İçeriğe atla

Derinsuzurnasılar

Derinsuzurnasılar
Synodus variegatus
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Teleostei
Üst takım:Cyclosquamata
Takım:Aulopiformes
Rosen, 1973
Alt takımlar
Alepisauroidei

Chlorophthalmoidei
Enchodontoidei
Giganturoidei

Synodontoidei

Derinsuzurnasılar (Aulopiformes) Işınsal yüzgeçliler sınıfına ait bir takımdır. Çoğu hala varlığını sürdüren 15 adet familyaya sahiptir. Bu familyalarda 45 cins ve 230 balık türü yer alır. Bilimsel adında (Aulopi biçimliler) yer alan Aulopi Antik Yunancadaki aulós (αὐλός) sözcüğünden (flüt, zurna) gelir ki, birçok türün ince uzun biçiminden dolayı bu isim verilmiştir.

Fiziksel özellikleri

Denizzuransılar, hemen her zaman uzun gövdeli, büyük ağızlı ve çatak kuyruklu olur. Vücut uzunlukları 1.6 cm.den (Lestidiops pacificus[1]) 2.15 metreye (Alepisaurus ferox[2]) kadar uzanır. Birçoğu yağ yüzgeçlerine sahiptir. Bütün türlerinde yüzme kesesi bulunur. Özel solungaçları onları diğer ışınsal yüzgeçlilerden ayırır. İkinci solungaç kemerlerinin en üst kemiği arka yana doğru oldukça uzamıştır ve çengel gibi bir çıkıntı oluşturur.

Sınıflandırma

5 alt sınıfı ve bunlara bağlı familyalar:

Lestrolepis japonica
Bathysaurus mollis
  • Alttakım Alepisauroidei
    • Familya Alepisauridae
    • Familya Anotopteridae (Paralepididae'ye de ait olabilirler)
    • Familya Evermannelidae
    • Familya Omosudidae (bazen Alepisauridae'e dahil edilirler)
    • Familya Paralepididae
    • Familya Scopelarchidae
  • Alttakım Chlorophthalmoidei
  • Alttakım Enchodontoidei (tükenmiştir, fosil)
    • Cins Nardorex
    • Cins Serrilepis
    • Cins Yabrudichthys
    • Familya Apateopholidae
    • Familya Cimolichthyidae
    • Familya Dercetidae
    • Familya Enchodontidae
    • Familya Eurypholidae
    • Familya Halecidae
    • Familya Ichthyotringidae
    • Familya Prionolepididae
  • Alttakım Giganturoidei
  • Alttakım Synodontoidei

Kaynakça

  1. ^ Fishbase.org'da Lestidiops pacificus maddesi
  2. ^ Fishbase.org'da Alepisaurus ferox 21 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. maddesi

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yunus (hayvan)</span> memeli deniz hayvanı

Yunus, balinalar (Cetacea) takımının dişli balinalar (Odontoceti) alt takımı içindeki yunusgiller (Delphinidae) familyasında sınıflanan türlerin büyük çoğunluğu ile nehir yunusları (Platanistoidea) üst familyasında sınıflananların tümü için kullanılan ortak addır.

<span class="mw-page-title-main">Kordalılar</span> hayvan şubesi

Kordalılar, sırt iplikliler veya kordatlar olarak da bilinir, tulumlularda (Tunicata) yaşamın belirli bir evresinde, omurgalılar (Vertebrata) ve kafatassızlarda (Cephalochordata) ise bütün yaşam süresince vücuda desteklik yapan bir notokordaya, yutağa, solungaç yarıklarına, sırt tarafında ortası boş sinir şeridine ve kuyruğa sahip hayvan şubesidir.

<span class="mw-page-title-main">Sazansılar</span>

Sazansılar (Cypriniformes), ışınsal yüzgeçliler (Actinopterygii) sınıfına ait büyük bir balık takımı. Farklı iklimlere başarılı bir şekilde ayak uydurmuş çok sayıda türleri mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Gasterosteiformes</span>

Gasterosteiformes, kemikli balıkların ışınsal yüzgeçliler sınıfına ait bir takımıdır ve 5 familyadan oluşmaktadır. Bu takıma ait balıklar hem tatlı hem tuzlusuda bulunurlar.

