ISBN 0-8265-1371-9. 
  19. ^ A Biobibliographical handbook of Bulgarian authors. Slavica Pub. 1982. ss. 76-77. ISBN 0-89357-091-5. 
Özel
  • Khristova, Boriana (1996). Opis na rakopisete na Vladislav Grammatik (Catalogue of manuscript texts by Vladislav The Grammarian) (Bulgarca). Veliko Tarnovo. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Kosova Muharebesi</span> 28 Haziran 1389daki muharebe

I. Kosova Savaşı veya Birinci Kosova Meydan Muharebesi, Sultan I. Murad önderliğindeki Osmanlı ordusu ile Sırp kumandanı Lazar Hrebelyanoviç önderliğindeki çok uluslu Balkan ordusu arasında 28 Haziran 1389 tarihinde yapılan muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Gilan, Kosova</span> Kosovada kent

Gilan, Kosova'nın doğusunda bir şehir.

I. Boris ya da Boris-Mihail, 852-889 yılları arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti'nin ve Ön Bulgarların ilk Hristiyan hanı. Hristiyanlığa geçtiğinde "Mihail" adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Kosova</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Kosova, resmî adıyla Kosova Cumhuriyeti, Balkanlar'da bulunan ve dünyada sınırlı tanınırlığa sahip denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Kuzeyde ve doğuda Sırbistan, güneyde Kuzey Makedonya ve Arnavutluk, batıda ise Karadağ ile komşudur. 1999'da Birleşmiş Milletler kontrolü altına alınan Kosova, 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Mart 2020 itibarıyla 97 ülke tarafından tanınmaktadır. Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan Sırbistan, bölgeyi kendisine bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi olarak kabul etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sırp İmparatorluğu</span>

Sırp İmparatorluğu, Sırp Krallığı'nın devamı olarak kurulan bir Orta Çağ devletiydi. İmparatorluk, devletin sınırlarını önemli ölçüde genişleten Stefan Duşan tarafından 1346'da kurulmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Vilayeti</span>

Kosova Vilayeti 1877 yılında kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayeti. Vilayetin merkezi önce Priştine sonra Üsküp olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Marko</span>

Marko ya da Marko Mrnjavčević, lakabı Kraljević (Sırp-Hırvatça telaffuz: [mâːrko mr̩̂ɲaːʋt͡ʃeʋit͡ɕ], 1371-1395 arasında de jure Sırp kralı ve Osmanlı Vasalı. Güney Slav halklarının ulusal kahramanıdır. Yaşamı ve kişiliği Sırp, Rumen, Bulgar ve Arnavut folklorunda zengin ayrıntılarla işlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kumanova Muharebesi</span> 23-24 Ekim 1912de yaşanmış ilk Balkan Savaşları muharebesi

Kumanova Muharebesi 23-24 Ekim 1912 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu topraklarının Sırbistan Krallığı'na yakın bölgesinde (Kumanova) yapılan bu muharebe Birinci Balkan Savaşı'nın başlıca muharebelerinden biridir. Savaş başlangıcından sonra kısa sürede Sırpların kazandığı önemli muharebelerden biri olup bu bozgun sonrası, özellikle firar eden askerlerden kaynaklı; ağır insan gücü kayıpları nedeniyle; Osmanlı yönetimi Vardar Ovası ve Makedonya'nın büyük kısmını, artlarında büyük miktarda top ve savaş malzemesi bırakarak terk etmek zorunda kalmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Konstantin Dragaš</span> Konstantin Dragaš

Konstantin Dejanović, Konstantin Dragaš olarak da bilinir, Sırp İmparatorluğunun düşmesinden sonra Osmanlı İmparatorluğu hükümdarlığı altında doğu Makedonya'da büyük bir vilayeti yönetmiş Dejanović Hanedanı'na mensup Sırp asildir. 1371 yılında yapılan Sırp aristokrasisinin büyük kısmının yok edildiği Çirmen Muharebesi'nden itibaren Osmanlı vasalı olan ağabeyi Jovan Dragaš'ın yerine geçmiştir. Kardeşlerinin kendi hükûmetleri vardı ve Nemanjić tarzı sikke bastırmışlardı. Kızı Helena Dragaš, Bizans İmparatoru II. Manuil ile 1392 yılında evlenmiştir. 17 Mayıs 1395 tarihinde Sırp önde gelen liderleri Stefan Lazarević ve Marko Mrnjavčević ile beraber Osmanlılara hizmet ederken Eflak'a karşı yapılan Rovine Muharebesi'nde ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Dejanović Hanedanı</span> Orta Çağda yaşamış soylu bir aile

Dejanović ya da Dragaš Hanedanı Orta Çağ'da yaşamış, Stefan Dušan (1331-1355), V. Stefan Uroš (1355-1371) ve 1371 yılında yapılan Çirmen Muharebesi sonrası girilen çöküş döneminde Sırp İmparatorluğu'na hizmet etmiş soylu bir Sırp hanedanıdır. Çirmen Muharebesi sonrası Osmanlı Devleti ile vasallık ilişkisinde bulunmuştur. Hanedan dönemin en önemli aileleri arasında sayılır ve bir zamanlar kabaca bugünkü Sırbistan, Bulgaristan ve Makedonya'nın topraklarının birleştiği bölgede hakimiyet kurmuştur. Son iki Bizans İmparatoru anne tarafından bu hanedana mensuptur.

