İçeriğe atla

Demirören İstiklal Alışveriş Merkezi

2014 yılında AVM'nin İstiklal Caddesi'nden görünümü

Demirören İstiklal Alışveriş Merkezi, kısaca Demirören AVM, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde yer alan İstiklal Caddesi üzerinde bulunan bir alışveriş merkezidir.

Tarihçe

Osmanlı Bankası Genel Müdürü Morgan H. Foster döneminde genel müdür yardımcılığı görevini üstlenmiş Emile Deveaux'a ait Deveux Apartmanları olarak da bilinen Luxembourg Hotel ve hemen yanında bulunan Odeon Tiyatrosu günümüzde Demirören AVM'nin bulunduğu bölgede yer alıyordu. Bu yapılar Büyük Beyoğlu Yangını sonrasında inşa edilmiştir. 1903 yılında Serkil Doryan ve Deveaux Aprtmanları'nı ayıran sokak Osmanlı Bankası'nın isteği ve Deveaux ailesinin mülklerinin bir kısmını sokak için vermesiyle tamamlandı ve o dönem nadir olan bir uygulama olarak halka açıldı. Sokak isimlerinin Türkçeleştirildiği 1930'lara kadar bu sokak "Deveaux Sokak" olarak adlandırılan sokak günümüzde Yeşilçam Sokağı olarak isimlendirilmektedir. Bu sokak Serkil Doryan binasının arkasındaki boş alanın değerlendirilmesi için de önemli bir rol oynamıştır.[1]

1948'e kadar Deveaux'un torunu Matmazel de Sansen hâlâ aynı binada oturmaktaydı ve bu tarihte yapının kendisine ait olan mülkiyetini Hüseyin Topbaş'a sattı. 1950'lerde bina bir yangın sonucu yandı ve yeniden inşası sırasında mimari kimliğini kaybetti. Yeni inşa edilen bina ofis hanına dönüştürüldü ve bu süreçte Sin-Em Han ismi adı altında anılmaya başlandı. 1980'e kadar bina sahibi Umum Sigorta Şirketi iken daha sonra mülkiyet Demirören'e satıldı. 1996'da bina boşaltıldı ve metruk bir hale geldi. Bina tamaiylen yıkıldı ve yanmadan önceki hâlinden esinlenerek restore edilerek 2011'de Demirören AVM olarak tekrar açıldı.[1]

Demirören grubuna ait Demirören AVM, ödenmemiş banka borçları nedeniyle Mart 2023'te DenizBank’a devredildi.[2]

Tartışma ve eleştiriler

Yeniden inşa edilen AVM binasının uzunluğunun yanında yer alan Serkil Doryan binasından yaklaşık 2 kat fazla olması, bu durumun 2863 sayılı koruma yasasına aykırı olması öne sürülerek eleştirilmiş ve katlar "kaçak" olarak nitelendirilmiştir. AVM'nin yüksekliği Mimarlar Odası İstanbul Şubesi yönetiminden Mücella Yapıcı ile Mimarlar Odası eski başkanlarından Oktay Ekinci tarafından eleştirildi.[3]

Binanın "aslına uygun" restore edilip edilmediği tartışmalı bir konudur. Beyoğlu Belediye Başkanı Ahmet Misbah Demircan yapının "aslına uygun" yapıldığını iddia etmekle birlikte Mimar-İst dergisi restorasyonu "sahte tarihsellik" olarak betimlemiştir.[4][5]

Kaynakça

  1. ^ a b Şubesi, Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent. Mimar.ist Sayı 57. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024. 
  2. ^ "Demirören AVM, ödenmemiş borçlar nedeniyle Denizbank'a geçti". Cumhuriyet. 20 Mart 2023. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024. 
  3. ^ "Demirören'in önlenemez yükselişinin hikâyesi - Türkiye'de İş Dünyası". PatronlarDunyasi. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024. 
  4. ^ Atasoy, Zehra Betul (14 Aralık 2011). "1890'ların Deveaux Apartmanları ile Demiören AVM aynı binalar mı?". Arkitera. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024. 
  5. ^ Şubesi, Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent. Mimar.ist Sayı 52. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İstiklal Caddesi</span> Beyoğlunda bir cadde