<span class="mw-page-title-main">Balina köpek balığı</span>

Balina köpek balığı, Rhincodontidae familyasından devasa büyüklükte bir köpek balığı türü. Tüm denizlerde görülmekle birlikte başlıca yaşam alanı tropikalardır. Gri veya kahverengi olan gövdesinde küçük noktalar ve beyaz-sarı ince, dikey çizgiler bulunur. Gövdesinin alt kısmı açık renklidir. Dişleri oldukça küçüktür. Ufak balıklar ve plankton ile beslenir.

<span class="mw-page-title-main">Sarıkanat orkinos</span>

Sarı yüzgeçli orkinos, uskumrugiller (Scombridae) familyasına ait bir balık türü.

<span class="mw-page-title-main">Yunusgiller</span> balina familyası

Yunusgiller (Delphinidae), balinalar (Cetacea) takımına dahil olan dişli balinalar (Odontoceti) alt takımının bütün okyanus yunusları üyelerini içeren bir familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Atgiller</span>

Atgiller (Equidae), at ve benzeri memelileri içeren, Tek toynaklılar takımına ait bir familyadır. Familyaya ait tek mevcut cins Equus olmasına rağmen, familya, Eosen'den bu zamana yaşamış birçok cinsi barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Ballıbabagiller</span> bitki familyası

'Lamiaceae, Labiatae veya Türkçe adıyla 'Ballıbabagiller; 236 cins ve 7,280 tür ile temsil edilir ve dünya çapında özellikle ılıman kuşakta yayılış gösteren bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Triakidae</span>

Triakidae, dokuz cinste yaklaşık 40 türden oluşan bir Carcharhiniformes familyasıdır. Bazı sınıflandırmalarda, familya, Triakinae alt familyasında Mustelus, Scylliogaleus ve Triakis ve Galeorhininae alt familyasında kalan cinsler olmak üzere iki alt familyaya ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Sıçansılar (balık)</span>

Sıçansılar (Chimaeriformes) Kıkırdaklı balıklar sınıfından bir balık takımıdır. Çeşitli dillerde deniz kedileri (Seekatzen), hayalet balık (spookfish), hayalet köpekbalığı gibi farklı şekillerde de nitelenirler. Köpekbalıkları ve vatozlarla birlikte kıkırdaklı balıklar sınıfının üçüncü büyük taksonunu oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Fenersiler</span> Işınsal yüzgeçliler sınıfından balıkların bir takımı

Fenersiler (Lophiiformes) ışınsal yüzgeçliler sınıfından balıkların bir takımıdır. Kemikli balıklardan olup karakteristik özellikleri, büyük kafaları ve geniş göğüs yüzgeçleridir. Acı ve tatlı sularda yaşayan Antennarius biocellatus gibi bir istisna dışında, deniz sularında, çoğunlukla da derin denizlerde yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Kayışsılar</span>

Kayışsılar ışınsal yüzgeçli balıkların bir takımıdır. Bu takım çeşitli derin deniz balık türlerini içerir. En derinde yaşayan tür, Abyssobrotula galatheae, Porto Riko Çukurunda 8.370 metrede görülmüştür. Buna karşın birçok türü daha sığ sularda, özellikle mercan resiflerinin yakınlarında, bazı türleri ise tatlı sularda yaşar. Birçok türü tropikal ve yarı tropikal bölgelerde yaşamasına karşın, Grönland sahilleri kadar kuzey bölgelerden Weddell Denizine kadar güney bölgelerde yaşayan türleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">Osmeriformes</span>

Çamukasılar, ışınsal yüzgeçlilere ait bir kemikli balık takımıdır. Hem acı hem tatlı sularda yaşarlar, bazı türleri zaman zaman denizlerde de yaşar. Bazı türleri tropik bölgelerde bulunur. Takımın adı Osmerus Antik Yunanca osmé sözcüğünden gelir.

