İçeriğe atla

Dalgıç Ahmed Paşa

Kişisel bilgiler
Doğum?
ÖlümOcak 1608
VatandaşlıkOsmanlı
Çalışma ve başarıları
Ünlü yapıtlarıIII. Murad Türbesi
Silivri Köprüsü
İbrahim Paşa Türbesi
III. Mehmed Türbesi

Dalgıç Ahmed Paşa (d.? - ö. Ocak 1608), Osmanlı Osmanlı asker, devlet adamı, sedefkar ve saray başmimarıdır.

Hayatı

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Ancak dalgıç lakabı ve ileriki yıllarda ordu komutanlığı görevlerinde bulunmuş olması nedeniyle hayatının ilk yıllarında serdengeçti olarak Osmanlı ordusunda görev aldığı düşünülmektedir. Sedefkarlık ve geometri (hendese) gibi alanlarda eğitim alarak mimarlık öğrenen Ahmed Paşa, 1590/91 yılı kayıtlarından itibaren dergâh-ı âlî (padişah sarayı) çavuşu olarak isminden bahsettirmeye başlamıştır. Bu tarihlerdeki tarihi kayıtlarda Dalgıç Ahmed Çavuş adıyla hassa (saray) mimarları ocağında görev aldığı görülmektedir. 1595 yılında yükselerek “suyolcu nâzırı” olarak atanmış ve Ahmed Ağa adıyla İstanbul'un suyollarının bakımından sorumlu olmuştur. Sonrasında da kısa sürelerle Erzurum, Şam ve Halep eyaletlerinin beylerbeyi olmuştur. Başmimar Dâvud Ağa'nın 1598 yılı Eylül ayında ölmesiyle birlikte kendisi başmimar unvanını almıştır. Bu görevi sırasında Başmimar Dâvud Ağa'nın başlattığı III. Murad Türbesi’ni bitirmiştir. Bunun yanı sıra onun başmimarlığı döneminde saray, oda, hamam, köşk, iskele, türbe, cami, tekke, fırın, vb. birçok tesisin tamiri, yenilemesi ve yapımı işleri gerçekleştirilmiştir.[1]

2 Eylül 1604 yılına ait kayıtta başmimarlık görevinde olduğu görülen Dalgıç Ahmed, 1605 yılına ait kayıtta eski başmimar olarak tanımlanmaktadır. 1606 yılında bina emini olarak Silivri Köprüsü’nün tamiratından görev alan Ahmed paşa, bu görevinden sonra Silistre beylerbeyi görevine atanmıştır.1607 yılında Kalenderoğlu isyanını bastırmakla görevlendirilen Serdar Nakkaş Hasan Paşa’ ya destek için Silistre askerleri ve Dobruca gönüllüleri ile Gelibolu'dan Anadolu'ya geçmiştir. Ahmed Paşa 1608 yılı Ocak ayında, Mihaliç yönündeki Nakkaş Hasan Paşa kuvvetlerine katılmak üzere ilerlerken Manyas Gölü ile Ulubat Köprüsü arasında kalan bir mevkide Kalenderoğlu kuvvetlerinin baskınında ordusu yenilgiye uğratılmış, kendisi de aldığı yaralardan dolayı birkaç gün sonra ölmüştür. Ahmed Paşa, Gönen'in Ilıca mevkisindeki Paşa Mezarlığında gömülmüş olup buranın park yapılması nedeniyle[2] mezar taşı başka bir yere taşınmıştır.[3]

Eserleri

Ahmed Paşa başmimarlık görevi sırasında çok sayıda tesisin bakım ve onarımıyla uğraşmıştır. Tamamladığı ya da başlattığı önemli projeler; Başmimar Dâvud Ağa'nın başlattığı ve kendisince 1599'da tamamlanan III. Murad Türbesi, 1603 yılında tamamlanan Bosnalı İbrahim Paşa Türbesi ile kendisi tarafından inşaatı başlatılmış olup görevden ayrılması akabinde Sedefkâr Mehmed Ağa tarafından bitirilen III. Mehmed Türbesi'dir.[4]

Kaynakça

  1. ^ Esemenli, Deniz (1993). "Dalgıç Ahmed Ağa". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 8. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 431-432. 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2022. 
  2. ^ Akalın, Şehabeddin (1958). "Mi'mar Dalgıç Ahmed Paşa". İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi. 9 (13). DergiPark. ss. 71-80. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2022. 
  3. ^ Eyice, Semavi (1996). "Mezarlıklar ve Hazireler - İslam Dünyasında Mezarlıklar Ve Defin Gelenekleri I" (PDF). Türk Tarih Kurumu Yayınları XXVI. Dizi Sa.6. isamveri.org. s. 124. 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Mart 2022. 
  4. ^ "İstanbul Türbeler Müzesi Müdürlüğü". kvmgm.gov.tr. 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Hadim Mesih Mehmed Paşa III. Murad saltanatı döneminde 1 Kasım 1585-14 Nisan 1586 döneminde sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Müezzinzade Hafız Ahmed Paşa IV. Murad saltanatının devlet idaresinin annesi Valide Kösem Sultan'ın elinde olduğu ilk dönemlerinde, 28 Ocak 1625- 1 Aralık 1626 ve 25 Ekim 1631-10 Şubat 1632 tarihleri arasında iki kez toplam iki yıl bir ay yirmi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Melek Ahmed Paşa</span> 79. Osmanlı sadrazamı

Melek Ahmed Paşa IV. Mehmed saltanatında 5 Ağustos 1650 - 21 Ağustos 1651 tarihleri arasında bir yıl on yedi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sedefkâr Mehmed Ağa</span> Osmanlı Türk mimar

Sedefkar Mehmed Ağa, Osmanlı mimarı.

