İçeriğe atla

Dayı Karaca Bey

Dayı Karaca Bey (Karaca Bey, Karaca Paşa) (ö. 20 Temmuz 1456), Osmanlı Devleti'nde II. Mehmed döneminde Rumeli Beylerbeyi olarak görev yapmış bir devlet adamı.

II. Murad devrinin önemli komutanlarındandır. II. Mehmet tahta geçince Rumeli Beylerbeyi oldu, İstanbul'un kuşatması sırasında önemli görev aldı. Belgrad Kuşatması sırasında öldü. Adı, Bursa’nın Karacabey ilçesine verilmiştir.

Yaşamı

Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin silah arkadaşlarından Emir Karaca Ali'nin torunu idi. 6. Osmanlı padişahı II. Murat’ın önemli komutanlarındandır. Yaygın görüşe göre, II. Murat'ın oğlu Şehzade Alâattin'in dayısı (annesinin kardeşi) oluşundan dolayı "Dayı" sanı verilmiştir.[1] Kimilerine göre ise bu san, "eli açık, cömert" anlamındaki "tâi" kelimesinden gelir.

Amasya valiliği sırasında Şehzade Alâaddin ile birlikte bulundu. II. Murad devrinde 1444'teki Varna Muharebesi sırasındaki tutumuyla zaferin kazanılmasında önemli rol oynadı.[1]

II. Mehmet devrinde vezir rütbesiyle Rumeli Beylerbeyi atandı. Rumeli Hisarı'nın burçlarından birini yaptırdı, masrafını kendisi karşıladı. Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un kuşatmasına katıldı, Ayvansaray'dan Tekfur Sarayı'na kadar uzanan bölümünün kuşatılmasını üstlendi. İstanbul'un fethinden sonra Trakya'da Bizans'ın elindeki yerlerin ele geçirilmesini sağladı.

1456'daki Belgrad Kuşatması sırasında 20 Temmuz 1456 günü öldü. Cenazesi ölümünden bir yıl sonra Mihalıç'a getirildi; sağlığında yaptırdığı imaretin yakınında defnedildi. Mezarı, vasiyeti üzerine ailesi tarafından yaptırılan İmaret Camisi adlı ibadethanenin son cemaat yerindeki batı kubbesinin altındadır.[2]

15. ve 16. yüzyıl kayıtlarına göre Karaca Bey'in vakıfları arasında Bursa'da Karacabey Hanı adlı bir kervansaray (günümüze gelememiştir), beş dükkân, İnegöl ve Yenişehir'in köylerinde üç değirmen, Ebeköy'de bir zaviye, Ortaköy'de bir kervansaray ve çeşitli tarlalar bulunur.[1]

Dayı Karaca Bey'in mezarının bulunduğu yer olmasından ötürü Mihaliç’in adı, Meşrutiyet’in ilânından sonra, 1910 yılında bir mebusun girişimi ile Karacabey’e çevrilmiştir.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c "KARACA BEY (PAŞA)". bgc.org.tr. 11 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2023. 
  2. ^ "Mihalic". www.bursadakultur.org. 12 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2023. 
  3. ^ Demircan, Ahmet (Ocak 2013). "Evliya Çelebi Seyahatnamesi'ndeki Simav Kaplıcaları ve Hamamları". Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (35). 11 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Murad</span> 6. Osmanlı padişahı (1421–1444; 1446–1451)

II. Murad veya Koca Murat, 6. Osmanlı padişahı, I. Mehmed'in oğlu, Fatih Sultan Mehmed'in babasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zağanos Paşa</span> 12. Osmanlı sadrazamı

Zağanos Mehmed Paşa, II. Mehmed saltanatında 1453-1456 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. İstanbul'un Fethi'nden sonra sadrazamlığa getirilen ilk kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Gazi</span> 2. Osmanlı padişahı (1324–1362)

Orhan Gazi veya Orhan Bey, Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci padişahıdır. 1324 ile 1362 yılları arasında hüküm sürmüştür. Babası Osman Gazi'den 16.000 km² olarak aldığı beyliği, oğlu I. Murad'a 95.000 km² ila 100.000 km² arsa bıraktığı biliniyor.

<span class="mw-page-title-main">Cem Sultan</span> II. Bayezidin kardeşi ve Fatih Sultan Mehmedin oğlu

Cem Sultan ya da Şehzade Cem, II. Mehmed'in Çiçek Hatun'dan olma en küçük oğlu ve II. Bayezid'in küçük kardeşi. Ağabeyi II. Bayezid ile girdiği taht mücadelesiyle bilinir.

Köse Mihal, Mihaloğullarının atası. Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş döneminde Osman Gazi'nin silah arkadaşı olan Mikhael Kosses, İslamiyeti seçerek Osmanlı saflarına geçen ilk önemli Bizanslı komutandır. Mihaloğullarının atası Mikhael Kosses, Müslüman olduktan sonra Osman Gazi'nin teklifiyle Abdullah adını almış, adı Abdullah Mihal Gazi olmuştur.

