İçeriğe atla

Derya-i Nur

Darya-i-Nur

Darya-i-Nur, (Farsça: دریای نور‎, "Işık Denizi" ya da "Işık Okyanusu" anlamına gelir; ayrıca Darya-i-Noor, Darya-e Noor, Daria-i-Noor ve Darya-ye Noor şeklinde telaffuz edilir) dünyadaki en büyük kesilmiş elmaslardan biridir, yaklaşık ağırlığı 182 karattır (36 g). Rengi uçuk pembedir, elmasların en nadir bulunanlarından biridir. .[1][2]

Tarihçe

Elmas tıpkı Koh-i-Nur gibi başta Hindistan'ın Andhra Pradeş eyaletindeki Paritala-Kollur Madeni olmak üzere Golkonda madenlerinden çıkarılmıştır. Babür imparatorları sahip olmuştur.[3]

Rıza Şah'ın üniformasındaki Darya-i-Nur

1739 yılında, İranlı Nadir Şah Kuzey Hindistan'ı işgal etti, Delhi'yi istila etti ve sonra kendi halkının birçoğunu katletti. Hindistan tacından döndüğü için Babür İmparatoru Muhammed'e karşılık olarak Koh-i-Nur, Darya-i-Nur ve Tavuskuşu tahtı dahil olmak üzere Mughallar'ın tüm efsanevi hazinelerini ele geçirdi. Tüm bu hazineler Nadir Şah tarafından İran'a taşındı ve Darya-i-Nur o zamandan beri orada kaldı.

Nadir Şah'ın ölümünden sonra, Darya-i-Nur torunu Shahrokh Mirza'ya miras kalmıştır. Sonra Alam Khan Khozeimeh ve İran'ın Zend hanedanı üyesi Lotf Ali Han Zend'a geçmiştir. Kaçar hanedanı kurucusu Muhammed Han Ağa, Zendler'i yendi ve Darya-i-Nur Kaçarlar'a geçti. Fath Ali Şah Kaçar'ın adı elmasın bir yüzüne yazıldı. Sonra Nasreddin Şah Kaçar elması bilezik olarak kullandı. Görünüşte bu elmasın Kiros tacını süsleyen bir elmas olduğuna inanmıştır. Bilezik gözden düştüğünde, elması broş olarak kullandı. Zaman zaman mücevher bir onur işareti olarak ülkenin yüksek statüdeki insanlarının bakımında kaldı. Muzaffereddin Şah Kaçar zamanına kadar Gülistan Sarayı hazine müzesinde gizlice tutuldu ve 1902'de Avrupa seyahati gerçekleştiğinde hükümdar bu elması şapkasını süslemek için kullandı. Pehlevi hanedanı kurucusu Rıza Şah, 1926'da elması taç giyme töreni sırasında kendi askeri şapkasını dekore etmek için ve 1967'de Muhammed Rıza Şah Pehlevi'nin taç giyme töreninde kullandı.

Muhtemel ilişkiler

1965'te, İran Saray Mücevherleri'ni araştıran Kanadalı bir ekip elmasın Babür İmparatoru Şah Cihan'ın tahtına çivili olan büyük elmasın bir parçası olabileceği sonucuna vardı ve 1642'de Darya-i-Nur'a "Büyük Tahttaki Elmas" (Fransızca: Diamanta Grande Table) diyen Fransız kuyumcu Jean-Baptiste Tavernier dergide bir açıklamada bulunmuştur. Bu elmas iki parçaya bölünmüş olabilir; büyük parçası Darya-i-Nur ("Denizin Işığı"); küçük parçasının ise İran İmparatorluk koleksiyonundaki bir taca çivilenmiş olan 60 karatlık (12 g) Ein-ül-Nur elması olduğuna inanılıyor.

Ayrıca bakınız

  • İran Saray Mücevherleri
  • Koh-i-Nur
  • Nassak Elması
  • Ünlü elmasların listesi

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2014. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2014. 
  3. ^ Deccan Heritage, H. K. Gupta, A. Parasher and D. Balasubramanian, Indian National Science Academy, 2000, p. 144, Orient Blackswan, ISBN 81-7371-285-9

Dış bağlantılar

Anna Malecka, "Darya-ye Nur: History and Myth of a Crown Jewel of Iran", Iranian Studies, http://dx.doi.org/10.1080/00210862.2017.1362952

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Elmas</span> mücevher olarak kullanılan, saydam, değerli taş

Elmas, bilinen en sert maddelerden biridir ve değerli bir taştır. Karbon elementinin bir modifikasyonu grafit, diğeri ise elmastır.

