İçeriğe atla

Dandalaz Çayı

Büyük Mederes Nehri vadisinde Dandalaz Çayı'nın konumu

Dandalaz (Marsynus) Çayı, Aydın ili Karacasu ilçe merkezinden geçen, Büyük Menderes'in kolu olan akarsu. Büyük Menderes vadisine GD yönünden açılan, doğuda Akdağ (2300 m) ile batıda Karıncalıdağ (1700 m) arasında GD-KB uzanışlı tektonik vadi içinde akar. Kaynağını Akdağ yamaçlarından Dedeler köyünden alır. Uzunluğu 60 km'dir.

Dandalaz Çayı'nın aktığı oluğa Karacasu Vadisi adı da verilir. Akarsu Kuyucak güneyinde 37°53′17.2″K 28°32′18.6″D / 37.888111°K 28.538500°D / 37.888111; 28.538500 konumundan B. Menderes'e karışır. Karacasu yerleşimi vadi yatağındaki taşkınlardan korunmak amacıyla yamaçlara kurulmuştur.[1]

Dandalaz Çayı üzerinde 1998 yılında sulama amaçlı Karacasu Barajı yapılmıştır.[2]

Dandalaz Vadisinin batı yamacında Akdağ eteklerinde tarihi Afrodisias kenti harabeleri bulunur.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Menteşe yöresi" (PDF). ankara.edu.tr. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2019. 
  2. ^ "Dandalaz Çayı". enerjiatlasi.com. 14 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2019. 
  3. ^ KAYAN, Prof. Dr. İlhan ve diğ. "AFRODİSİAS SULAK ALANINDA PALEOCOĞRAFYA ARAŞTIRMALARI VE JEOARKEOLOJİK DEĞERLENDİRMELER". Ege Coğrafya Dergisi. 14 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ihlara, Güzelyurt</span> Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir belde

Ihlara, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'ndeki Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir beldedir. 2022 nüfus sayımına göre belde nüfusu 2.289'dur. Beldenin ortalama yüksekliği 1.276 metredir.

<span class="mw-page-title-main">Karacasu</span> Aydının ilçesi

Karacasu, Ege Bölgesi'ndeki Aydın ilinin bir ilçesidir. İlçe sınırları içinde Afrodisias Antik Kenti bulunmaktadır. Aydın il merkezine 87 km uzaklıktadır. Aydın-Denizli Karayolu'nun tali yolu, Kuyucak ilçesinden Karacasu'ya giden kara yolu, Dandalaz çayı boyunca zeytin, narenciye ve daha sonra çam ağaçları arasından kıvrılarak ilçeye ulaşır. Kuzeyinde Kuyucak, Kuzeybatısında Nazilli ve Batısında Bozdoğan ilçeleri bulunmaktadır.

May Barajı, Konya ilinin, Çumra ilçesinde, May Çayı üzerinde, sulama ve taşkın önleme amacı ile 1957-1960 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Toprak dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 273.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 19,10 m'dir. Normal su kotunda göl hacmi 40,10 hm³, normal su kotunda göl alanı 7,75 km²'. 1800 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vadi</span> coğrafyada tepeler arasındaki alçak alan

Vadi ya da koyak, akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan ağıza doğru sürekli inişi bulunan ve birkaç kilometre ile binlerce kilometre arasında olabilen coğrafi alandır. Kısaca vadi, iki dağın arasında zamanla oluşan çukurluktur. Vadiler, akarsuların yaptığı aşınmayla yanlamasına, derinlemesine gelişir. Genellikle dağ ya da tepelerle çevrelenirler.

<span class="mw-page-title-main">Eldiğin, Şiran</span>

Eldiğin, Gümüşhane ilinin Şiran ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Akdağ (Denizli)</span>

Akdağ: Denizli ve Afyonkarahisar illerinde, Çivril, Kızılören ve Sandıklı ilçeleri arasında kalan bir dağ. İki zirvesinden yüksek olanı 2446 metre, diğeri 2345 metre yüksekliğindedir. Ege Bölgesi'nin 2. en yüksek dağıdır.

Karacasu Barajı, Aydın'da, Dandalaz Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1998 yılında inşasına başlanan, 2012 yılında hizmete açılan barajdır.

<span class="mw-page-title-main">Binboğa Dağları</span> sıradağlar

Binboğa Dağları Akdeniz Bölgesi içinde Orta Toroslarda yer alan ve 4. Zaman'da oluşmuş dağlardır. Binboğa Dağları Akdeniz ve Doğu Anadolu bölgeleri arasında kalır. Doğusunda Afşin Ovası batısında ise Dibek Dağı bulunur. Güneyinden Göksun Çayı geçer. Büyük bölümü K. Maraş sınırlarında olan dağın, batı bölümü Kayseri topraklarıdır. Çoğunlukla kireçtaşlarından oluşan dağın yamaçları eğimlidir.

<span class="mw-page-title-main">Çarşamba Çayı</span> Konya da akarsu

Çarşamba Çayı, Konya ilinde bulunan bir akarsu. Bozkır ilçesi sınırları içerisinde Karacahisar köyü yakınlarında doğar, Mavi Boğaz'da Beyşehir Gölü'nden gelen kanal ile birleşir. Çumra ilçesinde kollara ayrılır ve Karakaya'da bataklıklarda sonlanır. Üzerinde Apa Barajı yer alır. 105 km uzunluğundadır. Konya ilinin tarımsal sulamasında önemli bir yer tutmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Köprüçay</span> Akdeniz Bölgesinde nehir

Köprüçay, eskiden Eurimedon, Isparta Sütçüler yakınlarında Toros dağlarından doğan, dar ve derin kanyonlardan geçerek Serik yakınlarında Akdeniz'e dökülün akarsu. Antik zamanlarda adı Eurymedon'dur. Köprü Çayı'n; havza alanı 2.357 km2, yıllık debisi 3065 hm³, uzunluğu 178 km, ağız yüksekliği 0 m (Akdeniz), kaynak rakımı 2.151 m'dir.

