İçeriğe atla

David Urquhart

David Urquhart

David Urquhart (1 Temmuz 1805 - 16 Mayıs 1877) veya Urquhart Davut Bey (AdigeceУркъухьэрт Даут-бей), 1847'den 1852'ye kadar Parlamento Üyesi olarak görev yapan İskoç diplomat.[1]

İlk yılları ve ailesi

Braelangwell, Cromarty, İskoçya'da [2] doğan Urquhart, dul annesinin gözetiminde Fransa, İsviçre ve İspanya'da eğitim gördü. 1821'de İngiltere'ye döndü ve Oxford'daki St John's Kolejine katılmadan önceki boş geçen bir yılını çiftçilik öğrenerek ve Woolwich, Royal Arsenal'de çalışarak değerlendirdi.[2] Annesinin mâlî durumu yetersiz olduğu içinklasik eğitimini tamamlayamadı.

1854'te Urquhart, İngiliz-İrlandalı bir aristokrat olan Harriet Angelina Fortescue [3] ile evlendi ve üç oğul (biri William, henüz on üç aylıkken öldü; Francis Fortescue Urquhart bir diğeriydi), iki kız sahibi oldu. Diplomatic Review'da Caritas imzasıyla çok sayıda makale yazdı ve 1889'da öldü.[3]

Kariyer

Yunanistan ve Türkiye'deki Rol

1827'de Urquhart, Yunan Bağımsızlık Savaşı'nda milliyetçi davaya katıldı. Bu süreçte ağır yaralandı. Gelecek 5 yılını İngiliz hükûmetine yazdığı mektuplarla Yunan davasını savunmakla harcadı. 1831'de Sir Stratford Canning'in Yunanistan ile Türkiye arasındaki sınırı belirlemek için İstanbul'a yaptığı göreve kendisini atadı.

Urquhart'ın başlıca rolü, Sultan II. Mahmud'un yakın danışmanı Koca Mustafa Reşid Paşa'nın desteğini sağlamaktı. Kendisini giderek Türk uygarlığı ve kültürüne çekerken, bölgeye Rus müdahalesi tehdidi karşısında alarma geçti. Urquhart'ın, Türkiye ve Kaynakları'nın yayınlanması da dahil olmak üzere, kampanyası 1833'te bölgeye bir ticaret heyetinin atanmasıyla sonuçlandı.[2] İstanbul'daki hükûmetle o kadar yakın bir ilişki kurdu ki, Canning'in politikasına karşı Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya karşı Sultan adına İngiliz müdahalesi çağrılarında açık sözlü hale geldi. Palmerston tarafından, kendisini Richard Cobden ile çatışmaya sokan Moskova karşıtı İngiltere, Fransa, Rusya ve Türkiye[1] adlı broşürü yüzünden geri çağrıldı.

Çerkes ulusal bayrağı.

1835'te İstanbul'da büyükelçilik sekreteri olarak atandı[4] ancak Rusların Çerkesya'daki saldırgan planlarına karşı koymak için talihsiz bir girişim olan Vixen Harekâtı, uluslararası bir krize yol açma tehdidinde bulundu ve 1837'de tekrar geri çağrılmasına neden oldu.

Urquhart'ın pozisyonu koyu bir şekilde Rus karşıtı ve Türk yanlısıydı bu İngiliz siyaseti için zorluklar yarattı. 1830'larda Avrupa'da Rus karşıtı bir koalisyon henüz oluşturulmamıştı. İngiltere, kendisini birdenbire Rusya ile yalnız başına bir askeri çatışma durumunda bulabilirdi. Sonuç olarak, Urquhart Türkiye'den geri çağrıldı ve Rusya ile olan çatışma barış görüşmeleriyle çözüldü.

