İçeriğe atla

Danabaş Köyünün Hikayeleri

Danabaş Köyünün Hikâyeleri (Azerice: Danabaş kəndinin əhvalatları), Azeri yazar Celil Memmedguluzade'nin 1894 yılında yazmış olduğu öykü kitabıdır.

Anlatılan öykü "Eşeğin Kaybolması" (Azerice: "Eşşəyin itməkliyi") adıyla da basılmıştır.[1]

Konusu

Danabaş Köyü'nde yaşamakta olan Muhammed Hasan adlı yaşlı adam Kerbelâ'yı ziyaret etmek için bir eşek alır. Köyün muhtarı olan Hudayar Bey ise eşeği ödünç alarak şehre gider. Ölmüş olan arkadaşı Haydar'ın dul karısı Zeyneb'i (kadının kendi rızası olmadan) nikahlamak için yola çıkar. Hudayar konakladığı handa eşeği rehin bırakarak borç para alır. Kadı, iki kelle şeker rüşvet alarak, yalancı şahitlerle (kadın orada hazır bulunmadan, gıyabında) nikahı kıyar. Hudayar ayrıca Zeyneb'in oğlunu da kandırır ve kendisi için karın tokluğuna çalıştırmaya başlar. Muhammed Hasan ise polise derdini anlatamaz. Eşeğini ancak beş sene sonra bulabilir.[2]

Dinsel kuralları istediği gibi yorumlayıp keyfi olarak işine geldiği şekilde uygulayan mollalar, rüşvet yiyen kadılar ve cahil ama kurnaz toplum eleştirilir. Ezilen kadınların, kandırılan fakir insanların dramatik hatta trajik yaşamlarından kesitler sunulur.

Yazar kitabın devamı niteliğinde ancak bağımsız bir öykü olarak 1921 yılında "Danabaş Köyünün Öğretmeni" (Azerice: Danabaş kəndinin müəllimi) kitabını yazmıştır.[3]

Film uyarlaması

Kitap "Gam Penceresi" (Azerice: Qəm pəncərəsi) adıyla Sovyetler Birliği dönemi içerisinde Azerbaycan'da film olarak çekilmiş ve 1986 yılında gösterime girmiştir.[4]

Kaynakça

  • Celil Memmedguluzâde, Tüm Eserleri, İsa Hebibbeyli, 4. Cilt 24 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Bakü, Önder Neşriyat, 2004 (Azerice)
  • Məleykə Mirzəli, Cəlil Məmmədquluzadənin “Danabaş kəndinin əhvalatları” povestində dialektizmlər, Heydər Əliyev və Azərbaycan Filologiyası, Konfrans materialları, 22 may 2020-ci il, Bakı - 2020 (Azerice)

Dipnotlar

  1. ^ "Danabaş kəndinin əhvalatları" 25 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası, 2012 (Azerice)
  2. ^ Danabaş Köyü'nün Hikayesi'nde Sosyal Tenkit, Nergiz GAHRAMANLI, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt:3, Sayı:6, Ocak 2015 (Sayfa: 56, "Danabaş Köyü’nün Öyküsü Hikâyesinin İçeriği")
  3. ^ "Danabaş kəndinin məktəbi" 17 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası, 2012 (Azerice)
  4. ^ “Qəm pəncərəsi”: nadanlığın ifşası, Azərbaycanın rəsmi dövlət qəzeti, 15 Fevral 2019 (Azerice)

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan edebiyatı</span>

Azerbaycan edebiyatı Azerbaycan dilinde yazılan edebiyatı veya Azerbaycanlı yazarların, şairlerin veya Azerbaycanlı muhacirlerin yazdığı edebiyatı ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan müziği</span>

Azerbaycan müziği, Kafkas, Orta Asya ve İran ağırlıklı etkileri görülür. Tar, kemençe, ut, bağlama, balaban, zurna, kaval, nağara, garmon, tütek, tef ve davul kullanılan başlıca müzik aletleridir.

<span class="mw-page-title-main">Abbasgulu Ağa Bakıhanov</span>

Abbasgulu Ağa Bakıhanov Azerbaycanlı bilim insanı, tarihçi, şair, Azerbaycan'daki eğitimcilik hareketin ilk önderlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Mübariz İbrahimov</span> Azerbaycan ulusal kahramanı

Mübariz Ağakerim oğlu İbrahimov, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin askeriydi, gedikli subay olarak görev yapmaktaydı. İbrahimov, 2010 yılında ölümünden sonra Azerbaycan'da yılın adamı ve Azerbaycan ulusal kahramanı unvanlarına layık görüldü.