<span class="mw-page-title-main">Kaçar Hanedanı</span> 1789-1925 yılları arasında İranı yöneten Türk hanedan

Kaçar Hanedanı, İran'daki Azerbaycan Türklerinin Kaçar boylarından olan Kovanlı kolu tarafından kurulmuş ve 1794 ile 1925 yılları arasında hüküm sürmüş bir İran Devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Şah Cihan</span>

Şah Cihan veya Ebû’l Muzaffer Şehâbeddin Muhammed Sâhib-kıran, eşi Mümtaz Mahal uğruna Tac Mahal'i yaptırmasıyla tanınan ve Hindistan'da kurulmuş olan Babür İmparatorluğu'nu 1627-1658 yılları arasında yönetmiş olan beşinci Babür hükümdardır.

<span class="mw-page-title-main">Afşar Hanedanı</span> 18.yüzyılda Azerbaycan ve İran bölgesinde hüküm sürmüş bir Türk hanedan

Afşar hanedanı Şah Abbas döneminde Azerbaycan'dan kuzey Horasana yerleştirilmiş Afşar kabilesi ve on sekizinci yüzyılın ortalarında Afşar İmparatorluğu'nu yöneten hanedandır. Hanedan, 1736'da Safevi hanedanının son üyesini deviren ve kendisini Azerbaycan ve İran Şahı ilan eden ordu komutanı Nadir Şah tarafından kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Rızâ Pehlevî</span> Pehlevi Hanedanından son İran şahı

Muhammed Rızâ Pehlevî, 1941'den, ülkesini terk ettiği 1979'a kadar tahtta kalan İran şahıdır. Batı yanlısı bir dış politika izleyen Pehlevi, İran'ın son monarşik lideridir. Şehinşah ve Sayeh-eh-Hodah gibi imparatorluk unvanları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Zend Hanedanı</span> 18. yüzyılda İran bölgesinde kurulmuş bir İran hanedanı

Zend Hanedanı, 1750-1794 yılları arasında İran dolaylarında hüküm sürmüş İran devletidir. Hanedan, Luristan'da Nadir Şah Afşar tarafından doğu İran'a sürülmüş fakat onun ölümünden sonra tekrar geri gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nadir Şah</span> 1. Afşar Devleti Şahı

Nadir Şah Afşar, Afşar İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı olan Türkmen şahtır. İran tarihinin en güçlü hükümdarlarından biri kabul edilip, 1736'dan 1747'deki suikastına kadar Afşar İmparatoru ve İran şahı olarak hüküm sürmüştür. Batı Asya, Güney Kafkasya, Orta Asya ve Güney Asya'da birçok seferde savaşmıştır. Askeri dehası nedeniyle, bazı tarihçiler onu İran'ın Napolyonu veya İkinci İskender olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Hanlığı</span>

Karadağ Hanlığı, 1747 yılında bugün İran'a bağlı Azerbaycan bölgesindeki Karadağ (Karacadağ) topraklarında kurulmuş feodal devlettir. Karadağ kelimesi büyük dağ veya dağlık yer anlamına gelmektedir. Hanlığın başkenti Ahar şehri olup bir ara Kürdeşt'e taşınmıştır. Hanlığın batısında Hoy Hanlığı, doğusunda Lenkeran Hanlığı, kuzeyinde Karabağ Hanlığı, güneyinde Tebriz Hanlığı ve Erdebil Hanlığı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Ağa Muhammed Şah</span> Türk Kaçar Hanedanının kurucusudur.

Ağa Muhammed Şah, Kaçar Aşireti'nin reisi; 1794-1925 yılları arasında İran'a hakim olan Kaçar Hanedanı'nın kurucusudur. Aslen Kaçar kabilesinden Koyunlu kolunun aşiret reisiydi. Ağa Muhammed Han 1789'da İran Şahı olarak tahta çıktı, ancak Mart 1796'ya kadar resmen taç giymedi, 1794'te Zend hanedanlığından Lotf Ali Han'ı öldürmesiyle tahta çıktı. 17 Haziran 1797'de suikasta kurban gitti ve yeğeni Feth Ali Şah Tahta çıktı. Ağa Muhammed Han'ın Saltanatında başkenti Tahran yaparak İran'ın tekrar merkezi otoriteye kavuşmasını sağladı. Gürcistan'ın bağımsızlık ilan etmesiyle Tiflis'e şiddetli bir saldırı düzenleyerek 15,000 Gürcü esir İle İran'a geri döndü.

