İçeriğe atla

Dövüş sanatları

Boks yapan çıplak erkek çocuklar. Boks Akdeniz bölgesinde antik dönemde de uygulanmaktaydı.
Çin yazı karakterleriyle Wuşu

Dövüş sanatları veya savaş sanatları, çeşitli kurallara bağlanarak sistemleştirilmiş fiziksel mücadele ve talim geleneklerinin ve spor dallarının ortak adı. Günümüzde bu sporlar; fitness, kendini koruma, zihinsel disiplin, karakter gelişimi, kendine güven ve karşılıklı mücadele amacıyla yapılmaktadır. Bir kısmı özel silah ve ekipmanlar gerektirir.

Günümüzde çeşitli stilleriyle. Ninjutsu Wushu, Jujutsu, Lethwei, Kalarippayat, Pencak Silat, Aikijutsu, Taekyon gibi klasik, Karate, Tekvando, Judo, Aikido, Wing Chun gibi daha eski sistemlerin yakın dönemde yeni yorumları olan neo-klasik dövüş sanatlarının yanı sıra Kick Boks, Krav Maga, Jieishudan gibi çeşitli dövüş sanatlarından unsurların günümüz ihtiyaçları çerçevesinde bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş modern Melez savaş sanatları, Karma savaş sanatları da hem Kendini savunma hem de sağlık amaçlı çalışılmaktadır.