Kara Timurtaş Paşa, Ertuğrul Gazi'nin silah arkadaşlarından Aygut Alp'ın torunudur. Babası Kara Ali Bey olup yine Osman Gazi'nin mücadelelerine katılmış ve 1308'de kendisine verilen bir müfreze ile Apolyont Gölü üzerindeki Alyos adasının zaptına gönderilmiş ve orayı sulhen alarak orada bulunan büyük bir kilisenin Rumlarca hürmet edilen papazını ailesiyle Osman Gazi'ye getirmiş, Osman Gazi'de papazın güzelliği ile meşhur kızını Kara Ali Bey'e nikahlamıştır. Hereke Kalesi kuşatmasında Kara Ali Bey'in gözüne bir ok isabet ederek sakat bırakmıştır.

Düzmece Mustafa veya Mustafa Çelebi Yıldırım Bayezid ile Devlet Şah Hatun'un oğludur. II. Murat'ın amcası olan Düzmece Mustafa, daha sonra bir başka krize sebebiyet veren II. Murat'ın küçük kardeşi "Şehzade Küçük Mustafa Çelebi" ile karıştırılmamalıdır. "Düzmece Mustafa Çelebi" II. Murat döneminin başlangıcında en büyük siyasi krizlerinden birine sebebiyet vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çandarlı Ali Paşa</span> 6. Osmanlı sadrazamı

Çandarlı Ali Paşa, 22 Ocak 1387'de babası Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa'nın ölümü üzerine yerine geçerek, 18 Aralık 1406 tarihinde ölümüne kadar, I. Murad ve I. Bayezid için Ankara Muharebesi'ne kadar 15 yıl 6 ay ve Fetret Devri döneminde Süleyman Çelebi'nin yanında 4 yıl 4 küsur ay vezir-i azamlık yapmış ve Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecinde önemli rol oynamış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Bayezid Paşa Osmanlı Devleti'nin Fetret Devri'nde, 1413'te Sultan I. Mehmed Çelebi saltanatında sadrazam olmuş; devleti toparlama süreci içinde yanında bulunmuş ve sonra da II. Murad döneminde Düzmece Mustafa'ya Sazlıdere'de yenilip teslim olup onun emriyle öldürüldüğü Temmuz 1421'e kadar başvezirlik yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şemsi Ahmed Paşa</span> Osmanlı soylu ve beylerbey

Şemsi Ahmed Paşa ; ; Şam, Anadolu ve Rumeli beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">János Hunyadi</span> Orta çağ Macar ordu komutanı

Hünyadi Yanoş ya da Yanoş Hunyadi, Orta Çağ Macar ordu komutanıdır. Hunyadi soyadı, János adıdır, Macar geleneğine göre önce soyadı, sonra adı yazılır, Türkçeye de bu şekilde geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Murad</span> 3. Osmanlı padişahı (1362–1389)

I. Murad, Murad-ı Hüdavendigâr veya Gazi Hünkar, Osmanlı İmparatorluğu'nun üçüncü padişahı. Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun'dur. Babası Orhan Gazi döneminde 95.000 km² olan devlet toprakları onun döneminde yaklaşık 500.000 km² kadar genişlemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Belgrad Kuşatması (1456)</span> Osmanlı tarafından Belgradı 2. kez ele geçirme girişimi

Belgrad Kuşatması, 1456 yılında Osmanlı İmparatorluğu padişahı Fatih Sultan Mehmed'in bizzat komuta ettiği başarısız seferdir. Macaristan Krallığı'nın elinde olan Belgrad'ın Osmanlılar tarafından ikinci kez ele geçirme girişimidir. İlk kuşatma Osmanlı sultanı II. Murad tarafından gerçekleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Belgrad'ın Fethi</span> Macaristan Krallığının sınırlarında bulunan Belgradın Temmuz 1521de Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılması ile başlayan ve 29 Ağustos 1521de Belgradın Osmanlı sınırlarına katılması ile sona eren süreç

Belgrad'ın Fethi, Macaristan Krallığı'nın elinde bulunan Belgrad'ın Temmuz 1521'de, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılmasıyla başlayan ve 29 Ağustos 1521'de fethiyle sona eren süreçtir.

<span class="mw-page-title-main">Karacabey Camii</span> Ankaranın Altındağ ilçesinde 1427de inşa ediildiği tahmin edilen cami

Karacabey Camii Ankara'nın Hamamönü semtinde bulunan, 1427'de inşa edildiği sanılan bir camidir.

Hamza Bey, Sultan II. Mehmed dönemi Osmanlı denizcisidir. Elçi olarak gönderildiği görev sırasında Kazıklı Voyvoda tarafından katledilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Evrenos Bey</span> Kuman-Kıpçak kökenli bir Türk akıncı beyidir

Hacı Evrenos Bey veya Gazi Evrenos Bey, Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminden bir akıncı kumandanı ve aile önderidir. Evrenuz Bey olarak da anılır. İsmini Bizans tarihçileri Avrenezis veya Verenezis, Batılı tarihçiler de Vrenez şeklinde yazarlar.

Şehzade Savcı Bey, I. Murad'ın Fûl-Dâne Hâtûn'dan olma en küçük şehzadeleridir.

Mihaloğlu Mehmed Bey (Ö.1422) Akıncı ailesi Mihaloğullarından Gazi Mihal Paşa'nın oğlu.

Has Murad Paşa, vezir ve beylerbeyi görevinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.