İçeriğe atla

Cıdır Ovası

Cıdır Ovası
AzericeCıdır düzü, ErmeniceԿատարոտ
Devlet Azerbaycan
Bölge Karabağ
İlŞuşa Rayonu
İlçeŞuşa

Cıdır Ovası (AzericeCıdır düzü, ErmeniceԿատարոտ Katarot[1]) aynı zamanda Cidir Ovası olarak da bilinir, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesindeki Şuşa kentinin güney kesiminde yer alan bir ovadır. Adı kelimenin tam anlamıyla Karabağ Hanlığı zamanlarında at yarışı oyunları tutma geleneğine atıfta bulunarak Azerice at yarışı alanı anlamına gelmektedir.

Konum

Şuşanın batı kısmı deniz seviyesinden 1.800 metre ve doğu kısmı deniz seviyesinden 1.400 metre yüksekliktedir.[2] Cıdır Ovası Şuşa'nın güneyindeki nispeten düz fakat yüksek kısmında yer almaktadır.[3] Bu düzlük vadiye ve Taşaltı Nehri'nin 200 metre aşağıda aktığı Taşaltı Vadisi'ne bakmaktadır.[4] Cıdır Ovası'nın kenarındaki bir parkur, kırk basamaklı bir yol olan Girkh Pillakan'a (40 adım), nehir de Taşaltı Vadisi'ne ve Khazina Galasy ("Hazine Kalesi") Mağarası'na götürür.[5][6]

Önemi

Cıdır Ovası her zaman Şuşa'daki festivaller ve spor etkinlikleri için ana konum olmuştur. Şuşa'nın kuruluşundan bu yana güreş karşılaşmaları Karabağ Hanları tarafından düzenlenen periyodik yarışmaların bir parçasıydı. Burada hem at yarışı hem de deve yarışı maçları yapılırdı. Çevgan (Azerbaycan'ın polo varyasyonu) da burada oynanırdı. Oyunların katılımcıları da bir tür binicilik oyunu olan jigitovkada mükemmeldi. Karabağ atlarına düşkün olan İbrahim Halil Han, hanlığında altı aylık resmi at yarışı oyunlarını düzenlerken, düzenli yarışlar haftalık olarak gerçekleşirdi. Gençler, olağanüstü binicilik yetenekleri için birçok ödül alırdı. Cıdır Ovası jigitovkasının varyasyonlarından biri, katılımcının papak, tüfek, hançer, şaşkayı tam hızda belirlenen noktalara atmasını ve ardından aynı hızda geri dönmesini gereken baharbandi idi.[7] Cıdır Ovası aynı zamanda Nevruz kutlamaları ve uluslararası konuklar için resmi karşılama törenlerinin yapıldığı bir yerdi.[8] Festivallerde müzik eşliğinde ip yürüyüşü, cambazlık ve soytarılık performansları yer alırdı. Alan genellikle bir hipodromla karşılaştırıldı.

Kaynakça

  1. ^ "10 լավագույն վայրերը՝ դեպի Արցախ ճամփորդությունը հիշարժան դարձնելու համար". armenpress.am (Ermenice). 19 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021.  Bilinmeyen parametre |deadlink= görmezden gelindi (|dead-url= kullanımı öneriliyor) (yardım)
  2. ^ "Regret for Shusha". 27 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  3. ^ "Public Television. ŞUŞA HƏSRƏTİ". 12 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  4. ^ "Heartbeat of Karabakh". Azerbaijan International. 1998. 25 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  5. ^ "QARABAĞ: BƏRDƏ - AĞDAM- ŞUŞA - KƏLBƏCƏR". 6 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  6. ^ "Şuşa şəhəri". 25 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  7. ^ "ОТДЫХ И РАЗВЛЕЧЕНИЯ ШУШИНЦЕВ". 24 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 
  8. ^ "ГОРОД ШУША". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2010. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hankendi</span> Azerbaycanda şehir

Hankendi veya Stepanakert Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesinde bir hayalet şehirdir. 2023 Azerbaycan harekâtına kadar şehir, ayrılıkçı Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kontrolü altındaydı ve başkenti olarak işlev görüyordu. Şehir, Karabağ dağ sırasının doğu yamaçlarında, Karkar Nehri'nin sol kıyısında, bir vadi içinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa</span> Azerbaycanda şehir

Şuşa, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde yer alan bir şehir. Azerbaycan'ın kültür başkenti. Şuşa rayonunun idarî merkezi olan yerleşim, 1992'de Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi ve hiçbir ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de facto yönetimi altına girdi. 8 Kasım 2020'de ise şehir Şuşa Muharebesi sonucunda Azerbaycan kuvvetlerince ele geçirildi ve 28 yıllık fiili yönetim son buldu.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ Hanlığı</span>

Karabağ Hanlığı, 1748-1805 yılları arası bugünkü Azerbaycan topraklarında yer almış ve İran'ın Kaçar Hanedanı egemenliği altında fiilen bağımsız olmuş Azeri feodal devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Hanlığı</span>

Karadağ Hanlığı, 1747 yılında bugün İran'a bağlı Azerbaycan bölgesindeki Karadağ (Karacadağ) topraklarında kurulmuş feodal devlettir. Karadağ kelimesi büyük dağ veya dağlık yer anlamına gelmektedir. Hanlığın başkenti Ahar şehri olup bir ara Kürdeşt'e taşınmıştır. Hanlığın batısında Hoy Hanlığı, doğusunda Lenkeran Hanlığı, kuzeyinde Karabağ Hanlığı, güneyinde Tebriz Hanlığı ve Erdebil Hanlığı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam</span> Azerbaycanda bir şehir

Ağdam veya Akdam - Azerbaycan'da şehir. Ağdam Rayonu'nun idari merkezidir. Bakü'den 365 km uzaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ atı</span> Azerbaycanın Karabağ bölgesine ait  binek at cinsi

Karabağ atı, (Azerbaycanca: Qarabağ atı) Güney Kafkasya ülkelerinden olan Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde yetiştirilen bir binek atı cinsidir. Bu at cinsi, 1747-1822 yılları arasında varlığını sürdürmüş olan Karabağ Hanlığı zamanında profesyonel olarak ehlilleştirilmiştir. Karabağ atları, Asya ve Kafkasya'da en eski at cinsi olarak bilinmekle birlikte, Azerbaycan'ın da Milli at cinsi olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hurşidbanu Natevan</span>

Hurşidbanu Natevan, Azerbaycanlı şair.

