İçeriğe atla

Demokratik Kampuçya

Demokratik Kampuçya
Kmerce: កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
Kămpŭchéa Prâchéathĭpatai
1975-1979
Demokratik Kampuçya bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Demokratik Kampuçya haritadaki konumu
Demokratik Kampuçya konumu
BaşkentPhnom Penh
Resmî dil(ler)Kmerce
Resmî din
Devlet ateizmi (Tüm dinler yasak)
HükûmetTotaliter Komünist Diktatörlük
• Komünist Parti Genel Sekreteri
Pol Pot
Para birimiYok (Para yasaklandı)
Öncüller
Ardıllar
Kmer Cumhuriyeti
Kampuçya Halk Cumhuriyeti

Kampuçya, resmi olarak 5 Ocak 1976'dan itibaren Demokratik Kampuçya olarak da tanımlanan Demokratik Kampuçya (DK), 1975 ile 1979 arasında var olan tek partili Marksist-Leninist[1][2] totaliter diktatörlük altında bir devletti. Kamboçya Komünist Partisi'nin (CPK) takipçilerine halk tarafından verilen isim olan Kızıl Kmerler (Khmer Rouge) tarafından kontrol edildi.

1975 ile 1979 arasında, devlet ve iktidardaki Kızıl Kmer rejimi, milyonlarca Kamboçyalı'nın zorunlu çalıştırma ve soykırım yoluyla ölümünden sorumluydu aynı zamanda devlet ateizmini uygulayarak insanların ibadet etmesini ve bir dine inanmasını yasaklamıştır[3] (Pol Pot'a tapmak serbestti). Kendisi de bir öğretmen olan Pol Pot eğitim sistemini kaldırmıştır çünkü Pol Pot'a göre eğitim kapitalist işiydi ve insanın öğrenmeye ihtiyacı yoktu; kendisi de bir öğretmen olduğu halde ülkedeki bütün öğretmenleri mermi israfı olmasın diye kesici aletlerle katletmişti. Onların bebeklerini de "İleride bize sıkıntı çıkarırlar" düşüncesiyle öldürtmüştür, fakat Kızıl Kmerler mermi israf olmasın diye bebeklerin kafalarını ağaçlara vura vura öldürtmüştür.[4] Ülkede tamamıyla tarıma dayalı bir sistem kurmak isteyen Pol Pot bütün teknolojik aletlerin kullanımını yasaklamıştır. Kalem taşımak, saat takmak, gözlük takmak ve belirlenenin dışında giyinmek (Kızıl Kmerler döneminde herkes istisnasız tek tip kıyafet giyerdi) Pol Pot için işkence ile öldürülmek için yeterli bir sebepti. Aynı zamanda Pol Pot herkesi zorunlu çiftçi olarak çalıştırmıştır (profesörler, doktorlar, hakimler gibi meslek grupları da dahil) ve Müslüman azınlık Çam halkı dâhil olmak üzere Kamboçyalılara karşı katliamlar yapmıştır.

Kızıl Kmerler'in tarlada çalışanlara zorla giydirdiği kıyafet. Demokratik Kampuçya'da herkes istisnasız tek tip kıyafet giyerdi. Bunu kabul etmeyenleri iktidarın silahlı kuvvetleri Kızıl Kmerler öldürürdü.
Demokratik Kampuçya milyonlarca insanın ölümünden sorumludur. Demokratik Kampuçya tarafından öldürülen kurbanların kafatasları.

Demokratik Kampuçya, Kamboçya-Vietnam Savaşı'nda Kamboçya'nın çoğunun kontrolünü Vietnam işgaline kaptırdı. 1979'dan 1982'ye kadar Kızıl Kmerler sadece ülkenin batısındaki küçük bir alanı kontrol eden, Çin tarafından desteklenen topraklarının çoğu Vietnam'ın uydusu olan Kampuçya Halk Cumhuriyeti tarafından kontrol edilen bir örgüt olarak hayatta kaldı. Haziran 1982'de Kızıl Kmerler, uluslararası tanınırlığı koruyan iki komünist olmayan gerilla grubu ile Demokratik Kampuçya Koalisyon Hükûmeti'ni kurdu. Devlet, BM destekli 1991 Paris Barış Anlaşmaları öncesinde 1990 yılında Kamboçya olarak yeniden adlandırıldı.

Tarih

Hava Kuvvetleri logosu.