Bazı stiller

Şaolin rahiplerinin savaş sanatı çalışırken gösteren bir çizim
  • Adithada, Antik Güney Hindistan savaş sanatı. Pratisyenler çıplak elleri, ayak, diz, dirsek ve alınlarını kullanırlar.
  • Aikijujutsu Kelime anlamı olarak İç enerjinin dışa yansıtılması ile uygulanan jujutsu formu demektir.ilk olarak Aiki in yo ho öğretisi olarak 11.ci yüzyılda dizayn edilmiştir.Modern dünyaya ilk olarak tanıtan ve açan kişi Sokaku Takeda Dai Sensei dir.Sanatın Tam Adı Daitoryu Aikijujutsu3 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'dur.
  • Aikido Morihei Ueshiba'nın Aikijujutsu3 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'dan türettiği savaş yolu formu.
  • Amarok Bir Hun Türk Dövüş Sanatı. Almanya da ünlü Türk film dublörü Hakan Haslaman tarafından kurulmuştur.
  • Amatör güreş atışlar ve rakibi ayakta ve yerde kontrol etme üzerinde durur. Greco-Roman güreş ve Serbest stil güreş kategorileri vardır.
  • Amerikan Kenpo Amerikalı savaş sanatçısı Ed Parker tarafından Çin ve Japon stillerinden geliştirilmiş savaş sanatı.
  • Aslando Dünya literatüründe "Weg des Löwen" anlamını taşıyor. Türkiye'de ise "Aslan'ın yolu" diye biliniyor. Mikail Ali Çetiner tarafından Türk Milletinin birlik ve beraberliğine, tarihi, kültürel tüm unsurları faaliyet ve etkinliklerine bir nebze olsun katkıda bulunabilmek için kurulmuştur.[1][2]
  • Baguazhang dahili bir Çin savaş sanatıdır.
  • Bando Burma'nın resmî Dövüş sistemi.
  • Bartitsu Tenjin-Shinyo Ryu Jiujitsu, Shinden-Fudo Ryu Jiujitsu, ilk dönem Kodokan Judo, the Vigny system sopa dövüşü, klasik boks ve savate gibi sistemlerden türetilmiş eklektik bir kendini savunma sistemi.
  • Brezilya Jiujitsusu Bazı Japon Juijutsu okullarının değiştirilmiş bir versiyonu. Yer dövüşü üzerinde daha fazla durulmaktadır. Kurucularından biri olan Gracie'ye atıfla Gracie Jui-Jutsu da denilmektedir.
  • Capoeira 16.yüzyılda Brezilya'daki Angola köleleri tarafından geliştirilmiş dans, dövüş oyunu.
  • Eskrima, Filipin kökenli savaş sanatı. Kali-Arnis adıyla da bilnmekte ve çoğunlukla bıçak-sopa dövüşüne yer vermektedir.
  • Güreş, Vuruşsuz olarak rakibi yere yıkma veya yerde çeşitli oyunlar icra etmeye dayalı bir savaş sanatıdır. Antik Yunan'da olduğu gibi çeşitli toplumlarda (Türkler, Ruslar, Moğollar vs.) da güreş benzeri savaş sanatları geliştirilmiştir.
  • Hapkido Daitoryu Aikijujutsu3 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sanatının Sokaku Takeda Soke (koruyucu iletici) 'nin Koreli öğrencisi Young-Sool Choi tarafından Tekvando Bacak tekniklerinin ve vuruşlarının karışımıyla oluşturduğu Savaş yolu formudur.
  • Hung Gar Güçlü duruşları olan bir savaş sanatı.
  • Hwarangdo Joo Bang Lee tarafından geliştirilmiş Kore savaş sanatı.
Bir kırış tekniği
  • Melez savaş sanatları, değiş savaş sanatlarının bir araya getirilmesiyle oluşmuş sistemler. Jeet Kune Do ve Har-Ki gibi savaş sanatları.
  • Jeet Kune Do, Bruce Lee tarafından geliştirilmiş, Wing Chun temelli savaş sanatıdır. Çeşitli savaş sanatlarından teknikler içerir. MMA yani Karma Savaş Sanatlarının ilk örneği veya atası olarak bilinir.
  • Judo Japon savaş sanatı.
  • Jujutsu Vuruş, atışlar, tutuşlar ve kilitlerin kullanıldığı silahsız savaş sanatları için kullanılan genel bir Japonca terim.
  • Kajukenbo Karate, Jujutsu, Kenpo ve Çin Boksunun 1947'de Oahu, Havai'de bir grup savaş sanatçısı tarafından bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur.
  • Kalarippayat, Hindistan savaş sanatı. Ayurveda sağaltım sistemiyle de ilişkilidir.
  • Karate anlamı 'Boş El'dir. Okinava adasındaki dövüş sanatından modernize edilmiş bir spor ve savaş sanatıdır. Kyokuşinkai, Aşihara, Şotokan gibi alt türleri vardır.
  • Kateda Antik Tibet'de kökleri olduğu iddia edilen ancak son versiyonları Endonezya savaş sanatı Pencak Silat ve Kuntao sanatları olan bir savaş sanatı.
  • Krav Maga İsrail birlikleri tarafından oluşturulan savaş sanatıdır.
