İçeriğe atla

DKM Gneisenau


Gneisenau
Tarihçe
Kriegsmarine BayrağıNazi Almanyası
AdıGneisenau
Adının geldiği yer/kişi August Neidhardt von Gneisenau
İnşa edenDeutsche Werke, Kiel
Kızağa konuluşu 6 Mayıs 1935
Denize indirilişi 8 Aralık 1936
Görevlendirme 21 Mayıs 1938
Akıbet 23 Mart 1945'te batırıldı ve savaştan sonra hurdaya çıkarıldı.
Genel karakteristik
Sınıf ve tipi Ağır Kruvazör
TipiSavaş gemisi
Deplasman
  • 32.100 ton (standard)
  • 38.100 LT (tam yüklü)
Uzunluk 235 m tam boy
226 m su hattı
Genişlik 30 m
Çekiş 9,69 m (37.303 ton yükte)
İtme gücü 3 Germania/Brown, Boveri & Co dişli türbin
3 üç kanatlı pervane, 4,8 m çapında
151.893 shp
Hız 31 knot (57 km/sa)
Menzil

Scharnhorst: 19 kn (35 km/sa) hızda 7.100 nmi (13.100 km)

Gneisenau: 19 kn (35 km/sa) hızda 6.200 nmi (11.500 km)
Kişi kapasitesi 56 subay
1613 asker
Silah donanımı
  • 9 × 28 cm/54.5 (11 inch) SK C/34
  • 12 × 15 cm/55 (5.9") SK C/28
  • 14 × 10,5 cm/65 (4.1 inch) SK C/33
  • 16 × 3,7 cm/L83 (1,5") SK C/30
  • 10 (sonradan 16) × 2 cm/65 (0.79") C/30 or C/38
  • 6 × 533 mm torpido tüpü
Zırh Belt: 350 mm (14 in)
Deck: 50 mm (2,0 in)
Taret:200 ila 360 mm (7,9 ila 14,2 in)
kumanda kulesi: 350 mm[1]
Uçak mevcudu 3 Arado Ar 196A
Havacılık imkanları 1 katapult

Gneisenau, II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmiş Kriegsmarine'ye ait ünlü bir Alman zırhlı gemidir. Scharnhorst'u da içeren Scharnhorst sınıfı gemilerin ikincisidir. Gemi, Kiel'deki Deutsche Werke tersanesinde inşa edilmiştir.

Almanya 1. Dünya Savaşı'nda yenilen taraf olduğu için donanmasına büyük ölçüde kısıtlama getirilmişti. Buna karşın Almanyada iktidara gelen nazi hükûmeti büyük ve güçlü savaş gemileri yapmak istiyordu. Bu hedefi gerçekleştirmek için iki adet 32 bin ton zırhlı inşasına başlandı. Bunlar Scharnhorst sınıfı Scharnhorst ve Gneisenau gemileriydi.

Kariyer

Gneisenau 2. Dünya Savaşı'nın başladığında kardeşi Scharnhorst ile birlikte bir dizi operasyona katıldı. Operasyonlardan ilki Norveç Çıkartması sırasında Müttefik gemileri oyalamak ve çıkartmayı kolaylaştırmaktı.

Gneisenau'dan sökülen taret

8 haziran 1940 tarihinde Norveç açıklarında devriye gezerken yakaladıkları uçak gemisi HMS Glorious ile çarpışmaya girmiş ve tarihte bir uçak gemisini bombardıman ile batıran ilk savaş gemilerinden biri olmuştur. Saldırının başarılı olmasının sebebi istihbarat sağlayan uçakların uçurulmaması ve HMS Glorious gemisinin yalnız başına sadece 2 destroyer ile geri çekilmeye çalışması olarak gösterilmiştir.

Gemiler daha sonra atlantik'e gönderilmiş ve bir süre burada görev yapmışlardır. 1941 yılında bu iki gemi ünlü kumandan Günther Lütjens idaresinde ingiliz donanmasını atlatıp atlantiğe açılmış Freetown önlerine kadar gidip 20 kadar gemiyi batırmışlardır, bu harekâttan sonra gemiler Fransa'nın Brest limanındaki deniz üssünde konuşlanmışlardır.