<span class="mw-page-title-main">Akçay Nehri</span> Aydında bir akarsu

Akçay, Büyük Menderes Nehrinin kollarından biridir. Antik çağda nehre Harpasos adı verilmiştir. Muğlanın kuzeydoğusundaki dağlık alanlardan doğan Akçay, Denizli ilinin güneybatısında Beyağaç yakınlarından geçer. Buradan ağırlıklı olarak batı-kuzeybatı yönünde akar. Denizli-Muğla il sınırını oluşturur. Tavas yönünden gelen Yenidere'yi alır. Nehir Aydın iline ulaşır ve burada Kemer Barajı tarafından baraj gölünde toplanır. Akçay, daha sonra barajdan geçerek Bozdoğan ilçesinden kuzeye doğru geniş bir vadi boyunca akar ve Nazilli şehrinin altı kilometre güney-güneybatısında Büyük Menderes'e dökülür. Uzunluğu 116 km'dir. Karacaören, Doğançay ve Mortuma çayı Akçay'ın önemli kollarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çekerek Çayı</span> Yeşilırmakın kolu

Çekerek Çayı, Yeşilırmak'ın kollarından biri. Sivas Çamlıbel Dağları'ndan doğar, Akdağ'dan gelen dereleri alır. Sulusaray'da ovada akarken Alan Dağı'nı geçtiği yerlerde dar derin vadiler oluşturur. Çorum Çayı'nın katılmasıyla iyice büyür. Kayabaşı Ovası'nda Tokat tarafından gelen Yeşilırmak'ın ana kolu ile birleşerek Yeşilırmak'ı oluşturur. İlkbahar ve sonbaharda taşıdığı su artmakta ve nehir kabarmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Melet Irmağı</span> Türkiyede akarsu

Melet Irmağı, Ordu şehir merkezinin doğusundan Karadeniz'e dökülen ırmak. Sivas ili, Koyulhisar ilçesi, Ortakent köyü sınırlarından doğar. Koyulhisar'dan sonra Mesudiye, Kabadüz, Ulubey ve Ordu merkezden geçerek Karadeniz'e ulaşır. 160 km uzunluğu ile Ordu'nun en büyük ve en uzun nehridir.

<span class="mw-page-title-main">Tohma Çayı</span>

Tohma Çayı, Sivas ilinden doğup, Malatya topraklarında Karakaya Barajına dökülen, Fırat Nehri'nin önemli bir kolu olan akarsu. Çay, Tohma adlı iki büyük kolun birleşmesiyle oluşur. Şarkışla'da Dikkulak (Karatonus) Dağları'ndan doğan Kangal Tohması, Havuz Suyu'nu alır. Tahtalı Dağları'ndan doğan Gürün Tohması, Gürün ilçe sınırlarında Sazcağız ve Gökpınar derelerini alır. Malatya topraklarında her ikisi birleşirler.

<span class="mw-page-title-main">Tomara Şelalesi</span>

Tomara Şelalesi, Gümüşhane ili, Şiran ilçesi sınırlarında bulunan şelaledir. Kelkit Çayının kolu olan Tomara Çayının vadisinde yer alır. Adını çevrede yetişen tek yıllık Tomara (kaldirik) bitkisinden alır.

<span class="mw-page-title-main">Sünnet Gölü</span>

Sünnet Gölü, Bolu ili, Göynük ilçesi sınırlarında bulunan heyelan set gölü.

<span class="mw-page-title-main">Çimen Dağları</span>

Çimen Dağları, Erzincan merkezin kuzeybatısında, Doğu Karadeniz Dağlarının ikinci sırası üzerindeki dağ. Çimen Dağları, Akdağ üzerinde 2710 m yüksekliğe sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Engil Çayı</span> Vanda akarsu

Engil (Dönemeç) Çayı, Van ili sınırlarından doğup, Van Gölü'ne GD yönünden dökülen akarsu. Başkale çevresinden İspiriz Dağları (3688 m) ve Norduz Yaylası'ndan kaynaklarını alır. Doğu-batı akışıyla Zernek Barajı'na dökülür, buradan çıktıktan sonra Havasor Ovası'na geçer, Gevaş ilçe merkezinin kuzeyinden Van Gölü'ne dökülür. Akarsuyun adı, Zernek Barajı'ndan önce Hoşap Çayı dır.

<span class="mw-page-title-main">Sarısu Çayı</span> Kandırada yer alan bir akarsu havzası ya da bir tatil beldesi, adası

Sarısu Çayı , Kocaeli ili, Kandıra ilçesinde Karadeniz'e dökülen akarsu. Akarsuyun havza alanı 368 km², uzunluğu 137 km, ortalama akımı 3,82 m³/sn'dir.

<span class="mw-page-title-main">Bolaman Irmağı</span>

Bolaman Irmağı, Orta Karadeniz'de, Ordu ili sınırlarında yer alan, Fatsa'nın doğusundan Karadeniz'e dökülen akarsu. Reşadiye-Aybastı sınırında dağların zirvelerinden, yaklaşık 1600 m'den doğar.