1970 yılında, Başbakan Lon Nol ve Ulusal Meclis, Norodom Sihanuk'u devlet başkanı olarak görevden aldı. Lon Nol Kamboçya Krallığı'nı yıkıp yerine Kmer Cumhuriyeti'ni kurdu. Yeni hükûmete karşı çıkan Sihanuk, Kızıl Kmerler ile onlara karşı ittifak yaptı ve böylece Kamboçya Ulusal Birleşik Cephesi Kızıl Kmerler ve kraliyet yanlıları tarafından kuruldu. Doğu Kamboçya'daki Vietnam işgali, ülke çapında büyük çaplı Birleşik Devletler bombalaması ve Sihanuk'un halk nezdindeki itibarından yararlanan Kızıl Kmerler, halkın çoğunluğunu temsil eden bir koalisyonda kendilerini barışa yönelik bir parti olarak gösterebildiler. Böylece, kırsal kesimdeki büyük halk desteğiyle, başkent Phnom Penhi nihayet 17 Nisan 1975'te ele geçirebildiler. KR, Sihanuk'un devlet başkanlığından istifa ettiği 2 Nisan 1976'ya kadar Sihanuk'u hükûmetin figürü olarak kullanmaya devam etti. Sihanuk, Vietnam'la savaşın sonlarına kadar Phnom Penh'de güvensiz bir şekilde ev hapsinde kaldı ve Kamboçya Krallığı davasını yürüttüğü Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Sonunda Çin'e taşındı.

Phnom Penh 17 Nisan 1975'te düştü. Sihanuk'a yeni Demokratik Kampuçya hükûmeti için sembolik Devlet Başkanı pozisyonu verildi ve Eylül 1975'te Pekin'deki sürgünden Phnom Penh'e döndü. Birkaç komünist ülkeyi ziyaret etti ve Demokratik Kampuçya'nın tanınmasını sağlayan bir yurtdışı gezisinin ardından Sihanuk, 1975'in sonunda tekrar Kamboçya'ya döndü. Kızıl Kmerler'in insanlara uyguladığı zulme katlanamadığı için, Sihanuk 1976 Nisan'ının ortalarında istifa etti (2 Nisan 1976) ve ev hapsine alındı, ev hapsinde 1979'a kadar kaldı.

Kızıl Kmerler'in 1975'te Phnom Penh'i ele geçirmesinden önce, Kamboçya zaten Üçüncü Çinhindi Savaşı'na dahil olmuştu ve Kamboçya ile Vietnam arasındaki gerilim, komünist ideolojideki farklılıklar ve Vietnam ordusunun istilası nedeniyle artıyordu. Savaş ülkeyi istikrarsızlaştırıyordu. Komünist ideolojideki farklılıklar, Demokratik Kampuçya'nın Vietnam'dan bağımsız kararlar alması ve çıkar çatışmasıyla gerilen ilişkiler Kızıl Kmerlerin sınır ihlali sonucu iki taraf arasında savaşa dönüştü. Vietnam'ın Kamboçya-Vietnam Savaşı'nı kazanmasının ardından Kampuçya Halk Cumhuriyeti kuruldu. Kızıl Kmerler ise ülkenin batısındaki küçük bir bölgeye çekildiler.

Kaynakça

  1. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; chandler1983 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  2. ^ "Khmer People's Revolutionary Party (KPRP)". globalsecurity.org. 30 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
  3. ^ "Cambodia - Religion". Britannica. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  4. ^ "Pol Pot: Kamboçya'nın Hitler'i". MİLLİYET HABER - TÜRKİYE'NİN HABER SİTESİ. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Kamboçya, resmî adıyla Kamboçya Krallığı, Güneydoğu Asya anakarasının güneyinde yer alan bir ülkedir. 181,035 km² alana yayılan ülke, kuzeybatıda Tayland, kuzeydoğuda Laos, doğuda Vietnam ve güneybatıda Tayland Körfezi ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Pol Pot</span> Kızıl Kmerler gerilla teşkilatının kurucusu, diktatör

Pol Pot, asıl adı ile Saloth Sar, Kızıl Kmerler adlı komünist gerilla teşkilatının kurucusudur. İşçi sınıfına muhalif oldukları iddiasıyla eğitimli kesime yapılan katliamlarla ve tarım sosyalizmi üzerine kurulu bir devlet yaratmak istemesiyle bilinir. Pol Pot, Kamboçya'yı tek partili komünist bir devlete dönüştürdü ve ardından 1976 ilâ 1979 yıllarında Kamboçya'nın başbakanlığını yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Kmerler</span> komünist silahlı örgüt