Ren egzersizi harekâtında atlantiğe açılacak olan bismarck ile birleşip kuzey atlantikteki konvoylara saldırmaları planlanmış, ancak bu plan bir gece baskınında Gneisenaunun torpidolanması ile rafa kaldırılmıştır. 1942 yılında manş denizinden gizlice geçmişlerdir. Ancak Gneisenau bu geçiş sırasında bir mayına çarparak ağır hasar görmüştür. 1945 yılına kadar tersanelerden kurtulamamış, en sonunda topları sökülüp cepheye gönderilmiş ve teknesi de savaşın sonlarına doğru limanı tıkasın diye Gdansk girişinde karaya oturacak şekilde batırılmıştır.

Dış bağlantılar

https://www.youtube.com/watch?v=4bC4J2C3-iY&feature=youtube.com 1 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(1939 yılında Gneisenau gemisinin probaganda filmi)

Kaynakça

  1. ^ Gröner, s. 31.

İlgili Araştırma Makaleleri

DKM <i>Scharnhorst </i> II. Dünya Savaşında Kriegsmarineye ait Scharnhorst sınıfı ilk zırhlı gemi

Scharnhorst, II. Dünya Savaşı'nda Kriegsmarine'ye ait Scharnhorst sınıfı muharebe kruvazörü veya zırhlı.

<span class="mw-page-title-main">Rheinübung Harekâtı</span>

Rheinübung Harekâtı, Alman Donanma Komutanlığı'nın aldığı bir karar doğrultusunda zırhlı Bismarck ve ağır kruvazör Prinz Eugen 18 Mayıs 1941 tarihinde denize açıldılar. Operasyonun amacı Atlas Okyanusuna çıkıp İngiliz ticaret donanmasının aktivitelerini felce uğratmak ve İngiliz donanmasının dengesini bozmaktı.

<i>Kriegsmarine</i> Nazi Almanyası Deniz Kuvvetleri

Kriegsmarine, Mayıs 1935'te savunma kuvvetlerinin yeniden inşası kanunuyla kurulmuş Nazi Almanyası Deniz Kuvvetleri'ne verilmiş addır. 1935-1945 yılları arasında toplam 1,5 milyon kişiyi çalıştırdı. Atlantik'teki savaşı bizzat kendileri yürüttü. 1939-1943 yılları arasında U-botları Atlantik'te muazzam başarılar elde ettiler. Bayrağı, Nazi Almanyası savaş bayrağıyla aynıdır.

<i>Turgut Reis</i> (zırhlı)

Turgut Reis veya SMS Weißenburg, Alman İmparatorluğu Donanması'nın ilk okyanus ötesi savaş gemilerinden biridir. Alman İmparatorluğu Donanması'nın ardından son olarak Osmanlı donanmasında görev yapmıştır. Alman İmparatorluğu'nda 1890'larda yapılan Brandenburg sınıfı dört ön-dretnot zırhlısından üçüncüsüdür. 1890 yılında AG Vulcan firmasının Stettin tersanesinde inşası başlamış, 1891'de denize indirilmiş, 1894 yılında tamamlanmıştı. Brandenburg sınıfı zırhlılar, üç adet ikiz tarette taşıdıkları altı büyük kalibre top ile, dönemin standardı olan iki adet ikiz taret taşıyan zırhlılardan farklıydılar. İngiliz Kraliyet Donanması, bu gemilere "whaler" adını vermişti. Turgut Reis, kendisiyle aynı sınıftan gemiler olan SMS Brandenburg, SMS Wörth ve SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm ile aynı yıllarda suya indi.

<span class="mw-page-title-main">Deutschland sınıfı ağır kruvazör</span>

Deutschland sınıfı kruvazörler Versay Antlaşması sınırlamalarına uyum içinde alman Reichsmarine tarafından yapılan ağır zırhlara sahip kruvazör formuyla üç panzerschiff ‘in serisidir. Sınıfın ismi ilk tamamlanan gemi ’’Deutschland’’ın ardından belirlenmiştir. Seriye mensup üç gemi 1931 ile 1934 yılları arasında yapılmıştır ve II. Dünya Savaşı sırasında Kriegsmarine’e hizmet etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesinde, Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan ve olması planlanan zırhlılar yer alır. Jön Türkler'in 1908 yılında Osmanlı'da güç kazanmasının ardından İttihat ve Terakki cemiyeti iktidara yükseldi; güçlü bir Osmanlı Donanması hazırlamak için planlara başlandı. 1910 yılında yapılan Osmanlı Donanması geçit töreninde ciddi eksiklik açıkça görülmüştü. Girişilen zırhlı gemi inşa çalışmaları Abdülkadir'de olduğu gibi başarısızlıkla sonuçlanmıştı, bunun için Donanma Cemiyeti kuruldu; yerel bağışlar toplanması yoluyla gemi alımını hedeflemekteydi. Bu çabalara rağmen donanma kötü durumda kaldı. Donanmanın yetersizliği, Birinci Balkan Savaşı'nda kesin olarak görüldü. Bu savaşta Osmanlı Donanması, Yunan Donanması tarafından İmroz ve Mondros Deniz Muharebesi'nde iki defa yenilgiye uğratıldı.

