İçeriğe atla

Deliliğin Tarihi

Deliliğin Tarihi (FransızcaFolie et Déraison: Histoire de la folie à l'âge classique) Fransızca orijinali 1961 yılında yayınlanan Fransız filozof Michel Foucault'un bir kitabı. Eserin Mehmet Ali Kılıçbay tarafından yapılan Türkçe çevirisi ilk olarak 1992 yılında basılmıştır.

Konusu

Kitapta Foucault, ilk olarak Orta Çağ'da deliliğin gündelik yaşamın bir parçası sayıldığını ve kaçıklarla çılgınların sokaklarda ellerini kollarını sallayarak dolaştıklarından bahseder. Modernite ile birlikte bu insanlar artık tehlikeli sayılmaya başlarlar ve tımarhanelere kapatılırlar. Tımarhaneler, kaçıkların normal insanlarla aralarına ilk kez duvarların çekildiği bir 18. yüzyıl buluşudur.

Deliliğin fantastik dünyasında dolaşırken Foucault, aslında "deli”nin bize onun deli olduğuna karar veren, onu öyle konumlandıran genel toplumsal harita üzerinde işgal ettiği yer itibarıyla yansıdığını gösteriyor. Her çağın kendi ütopyası içinde kendini arındırdığı, saflaştırdığı, idealleştirdiği tarihsel yolculukta, delinin bu arınma ayin ve oyunundaki yerini ve rolünü kavramamızı sağlıyor. Bu nedenle, Deliliğin Tarihi, aynı zamanda aklın tarihinin ana hatlarını da ortaya koyuyor: Akıl, kendini ancak deliliğin zıddında, deliliğin zıddı olarak tanımlayabiliyor. Öyleyse delilik, toplum düzeninin varlığı için gerekli; çünkü bu düzen ancak kendi negatifinin aynasında kimlik bulabiliyor.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Michel Foucault</span> Fransız filozof (1926 – 1984)

Michel Foucault, Fransız filozof, sosyal teorist, tarihçi, edebiyat eleştirmeni, antropolog, psikolog ve sosyolog.

Foucault ismi aşağıdaki maddelerle ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Umberto Eco</span> İtalyan filozof

Umberto Eco, İtalyan bilim insanı, yazar, edebiyatçı, eleştirmen ve düşünür.

<span class="mw-page-title-main">Cannes Film Festivali</span> Fransanın güneyindeki Cannes kentinde her yıl genellikle mayıs ayında düzenlenen uluslararası film festivali

Cannes Film Festivali, Fransa'nın güneyinde bulunan Cannes kentinde her yıl genellikle Mayıs ayında düzenlenen uluslararası film festivalidir. Festivale dünyanın her yanından ve her türden yeni filmler katılır. Festivalin en prestijli ödülü Altın Palmiye'dir.

Delilik veya çılgınlık, ortak değerlere ve davranma şekillerine sahip olan bir toplumun normlarına riayet etmeyen sapkın bireyi tanımlayan damgalıyıcı bir kategoridir. Bu nedenle, delilik, tıbbî anlamdan çok bir toplumsal kimlik olduğu düşünülür. Delilik, tarih boyunca toplumsal kontrol mekanizmasının alanına girmiştir. Deliliğe yönelik yaygın müdahale biçimi, onun kontrol altına alınması gerektiği zemininin teşkil ettiği inanç üzerine kuruludur. İktidar kurumları, Orta Çağ'dan 19. yüzyıla kadar hiç ayrım yapılmadan cüzzamlılar, sakatlar, çalışamayan veya çalışmak istemeyen kimseler, eşcinseller ve akıl hastaları, toplumsal düzeni bozdukları için sıklıkla şehirlerden uzak adalara gönderilmişlerdir.

Gilles Deleuze,, Fransız yazar ve filozoftur.

<span class="mw-page-title-main">Desiderius Erasmus</span> Hollandalı filozof ve ilahiyatçı (1466–1536)

Desiderius Erasmus, Kuzey Avrupa Rönesansı'nın önemli Felemenk katolik Augustinian rahibi, felsefeci, klasik edebiyat araştırmacısı, hümanist bilgin ve ilahiyatçı.

<span class="mw-page-title-main">Foucault sarkacı</span>

Foucault sarkacı, adını Fransız fizikçi Léon Foucault'dan alan, ilk defa deneysel olarak Dünya'nın kendi ekseni çevresinde döndüğünü kanıtlayan sarkaç düzeneği.

<span class="mw-page-title-main">Anne Sexton</span> Amerikalı şair (1928 – 1974)

Anne Sexton. Amerikalı şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Léon Foucault</span> Fransız fizikçi (1819 – 1868)

Jean Bernard Léon Foucault, Fransız fizikçi. Kendi icadı olan Foucault sarkacı ve jiroskop araçlarıyla tanınır. Ayrıca ışık hızının ilk hassas ölçümlerinden birini gerçekleştirmiş ve Foucault akımları denen elektromanyetik fenomeni keşfetmiştir. Ay yüzeyindeki Foucault krateri, ismini bu fizikçiden alır.