Kızıl Kmerler, Kamboçya'da gerilla savaşıyla iktidarı ele geçirerek 1975-79 arasında ülkeyi yöneten kısmen Maocu, radikal devrimci hareket. Hareketin kurucusu ve önderi Pol Pot'tur. Pol Pot aynı zamanda Demokratik Kampuçyanın kurucularındandır ve Kızıl Kmerler Demokratik Kampuçyanın silahlı kuvvetleridir. 1967'de, Kamboçya Komünist Partisi'nin silahlı kolu olarak kurulduğu kabul edilir. Yaklaşık olarak 1,5 ila 2 milyon insanın ölümü ile sonuçlanan Kamboçya soykırımından sorumludurlar.

<span class="mw-page-title-main">Ta Mok</span>

Ta Mok,, Kamboçyalı siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Norodom Sihanuk</span>

Norodom Sihanuk, 1941-1955 ve 1993-2004 yılları arasında iki defa Kamboçya Kralı olarak tahtta kalmıştır. 7 Ekim 2004 yılında tahtı kendi isteğiyle oğlu Norodom Sihamoni'ye devretmiştir. Tahta ilk çıkışından itibaren ‘Baba-Kral’ olarak bilinmekteydi. Uzun kariyeri boyunca Kamboçya'yı çeşitli unvanlar ile yönetti, Kamboçya'nın hem Kralı hem de Başbakanı olarak görev yaptı. Sihanuk'un yaşamı boyunca Kamboçya, Fransız sömürge yönetimi, bağımsız krallık (1953–1970), cumhuriyet (1970–1975), Kızıl Kmer rejimi (1975–1979), komünist bir rejim (1979–1989), bir eyalet (1989–1993) ve yine krallık rejimlerini yaşamıştı.

<span class="mw-page-title-main">Kampuçya Halk Cumhuriyeti</span> 1979 - 1993 yılları arasında var olan devlet

Kampuçya Halk Cumhuriyeti (1979-1989), Kampuçya Devleti (1989-1993), Demokratik Kampuçya'nın yıkılışı ve Pol Pot hükûmetinin devrilişinden sonra Vietnam'ın desteğiyle kurulan, 1979 - 1989 yılları arasında var olan devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya Soykırımı</span> Kamboçyada 1975 ve 1979 yılları arasında Pol Pot liderliğindeki Kızıl Kmerler tarafından gerçekleştirilmiş soykırım

Kamboçya Soykırımı, Kampuçya Komünist Partisi Genel Sekreteri Pol Pot liderliğindeki Kızıl Kmerler tarafından Kamboçya vatandaşlarına sistematik olarak zulmedilmesi ve öldürülmesidir. Pol Pot, Kamboçya'yı radikal bir şekilde tamamen kendine yeterli tarımsal sosyalist bir topluma doğru itti. Bu, 1975'ten 1979'a kadar 1,5 ila 2 milyon insanın ölümüyle sonuçlandı ki bu rakam Kamboçya'nın 1975'teki nüfusunun neredeyse dörtte biri kadardı.

Kamboçya-Vietnam Savaşı, 1977 ile 1991 yılları arasında Pol Pot idaresindeki Kamboçya ile Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti arasında gerçekleşen savaştır. Savaşı Vietnam ile Vietnam yanlısı komünistler olan Kamboçya Ulusal Kurtuluş Birleşik Cephesi kazandı. Kamboçya'yı 13 günde tamamıyla ele geçiren Vietnam, ülkede gerçekleşen soykırımı sonlandırdı. Pol Pot liderliğindeki Kızıl Kmerler'in kurduğu Demokratik Kampuçya'yı yıkarak Kamboçya Halk Cumhuriyeti'ni kurdu. Bunun üzerine Kızıl Kmerler, Çin ve Amerika'dan aldığı destekle savaşı gerilla savaşına dönüştürerek çatışmaları 1991 yıllarına kadar devam ettirdi. Kızıl Kmerler'i destekleyen Çin ve Tayland, Kamboçya'yı işgal eden Vietnam ile sınır çatışmaları yaşadı.