<span class="mw-page-title-main">Muharebe kruvazörü</span>

Muharebe kruvazörü, 20. yüzyılın ilk yarısında yapılmış büyük savaş gemisi sınıfı. İlk olarak 1900 ila 1910 yılları arasında, zırhlı kruvazörün yerine geçmesi için yapılmıştır. Evrimi zırhlı savaş gemilerine (dretnot) daha çok benzemektedir. Maliyetleri ve büyüklükleri bir savaş gemisi ile hemen hemen aynıdır. Yüksek kalibreli silah donanımları nedeniyle, hızları diğer kruvazörlere nispeten daha düşüktür.

<i>Brandenburg</i> sınıfı zırhlı

Brandenburg sınıfı, Alman İmparatorluğu'nun okyanus ötesi ilk dört ön dretnot zırhlının dahil olduğu sınıf. Bu gemiler aynı zamanda kablosuz iletişim yapabilen ilk Alman savaş gemileridir. Bu sınıfta üretilen savaş gemilerinin adları SMS Brandenburg, SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm, SMS Weißenburg ve SMS Wörth'tür. Dört geminin inşasına 1890 yılında başlandı, üçü 1893'te tamamlanırken SMS Weißenburg 1894'te bitirildi. Öncü gemi olan Brandenburg 9,3 milyon marka, Kurfürst Friedrich Wilhelm ise 11,23 milyon marka mal oldu. Birleşik Krallık Kraliyet Donanması, bu gemileri alaya alarak "balina avcıları" olarak nitelendirmiştir.

SMS <i>Wörth</i>

SMS Wörth, Alman Donanması'nın 1890'ların başında inşa edilen Brandenburg sınıfı dört ön dretnot zırhlısından biridir. Sınıftaki diğer gemiler SMS Brandenburg, SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm ve SMS Weißenburg zırhlılarıdır. SMS Wörth, Alman Donanması için inşa edilen ilk okyanus aşırı gemilerden ve ilk ön dretnot gemidir. Geminin omurgası Mayıs 1890'da Kiel'deki Germaniawerft tersanesinde serildi. 6 Ağustos 1892'de denize indirilen gemi, donatımının tamamlanmasının ardından 31 Ekim 1893'te Alman Donanması'na katıldı. Wörth ve üç kardeş gemisi, taşıdıkları altışar ağır topla dönemin dört ağır top taşıyan zırhlılarına kıyasla daha modern tasarımlardı. Geminin adı 1870-71 Fransa-Prusya Savaşı'nın başındaki Wörth Çatışması'ndan gelmektedir.

SMS <i>Pommern</i>

SMS Pommern, Deutschland sınıfından bir ön dretnot idi; Kaiserliche Marine'e katılmak üzere 1904 - 1906 yılları arasında inşa edildi. İsmi Prusya'nın Pomeranya bölgesinden gelmektedir, Stettin'in AG Vulcan tersanesinde inşa edildi, 22 Mart 1904 tarihinde kızağa kondu ve 2 Aralık 1905'te denize indirildi. 6 Ağustos 1907 tarihinde donanmaya katıldı. Deutschland sınıfı gemiler hizmete girdiklerinde hız, zırh, büyüklük ve ateş gücü bakımından dreadnought gemilerin ardında kalmıştı.

<i>Deutschland</i> sınıfı zırhlı Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfı

Deutschland sınıfı, Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfıdır. Sınıf Deutschland, Hannover, Pommern, Schlesien ve Schleswig-Holstein gemilerinden oluşmaktaydı. 1903-1908 arasında inşa edilen gemiler, daha önceki Braunschweig sınıfı zırhlılara çok benzerdi; ancak daha iyi koruma sağlayan zırhları vardı. İngiliz Kraliyet Donanması'nın devrimci gemisi HMS Dreadnought'un hizmete girişiyle daha inşaları tamamlanamadan teknolojinin gerisinde kalan Deutschland sınıfı, Alman donanmasına katılan son ön dretnot gemiler oldular. Deutschland sınıfının ardından inşa edilen Nassau sınıfı zırhlılar ise Almanya'nın ilk dretnot sınıfı oldu.