<span class="mw-page-title-main">Trablusgarp (eyalet)</span> Osmanlının Afrika Eyaleti

Trablusgarp Eyaleti veya Trablusgarp Beylerbeyliği, Osmanlı Devleti eyaletidir. Osmanlı Devleti'nde iki tane Trablus adını taşıyan idari bölge bulunmaktadır. Bunları birbirinden ayırmak için buradakine Trablus-ı Garb veya Mağrib Trablusu, Şam bölgesindekine Trablus-ı Şam veya Şam Trablusu denilmiştir. Trablusgarp 360 yıl, 1 ay, 20 gün Osmanlı egemenliğinde kalmıştır. Trablusgarp Eyaleti, sâlyâneli bir deniz eyaletidir. 17. yüzyılda ocaklık olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mimar Kemaleddin</span> Türk mimar (1870–1927)

Ahmed Kemaleddin, 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınan ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın önde gelen isimlerinden olan Türk mimar.

Ahmediye, İstanbul ilinin Anadolu Yakası'nda bulunan Üsküdar ilçesine bağlı bir mahalledir. Batısında Salacak, kuzeyinde Aziz Mahmud Hüdayi ve Mimar Sinan; güneyinde Salacak ve Zeynep Kamil; doğusunda ise yine Mimarsinan ve Zeynep Kamil mahalleleri vardır. Adını mahalle sınırları içinde camisi ve imareti bulunan İbn'ül Emin Ahmed Ağa adlı kişiden almaktadır. Mahallede Tavaşi Hasan Ağa, Ahmediye, Malatyalı İsmail Ağa, Kurban Nasuh, Şehit Süleyman Paşa camileri yer almaktadır.

Kuyucu Murad Paşa, I. Ahmed döneminde 11 Aralık 1606 - 5 Ağustos 1611 arasında sadrazam olmuş bir Osmanlı devlet adamıdır. 1585 Tebriz Seferi esnasında Safevilere esir düşmüştür. 1607-1608 yılları arasında 100 yıllık celali isyanlarını sona erdirmiştir. Bu süre içinde öldürdüğü toplam celali isyancı sayısının 60.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Malatyalı İsmail Ağa Camii</span>

Malatyalı İsmail Ağa Camii ya da kısaca Ağa Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Ahmediye Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir cami. Dönemin Bâbüssaâde Ağası olan Malatyalı İsmail Ağa tarafından yaptırılmıştır. Yapımına 1608 yılında başlanan cami, 1 yıllık inşaat sürecinden sonra 1609 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eyüpsultan Mezarlığı</span> İstanbulun Eyüpsultan ilçesinde bulunan mezarlık

Eyüp Sultan Mezarlığı, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde, Haliç kıyısında bulunan tarihi bir mezarlık.

Kalenderoğlu Piri veya Mehmet, Celali isyanları'na önderlik etmiş kişilerdendir.

<span class="mw-page-title-main">III. Mehmed Türbesi</span>

III. Mehmed Türbesi, I. Ahmed tarafından yaptırılmış türbe.

Ayşe Sultan, I.Ahmet'in ve Kösem Sultan'ın kızıdır. I. Mustafa'nın yeğenı, Genç Osman'ın üvey kardeşi, IV. Murad ile İbrahim'in ablası ve Avcı Mehmed'in halasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nakkaş Hasan Paşa</span>

Nakkaş Hasan Paşa, Osmanlı nakkaş, asker ve bürokrat.

Güveyi Sinan Paşa, beylerbeyi ve kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Dişlenk Hüseyin Paşa ; Anadolu ve Halep beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Karagöz Ahmed Paşa, vezirlik ve Anadolu beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nakkaş Baba Mezarlığı</span> İstanbulun Üsküdar ilçesinde bir mezarlık

Nakkaş Baba Mezarlığı diğer bilinen isimleri ile Bahri Baba Mezarlığı veya Nakkaştepe Mezarlığı, İstanbul'un Üsküdar ilçesi Kuzguncuk mahallesinde bulunan bir Müslüman mezarlığı. Mezarlığın bakımı ve işletmesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır.

Damat Murtaza Paşa (?-1636); beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Fazlı Paşa ya da Damat Fazlullah Fazlı Paşa (?-1658); beylerbeyi ve Kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.