İçeriğe atla

Devlet Güvenlik Servisi (Yugoslavya Federal Cumhuriyeti)

Devlet Güvenlik Servisi, (Sırpça: Služba državne bezbednosti; Kiril Sırpça: Савезна република Југославија) Yugoslavya Federal Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı içinde, ülkeyi iç tehditlerden korumayı amaçlayan güvenlik kurumuydu.

Tarihçe

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin Devlet Güvenlik İdaresi'nin (UDBA) feshedilmesinden sonra Mart 1991'de kuruldu. Bu servis 1 Ağustos 2002'de Güvenlik Bilgi Ajansı (BIA) ile değiştirilmek üzere Temmuz 2002'de feshedildi.

Özel Kuvvetler

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) nezdindeki duruşma serisindeki iddianameye göre, Yugoslav Paramiliterleri olarak da bilinen Yugoslav Özel Kuvvetleri, Devlet Güvenlik Servisi tarafından veya Devlet Güvenlik Servisi'nin yardımıyla gizli olarak kuruldu.[1] Bunların arasında Sırp Gönüllü Muhafızları (Arkan'ın Kaplanları), Özel Harekat Birimi (Kızıl Bereliler) ve Akrepler vardı.[2]

Resmi olarak, Özel Operasyonlar Birimi (JSO / Sırbistan) 1996'dan önce Devlet Güvenlik Servisi'ne dahil değildi.

Yöneticileri

Kaynak:[3]

Devlet Güvenlik Servisi Yöneticileri Listesi
Sıra Adı Göreve Gelişi Görevden Ayrılışı
1 Zoran Janaćković

(1939–2015)

31 Ekim 1990 30 Aralık 1991
2 Jovica Stanišić

(d. 1950)

1 Ocak 1992 26 Ekim 1998
3 Radomir Marković

(d. 1946)

27 Ekim 1998 25 Ocak 2001
4 Goran Petrović

(d. 1961)

26 Ocak 2001 15 Kasım 2001
5 Andreja Savić

(d. 1947)

15 Kasım 2001 1 Ağustos 2002

Kaynakça

  1. ^ Carla Del Ponte/Serge Brammertz (10 Temmuz 2008). "The Prosecutor vs. Jovica Stanišić & Franko Simatović - Third Amended Indictment" (PDF). International Tribunal for the Former Yugoslavia. 24 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Aralık 2010. 
  2. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; icty2 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  3. ^ "Serbian ministries, etc". rulers.org. B. Schemmel. 20 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Federasyon</span> genellikle siyasal anlamda; dışişleri üniter, içişleri federe sistemi olan devletler topluluğu

Federasyon veya federal devlet, coğrafi yapılarına göre oluşmuş birden fazla devletin kendi istekleriyle bir araya gelerek dışarıya karşı tek bir siyasal güç olarak görülmeleri ve bu amaçla kurdukları örgütün, kendisini oluşturan devletlerin üzerinde olması; iç işlerinde ise, yine aralarındaki anlaşmaya göre geniş veya dar ölçüde özerk olmaları ile oluşan topluluk.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan</span> Güneydoğu Avrupa ve kısmen Orta Avrupada yer alan ülke

Sırbistan, resmî adıyla Sırbistan Cumhuriyeti (

<span class="mw-page-title-main">Sırp Cumhuriyeti</span> Bosna-Hersek Federasyonunun içinde bulunan Sırp Cumhuriyeti bölgesi

Sırp Cumhuriyeti, Bosna-Hersek'in iki entitesinden biri, diğeri ise Bosna-Hersek Federasyonu'dur. Ülkenin kuzeyinde ve doğusunda yer almaktadır. En büyük şehri ve idari merkezi, Vrbas nehri üzerinde yer alan Banja Luka'dır.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti</span> 1945-1992 yıllarında Balkanlarda bulunan sosyalist federal cumhuriyet

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti, Balkanlar'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyet. Devletin bulunduğu alanda bugün Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Krallığı</span> 1918den II. Dünya Savaşının sonuna kadar Balkanların batısında var olmuş devlet

Yugoslavya Krallığı, Güneydoğu ve Orta Avrupa'da 1918'den 1941'e kadar var olan bir devletti. 1918'den 1929'a kadar resmî olarak Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı olarak adlandırıldı, ancak kökenleri nedeniyle Yugoslavya terimi onun günlük konuşma dilindeki adıydı. Devletin resmi adı 3 Ekim 1929'da Kral I. Aleksandar tarafından Yugoslavya Krallığı olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Federal Cumhuriyeti</span>

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Balkanlar’da yer alan, iki cumhuriyetten oluşan ve 1992-2003 yıllarında yaşamış olan bir devlettir. Ülke iç savaşta parçalanan Yugoslavya SFC'nin sınırları değişen devamı sayılabilir. 2003'te devletin resmi adı değişti ve Sırbistan-Karadağ adı alındı. Devletin bulunmuş olduğu alanda bugün Sırbistan, Karadağ ve Kosovatanınma süreci bulunur.

