İçeriğe atla

Didube Panteonu

Koordinatlar: 41°43′45″K 44°47′08″D / 41.72917°K 44.78556°D / 41.72917; 44.78556
Didube Panteonu
Harita
Genel bilgiler
TürMezarlık
KonumTiflis
Koordinatlar41°43′45″K 44°47′08″D / 41.72917°K 44.78556°D / 41.72917; 44.78556
Açılış1915

Didube Panteonu (Gürcüce: დიდუბის პანთეონი; okunuşu: "didube p'anteonu"), Tiflis'in Didube semtinde yer alan ve Gürcistan'ın önde gelen yazarların, sanatçıların, bilim insanlarının ve siyasi aktivistlerin gömüldüğü mezarlıktır.

Ünlü Gürcü şair Nikoloz Barataşvili'nin naaşı Nisan 1893'te Gence'den Tiflis'e getirilerek Didube semtindeki kilisenin yanına toprağa verildi. Aynı yıl ünlü Gürcü yazar Aleksandre Kazbegi ölünce, Stepanetsminda'da gömüldü. Toplumca tanınan kişilerin değişik mezarlıklarda bulunması, Gürcistan'da bir panteonun kurulması konusunu aktüel hale getirdi. Bunun üzerine 1915 yılında Didube Mezarlığı panteona dönüştürüldü. Didube Panteonu, Sovyet döneminde de kullanılmaya devam edildi. Günümüze panteonda 800'den çok mezar bulunmaktadır ve pek çok Gürcü yazar, sanatçı, ressam ve bilim insanı burada toprağa verilmiştir. Bu kişiler arasında, Pavle İngorokva, Miheil Tamaraşvili, Rezo İnanişvili, Niko Lortkipanidze, Elia Abuladze, Tengiz Abuladze, Rezo Çheidze, Lado Asatiani, Erlom Ahvlediani, Akaki Bakradze, Miheil Tumanişvili, Sopiko Çiaureli sayılabilir.[1]

Tiflis'te Mtatsminda Panteonu adında ikinci bir panteon daha bulunmaktadır. Ana Kalandadze, Nodar Dumbadze, Vaja Pşavela, Zakaria Çiçinadze, Otar Çiladze, Veriko Ancaparidze ve Galaktion Tabidze gibi ünlüler ise, Tiflis'teki bu panteonda toprağa verilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ ""Panteonlar" - Tiflis Belediyesi (Gürcüce)". 6 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Vaja Pşavela</span>

Vaja Pşavela, Gürcü edebiyatının en önemli adlarından biridir. Büyük ölçüde mitolojiden esinlenerek son derece farklı eserler vermiştir. Yapıtlarına felsefi boyutlar kazandırmış ve büyük şairlik yeteneğiyle özgün bir şiirsel dünya yaratmıştı. Yaşamının büyük bölümünü dağlarda, ıssız yerlerde geçirmesine karşın, o da İlia Çavçavadze ve Akaki Tsereteli gibi, tüm yaşamı boyunca ülkesine hizmet etmeyi bir borç olarak kabul etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Taşkıran, Posof</span> Posofda bir köy

Taşkıran, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Sopiko Çiaureli, Gürcü Sovyet sinema ve tiyatro oyuncusu. Özellikle, Gürcü yönetmen Tengiz Abuladze ve Tiflisli Ermeni yönetmen Sergei Parajanov’un filmlerindeki rolleriyle ünlendi. Çiaureli’nin oynadığı filmler, Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde de gösterildi. Çiaureli, Sovyetler döneminde uluslararası festivallerde yedi kez “en iyi kadın oyuncu” seçilen tek sinema oyuncusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Çatalköprü, Ardahan</span>

Çatalköprü, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Nodar Dumbadze</span>

Nodar Dumbadze, dünyaca ünlü Gürcü yazardır. 20. yüzyıl Gürcü edebiyatının en ünlü adlarından biridir. Romanları otobiyografik özellikler taşır. Güneşi Görüyorum (1967) adlı romanı Almancadan ve Güneşli Gece (2015) ile Ben, Ninem, İliko ve İlarion adlı romanları ise Gürcüceden Türkçeye çevrilerek yayımlanmıştır.

Otar Çiladze, Gürcü şair ve yazardır. Stalin sonrası dönemde Gürcü edebiyatının canlanmasında belirleyici rol oynadı. Romanlarında Sümer ve Yunan mitolojilerinden büyük ölçüde yararlandı. Efsanevi bir Yunan anlatısını trajik bir aşk hikâyesiyle birleştiren Yolda Bir Adam Gidiyordu adlı epik romanı Türkçeye çevrilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nina Sublatti</span>

Nina Sulaberidze, Gürcü şarkıcı, şarkı yazarı, hattat ve model.