  • Kenjutsu Kılıcın kullanıldığı bir Japon savaş sanatı.
Kendo karşılaşması
  • Kendo Bambu sopaların kullanıldığı Japon Kılıç dövüşü sporu.
  • Kuk Sool Won Japon savaş sanatlarından etkilenmiş bir Kore dövüş sistemi.
  • Kung Fu ya da günümüzde daha çok kullanılan ismiyle Wushu. Çin'de geliştirilmiş çeşitli stilleri olan savaş sanatlarına verilen ortak ad.
  • Kulelkavido ya da İcyol yahut Chi Kung Tao. Sijo Yüksel Yılmaz'ın sistematize ettiği, Jeet Kune Do felsefesi üzerine bina edilmiş silahlı kalabalık dövüş tecrübelerinin pratik ve teorik sanatı.
  • Kuttu Varisai Tamil Nadu kökenli antik savaş sanatı.
Türkiye'den Yağlı güreş
  • Matrak Oyunu Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri biriminin her gün kılıç-kalkan eğitimlerden önce ve sonra ısınma ve moral düzeltme adına oynadıkları geleneksel bir oyundur. Matrak Oyunu'na, Osmanlı ve Selçuklu imparatorluklarında şenliklerde de eğlence amacıyla yer verilmiştir.
  • Karma Dövüş Sanatları
  • Muay Thai Tayland Boksu adı ile de bilinen ulusal Tayland savaş sanatı. Kick Boks gibi dövüş sporları da aslen bu savaş sanatından esinlenilerek oluşturulmuştur.
  • Ninjutsu Ninjalar tarafından uygulanan Japon savaş sanatı. Bugün Ninjutsu adına Koga ve İga ekollerinden sadece birisi yaşamını sürdürmektedir. Ninjutsu, daha özel adıyla da bugün "Bujinkan Budo Taijutsu" adıyla bilinmektedir ve yaşayan son Soke'si Dr. Masaaki Hatsumi'dir.
  • Pradal Serey Kamboçya stili Kick Boks.
  • Sanguchi Türk mücadele sanatları ekolü.
  • Sambo Rusya'da geliştirilmiş bir güreş formu.
  • Shaolin Kung Fu Shaolin tapınağına bağlı olan rahiplerin savaş sanatı olan Kung-fu dallarının bütünü.
  • Sayokan Dünya literatüründe "Goshin Kaikan Karate" olarak bilinen Karate dalı. Türkiye'de ise Sayokan, yani "Savaşçının Yolu ve Kanı" adı ile bilinir ve kabul görür. Nihat Yiğit tarafından kurulmuştur.
  • Shorinji Kempo Japon savaş sanatı.
  • Pencak Sılat Malay dünyasında geliştirilmiş bir savaş sanatı. Endonezya, Malezya, Brunei ve Singapur'da farklı versiyonları uygulanmaktadır.
  • Sindo Endonezya Sılat'ın modern formu.
  • Sip Kwon Do modern melez bir savaş sanatı. Tekvando, Kick Boks gibi savaş sanatlarından geliştirilmiştir.
  • Systema Rusya kökenli bir sanattır.
  • Tai Chi,Günümüzde daha çok sağlık amacıyla kullanılan bir Çin savaş sanatı.
  • Taekyon, geleneksel Kore savaş sanatı.
  • Tekvando Güney Kore askerlerinin silahsız savaş sanatı. Günümüzde Olimpik ve Geleneksel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır ve Olimpik dalı, dünyanın neredeyse her yeride yapılmaktadır.
  • Tang Soo Do Karate'den gelen geleneksel bir Kore savaş sanatı. En ünlü uygulayıcısı Chuck Norris'dir.
  • Xingyiquan (Hsing I Ch'üan), Çin kökenli dahili bir savaş sanatı.
  • Vajra Mukti (Elmas yumruk). Kuzey Hindistan'da Vedik döneme kadar geri giden en eski savaş sanatlarından biri.
  • Varma Kalai (hayati noktalar sanatı),Güney Hindistan'da Tamil Nadu bölgesinden antik bir savaş sanatı. Tamil tıp bilimi Varma Cuttiram ile yakından ilişkili olan ve vücuttaki hayati noktalar üzerinde duran bir savaş sanatı.
  • Wakazamurai Türk Dövüş Sanatı. Hanshi Şefik Gülten tarafından kurulmuştur.
  • Wing Chun (Ving Tsun veya Wing Tsun), 18. yüzyılın başlarında çeşitli Kung-fu dallarıyla geliştirilmiş olan ve son haline gelen en çağdaş ve aslen en etkili Kung-fu ve savaş sanatı yöntemlerinden biridir.
  • Yağlı güreş Yağlı Güreş, geleneksel bir Türk sporudur. Güreşçiler vücutlarına yağ sürerek güreştikleri için bu şekilde adlandırılır. Er Meydanı denilen alanlarda yapılır.
  • Yesüken Goshin Kaikan Karate, yani Sayokan içinde geliştirilmeye devam eden kılıç sanatı.
  • Pervane Ryu Do Sanatı: 1979 yılında Prof. Dr. Ömer CAN tarafından ortaya atılmış Judo, Karate, Turon Ko-boss, Aikido, Tekvando ve Boks sentezleri ve temellerinden oluşmuş bir Türk dövüş stilidir