Yugoslav Halk Ordusu, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin ve 1945'ten 1992'ye kadar olan öncüllerinin ordusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Makedonya pasaportu</span>

Makedon pasaportu veya Kuzey Makedonya pasaportu uluslararası seyahat amacıyla Kuzey Makedonya vatandaşlarına verilir. Dağıtım sorumluluğu İçişleri Bakanlığı'na aittir. Pasaportun geçerliliği 10 yaşından küçük kişiler için 5 yıldır. Çocukların yaşları 4 ise ve pasaportunun geçerliliği iki yıl ile sınırlıdır. Makedon pasaportu Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tavsiye ettiği standartlar ile uyumludur. Son Makedon pasaportu bir biyometrik pasaportdur. Makedonca'nın yanı sıra tercihe göre Arnavutça, Türkçe ve Boşnakça gibi resmi tanınan azınlık dilleri de pasaportta yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya</span> Eski bir Balkan devleti

Yugoslavya, Balkanlar’ın batısında 20. yüzyılda, üç defa farklı yapı ve idari şekille kurulmuş olan bir devlet olmuştur. Bu ada sahip olan devlet, 1918-2003 yıllarında çeşitli idari yapılarda varlığını sürdürmüş bir Balkan devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti</span> Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ne bağlı anayasal-federal cumhuriyet

Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Karadağ Halk Cumhuriyeti" olan cumhuriyetin adı, 7 Temmuz 1963 tarihinde Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Makedonya Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Sırbistan Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Kuća Cveća</span> Josip Broz Titonun anıt mezarı

Çiçekler Evi, 4 Mayıs 1980 tarihinde ölen Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin eski lideri Josip Broz Tito'nun anıt mezarıdır. Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ın Dedinje mahallesinde bulunan Yugoslav Tarihi Müzesi'nin zemininde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Özel İletişim Servisi</span>

Rusya Federasyonu Federal Koruma Servisi Özel İletişim ve Bilgi Servisi bilgi güvenliği ve kriptanaliz/şifreleme içeren bilgilerin toplanması ve yabancı iletişim ve yabancı sinyallerin istihbarat analizi, yanı sıra Rusya'nın devlet muhabere ve bilgi sistemlerini korumaktan sorumlu Rusya Federal Koruma Servisi bir kripto istihbarat kuruluşudur. Bu Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Ajansı'nın eşdeğerdir.

<i>Titonun Mavi Treni</i> Titonun kullanımı için ayrılmış lüks tren

Tito'nun Mavi Treni, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin başkanı Josip Broz Tito'nun kullanımı için ayrılmış lüks tren. Günümüzde Sırbistan'ın başkenti Belgrad ile Karadağ'ın liman kenti Bar arasındaki Belgrad-Bar demiryolunda turistik amaçla işletilmektedir.

Kırmızı Bereliler veya Frankiler olarak da bilinen Özel Operasyonlar veya Özel Operasyonlara Özel Birimi, Devlet Güvenlik Servisi 'nin (RDB) seçkin bir özel kuvvetler polis birimiydi. JSO, 1996 yılında Željko Ražnatović "Arkan" ve Franko Simatović'in komutasındaki paramiliter birimlerinin birleştirilmesi ve bunların Sırp Devlet Güvenlik Servisi (RDB) başkanı Jovica Stanišić'in himayesinde Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin güvenlik sistemine dahil edilmesiyle kuruldu. 1996'dan Kasım 2001'e kadar, resmi olarak RDB'nin kontrolündeydi. Birim, Sırbistan Başbakanı Zoran Đinđić'in, birimin bazı üyelerinin katıldığı bir komplo sonucu öldürülmesinden sonra Mart 2003'te dağıtıldı.

UDBA, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin gizli servisiydi. 1946 yılında OZNA adıyla kurulmuş olup daha sonra başkent Belgrad'daki federal karargah tarafından koordine edilen altı federal cumhuriyetinin her biri için bir tane olmak üzere altı yarı bağımsız teşkilattan oluşmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Petar Stambolić</span>

Petar Stamboliç, 1963'ten 1967'ye kadar Yugoslavya Federal Yürütme Konseyi Başkanı ve 1982'den 1983'e kadar Başkanlık Konseyi Başkanı olarak görev yapan bir Sırp komünist politikacı.