İstiklal Caddesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki Tünel Meydanı ile Taksim Meydanı arasında yer alan popüler bir caddedir. 19. yüzyılın sonlarından günümüze dek Türkiye'nin en popüler caddesi olma ünvanını koruyan cadde, 1,4 km uzunluğundadır. Orta noktası Galatasaray Lisesi'nin yanından geçen Yeniçarşı Caddesi'nin caddeyi kestiği ve 50. Yıl Anıtı'nın bulunduğu yer kabul edilir. Ortalama olarak 74 metre yükseklikte yer alan İstiklal Caddesi idari olarak 9 ayrı mahalleyi kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Beyoğlu</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Beyoğlu veya eskiden Pera, İstanbul ilinin Avrupa yakasında bulunan ilçelerinden biridir. Kuzeybatıda Şişli ve Kâğıthane, doğuda Beşiktaş ve İstanbul Boğazı, güneyde ve batıda ise Haliç ile sınırlı ilçenin yüzölçümü 8,76 km2'dir ve 45 mahalleden oluşmaktadır. İsmini Pera da denen, Tünel–Taksim arasında uzanan İstiklal Caddesi ve ona açılan sokakların belirlediği alanı kapsayan Beyoğlu semtinden alır.

<span class="mw-page-title-main">St. Antuan Katolik Kilisesi</span> İstanbul, Türkiyede bir kilise

St. Antuan Katolik Kilisesi, İstanbul'un en büyük ve cemaati en geniş Katolik Kilisesi'dir. Beyoğlu'ndaki İstiklal Caddesi üzerinde Galatasaray'dan Tünel'e doğru giderken sol tarafta bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Çiçek Pasajı</span>

Çiçek Pasajı, İstanbul, Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi üzerinde yer alan, Büyük Beyoğlu Yangını sonucu yok olan Naum Tiyatrosu'nun arsasına 1876'da kurulmuş tarihi bir pasaj.

Yeşilçam Sokağı, İstanbul'un Beyoğlu semtinin Taksim'e yakın kısmında yer alan bir sokak. 1980 öncesi dönemde film şirketlerinin çoğunluğunun yazıhaneleri bu sokakta bulunduğu için, Türk sineması kısaca Yeşilçam diye anılmaya başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Atakule</span> Türkiyede Bir Kule

Atakule Alışveriş Merkezi, Ankara'da, döner restoranlı kulesi ile meşhur alışveriş merkezi. Çankaya semtinde, Cinnah Caddesi ile Çankaya Caddesi'nin kesiştiği, Zübeyde Hanım Meydanı'na cepheli konumdadır.

Odeon Tiyatrosu, 1875 yılında İstanbul'da, İstiklal Caddesi'nde açılan tiyatro binası.

<span class="mw-page-title-main">Tokatlıyan Oteli</span>

Hotel M. Tokatlıyan, İstanbul, Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi üzerinde hizmet vermiş tarihî otel. 1909'da hizmete giren Tokatlıyan Oteli, o dönemde Avrupa ve Ortadoğu'nun en lüks otellerinden birisi ve İstanbul'un Pera Palas'tan sonra en büyük oteliydi. Tarabya'da da bir yazlık şubesi bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Yeldeğirmeni, Kadıköy</span>

Yeldeğirmeni, İstanbul’un Anadolu yakasında bulunan, Kadıköy ilçesinde yer alan semt.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Bektaş</span> Türk yüksek mimar, mühendis, ozan ve gazete yazarı

Cengiz Bektaş Türk mimar, şair, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Apartmanı</span> Tarihi Yapı