1835'te Doğu'ya gitmeden önce Portfolio adlı bir süreli yayın kurdu ve ilk sayısında derin bir izlenim bırakan bir dizi Rus devlet gazetesi bastı.[5][6] Urquhart aynı zamanda Sefer Bey Zenaqo ile birlikte son halini verdikleri Çerkes ulusal bayrağının da tasarımcısıydı. Urquhart daha sonra İngiliz dış politikasının başı olan Palmerston'ı Rusya tarafından rüşvet almakla suçladı. Bu görüş, yayınladığı Londra dergilerinde sürekli olarak desteklendi. Yayınlarının düzenli yazarları arasında, Urquhart'ın Palmerston hakkındaki görüşlerini tamamen destekleyen Karl Marx da vardı. Kişisel olarak, Marx'ın kendisi, arkadaşı Engels ile yazışmalarında, Urquhart'ı Palmerston ve Türklere tapma suçlamalarında bir "manyak biçimi" olarak değerlendirdi.[7]

1838'de Urquhart, Türkiye ve Yunanistan'ı incelediği ve aynı zamanda daha önce Arthur Lumley Davids tarafından yapılmış çalışmalardan yararlandığı Doğunun Ruhu adlı bir kitap yayınladı.[8]

Siyaset

1847'den 1852'ye kadar Parlamentoda Stafford üyesi olarak oturdu ve Lord Palmerston'ın dış politikasına karşı şiddetli bir kampanya yürüttü.[5][6]

Sıhhî reformun dayatılmasına karşıydı ve 1848 Halk Sağlığı Yasası'nın çıkarılmasına şiddetle karşı çıktı.[9]

Birleşik Krallık'ın Kırım Savaşı'ndaki eylemi, Türkiye'nin diğer güçlerin yardımı olmadan kendi savaşlarını verebilecek konumda olduğunu iddia eden Urquhart öfkeli protestolara yol açtı.[4] Hükûmete saldırmak için ülke genelinde Urquhartite olarak bilinen "dış ilişkiler komiteleri" kurdu ve 1856'da demir ustası George Crawshay'ın finansmanıyla Free Press'in [10] sahibi oldu (1866'da Diplomatic Review adını aldı). Katkıda bulunanlar arasında sosyalist Karl Marx da vardı. !860 yılındaLübnan hakkındaki kitabını yayınladı.[3][6]

Türk hamamının sponsoru

Jermyn Caddesi'ndeki Türk Hamamları, 1862

Urquhart, Türk hamamlarını Büyük Britanya'ya tanıttı.[3] İrlandalı doktor Richard Barter'ın dikkatini çeken Herkül Sütunları (1850) adlı kitabında bunların kullanımını savundu. Barter onları Cork, Blarney'deki hidroterapi sisteminde tanıttı. Londra, 76 Jermyn Caddesindeki Türk hamamları Urquhart'ın yönetiminde inşa edilmiştir.[3][6]

Daha sonraki yaşamı ve ölümü

1864'ten ölümüne kadar, Urquhart'ın sağlığı onu Kıtada yaşamaya zorladı. Cenevre Gölü'nün yanında İsviçre'nin Clarens kentinde yaşadı. Burada enerjisini uluslararası hukuk araştırmalarını teşvik etmeye adadı. 1877'de öldü ve Clarens'te toprağa verildi.[3][6]

Kaynakça

  1. ^ a b Lee, Sidney, (Ed.) (1899). "Urquhart, David". Dictionary of National Biography. 58. Londra: Smith, Elder & Co. ss. 43–45. 
  2. ^ a b c Dictionary of National Biography (1899), vol.58, p. 43
  3. ^ a b c d e f Dictionary of National Biography (1899), vol.58, p. 45
  4. ^ a b  Dictionary of National Biography. Londra: Smith, Elder & Co. 1885–1900.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "DNBv58" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  5. ^ a b Dictionary of National Biography (1899), vol.58, p. 44
  6. ^ a b c d e  Önceki cümlelerden bir veya daha fazlası artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Urquhart, David". Encyclopædia Britannica. 27 (11. bas.). Cambridge University Press. s. 801. 
  7. ^ Franz Mering. "Karl Marx. His life story." Moscow. Gospolitizdat. 1957. p. 264
  8. ^ Urquhart, David (1838). The spirit of the East. Robarts - University of Toronto. London H. Colburn. 
  9. ^ Urquhart, D (1848) in Hansard, Commons Sitting, 5 May 1848, 98, p717
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2021. 