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya İç Savaşı</span>

Kamboçya İç Savaşı, Komünist Kuzey Vietnam tarafından desteklenen Demokratik Kampuçya ve 1967-1970 arası monarşiye 1970-1975 arasında Kmer Cumhuriyeti arasında cereyan eden bir iç savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya Devrimci Ordusu</span>

Kamboçya Devrimci Ordusu, Pol Pot liderliğindeki Demokratik Kampuçya'nın resmî silahlı kuvvetleri. Aynı zamanda Kamboçya Komünist Partisi'nin silahlı kanadıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı</span>

Kampuçya Halk Cumhuriyeti bayrağı, tarihi 1979-1989 yılları arasında Kampuçya Halk Cumhuriyeti tarafından kullanılan bayrak. Bayrak Kamboçya-Vietnam Savaşı sırasında kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik Kampuçya bayrağı</span>

Demokratik Kampuçya bayrağı, tarihi 1976-1979 yılları arasında Pol Pot önderliğindeki Demokratik Kampuçya tarafından kullanılan bayrak. Bayrak Kızıl Kmerlerin de sembolik bayrağı sayılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Kamboçya devlet başkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kamboçya devlet başkanı ya da Kamboçya kralı, Asya ülkesi Kamboçya'da 5. yüzyıldan itibaren ülkenin en üst makamında bulunan kişiye verilen unvandır.

Ölüm Tarlaları Kamboçya iç savaşından hemen sonra Kızıl Kmerler rejimi ve Demokratik Kampuçya yönetimi tarafından Kamboçya'da bir milyondan fazla kişinin öldürülerek gömüldüğü alanlardır. Bu kitlesel öldürmeler yaygın olarak devlet destekli soykırım olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Kmer Cumhuriyeti</span>

Kmer Cumhuriyeti, 9 Ekim 1970'te resmi olarak ilan edildi. Kmer Cumhuriyeti, General Lon Nol ve Prens Sisowath Sirik Matak tarafından yönetildi.

<span class="mw-page-title-main">Kampuçya Ulusal Birleşik Cephesi</span> siyasi parti

Kampuçya Ulusal Birleşik Cephesi, 1970 yılında görevden alınan Kamboçya Kralı Norodom Sihanouk ve Pol Pot tarafından Kmer Cumhuriyeti'ne karşı kurulan bir organizasyondu.

<span class="mw-page-title-main">Lon Nol</span>

Lon Nol Kamboçya Başbakanı olarak iki kez görev yapan Kamboçyalı bir politikacı ve generaldi. Milliyetçi ve muhafazakar olarak Norodom Sihanuk'a karşı 1970 askeri darbesine liderlik etti, monarşiyi kaldırdı ve Kmer Cumhuriyeti'ni kurdu. Anayasal olarak yarı başkanlıklı bir cumhuriyetti. Kamboçya İç Savaşı sırasında Khmer Ulusal Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanıydı. Kızıl Kmerler Phnom Penh'i ele geçirdikten sonra Lon Nol, Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçtı, önce Hawaii gitti ardından Michigan'a son olarak Kalifornya'ya gitti ve ölümüne kadar orada kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Kampuçya Komünist Partisi</span> Kamboçyada bir komünist parti

Kampuçya Komünist Partisi, Kamboçya'da 1951-1981 yılları arasında faaliyet göstermiş siyasi partidir.

Khmer Issarak "gevşek yapılandırılmış" bir anti-Fransız ve anti-sömürge bağımsızlık hareketiydi. Ayrıca hareket “amorf” olarak etiketlendi. Issarak 1945'te kuruldu ve her biri kendi lideri olan birkaç gruptan oluşuyordu. Issarak çetelerinin çoğu, 1945'te İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile 1953'te Kamboçya'nın bağımsızlığı arasında aktif olarak savaştı. Khmer Issarak'ın ilk hedefleri bağımsızlık kazanmak için Fransızlara karşı savaşmaktı. Daha sonra, Kamboçya hükümetini devirmek bazı Issarak gruplarının gündemi oldu. Üstelik, Issarak terimi başlangıçta komünist olmayanlara atıfta bulunuyordu, ancak 1950'lerin başında Việt Minh güdümlü gerillalar, diğer komünist olmayan güçleri birleştirmek adına kendilerine Issarak adını verdiler.

<span class="mw-page-title-main">KUBKH</span>

Kampuçya Ulusal Birliği Kraliyet Hükümeti, Pekin ve Hong Kong merkezli, 1970 ile 1976 yılları arasında varlığını sürdüren ve 1975'ten itibaren kısa süreliğine ülkenin kontrolünü elinde bulunduran sürgündeki bir Kamboçya hükümetiydi.