<span class="mw-page-title-main">Louise Labé</span> Fransız şair (1524 – 1566)

Louise Labé, asıl adı Louise Charly, lakabı La Belle Cordière, Fransız şair.

<i>Foucault Sarkacı</i> (roman)

Foucault Sarkacı, İtalyan yazar ve filozof Umberto Eco tarafından yazılmış roman. 1988 yılında yayımlanmıştır. Türkçeye Şadan Karadeniz tarafından çevrilmiş, Can Yayınları tarafından basılmıştır.

<i>Murphy</i> (roman) Samuel Beckett romanı

Murphy, Samuel Beckett'in üçüncü kurgusal düz yazı çalışmasıdır. Roman, yazarın Fransızca yazdığı pek çok eserinin aksine, İngilizce yazılmıştır. 42 kez reddedildikten sonra, Beckett'in ressam arkadaşı Jack Yeats'in tavsiyesi üzerine Routledge tarafından basılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ben Deliyim</span> J. D. Salingerın ilk kez Colliers dergisinin 22 Aralık 1945te yayımlanan sayısında yer alan öyküsü

Ben Deliyim Amerikalı yazar J. D. Salinger'ın ilk kez Collier's dergisinin 22 Aralık 1945'te yayımlanan sayısında yer alan öyküsüdür. Holden Caulfield'ın okuldan ayrılarak eve dönüşünün anlatıldığı eserin büyük bir kısmı sonraki yıllarda yazarın tek romanı olan Çavdar Tarlasında Çocuklar'da çok küçük değişiklikler yapılarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">VI. Charles</span> Fransız hükümdar (1368-1422)

VI. Charles, Sevilen ya da Deli olarak adlandırılır. 1380-1422 yılları arasında Fransa kralı.

"À la folie ou pas du tout", Serge & Christine Ghisoland tarafından seslendirilen 1972 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Belçika'yı temsil eden şarkı. Şarkı Fransızca dilinde seslendirilmiştir. Şarkı Daniël Nelis tarafından yazılmıştır.

Nekropolitika, toplum bireylerinin yani insanların nasıl yaşayabileceğini ve nasıl ölmesi gerektiğini dikte etmek için sosyal ve politik gücün kullanılmasını içeren siyasal temelli bir kavramdır.

Hapishanenin Doğuşu veya Disiplin ve Ceza 1975 yılında Fransız filozof Micheal Foucault tarafından kaleme alınmış eserdir. Kitap, Fransa'nın tarihi kaynakları ışığında, modern çağda batıda uygulanan penalojiyi ve cezalandırma sistemlerini sosyal ve teorik açıdan irdeler. Foucalt'a göre hapishaneler, salt hümaniteryenist bir anlayışla suçluları cezalandırma amacıyla yaratılmamıştır, aksine bu istekten oldukça uzak bir tutum sergilemektedir. Bunun yanında Foucault, kültürel değişimlerin ve bu kültürel değişimlerin zamanla neyin suç, neyin suç olmadığı üzerindeki etkisini, hapishanenin salt suçluyu topluma kazandırma gayesi taşımayıp, iktidar kavramı açısından beden üzerinde hakimiyet kurma isteğini ele alır. Hapishanenin yanında iktidar kavramının etkin olduğu modern teşkilatlardan da söz eder. Ona göre İktidar, bedene daima müdahale etmiştir. Beden ve iktidar arasındaki bu ilişkilere örnek olarak, devleti, cezaevlerini, tıbbı, akıl hastanelerini ve hukuk disiplinini işaret etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İsa'nın akıl sağlığı</span> tarihsel İsanın ruh sağlığının değerlendirilmesi sorunu

Tarihsel İsa'nın akıl sağlığının iyi olup olmadığı sorusu birçok psikolog, filozof, tarihçi ve yazar tarafından araştırılmıştır. Birkaç girişim dışında açıkça ve doğrudan İsa'nın akıl sağlığı üzerine ilk araştırma yapan kişi Paris'in baş psikiyatristi, dört ciltlik La Folie de Jésus adlı kitabın yazarı Fransız Psikolog Charles Binet-Sanglé idi. Bu tezini destekleyenler de eleştirenler oldu.

<span class="mw-page-title-main">Louis Florentin Calmeil</span> Fransız ruh hekimi (1798 – 1895)

Louis-Florentin Calmeil Fransız psikiyatrist ve tıp tarihçisiydi. Yversay'da doğmuştur. Charenton akıl hastanesinde Jean-Étienne Dominique Esquirol'un asistanıydı. Delilik üzerine kaleme aldığı ve psikiyatri tarihi üzerine yazılmış ilk eserlerden birisi olan "De la folie, considérée sous le point de vue pathologique, philosophique, historique et judiciaire" eseri ile tanınmaktadır.