<span class="mw-page-title-main">Kısa yüzgeçli pilot balina</span> Memeli türü

Kısa yüzgeçli pilot balina, yunusgiller (Delphinidae) familyasının pilot balina (Globicephala) cinsindeki iki balina türünden biridir. Yunusgiller familyasına ait olmasına karşılık daha çok büyük balinalar gibi davranırlar.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik gagalı balinası</span>

Pasifik gagalı balinası veya Longmann gagalı balinası, Indopacetus cinsine ait balina türü. Yakın zamana kadar dünyada görülen ender balina türlerinden biri olarak kabul edilmiş, ancak günümüzde kürek dişli gagalı balina bu konuma sahip olmuştur. 2010 yılı itibarıyla, türlerin kıyılarda bir düzine kadar yaşadığı bildirilmiş ve toplam sayılarının 65 civarında olduğu ifade edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Brankial kemer</span>

Brankial kemerler ya da solungaç kemerleri, balıklarda solungaçları destekleyen bir dizi kemikli "ilmek"dir. Solungaçlar omurgalıların ilkel bir haline ait olduğundan, tüm omurgalı embriyoları faringeal kemerler geliştirir, ancak bu kemerlerin nihai kaderi taksonlar arasında değişir. Çeneli balıklarda, ilk kemer çeneye, ikincisi hyomandibular komplekse dönüşür, arka kemerler de solungaçları destekler. Amfibiler ve sürüngenlerde, solungaç kemerleri de dahil olmak üzere birçok yapı kaybolur, bu da sadece oral çeneler ile hyoid düzeneğin kalmasına neden olur. Memelilerde ve kuşlarda, hyoid düzenek daha da yalın hale gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Balıkların evrimi</span> omurgalıların evrimi

Balıkların evrimi, yaklaşık 530 milyon yıl önce Kambriyen patlaması sırasında başladı. Bu süre zarfında erken kordalılar kafatasını ve omur sütununu geliştirerek ilk kranatlara ve omurgalılara yol açtı. İlk balık soyları ya da çenesiz balıklara aitti. İlk örnekler; Haikouichthys adlı bir kraniat cinsini de içeriyordu. Geç Kambriyen Dönemi'nde yılan balığı gibi çenesiz olan balık Konodontlar ve küçük, zırhlı balıklar (ostracodermler), ilk defa ortaya çıktı. Çoğu çenesiz balık yok oldu; ancak taşemenler eski çeneli balıklara yaklaşabildi. Taşemenler yılan balığını da içeren Yuvarlak ağızlılar grubuna aitti ve bu grup diğer agnathanlardan erken bölünmüş olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Akciğerin evrimi</span>

Akciğerin evrimi, oksijence fakir sularda yaşayan kemikli balıkların akciğerlerini geliştirmesinin evrimsel sürecini açıklar. Hava soluma, sudan karaya geçiş ve tetrapodların evrimi açısındam kritik bir olaydır. Omurgalı akciğeri, ilkel kemikli balıklarda bulunan bir progenitör yapıdan kaynaklanmıştır. Metabolik olarak üretilen CO₂'e duyarlı olan ve akciğer ventilasyonunu metabolik taleple eşleştirmek için solunum kaslarını ritmik olarak aktive eden nöral substratların kökeni henüz bilinmemektedir. “Öksürük” olarak tanımlanan, in vivo ve in vitro olarak Lamprey'de meydana gelen, belirli bir periyodik merkezi olarak oluşturulan ritmin, CO₂'e karşı merkezi duyarlılık tarafından modüle edildiği bulundu. Bu, tetrapodlarda nefes almanın evrimi için kritik olan elementlerin, akciğerin evriminden önce en temel omurgalı atalarında mevcut olduğunu göstermektedir. Bilim insanları, tüm omurgalılarda nefes alma evriminin, bu kritik temel unsurlardan türetilen eksaptasyonlar yoluyla gerçekleştiğini düşünmektedir.

<i>Sia ferox</i>

Sia ferox, Endonezya'da yaşayan bir cırcır böceği türüdür. Stenopelmatidae ailesine ve Sia cinsine aittir.