SMS <i>Deutschland</i> (1904)

SMS Deutschland, Alman İmparatorluk Donanması için 1903-1906 yılları arasında üretilen Deutschland sınıfı beş ön dretnot zırhlıdan ilki. Adı "Almanya" anlamına gelen gemi Kiel'deki Germaniawerft tersanesinde inşa edildi ve 20 Kasım 1904'te denize indirildi. Deutschland, 3 Ağustos 1906'da hizmete girdi; ancak birkaç ay sonra sadece büyük toplarla donatılmış ilk modern zırhlı olan İngiliz gemisi HMS Dreadnought'un hizmete girişiyle dretnot devri başlamış, Deutschland gibi farklı kalibrelerde toplar taşıyan zırhlı gemiler teknolojinin gerisinde kalmışlardır.

HMS <i>Duke of Edinburgh</i>

HMS Duke of Edinburgh, 1900'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Duke of Edinburgh sınıfının lider gemisi olan bir zırhlı kruvazördür. I. Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de bulunan gemi, Goeben ve Breslau'nun takibine katılmıştır. Alman gemileri Osmanlı İmparatorluğu'na geçtikten sonra gemi, Ağustos 1914'te Hindistan'dan gelen asker sevkiyatını korumak için Kızıldeniz'e gitti. Duke of Edinburgh, Aralık 1914'te Büyük Filo'ya katıldı ve Mayıs 1916'daki Jutland Muharebesi'nde savaştı. Ağustos 1917'de Atlas Okyanusu'na transfer edilen gemi, konvoy eskortu görevlerinde bulundu. Sökülmek üzere 1920'de satıldı.

<span class="mw-page-title-main">Almanya'nın zırhlı kruvazörleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kaiserliche Marine, 19. yüzyılın sonlarında çeşitli kruvazör tipleri denedi, küçük avisolar ve daha büyük korumalı kruvazörler bunlara dâhildi. Bütçe kısıtlamaları nedeniyle yurt dışı hizmetlerine veya iç hizmet filosuna özel kruvazörler hazırlanamadı. Sonuç olarak gemi inşa şubesi, her iki görevi de yerine getirebilecek uygun gemilerin üretilmesini planladı. İlk olarak 1886 yılında Irene sınıfı iki adet korumalı kruvazörün inşasına başlandı. Korumalı kruvazörler geliştirilerek daha da güçlendirildi ve Fürst Bismarck ile bu gelişimin doruğuna ulaşılarak Almanya'nın ilk zırhlı kruvazörü denize indirildi. Fürst Bismarck'ın inşası ilk Alman korumalı kruvazöründen 10 yıl sonra, 1896 yılında başlamıştı.

SMS <i>Fürst Bismarck</i> (1897)

SMS Fürst Bismarck Almanya'nın 20. yüzyıldan önce Kaiserliche Marine için inşa edilmiş ilk zırhlı kruvazörüydü. Geminin ismi Alman devlet adamı Otto von Bismarck'tan gelmektedir. Fürst Bismarck'ın modeli, önceki Victoria Louise sınıfı korumalı kruvazörlere göre geliştirilmişti—Fürst Bismarck, öncüllerinden önemli ölçüde daha büyük ve daha iyi silahlandırılmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Scharnhorst sınıfı kruvazör</span>

Scharnhorst sınıfı, 1. Dünya Savaşı öncesinde Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilmiş geleneksel son zırhlı kruvazör sınıfı idi. Scharnhorst ve Gneisenau isimli savaş gemilerinden oluşuyordu. Önceki zırhlı kruvazörlerin aksine bu sınıfta, 21 cm'lik ana batarya sayısı dörtten sekize çıkarıldı. Deplasman 12.781 metrik ton idi. Uzunluk 144.7, genişlik 22, su çekimi de 8.4 metre idi. Zırh kalınlığı 3.8 ilâ 15 cm arasında değişmekteydi. 8 Aralık 1914 tarihindeki Falkland Adaları Muharebesi'nde bu sınıfın tüm savaş gemileri battı.