<span class="mw-page-title-main">Morava mimari okulu</span>

Morava mimari okulu, Orta Çağ Sırbistan'ında Nemanjić Hanedanı ve takipçileri tarafından 1370 sonrası dönemi kapsayan, geç dönem bizans sanatı içerisinde değerlendiren mimari okuldur. Orta Çağ Sırp sanatı içerisinde en özgün ve bağımsız stil olarak değerlendirilir.

Dirrahium Muharebesi, Şubat 1018'de gerçekleşmiş Bizans-Bulgar savaşlarının bir parçasıdır. Bulgar çarı İvan Vladislav, Adriyatik Denizi'nin güneydoğu kıyısındaki gücünü tesis etmeye çalışması sonucu oldu. Dirrahium'a karşı bir orduya komuta etti ve orayı kuşattı, ancak şehrin savunucularının karşı saldırısı sırasında öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Stefan Duşan</span> 1331-1355 Sırp İmparatoru

Stefan Uroş IV Duşan ; y. 1308 – 20 Aralık 1355) veya bilinen adıyla Güçlü Duşan, 1331 ile 1355 yılları arasında Sırbistan Krallığı ve Sırp İmparatorluğu Hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Presyan (İvan Vladislav'ın oğlu)</span> Bulgar prensi, Bizans generali

Presyan, bazen II. Presyan olarak kullanılır, Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun son çarın İvan Vladislav'in muhtemelen en büyük oğludur, Bizans İmparatorluğu'nun Bulgaristan'ı fethinden sonra, y. 1029 yılında tahtı gasp etmek için bir komploya katılmasına kadar Bizans hizmetinde bulunmuştur. kör edilip, saçının kesilip, manastıra kapatılmıştır, o noktadan sonra hakkında tarihsel kayıt bulunmamaktadır.

İnceğiz Muharebesi, I. Bayezid'in oğulları Mehmed Çelebi ve Musa Çelebi arasında Konstantinopolis yakınlarında Fetret Devri'nin son zamanlarında meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kometopuli Hanedanı</span> Bulgar kraliyet hanedanı

Kometopuli Hanedanı Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun son kraliyet hanedanıdır, y. 976 yılından Bulgaristan'ın 1018'de Bizans egemenliğine girmesine kadar hüküm sürmüştür. Hanedanlığın en önemli üyesi olan çar Samuil, 40 yılı aşkın süre Bizans fetihlerine başarıyla direnmesiyle ünlüdür. Bazen Kometopuli krallığına Batı Bulgar Krallığı veya Batı Bulgar İmparatorluğu olarak isimlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Konstantin ve Frujin İsyanı</span>

Konstantin ve Fruzhin İsyanı, Osmanlı yönetimine karşı olan ilk Bulgar ayaklanmasıdır. 15. yüzyılın başlarında iki Bulgar soylu tarafından organize edildi ve bir Hristiyan koalisyonu tarafından desteklendi, ancak Bulgaristan'a bağımsızlık kazandıramadı.

<span class="mw-page-title-main">Jovan Uglješa</span> Bir Sırp soylusu

Jovan Uglješa ya da Uglješa Mrnjavčević, Mrnjavčević ailesinin bir Sırp Orta Çağ asili ve Sırp İmparatorluğu'nun en önde gelen kodamanlarından biriydi. Sırp Kralı Vukašin Mrnjavčević'in kardeşi olan Sırp İmparatoru V. Stefan Uroš'dan despot unvanını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nobırda Kuşatması (1440-1441)</span>

Nobırda kuşatması veya Novo Brdo kuşatması, Sırp Despotluğu'nun elindeki önemli bir müstahkem maden kasabası olan Nobırda'nın Osmanlı İmparatorluğu güçleri tarafından kuşatılması olayıdır. Kuşatma 1440'ta başladı ve 27 Haziran 1441'de kalenin ele geçirilmesiyle sona erdi. Kuşatma sırasında Sırp garnizonu, Ragusa Cumhuriyeti vatandaşları tarafından desteklendi.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan-Suudi Arabistan ilişkileri</span>

Suudi-Sırp ilişkileri, Suudi Arabistan ve Sırbistan arasındaki ikili ilişkileri ifade eder.