Mısır Apartmanı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan tarihî bir apartmandır. Galatasaray semtinde, İstiklal Caddesi ile Acara Sokağı'nın kesiştiği noktada yer alır ve 303-305 kapı numarasına sahiptir. İstanbul'un en büyük kiliselerinden Sent Antuan Katolik Kilisesi'yle komşudur. 1910 yılında, yıkılan Trocadero Tiyatrosu'nun yerine, Mısırlı Abbas Halim Paşa tarafından kışlık konak olarak yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tayyare Apartmanları</span>

Tayyare Apartmanları veya Harikzedegân Apartmanları İstanbul’un Laleli semtinde yer alan, Mimar Kemaleddin Bey’in tasarladığı ve 1922 yılında tamamlanan orijinal olarak apartman olarak inşa edilen ama günümüzde otel olarak kullanılan bina.

<span class="mw-page-title-main">Afife Batur</span>

Afife Batur, Türk bir mimar, mimarlık tarihçisi ve eğitimcidir. İTÜ Mimarlık Fakültesinde profesör olarak cumhuriyet dönemi Türkiye mimarisi, geç dönem Osmanlı mimarisi, çağdaş mimarlık, rölöve ve restorasyon alanlarında ders vermiş, sayısız tez danışmanlığı yürütmüştür.

Martı Projesi veya Kabataş Martı Projesi veya Kabataş Transfer Merkezi Projesi veya Kabataş Meydan Düzenlemesi, Transfer Merkezi ile İskelelerin Yenilenmesi Projesi İstanbul'un Kabataş semtinde inşa edilmekte olan bir meydan, müze, sergi salonları, otoparklar ve yenilenmiş vapur, deniz otobüsü ve motor iskelelerinden oluşmaktadır. Proje kapsamında Dolmabahçe ile Fındıklı arasındaki trafiğin yeraltına alınması da planlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Odakule</span>

Odakule, İstanbul'da, İstiklal Caddesi'ne bağlanan Perukar Çıkmazı ile Saka Salim Çıkmazı arasında yükselen, 1976 yılında inşa edilmiş iş merkezi.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Pasajı</span>

Suriye Pasajı, İstanbul'da İstiklal Caddesi 166 numarada bulunan tarihi pasaj.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Şahinler</span>

Orhan Şahinler, modernizm ve brütalizm akımından eserler vermiş Türk mimar ve yazar. Üsküdar Vapur İskelesi, Türkiye Cumhuriyeti Lizbon Büyükelçilik binası ve 2021'de yıkılan İstanbul Ticaret Odası Binası başta olmak üzere birçok mimari eserin mimarı ve İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin 1978-1982 yılları arasındaki akademi başkanı ve rektörüdür. Orhan Şahinler, Türkiye'deki mimar-hoca geleneğinin son temsilcilerinden kabul edilmekteydi.

Guglielmo Semprini, İtalyan müteahhit.

<span class="mw-page-title-main">II. Abdülhamid Anıtı</span> İstanbul, Haydarpaşadaki bir dalgakıranın üzerinde yer alan anıt

II. Abdülhamit Anıtı veya Haydarpaşa Dalgakıranı, İstanbul'daki Haydarpaşa Garı'nın karşısındaki dalgakıran üzerinde yer alan bir anıt. Anıt II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yılı şerefine, mimar Alexandre Vallaury tarafından yapılmıştır. Tamamı mermerden yapılan anıt 1902 yılında tamamlanmış ve açılışı II. Abdülhamid'in doğum günü olan 21 Eylül gününde gerçekleştirilmiştir.

Küçük Bayram Sokak, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde yer alan ve seks işçiliği ile trans birey nüfusu vasıtasıyla tanınan bir sokaktır. Sokak, İstiklal Caddesi ve Tarlabaşı Bulvarı arasında, Demirören İstiklal Alışveriş Merkezi'nin arkasında yer alır.