İçeriğe atla

Creeper

Creeper
SınıfBilgisayar virüsü
Alt türBilgisayar solucanı[1]
İzolasyon1971
KökeniABD
YaratıcısıBob Thomas, Ray Tomlinson
Etkilediği OSTENEX
Dilİngilizce

Creeper, 1971'de BBN çalışanı Bob Thomas tarafından TENEX işletim sistemi için yazılan deneysel bir bilgisayar programıdır.[2] Orijinal program, ARPANET kullanan TENEX işletim sistemi ile çalışan DEC PDP-10 ana bilgisayarlarının arasında hareket etmek için tasarlandı. Ray Tomlinson bir sonraki sürümde, programı basitçe yer değiştirmek yerine kendini bilgisayarlar arasında kopyalayacak şekilde tasarladı.[3] Creeper'ın bu kendi kendini kopyalayan sürümü, genellikle ilk Solucan (virüs) olarak kabul edilir.

Program, verilere herhangi bir zarar vermediği için kötü amaçlı bir yazılım değildi. Çalıştığında sadece, terminalde "I'm the creeper: catch me if you can"(Ben creepr'im: başarabilirsen yakala) mesajının çıktısını vermesini sağlıyordu.[4]

Reaper

Reaper
Orijinal yazar(lar)Ray Tomlinson
İşletim sistemiTENEX
TürAntivirüs yazılımı

Reaper, Ray Tomlinson tarafından ARPANET üzerinde çalışan ve amacı kendi kendini kopyalayan Creeper'ı silmek için oluşturulan benzer bir programdı.

Kültürel etki

Creeper ve Reaper arasındaki çatışma, Core War programlama oyunu için ilham kaynağı oldu. Reaper'ın kurgusal versiyonları Digimon Tamers animesinde ve Digital: A Love Story görsel romanında düşman olarak kullanıldı. Aynı zamanda insanlaştırılmış bir Creeper, kişiselleştirilmiş Morris solucanı ile birlikte Internet Explorer'daki bir çevrimiçi çizgi romdanda yer aldı.[5]

Kaynakça

  1. ^ IEEE Annals of the History of Computing. IEEE Computer Society. 2005. ss. 27-28. 13 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021. 
  2. ^ The Evolution of Viruses and Worms (PDF). 2004. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Temmuz 2019. 
  3. ^ Metcalf, John (2014). Core War: Creeper & Reaper. 2 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2014. 
  4. ^ Tom Meltzer ve Sarah Phillips. "From the first email to the first YouTube video: a definitive internet history". The Guardian. 31 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2009. 
  5. ^ Merryweatherey (w), Prenses Hinghoi (a). "Ep. 50 - Creeper - 51". Webtoons. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İşletim sistemi</span> bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten yazılım

İşletim sistemi ya da işletim dizgesi, bir bilgisayarın donanım kaynaklarını yöneten ve uygulama yazılımlarına hizmet sağlayan yazılımların bir bütünüdür. İşletim sistemleri, bilgisayarın donanımı ile uygulama yazılımları arasında bir köprü görevi görerek kullanıcıların sistemle etkileşim kurmasını sağlar. Öne çıkan örnekler arasında Microsoft Windows, macOS, GNU/Linux dağıtımları, Android ve iOS yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Unix</span>

UNIX türevi işletim sistemleri çok işlemcili çok pahalı makinelerden tek işlemcili, basit ve çok ucuz ev bilgisayarlarına kadar pek çok cihaz üzerinde çalışabilen esnek ve sağlamlığı çok değişik koşullarda test edilmiş sistemlerdir. Fakat özellikle kararlı yapısı ve çok kullanıcılı-çok görevli yapısıyla çok işlemcili sunucularda adeta standart haline gelmiştir ve özellikle akademik dünyada iş istasyonları üzerinde çok yaygın bir kullanım alanı bulmuştur. UNIX, Interdata 7/32, VAX ve Motorola 68000 arasında hızla yayıldı.

Kenneth Lane Thompson Amerikalı bir bilgisayar bilimcisi.Thompson, kariyerinin büyük bir bölümünde orijinal Unix işletim sistemini tasarlayıp uyguladığı Bell Labs'ta çalıştı. Ayrıca C programlama dilinin doğrudan selefi olan B programlama dilini de icat etti. Bununla beraber Plan 9 işletim sisteminin yaratıcılarından ve ilk geliştiricilerinden biriydi. Thompson, 2006'dan beri Go programlama dilini birlikte icat ettiği Google'da çalışmaktadır.

Bilgisayar virüsü, kullanıcının izni ya da bilgisi dahilinde olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer dosyaların içerisinde gizlemeye çalışan aslında bir tür bilgisayar programıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yazılım</span> bilgisayarın somut olmayan çalıştırılabilir bileşeni

Yazılım, değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik aygıtların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">IEEE</span> Merkezi ABDde bulunan bilimsel topluluk.

IEEE, elektrik, elektronik, bilgisayar, otomasyon, telekomünikasyon ve diğer birçok alanda mühendislik teori ve uygulamalarının gelişimi için çalışan, kâr amacı olmayan, dünyanın önde gelen teknik organizasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Kişisel bilgisayar</span>

Kişisel bilgisayar veya PC, şahsi kullanımına yönelik özel olarak tasarlanmış, herhangi bir uzman veya operatörün yardımı olmadan kişilerin kendi başlarına kullanabileceği bilgisayar türü. Masaüstü bilgisayarlar, dizüstü (laptop) bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlar, PC'lere örnek olarak verilebilir. Kişisel bilgisayarlar evde, büroda veya mobil olarak kullanılabilirler.