<span class="mw-page-title-main">Kerim Han Zend</span> Kerim Han Zend bir Kürt İran hükümdarı

Kerim Han Zend, 1705; Şiraz - 1 Mart 1779; Şiraz) İran'ın hükümdarı ve 1760 - 1779 yılları arasında İran'ın fiili Şah'ı ve Zend Hanedanı'nın kurucusu.

<span class="mw-page-title-main">Sadabad Sarayı</span>

Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi (Farsça: مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد), İran'ın başkenti Tahran'da bulunan bir saray.

<span class="mw-page-title-main">Gülistan Sarayı</span>

Gülistan Sarayı İran'ın başkenti Tahran'ın güneyinde, Erg Meydanı'nın yakınında eski Tahran surlarının sınırları içerisinde Kaçar Hanedanı dönemine ait bir saray.

<span class="mw-page-title-main">Kuh-i Nur</span>

Kuh-i-Nur,, 105.6 metrik karatlık, son kesiminide 21.6 gram ağırlığında ölçülmüş, dünyanın en büyük elmaslarındandır. Kuh-i-Nur'un kökeninin diğer çifti Darya-i-Nur ile birlikte Hindistan'ın Andhra Pradeş eyaletinde olduğu düşünülmektedir. Elmas tarih boyunca Hindu, Rajput, Babür, İran, Afgan, Sih ve sert bir şekilde savaşıp elması yağmalayarak elde eden İngiliz yöneticilerine ait olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">II. Ağa Han</span>

Âkâ Ali Şah II. Ağa Han ; Nizârî-İsmâ‘îlî Müslümanları'nın Kırk Yedinci İmâmı olan Aka Ali Şah Âkâ ‘Alî Şâh; 1830; Mehellat, İran - Ağustos 1885; Pune, Hindistan) için kullanılan bir ünvândı.

<span class="mw-page-title-main">Penahali Han</span>

Penah Ali Han, Azerbaycan'ın Terter şehrinde doğan Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve ilk hanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Şah (Babür imparatoru)</span>

Muhammed Şah, 12. Babür İmparatorudur. Asıl adı Ruşan Akhtar Bahadır olan Muhammed Şah, yönetimi sırasında Babür İmparatorluğunda idari açıdan dağılmaya sebep olan politikalar izlenmiş, sanat ve kültürde ise önemli gelişmeler yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Kale</span>

Kızıl Kale, Hindistan'daki Delhi şehrinde yer alan tarihi bir kaledir. 1857'ye kadar, 200 yıllık bir süre boyunca, Babür hanedanının imparatorlarının ana ikametgâhıydı. Delhi'nin merkezinde yer alır ve bir dizi müzeye ev sahipliği yapar. İmparatorları ve ailelerini barındırmaya ek olarak, Babür devletinin tören ve siyasi merkeziydi ve bölgeyi etkileyen olayların merkezinde yer almaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Kuli Han Kaçar</span>

Mirza Kuli Han Kaçar, Pers prens. Kaçar Hanedanı'nın bir prensi ve Ağa Muhammed Şah'ın kardeşiydi. Rus İmparatorluğu'nun bir soylusu olarak, II. Katerina'in hükümdarlığının son dönemlerinde St. Petersburg'da yaşadı.

<span class="mw-page-title-main">Kaçar Devleti</span>

Kaçar Devleti, Kaçar İmparatorluğu veya resmiyette Yüce İran Devleti, İran'daki Azerbaycan Türklerinin Kaçar boylarından olan Kovanlı kolu tarafından kurulmuş ve 1794 ile 1925 yılları arasında hüküm sürmüş İran devleti.

<span class="mw-page-title-main">Nadir Şah Afşar'ın Hindistan'ı fethi</span>

Nadir Şah Afşar'ın Hindistan'ı Fethi, Safevi hanedanını devirip kendi hanedanını kuran Nadir Şah Afşar, birkaç yıl sonra günümüz Hindistan'da bulunan Babür İmparatorluğu'na seferi. Günümüzün kuzey Hindistan'ı ve Pakistan'ını fetheden Nadir Şah, Mart 1739'da Karnal Savaşı'nı kazandıktan sonra Delhi'ye girdi. Böylece tüm savaşlardan galip çıkan Nadir, Babürlülerin başkenti olan şehre girdi.