İçeriğe atla

Dactylorhiza euxina

Dactylorhiza euxina
Korunma durumu

Neredeyse tehdit altında (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Liliopsida
Takım:Asparagales
Familya:Orchidaceae
Alt familya:Orchidoideae
Oymak:Orchideae
Alt oymak:Orchidinae
Cins:Dactylorhiza
Tür: D. euxina
İkili adlandırma
Dactylorhiza euxina
(Nevski) Czerep., Sosud. Rast. SSSR: 308 (1981).

Laz salebi[1] veya bilimsel adıyla Dactylorhiza euxina, Sergej Arsenjevitj Nevskij tarafından tanımlanmış, Orchidaceae familyasından bir bitki türüdür. Türkiye'de Rize, Artvin, Trabzon, Erzurum, Kars ve Ağrı illerinde görülmüştür. Laz salebi, 1150 ila 2900 metre yükseklikteki yaş çayırlıklar, çaylar ve orman kenarlarında yetişmektedir. Kafkasya'da yaygındır.[2]

Tür, kuzeybatı Türkiye ve Transkafkasya'daki (Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan) bir dizi kayıttan bilinmektedir. Türlerin habitatına yönelik tehditler hakkında herhangi bir bilgi bulunmamakla birlikte, başta kurutulmuş kök ve kök ürünleri olmak üzere türlerdeki uluslararası ticaret dahil olmak üzere hasat ve ticaretin ölçeğinin, türlerin popülasyonları üzerinde önemli bir etkiye sahip olacağından şüphelenilmektedir. Popülasyon eğilimleri hakkında hiçbir veri bulunmamakla birlikte, popülasyon azalmasının tehdit altındaki bir kategori altında listelenmek için gereken seviyeye yaklaştığından şüphelenilmektedir (A kriterine göre: popülasyon büyüklüğünde azalma) ve bu nedenle tür, IUCN Kırmızı Listesinde Tehdit Altında olarak değerlendirilmektedir.[3]

Tür, ıslak turbalı çayırlarda, su kaynakları ve derelerin yakınında, orman kenarlarında, ıslak ve turbalı alpin meralarında ve su kenarlarında bulunur.[3]

Bitki köklerinin ve çiçeklerinin hasadı bir tehdittir; özellikle kökleri, vahşi doğadan önemli bir hasadı temsil eder. Bitkinin kökleri, Türkiye'de 'Sahlep' olarak bilinen bir içecek ve dondurmaya tat vermek için kullanılır. Çiçekler de süs amaçlı toplanır.[3]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Orhan Sevgi, Ünal Akkemik. ""Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler)" Adlı Eserin Bilgi Kaynağı Ve Terim Yaklaşımı Üzerine Bir Değerlendirme". dergipark.org.tr. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  2. ^ "Species Dactylorhiza euxina (NEVSKI) H. BAUMANN ET KÜNKELE". 194.27.225.161.com. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  3. ^ a b c Kavak, S. (2014). "Dactylorhiza euxina". Tehdit Altındaki Türlerin IUCN Kırmızı Listesi. doi:10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T200114A42330493.en. 8 Ağustos 2018 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Salep</span>

Salep, Orchidaceae (orkideler) ailesinin birçok türünün toprak altı yumrularından elde edilen toz ve bundan üretilen içecek. Ayrıca orkide türlerine Anadolu'da verilen genel ad. Salepgiller familyasından; tel köklü otsu bir bitkidir. Kökünde 2 tane yumru vardır. Bu yumrular nişasta benzeri polisakkarit glucomannan ismi verilen bileşikler içerir. Gövdesi, dik ve silindirimsidir. Çiçekleri salkım veya başak şeklindedir.

<span class="mw-page-title-main">Kızılağaç yapraklı huş</span> bitki türü

Kızılağaç yapraklı huş, huşgiller (Betulaceae) familyasından 15 m'ye kadar boy yapabilen bir huş türü.

<span class="mw-page-title-main">Nesli tehlikedeki türler</span>

Nesli tehlikedeki türler, yok olma tehdidi altındaki bitki ve hayvan türleridir. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği'nin (IUCN) iki yılda bir yayımlanan kırmızı listesinde yer alırlar. Bir türün kırmızı listeye alınması için Dünya üzerinde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir.

<i>Salix alba</i>

Salix alba, Salicaceae (söğütgiller) familyasına ait, 25–30 m. boylarında bir söğüt türü.

<span class="mw-page-title-main">Ganj ve İndus nehir yunusu</span>

Ganj nehir yunusu ve İndus nehir yunusu Bangladeş, Hindistan ve Pakistan'da bulunan tatlısu ya da nehir yunusları üstfamilyasının iki alttürüdür. 1970'lerden itibaren iki ayrı tür olarak nitelendirilmektedirler. Ganj nehri yunusu çoğunlukla Hindistan'da Ganj Nehri ve kollarında, İndus nehir yunusu da Pakistan'da İndus Nehri'nde bulunur. Ancak 1998 yılında balinalar üzerine yapılan bir taksonomi çalışması sonucunda bu iki yunus tekrar tek tür olarak listelenmiştir. Bu türün adı Ganj ve İndus nehir yunusu ya da daha genel adıyla Hint nehir yunusudur ancak bu iki isim de çok fazla yaygın değildir.