SMS <i>Scharnhorst</i> Alman İmparatorluk Donanmasına bağlı 12.985 tonluk bir zırhlı kruvazör

SMS Scharnhorst Alman İmparatorluk Donanması'na bağlı 12.985 tonluk bir zırhlı kruvazör idi, Almanya'nın Hamburg kentindeki Blohm & Voss tersanesinde inşa edildi. Kardeş gemi Gneisenau'nun da mensup olduğu sınıfının lider gemisiydi. Scharnhorst ve Gneisenau, önceki kruvazör sınıfı Roon'un geliştirilmiş haliydi; daha fazla ana bataryayla donatılmışlardı ve daha yüksek hız yapılabiliyordu. Reformcu Prusyalı General Gerhard von Scharnhorst'dan ismini alan gemi 24 Ekim 1907 tarihinde hizmete girdi.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı korvetleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1860'larda ve 1870'lerde Osmanlı donanması, neredeyse tamamen yabancı tersanelerde inşa edilen bir dizi zırhlı korvet savaş gemisi sipariş etti ve satın aldı. Sipariş edilen ilk sınıf olan Osmaniye sınıfı, dört adet zırhlı fırkateynden oluşuyordu. Osmaniye sınıfı 1860'ların başında Birleşik Krallık'taki tersanelerinden sipariş edildi. 1864'te beşinci gemi Fatih sipariş edilse de bu gemi, 1867'de Prusya donanması tarafından satın alındı. Aynı yıl Osmanlılar, Feth-i Bülend ile iki gemiden oluşan Avnillah sınıfını yine Birleşik Krallık'tan sipariş etti. Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti olan Mısır da o dönem, merkezî otoriteden bağımsız olarak Fransa'daki tersanelerden; Asar-ı Tevfik, Asar-ı Şevket ve Lütf-i Celil zırhlı korvet sınıflarına ait gemi siparişleri vermiş, bir Avusturya-Macaristan firmasıyla ise İclaliye için sözleşme imzalamışlardı. Mısır'ın bağımsızlığını savunmaya yönelik çabaları, Mısır'dan 1868'de yaptığı sipariş ettiği tüm zırhlı korvetleri teslim etmesini isteyen Padişah Abdülaziz'i kızdırdı. Bu esnada ikinci bir Feth-i Bülend sınıfı zırhlı olan Mukaddeme-i Hayr sipariş edilmiş ve Osmanlı Tersane-i Amire'sinde inşa edilen ilk zırhlı olmuştu. 1871'de Osmanlılar, iki Mesudiye sınıfını sipariş etti. İlk gemi teslim alınırken ikinci gemi Birleşik Krallık'ın 1878'de Rusya ile savaşa girmesi korkusunun ortasında Kraliyet Donanması tarafından satın alındı ve yerini Tersane-i Amire'de inşa edilecek üçüncü bir gemi olan Hamidiye'ye bıraktı. Son iki gemi, Peyk-i Şeref sınıfı, 1874 yılında Birleşik Krallık'tan sipariş edildi fakat Kraliyet Donanması 1878'de savaş beklentileri sırasında her ikisini de satın aldı.

<span class="mw-page-title-main">Dunkerque (zırhlı)</span>

Dunkerque, 1930'larda Fransız Donanması için inşa edilen ve II. Dünya Savaşı'nda kullanılan en önemli Fransız gemilerinden biriydi. Kardeş gemisi Strasbourg ile birlikte Dunkerque sınıfı zırhlıları oluşturuyordu. Bu iki zırhlı, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Fransız Donanması için inşa edilen ilk büyük gemilerdi. En son planlanan Normandie ve Lyon sınıfı gemiler, savaşın patlak vermesiyle iptal edilmişti. Bütçe sorunları Fransızların 30'lara kadar yeni savaş gemileri inşa etmesini engelledi. Dunkerque, Aralık 1932'de kızağa kondu, Ekim 1935'te denize indirildi ve Mayıs 1937'de tamamlandı. Dörtlü halde düzenlenmiş iki tarette toplam 8 adet 330mm/50 Modèle 1931 toptan oluşan bir ana bataryaya sahipti ve maksimum seyir hızı 29.5 knot'du (54,6 km/h).

Scharnhorst sınıfı zırhlı, II. Dünya Savaşı'ndan hemen önce inşa edilmiş bir Alman zırhlısı sınıfıdır. Nazi Almanyası'nın Kriegsmarine gemisinin ilk ana gemileri, iki gemiden oluşuyordu: Scharnhorst ve Gneisenau.