<span class="mw-page-title-main">Miheil Cavahişvili</span>

Miheil Cavahişvili , Gürcü yazar.

<span class="mw-page-title-main">Giorgi Leonidze</span> Gürcü şair

Giorgi Leonidze, Gürcü şair ve yazar. "Dilek Ağacı" adlı öyküsü, Gürcü sinema yönetmeni Tengiz Abuladze'nin aynı adlı filmine esin kaynağı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Vilayeti</span>

Gürcistan Vilayeti, Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirdiği topraklara erken dönemde yaptığı tahrirlerde verdiği isimdir. Nitekim Osmanlı Devleti'nin Gürcülerden ele geçirdiği topraklar 1574 ve 1595 tarihli tahrir defterlerinde "Gürcistan Vilayeti'nin mufassal defteri" anlamında Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayda geçirilmiştir. Bununla birlikte tahrir defterlerinin tutulduğu dönemden önce Gürcülerden ele geçirilen veya Osmanlı Devleti'nin sınrındaki Gürcü topraklarına da "Gürcistan Vilayeti" dendiği İbrahim Peçevi'nin tarihinden de anlaşılmaktadır. Sonraki dönemde Gürcistan Vilayeti yerine Çıldır Eyaleti adı kullanılmıştır. Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği topraklar uzun tarih dilimi boyunca "Osmanlı Gürcistanı", "Türk Gürcistanı", "Müslüman Gürcistan" şeklinde de adlandırılmıştır.

Adigeni, Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Adigeni Belediyesi’nde bir kasabadır. Ahaltsihe Havzası’nda, Kvabliani Deresi’nin kıyısında, Ahaltsihe-Batum kara yolu üzerinde yer alır. Ahaltishe kentine 32 km uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mtatsminda Panteonu</span>

Mtatsminda Panteonu, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te, Mtatsminda tepesindeki panteondur. Gürcü yazarların ve toplum adamlarının toprağa verildiği bu mezarlık, Gürcü Yazarlar ve Toplum Adamları Mtatsminda Panteonu olarak da bilinmektedir. Mezarlık Mama Davit Manastırı etrafında yer alır. Tiflis kentinde, Didube Panteonu'ndan sonraki ikinci panteon olan Mtatsminda Panteonu'nun kuruluş fikri, 1915 yılında, Gürcü şair ve yazar Akaki Tsereteli'nin toprağa verildiği günlerde ortaya çıktı. Ne var ki panteon ancak 1929 yılında açılabildi. Bugün burada 53 mezar bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İoseb Kipşidze</span>

İoseb Aleksis Kipşidze, Gürcü dilbilimci ve filolog. Tiflis Üniversitesi Yönetim Kurulu Akademik Sekreteri ve üniversitedeki ilk dilbilim profesörüydü. 1918-1919 yılları arasında üniversitenin Gürcüce bölümünün başkanlığını yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Grigol Veşapeli</span>

Grigol Veşapeli, Gürcü siyasetçi ve gazetecidir. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Kurucu Meclisi üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Tedo Sahokia</span>

Tedo Sahokia, Gürcü yazar, çevirmen, etnograf ve sözlükbilimci.

Gürcistan kültürü, ülkenin uzun tarihi ile beraber gelişmiş, Gürcü dili ve alfabesi üzerine dayanan güçlü bir edebiyat geleneği ve eşsiz bir ulusal kültür barındırmaktadır. Bu özelliği güçlü bir ulusal kimlik sağlayarak tarih boyunca tekrarlanan yabancı işgali ve asimilasyon çabalarına rağmen Gürcü kimliğinin korunmasına yardımcı olmuştur.

Rabat, Orta Asya ve İran'da 7-8. yüzyıllarda, bir yerleşmenin zanaat ve ticaret erbabının yerleştiği dış semtlerine deniyordu. Rabatlar 9-10. yüzyıllarda siyasal ve iktisadi yaşamın merkezi haline gelmiştir. Arapça kelime Gürcü diline "rabati" (რაბათი) olarak girmiştir.

Givi Irakli Maçavariani, Gürcü dilbilimci ve profesör.

<span class="mw-page-title-main">İvane Rostomaşvili</span>

İvane Rostomaşvili, Gürcü öğretmen, gazeteci, yazar ve ansiklopedici.

<span class="mw-page-title-main">Miheil Tamaraşvili</span>

Miheil Tamaraşvili, Michel Tamarati ve Mikel Tamaraşvili olarak da bilinir,, Gürcü Katolik rahip ve tarihçisidir. Gürcü Hristiyanlığını anlatan Fransızca L'Église géorgienne des origines jusqu'à nos jours adlı çalışmasıyla tanınır.