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Aslando-Savaş ve Savunma Sanatı". aslando.com. 15 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2022. 
  2. ^ "Aslando - Kampfkunst & Selbstverteidigung für Kinder, Jugendliche und Erwachsene". aslando.de. 28 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2022. 

Bağlantılar

Kapsamlı okuma

  • Gichin Funokashi: Yaşam Yolum Karete-Do, Yol Yayınları
  • Joe Hyams: Zen ve Savaş Sanatları, Yol Yayınları
  • Taisen Dashimaru: Savaş Sanatları'nda Zen Yolu, Okyanus Yayıncılık
  • Yüksel Yılmaz: Dövüş Sanatlarının Temel İlkeleri, 2000, Beyaz Yayınları
  • Yüksel Yılmaz: Jeet Kune Do'nun Felsefesi, 2008, Yalın Yayıncılık
  • Morihei Ueshiba: Aikido
  • Sanguchi: Türk savaş sanatı Ayhan kısrure
  • Wakazamurai: Türk savaş sanatı Şefik Gülten
  • Şefik Gülten: Yaşam Felsefem Budo, 2006, Toroslu Yayıncılık

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karate</span>

Karate, silahsız savaş sanatı karate-do (空手道:からてどう) için yaygın kullanılan kısaltılmış terim olup Japonca kara (空:から) boş + te (手:て) el + do (道) yol, sanat kelimelerinden oluşmakta ve silahsız elin yolu/sanatı anlamına gelmektedir. Zen Budizmi ve Japon kültürü ile yoğrulan karate, kişinin kendini, bedensel ve zihinsel olarak eğitmesi ilkesi üzerine kurulu, eğitim sistemi sayesinde insanı şiddetten uzaklaştıran, barışçıl duygular beslemesini sağlayan bir disiplindir. Japon dövüş sanatları, Çin dövüş sanatları ve Kore dövüş sanatları'nda önemli yere sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bruce Lee</span> Hong Konglu-Amerikalı dövüş sanatları ustası ve sinema oyuncusu (1940 – 1973)

Bruce Lee Hong Konglu ve Amerikalı bir dövüş sanatçısı, dövüş sanatları eğitmeni, oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı ve filozoftu. Modern karma dövüş sanatlarının (MMA) yolunu açmakla tanınan, farklı dövüş disiplinlerinden gelen hibrit bir dövüş sanatları felsefesi olan Jeet Kune Do'nun kurucusuydu. Lee; eleştirmenler, medya ve diğer dövüş sanatçıları tarafından tüm zamanların en etkili dövüş sanatçısı ve Doğu ile Batı arasındaki uçurumu kapatan, 20. yüzyılın pop kültürü ikonu olarak kabul edilir. Hong Kong aksiyon sinemasını tanıtmasıyla ve Asyalıların Amerikan filmlerinde sunulma şeklini değiştirmesine yardımcı olmasıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Kung fu (terim)</span> çin dövüş sanatları ve savunma

Kung Fu, Çin Mücadele Sanatlarının bilinen yaygın adıdır. Ancak bu sanatın ana vatanı olan Çin'de kültür devriminin ardından Kung Fu yerine Wu Shu adı tercih edilmiştir. Günümüzde Kung Fu tüm dünyada Wu Shu Federasyonu adı altında bir spor dalı olarak uygulanmaktadır. Kung Fu, bir mücadele için gerekli olan savunma ve saldırı hareketlerini bünyesinde barındırır. Kung Fu birkaç farklı açıdan alt stillere ayrılır: 1.Kuzey ve Güney Stilleri 2.Dışsal ve İçsel Stiller 3.Yumuşak ve Sert Stiller Shaolin ve Wudang Kung Fu'nun iki dini merkezi konumundadır. Kung Fu'nun din ile içli dışlı olması ona sadece mücadele sanatı olmanın ötesinde farklı bir boyut kazandırmıştır. Bu boyut zaman zaman Kung Fu Felsefesi adı altında dünyaya yayılmaktadır. Kung Fu hakkında birçok efsane vardır. Bu efsanelerde Kung Funun ya da daha ileri giderek bazen bütün mücadele sanatlarının Shaolin Tapınağında doğduğu anlatılır: "Varolan tüm savaş sanatlarının kaynağı olan Shaolin öğretisi" Bu anlatım yanlış ve eksiktir. Çin savaş sanatları üzerine yapılan bilimsel araştırmalar bu yanlışlığı ortaya koymuştur.