Lale Abbasova, Azerbaycan Millî Meclisi'nin 3. dönem milletvekili olan Hınalıklı gazetecidir.

<span class="mw-page-title-main">Celil Memmedguluzade</span> Azeri yazar

Mirza Celil Memmedkuluzade , Azeri hikâye ve oyun yazarı, gazeteci, fikir adamı.

<i>Molla Nasreddin</i> Azerbeycanda yayımlanan karakitürcü dergi (1875-1908)

Molla Nasreddin, 20. yüzyıl başında Celil Memmedguluzade editörlüğünde Azerbaycan Türkçesi ile yayımlanan haftalık siyasi mizah dergisi.

Gam penceresi - Celil Memmedguluzade'nin 1894 yılında yazdığı "Danabaş köyünün öyküleri" ve 1921'de yazdığı "Danabaş köyünün öğretmeni" esasında yazdığı senaryoya uygun olarak çekilmiş 1986 yapımı Azerbaycan Sovyet filmidir.

<span class="mw-page-title-main">Vakıf Sultanlı</span>

Vagif Sultanlı (Azerice: Vaqif Sultanlı, — Azerbaycan yazarı, edebiyat araştırmacısı, çevirmen ve gazeteci, filoloji ilimleri profesörü.

<span class="mw-page-title-main">Hamide Cavanşir</span> Azerbaycanlı hayırsever ve kadın hakları aktivisti

Hamide Cavanşir, Azeri hayırsever ve kadın hakları aktivistiydi. İkinci evliliği, yazar ve gazeteci olan Celil Memmedkuluzade ile oldu.

Fataliyev Ramiz Muhammed - Azerbaycanlı sinema senarist, Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Adalet Tahirzade</span>

Adalet Şerif oğlu Tahirzade ; öğretmen, dilbilimci, filolog-metin bilimcisi, tarihçi, gazeteci, profesör doktor, eski Eğitim Bakanı Yardımcısı.

Ümmügülsüm Resulzade veya Ümmügülsüm Sadıkzade, Azerbaycanlı şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Maharramov</span>

Muhammed Hacı Bayram oğlu Maharramov Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu üyesi, Rusya Kurucu Meclisi'ne Erivan Guberniyasiından seçilmiş temsilcisi. Paris heyetinin danışmanı ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosunda Sosyalist hizbin üyesi ve sekreteriydi.

<span class="mw-page-title-main">Nehram</span> Babek ilçesinde bir kasaba

Nehram (Nehram), Azerbaycan'ın Nahçıvan ilinin Babek ilçesinin idari bölgesel biriminde bir köy ve en kalabalık belediyedir. İlçe merkezinin 4 km güneyinde, Araz nehrinin sol kıyısında yer almaktadır. Nüfus tahıl yetiştiriciliği, bağcılık, bahçecilik, sebze yetiştiriciliği ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Köyde 3 ortaokul, bir teknik meslek okulu, bir kulüp, 4 kütüphane, bir anaokulu, bir müzik okulu, bir okul binası, bir doğumhane bir imamzadeh türbesi ve bir hastane bulunmaktadır. Nüfus 13.900 kişidir. Köye 4,3 km mesafeden su hattı çekildi (1993). Köyün yakınında aslant dükkanları var. Yakın zamana kadar Arkiva'yı geçene kadar Azerbaycan'ın en yoğun nüfuslu kırsal topluluğuydu.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da kaplan avları tarihi</span>

Azerbaycan'da kaplan avları,1932 yılına kadar ağırlıklı olarak Azerbaycan'ın güneydoğu bölgesinde yapılıyordu. Bu avlarda Turan kaplanları avlanmaktaydı.

Azize Caferzade - yazar, edebiyat eleştirmeni, halk figürü, filoloji bilimleri doktoru, profesör, 1946'dan beri Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da güzel sanatlar</span>

Azerbaycan güzel sanatlar — Azerbaycan halkının temsilcileri tarafından yaratılmış güzel sanatlar örnekleridir.

Hamid Memmedzadeh Azerbaycanlı yazar, edebiyat eleştirmeni.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Han Ziyadhanov</span>

İsmail Han Ziyadhanov — Azerbaycan Cumhuriyeti hükümetinin üyesi, diplomat, Azerbaycan Cumhuriyeti ordusunun yarbayı. Rusya İmparatorluğu'nun Birinci Devlet Dumasına seçilen 5 Azerbaycanlıdan biri.