Bibliyografya

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karl Marx</span> Almanya doğumlu filozof (1818–1883)

Karl Marx, 19. yüzyılda yaşamış Alman filozof, politik ekonomist ve bilimsel sosyalizmin kurucusu. Bir müddet gazetecilik de yapan Marx, iktisadi ve beşerî konularda eleştirel fikirler ve tespitler ortaya koymuştur.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Engels</span> Alman filozof (1820–1895)

Friedrich Engels, Alman sosyalist, filozof, tarihçi ve siyaset bilimcidir. Aynı zamanda, iş insanı olan Engels'in babasının Salford, Birleşik Krallık, Prusya'nın Barmen şehrinde büyük tekstil fabrikaları vardı. Karl Marx ile birlikte Marksizm'in kurucusu sayılan Engels "ilk marksist" olarak tanımlanmıştır. 1845 yılında kendi gözlem ve araştırmalarına dayanan "1844 Yılında İngiltere'de İşçi Sınıfının Koşulları" isimli yapıtı yayınlanmıştır. Karl Marx'la beraber "Komünist Manifesto"'yu (1848) yazarak komünist kuramın geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Sonrasında Karl Marx'a maddi destek sağlayarak "Das Kapital" için yaptığı araştırmalara yardımcı olan Engels, Karl Marx öldükten sonra onun önemli sayılan eserlerinden Das Kapital'in son iki cildini tamamlamıştır. Ayrıca daha sonra Artı-Değer Teorileri ve Kapital'in 4. cildi olarak Karl Kautsky tarafından basılan Marx'ın notlarını düzenlemiştir. 1884 yılında, Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni isimli kitabı yayınlanmıştır.

<i>Komünist Manifesto</i> Karl Marx ve Friedrich Engelsin 1848 tarihli yayını

Komünist Parti Manifestosu, Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından ilk olarak 21 Şubat 1848'de Almanca olarak Londra'da yayımlanan yazı, komünizmin ilk bildirgesi.

<span class="mw-page-title-main">Mihail Bakunin</span> Anarşist filozof

Mihail Aleksandroviç Bakunin, tanınmış bir Rus devrimci ve kolektivist anarşizm kuramcısıdır. Anarşist düşünürlerin ilk kuşağının temsilcilerindendir ve Anarşizmin babaları olarak anılan düşünürlerden biridir.

Reuters, dünya çapında gazetelere ve uydu yayınlarına yolladığı haber raporları ile tanınan, merkezi Londra'da bulunan haber ajansıdır. Şirket temelde borsalardan finansal bilgiler ve ticari ürünlerin bilgilerini tedarik etmeye odaklanmıştır. 1851 yılında Paul Reuter tarafından Royal Exchange, Londra Britanya'da kurulmuştur. Kassel'de ticaret eğitimi aldıktan sonra bankacı oldu. Berlin'de bir banker kızı olan Ida Maria Magnus ile evlendi. Kendine bir yayınevi satın aldı: "Reuter und Stargardt". 1848 devriminde Reuter tehdit altına girince Londra'ya göç etti. Kısa bir süre sonra Reuter'ın haber ajansı büyük bir başarı elde etti ve günümüzde dünya çapında en saygın, güvenilir haber ajanslarından biri olarak sayılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Barut Komplosu</span>

Barut komplosu, bir grup yönetim karşıtı İngiliz Katolik tarafından, İngiltere Kralı I. James ve diğer aristokratları öldürmek için 5 Kasım 1605'te yapılan, Parlamento binasını havaya uçurma girişimidir. Robert Catesby ve Guy Fawkes öncülüğünde planlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">John Donne</span>

John Donne, İngiliz şair, mistik ve vaizdir. Metafizik şiirini kurmuş ve en önemli temsilcisi olmuştur. The Flea şiirinin yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">David Brewster</span> İskoç bilim insanı, mucit ve yazar (1781–1868)

Sir David Brewster, İskoç bilim insanı, mucit ve yazar.