Sambo veya Sombo, 1920-1930 yıllarında V. S. Oshchepkov ve öğrencileri I. V. Vasilyev, L. B. Turin, N. M. Galkovsky, B. A. Sagatelyan, P. A. Shkolnikov, S. V. Dashkevich tarafından geliştirilmiş ve başkalarının da katkılarıyla Sovyetler Birliği'nde geliştirilmiş modern bir savaş sanatı, mücadele sporu ve kendini koruma sistemidir. Ayrıca 1927 yılında V. Spiridonov tarafından "Samozaschita bez oruzhyia" adında bir kılavuz da yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karma dövüş sanatları</span>

Karma dövüş sanatları, tarafların karşılaşmalarda üstünlük sağlamak için her türlü dövüş sanatı tekniğinden faydalanabildiği dövüş sporu. Grappling, karate, boks, kick boks, Brezilya Jiujitsusu, güreş, hapkido, judo, sambo, sumo, tekvando, jujutsu, pankration, capoeira, Muay Thai gibi popüler dövüş sanatlarını birleştirir. En çok tanınan karma savaş sanatları organizasyonları; Ultimate Fighting Championship ve Pride Fighting Championships'tir.

<span class="mw-page-title-main">Jujutsu</span>

Jujutsu / Juijutsu , Japonya kökenli bir Uzak Doğu savaş sanatıdır. Samurayların savaşlarda silahsız kaldıklarında kullandıkları tekniklerle ortaya çıkmıştır. Rakibin saldırısından faydalanarak vuruş kırış fırlatma boğma ve kilitleme tekniklerinden oluşmaktadır. Uzun ve çok tekrara dayanan bir sistemi vardır. Genel amaç güç kullanmadan uygulanan tekniklerle rakibi etkisiz hale getirmek olduğundan güç gerektirmeyen bir sanattır. İlk olarak 858-876 yıllarında Daito Kalesi'nde öğretilmeye başlanmıştır. Daito-ryu stilinin adı da bu kaleden gelmektedir. Daito-ryu stilinden Hakko-ryu stili, ondan da Kokodo-ryu stili doğmuştur. Judo, Aikido, Hapkido gibi savunma sanatları juijutsu tekniklerinden yola çıkılarak üretilmiştir.

Gōjū-ryū (剛柔流), Shōtōkan-ryū (松涛館流), Shitō-ryū (糸東流), Wadō-ryū (和道流) ile birlikte Dünya Karate Federasyonu 'nın resmi olarak kabul ettiği dört Karate sitilinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kick boks</span> eldivenli yarışmacıların çıplak ayakla yumruk ve tekme atabilecekleri tam temaslı dövüş sporu

Kick boks, yumruk, tekme, diz ve sınırlı clinch uygulamalarının bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş eklektik bir yakın dövüş stili ve dövüş sporudur. Egzersiz sistemi olarak uygulanabildiği gibi tam temaslı bir mücadele sporu olarak da uygulanabilmektedir. Bu spor dalının küresel federasyonu WAKO'dur.

<span class="mw-page-title-main">Chojun Miyagi</span> Japon karateci (1888 – 1953)

Chojun Miyagi, Okinawalı dövüş sanatları ustası, Goju Ryu Karate stilinin kurucusudur.

Kyokushin Kaikan, Masutatsu Oyama tarafından 1964 yılında geliştirilen tam temaslı karate stili. Japoncadaki anlamı "nihai hakikat için toplum"dur.