<span class="mw-page-title-main">TCP</span>

TCP (Transmission Control Protocol), TCP/IP protokol takımının taşıma katmanı protokollerinden birisidir. Son güncellemesi Ağustos 2022 tarihi itibarıyla RFC 9293 içerisinde tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dennis Ritchie</span> Amerikalı bilgisayar bilimci

Dennis MacAlistair Ritchie, uzun süre birlikte çalıştığı arkadaşı Ken Thompson ile birlikte C programlama dilini ve Unix işletim sistemini yazan saygın Amerikalı bilgisayar bilimcisi. 1983'te Turing Ödülü'nü, 1999'de Ulusal Teknoloji Madalyası ödülünü aldı. 12 Ekim 2011'de ölmüştür.

Richard Wesley Hamming,, Amerikan matematikçi.

<span class="mw-page-title-main">Edsger Dijkstra</span> Hollandalı matematikçi ve bilgisayar bilimci

Edsger Wybe Dijkstra Hollandalı matematikçi ve bilgisayar bilimci.

Solucan, kendini kopyalayarak diğer bilgisayarlara yayılmayı amaçlayan bir kötü amaçlı yazılım çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">ARPANET</span> Dünyanın ilk paket dağıtımı ağı

ARPANET,, bir bilgisayar ağıdır ve ilk olarak 1968'den itibaren Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri adına Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ve ABD Savunma Bakanlığı liderliğindeki küçük bir araştırmacı grubu tarafından geliştirilmiştir. Günümüz internetinin öncüsüdür. Paul Baran ve Donald Watts Davies, ARPANET'in geliştirilmesinde iletişim için temel olarak kullanılan kısmî ağ düzeni ve paket şifreleme ağlar alanında önemli bulgular sağlamıştır.

Video oyunları ABD, Japonya ve Avrupa'da 70'lerin sonu ve 80'lerin başlarında oluşacak yeni eğlence sektörünün temellerini, 1971 yılı ortalarında ticari bir eğlence olarak ortaya çıkmasıyla atmıştır. Kuzey Amerika video oyun çöküşü olarak da bilinen ve 1983 yılında Kuzey Amerika'daki oyun şirketlerinin birer birer iflas ettiği ve 2 sene sonra toparlandığı dönemden sonra video oyun endüstrisi 10 yıllık bir dönemden fazla süren büyüme dönemine girmiştir. Video oyun piyasası 11 milyon USD'lik bir büyüklüğe ulaştığında, eğlence sektöründeki en kârlı endüstri olan sinema endüstrisine rakip olmaya başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">MeeGo</span> Mobil işletim sistemi

MeeGo, Intel ve Nokia tarafından geliştirilmiş, bir Linux dağıtımı olan Debian tabanlı açık kaynaklı mobil işletim sistemi projesidir. Öncelikli hedefi akıllı telefonlar, navigasyon cihazları, akıllı televizyonlar, giriş-seviyesi masaüstü bilgisayarlar, Netbooklar, Laptoplar, tabletler ve PDAlardır. Yayınlanan en son kararlı sürümü 1.2 Harmattan'dır. Nokia N9, Nokia N900, Nokia N950 telefonları ve WeTab tabletinde bulundu.

Zararlı yazılım, kötü amaçlı yazılım veya malware, bilgisayar ve mobil cihazların işlevlerini bozmak, kritik bilgileri toplamak, özel bilgisayar sistemlerine erişim sağlamak ve istenmeyen reklamları göstermek amacı ile kullanılan yazılımdır. 1990 yılında Yisrael Radai tarafından malware ismi konulmadan önce, bu tür yazılımlara bilgisayar virüsü adı veriliyordu. Kötü amaçlı yazılımların ilk türü, parazit (asalak) yazılım parçalarını yürütülebilir, çalışan içeriklere eklemekle ilgileniyordu. Bu yazılım parçaları, mevcut çalışan uygulamayı, sistem üstünde çalışan programları ve hatta bilgisayar sistemlerinin ayağa kaldırılmasında önemli rol oynayan önyükleme (boot) kodlarını etkileyen makine kodları olabilir. Kötü amaçlı yazılımlar, kullanıcıların gereksinimlerine karşı bir davranış sergiler ve sistemin yetersizliğinden kaynaklanan bir sorun yüzünden istemsiz, rastgele bir şekilde verecek yazılım parçaları içermez.

iMac Appleın masaüstü bilgisayarı

iMac, Apple tarafından tasarlanıp üretilmiş Macintosh masaüstü bilgisayar ailesinin hepsi bir arada modelidir. Ağustos 1998'de piyasaya sürülmesinden bu yana Apple'ın en çok bilinen ürünlerinden biri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Charles P. Thacker</span>

Charles Patrick "Chuck" Thacker, Amerikalı öncü bilgisayar tasarımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Carnivore (yazılım)</span>

DCS1000 olarak yeniden adlandırılan Carnivore, e-posta ve elektronik iletişimleri izlemek için tasarlanmış Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından uygulanan bir sistemdir. Hedef kullanıcının tüm İnternet trafiğini izleyebilen özelleştirilebilir bir paket dinleyicisi kullanmıştır. Carnivore, Ekim 1997'de uygulamaya konmuştur. 2005 yılına kadar yerini geliştirilmiş ticari yazılımlara bırakmıştır.

Morris solucanı, internet üzerinden yayılan en eski bilgisayar solucanlarından biri olup, ana akım medyada geniş yankı bulmuş ilk örnektir. Aynı zamanda ABD'de 1986 yılında yürürlüğe giren "Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Kötüye Kullanma Kanunu" kapsamında ilk ağır suç mahkûmiyetiyle sonuçlanan olaydır. Cornell Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan Robert Tappan Morris tarafından yazılmış ve 2 Kasım 1988'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün bilgisayar sistemlerinden yayılımı başlatılmıştır.