Britanya Bilimsel İlerleme Kurumu olarak da adlandırılan İngiliz Bilim Derneği, bilimin kullanım alanını yaygınlaştırma, bilimsel konulara gösterilen ilgiyi artırma ve bilim işçileri arasındaki etkileşimi kolaylaştırmayı amaç edinen bir bilimsel topluluktur. Kuruma üyelik için herhangi bir önkoşul bulunmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Henry Elliot</span> İngiliz diplomat (1817-1907)

Sir Henry George Elliot GCB KCMG PC, İngiliz diplomat. Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, 2nd Earl of Minto'nun ikinci oğludur. Hayatının en etkin yıllarını İstanbul elçiliğini yaptığı dönemde ve onun da katılımıyla gerçekleşen 1876-77 İstanbul Konferansı'nda geçirdi. Elliot, sonunda Rus-Türk Savaşı ile beraber Bulgaristan'ın özerkliğini kazandığı Nisan 1876 İsyanı'nda Türk yanlısı bir tavır sergiledi. 4 Eylül 1876'da yılında, çıkan Bulgar İsyanı için kendi devletine bir rapor sundu. Raporda isyanın nasıl bastırıldığının önemi olmadığını,mühim olanın isyanın İngiliz çıkarlarına göre akıbete uğraması olduğunu yazdı. İsyanda 10.000-20.000 kişinin sindirildiğini, öldürüldüğünü yazdı ki keza Osmanlı kayıpları da o civarlardaydı. Avrupa'daki dindaşları için Türkleri desteklemek yüz kızartıcı,pragmatik bir hareketti ve bu yüzden 1877 yılında onun bu tavırları Viyana'da konuşuldu. 100 yaşına basamadan 3 ay önce 1907 yılında İngiltere'deki evinde öldü. 1907.

<span class="mw-page-title-main">Çerkes bayrağı</span> Çerkeslerin ulusal bayrağı

Çerkes bayrağı, tarihî Çerkesya'nın ve modern Adigey Cumhuriyeti'nin resmî, dünya çapındaki Çerkeslerin ise millî bayrağıdır. Yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur. Seferbiy Zaneqo ve David Urquhart bayrağın tasarımcısı olarak kabul edilir. Her yıl 25 Nisan günü Çerkesler tarafından Çerkes bayrak günü olarak kutlanır. Çerkes bayrak günü aynı zamanda Abhazya'da kutlanmaktadır.

Louis Fraser (1810-1866), İngiliz zoolog ve koleksiyoncu. Fraser, ilk yıllarında Londra Zooloji Derneği Müzesi'nin küratörüydü.

<span class="mw-page-title-main">Robert Gascoyne-Cecil, 3. Salisbury Markisi</span>

Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, 3. Salisbury Markizi, Britanyalı devlet adamıdır.

John Hildrop, İngiliz din adamı ve yazardır. Hildrop, hayvan hakları konusundaki en eski çalışmalardan birini yazmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Catherine Smithies</span>

Catherine Smithies, bir İngiliz hayırsever ve hayvan refahı, köleliğin kaldırılması ve alkol bağımlılığı ile mücadele için kampanyacıdır. Çocuklara insan olmayan hayvanlara karşı şefkat öğretmeyi teşvik eden ve Bands of Mercy hareketine öncülük eden ilk Merhamet Bandının yaratıcısıdır.

James Stanislaus Bell, İskoç tüccar, maceracı ve yazar. Çerkesya'ya seyahat etmiş ve Rus-Çerkes Savaşı'na Çerkeslerin yanında katılmıştır. Bu sırada anılarını yazarak yayınlamıştır.

Jingoizm, bir ülkenin kendi ulusal çıkarları olarak tanımladığı şeyleri, barışçıl yöntemler yerine tehdit veya fiili güç kullanarak savunmak gibi saldırgan ve proaktif bir dış politika tercih eden milliyetçilik türüdür. Halk dilinde şovenizm, önyargılı birinin kendi ülkesini diğer ülkelerden üstün gören aşırı milliyetçiliktir.

Samuel Hibbert-Ware, İngiliz jeolog ve antikacıydı.

<span class="mw-page-title-main">George Wheler (gezi yazarı)</span>

George Wheler İngiliz din adamı ve gezi yazarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Humphry Sandwith</span>

Humphry Sandwith IV, yazar ve aktivist olarak da bilinen İngiliz ordusu doktoruydu.