Kata, tek ya da eşli olarak yapılan, detaylı olarak düzenlenmiş hareketler dizisi anlamına gelen Japonca bir sözcüktür. Kata sözcüğü, dövüş sanatları, geleneksel Japon tiyatrosu Kabuki ve geleneksel çay seremonisine kadar birçok Japon kültürü öğesinde kullanım alanı bulmuştur. Kata, aikido, iaido, judo, jujutsu, kendo ve karate gibi tüm Japonya ve Okinawa kökenli dövüş sanatlarında kullanılır. Taiciçüen ve tekvando gibi diğer sporlarda da, Kata yerine Çince ya da Korece isimlerle aynı tür eğitim yapılır.

Melez dövüş sanatları, çeşitli dövüş sanatlarından teorileri ve teknikleri bir araya getirerek oluşturulmuş dövüş sanatları.

Zen Do Kai, Avustralya'da geliştirilen serbest stil bir savaş sanatıdır. Etkili bir kendini koruma sistemi arayan insanlar için geliştirilmiştir.

Sip Kwon Do, Keith Sipmann tarafından Tekvando, Aikido, Shotokan, Muay Thai, Kickboxing, Jeet Kune Do, Judo, Jujitsu, Capoeira, Hung Gar, Five Animals ve diğer stillerin karışımıyla oluşturulmuş melez bir savaş sanatı. Sip "on", Kwon "yumruk veya el" Do "sanat" veya "yol" anlamına gelir. İfade "On yumruk yolu veya sanatı" şeklinde tercüme edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Jeet Kune Do</span> Hibrit dövüş sanatı

Jeet Kune Do (JKD) ve Bruce Lee tarafından geliştirilen dövüş felsefesi.

<span class="mw-page-title-main">Cynthia Rothrock</span>

Cynthia Ann Christine Rothrock, Amerikalı film yapımcısı ve dövüş sanatları oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Savunma</span>

Savunma saldırıyı önleme için yapılan harekettir. Bir ülkenin savunması ülkenin güvenliğini ve korumasını sağlayan askerî birimler anlamına gelir. Kişisel savunma çeşitli zırh ve teçhizatlarla yapılır. Orta Çağda kişisel savunma olarak çeşitli beden zırhları ve kalkanlar vardı. Bunun yanı sıra birçok savunma sanatı, ilgili savunma teknik ve hareketlerinin eğitimi verilir. Örneğin judo, karete vb. dövüş sanatları "Savunma için kullan" ilkesiyle verilir.

Budo kelimesi BUDO, Bursa Deniz Otobüsleri anlamına gelebilir.

Meşru müdafaa, yasal savunma veya meşru savunma; uğranılan bir saldırı karşısında kişinin kendisini veya bir başkasını koruması. Saldırıyı durdurmak veya saldırının etkilerini azaltmak amacıyla orantılı güç ile gerçekleştirilen karşı saldırı da meşru müdafaaya dahildir. Örneğin üzerine silahla ateş açılan bir kişinin, kendi silahını kullanarak saldırganı etkisiz hale getirmek için ateşle karşılık vermesi meşru müdafaa kapsamındadır; ancak yumrukla saldıran bir kişiye ateşli silah ile karşılık vermek, orantısız güç kapsamındadır ve meşru müdafaa değildir. Meşru savunmanın amacı cezalandırmak değildir. Saldırıyı def etmeye yetecek kadar güç kullanılmalı ve saldırı bitince savunma da sona ermelidir. Bazı kişiler sınırlı pasifist bir yanıtı tercih ederken başkaları silah veya mücadele sanatlarından öğrendikleri teknikleri kullanmayı tercih edebilmektedirler.

Gendai budō (現代武道) veya Shinbudō (新武道) terimleri Meiji Restorasyonu (1866–1869) sonrasında kurulmuş Japon savaş sanatlarını ifade eden terimlerdir. Meiji Restorasyonundan önce kurulan eski dövüş sanatlarına atıfta bulunan Kobudō ise bu terimlerin zıt anlamlısıdır.