<span class="mw-page-title-main">Penahali Han</span>

Penah Ali Han, Azerbaycan'ın Terter şehrinde doğan Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve ilk hanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Vagif Anıt mezarı</span>

Vagif Anıt mezarı, Karabağ Hanlığı veziri olan ünlü şair ve ünlü devlet adamı ve diplomat Molla Penah Vâkıf'in onuruna inşa edildi. Şuşa şehrinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Molla Penah Vâkıf</span> XVIII. yyde yaşamış Azeri şair, devlet adamı

Molla Penah Vâkıf, Azeri şair, Karabağ Hanlığı başveziri.

İbrahim Halil Han, Karabağ Hanlığı hanı. Azerbaycan Türk'ü Cevanşir ailesinden Penah Ali Han'ın oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Yukarı Gövher Ağa Camii</span> Azerbaycanın Şuşa şehrinde camii

Yukarı Gövher ağa Camii, Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesinde bulunan Şuşa kentindeki bir cami.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Devlet Tarih ve Mimari Koruma Alanı</span>

Şuşa Devlet Tarihi ve Mimari Koruma Alanı, bir Azerbaycan devlet koruma alanıdır. Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinin Şuşa Rayonu sınırları içinde yer alan koruma alanı Azerbaycan'ın geçici Dünya Mirası listesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aşağı Gövher Ağa Camii</span> Azerbaycanın Şuşa şehrinde camii

Aşağı Gövher Ağaa Camii, de jure olarak Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde, Şuşa'da bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ Han Sarayı</span>

Karabağ Han Sarayı veya Penah Ali Han Sarayı, Şuşa'nın tarihi merkezinde bulunan ve Karabağ Hanlığı'nın kurucusu Penah Ali Han'ın ikametgâhı olmuş bir saraydır. Oğlu İbrahim Halil Han, ailesi ve ayanlarıyla birlikte Penah Ali Han sarayının yakınına, aynı dönemde inşa edilen İbrahim Halil Han sarayında yaşamışlardır. İbrahim Halil Han'ın en büyük oğlu Muhammed Hasan Ağa ise Şuşa ovasının güneydoğusundaki sarp kayalık üzerine inşa edilen Muhammed Hasan Ağa Sarayı'nda yaşamıştır. Bu saraylardan başka, han aile üyelerine ait; hanın kızı olan Nateva'nın sarayı ve Karabüyük Hanım Sarayı vardır. Karabağ Han Sarayı'nın adı bu sarayların her birine çeşitli kaynaklarda atfedilse de, Karabağ hanlarının ana siyasi ikametgâhı ilk Karabağ Hanı Penah Ali Han'ın sarayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Muharebesi (2020)</span>

Şuşa Muharebesi veya Azerbaycanlılar tarafından dile getirildiği şekilde Şuşa'nın Kurtuluşu, 4-7 Ekim 2020 tarihleri arasında de jure Azerbaycan'ın Şuşa rayonunun parçası olan ancak de facto olarak artık Azerbaycana ait olan Şuşa şehrinde gerçekleşen muharebe.

Şuşa Kalesi,, Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Şuşa şehrinde bulunan bir kaledir. Kalenin yapımına 1753 yılında başlanmıştır. Kale, günümüzde hala varlığını sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Harıbülbül Müzik Festivali</span>

Harıbülbül Müzik Festivali, 1989-1991 yılları ve 2020 yılında Karabağ Savaşının sona ermesiyle Azerbaycan'nın Şuşa ilinde düzenlenen müzik festivalidir. 1989-1991 yıllarında Azerbaycan SSC Kültür Bakanlığı ve 2021 yılında Haydar Aliyev Vakfı tarafından her yılın mayıs ayında Şuşa genelindeki çeşitli mekanlarda gerçekleştirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kürekçay Antlaşması</span> Kürekçay Anlaşması, 1805te Rus İmparatorluğu ve Karabağ Hanlığı arasında imzalandı. Anlaşma ile Kürekçay Nehrinin doğusundaki topraklar Rusyanın kontrolüne geçti ve Karabağın tarihi sürecinde önemli bir yere sahip oldu

Kürekçay Antlaşması, Karabağ Hanlığı'nın Rus İmparatorluğu'na entegrasyonunu onaylayan sözleşmedir. İmza töreni 14 Mayıs 1805'te Gence'ye yakın Kürekçay Nehri kıyısında bir Rus askeri kampında gerçekleşmiştir. Anlaşma İbrahim Halil Han ve Rus Başkomutanı General Pavel Tsitsianov tarafından imzalanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Han kızı pınarı</span>

Han kızı pınarı, Şuşa'nın Çöl Qala semtinde Han kızı Nateva'nın sarayının yanında bulunan bir pınardır. Pınar, 19. yüzyılda son Karabağ Hanı'nın kızı Hurşidbanu Natevanın parasıyla yaptırılmıştır.