<i>Prunella vulgaris</i>

Prunella vulgaris, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasından Prunella cinsine ait bir bitki türü. Çok yıllık bir bitki olup, boyu 30 cm kadardır. Bu türün kısa bir rizomu, serbestçe dallanan köşeli gövdesi, mavimsi çiçekleri ve yumurta biçiminde, sivri uçlu yaprakları vardır. Avrasya'ya özgü bir bitki olup, bütün ılıman iklim bölgelerde yetişebilir.

<span class="mw-page-title-main">Kermes meşesi</span>

Kermes meşesi, kayıngiller (Fagaceae) familyasından Akdeniz'e özgü bir meşe türü.

<i>Galanthus nivalis</i> bitki türü

Galanthus nivalis, Amaryllidaceae familyasının Galanthus cinsinden bir bitki türüdür.

<i>Dactylorhiza iberica</i> bitki türü

Dactylorhiza iberica, Salepgiller ailesine bağlı, Kırım salebi olarak bilinen, bir orkide türüdür.

<i>Galanthus elwesii</i> bitki türü

Galanthus elwesii, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir kardelen türüdür.

Myosotis lazica, Mihail Grigoryeviç Popov tarafından tanımlanmış, hodangiller familyasından bir bitki türüdür. 1300 metre yüksekliğe kadarki ıslak kıyılarda yaşayan Laz kuşgözü, Artvin, Rize, Trabzon ve Giresun'da görülmüştür.

Prenanthes abietina, papatyagiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Pierre Edmond Boissier ve Benedict Balansa tarafından tanımlanmış ancak Moisey Elevich Kirpicznikov tarafından 1964'te Prenanthes cinsine dahil edilmiştir.

Artvin ölmezi veya bilimsel adıyla Helichrysum artvinense, Peter Hadland Davis ve Frances Kristina Kupicha tarafından tanımlanmış, papatyagiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Artvin'e endemik olan tür, kurak kalkerli topraklarda yetişmektedir. Temmuz veya Ağustos ayında çiçeklenir.

<span class="mw-page-title-main">Ağaç fundası</span>

Erica arborea veya ağaç fundası, Akdeniz Havzası ve Etiyopya, Kenya ve Tanzanya'da yetişen Ericaceae familyasından bir çiçekli bitki türüdür. 1 metreye kadar uzayabilir. Çalı görünümünde olup çok yıllık odunsu bir bitkidir. Her zaman yeşil kalır. Yaprakları küçük ve iki kulakçıklıdır. Mart-Temmuz aylarında açan çiçekleri beyaz, meyvesi ise kahverengindedir.

<i>Aria umbellata</i> species of plant

Aria umbellata, Rosaceae familyasından bir bitki türü.

<i>Dactylorhiza urvilleana</i> bu ne

Dactylorhiza urvilleana, Orchidaceae familyasının Dactylorhiza cinsinden çok yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya, Türkiye'nin kuzeydoğusu, Sinop ve Kastamonu'ya endemik olan balkaymak, 0 ila 2500 metre yükseklikteki nemli yerler, yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlar, Picea-Rhododendron çalılıkları ve dere kenarlarında yetişmektedir. Haziran ve Temmuz aylarında çiçeklenir. 40 santimetre uzunluğa ulaşabilen bitkinin çiçekleri mor, lila veya pembe renklidir. Türkçede Ilgaz salebi adıyla bilinen Dactylorhiza urvilleana subsp. ilgazica alt türü Türkiye'ye endemiktir.

<span class="mw-page-title-main">Dactylorhiza osmanica</span>

Osmanlı salebi veya bilimsel adıyla Dactylorhiza osmanica, orkidegiller familyasından Dactylorhiza cinsi çok yıllık bir bitki türüdür. Türkiye'ye endemik olan tür, 550 ila 2400 metre yükseklikteki nemli yerler, yaş çayırlıklar, orman kenarları ve derelerde yetişmektedir. Haziran ve Temmuz aylarında çiçeklenir.

<i>Carpinus caroliniana</i>

Carpinus caroliniana, Betulaceae (huşgiller) familyasından bir ağaç türü.

<i>Ostrya carpinifolia</i> bitki türü

Ostrya carpinifolia, Betulaceae familyasından bir ağaç türü.

<i>Galanthus plicatus</i> bitki türü.

Galanthus plicatus, Amaryllidaceae familyasının Galanthus cinsinden bir bitki türüdür.