İçeriğe atla

Covenanter tankı

Mk V Kruvazör Tank, Covenanter (A13 Mk III)

Çeşidi Kruvazör Tank
Uyruğu Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Özellikler
Ağırlık 19 ton
Uzunluk 5,97 m
Genişlik 2,77 m
Yükseklik 2,24 m
Mürettebat 4 (komutan, sürücü, silahçı, yükleyici)


Zırhı7 - 40 mm
Ana silahı QF 2-pounder top
Diğer silahları 7.92 mm Besa Makineli tüfek (eş eksenli)
Motor Meadows Flat-12 D.A.V.
340 beygir (250 kW)
Kaldırma kapasitesi 18 beygir/ton
Süspansiyon donanımı Christie süspansiyon
Harekat menzili 160 km
Azami hızı 50 km/s

Mk V Kruvazör Tank, Covenanter (A13 Mk III), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Adını 17. yüzyılda İskoçya'daki bir tarikattan almıştır. Covenanter kruvazör sınıfındaki bir tanka verilen ilk ad olmuştur.

Tarihi

1938 yılında Ordu Ofisi Mk IV yerine kullanılacak daha kalın zırhlı bir tanka ihtiyacı olduğunu açıkladı. Nuffield firması tarafından sunulan A16 tasarımı pahalı bulundu. Bunu yerine 1939 yılında daha ucuz A13 Mk III tasarımı kabul edildi. London, Midland and Scottish Railway Firması (LMSR) gövdeyi, Nuffield firması tareti ve Henry Meadows motoru tasarladı. 17 Nisan tarihinde ilk prototipi üretilen tanktan ilk 100 adetlik sipariş LMSR firmasına verildi. Daha sonra English Electric ve Leyland Motors firmalarının da katılımı ile toplamda 1.771 adet Covenanter üretildi. İleride Nuffield Mk VI Crusader modelini tasarladı. Ancak A13 modeline ait tasarım tercih edilerek bunu üzerinde ilerlendi.

Tasarım aşamasında tankın mümkün olduğunca yere yakın olması düşünüldü. Aracın mümkün olduğunca yere yakın olabilmesi amacıyla aracın V–12 motoru yataya ters bir şekilde gövdeye yerleştirildi. Ancak gövde kısmında radyatör için yer yoktu. Bu sebepten radyatör aracın sol ön kısmına yerleştirildi. Bu alışılmadık yerleştirme ve acele edilen tasarım yüzünden ileride motorun soğutma sisteminde büyük sorunlar ile karşılaşıldı. Bu sebepten bu tanklar ne yazık ki Kuzey Afrika Cephesi'nde görev alamadı. Bu tankın yerine İngiliz Crusader ve Amerikan tankları bu cepheye gönderildi. 1.700 adet Covenanter tankı İngiliz ana karasında kaldı.

1943 yılı sonlarında Covenanter tanklar karşılaştıkları Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht'a ait tanklar karşısında silah ve zırh olarak çok zayıf kaldılar. Daha sonra yapılan çalışmalarda bu sorunların çok büyük değişiklerle çözülebileceği anlaşılınca araçlar ıskartaya çıkartıldı. Köprü döşeme tankı hariç diğer modellerin hepsi parçalandı.

Kılavuz model. Radyatör kapağı sol ön tarafta bulunuyor. Radyatörün üzerinde kalkan bulunmakta. Bu ilk üretilenler haricindeki diğer Covenanter tankının radyatör kalkanları farklıydı.

Görev tarihi

Birkaç araç hariç, Covenanter tankı ana kara haricinde göreve çıkmadı. İngiliz 1. Zırhlı Tümeni bünyesinde bulunan bu araçlar birliğin Mısır'a gönderilmesi üzerine İngiliz 9. Zırhlı Tümeni bünyesinde göreve gönderildiler. Birkaç araç denenmek üzere çöl ortamına gönderildi. Bu tankların çatışmalarda kullanıldığına dair bir bilgimiz yoktur. Covenanter tankı ayrıca İngiliz ordusu bünyesindeki Polonya ordusuna ait birkaç birlikte kullanıldı. Ancak bu birlikler cepheye gönderilmeden bu araçların yerleri değiştirildi. Çatışmada kaybedilen tek Covenanter 31 Mayıs 1942 tarihinde Canterbury yakınlarında bir Alman hava saldırısı sırasında yitirildi.

Birkaç adet köprü döşeme aracı Avustralya ordusu tarafından Pasifik Savaşı sırasında kullanıldı.

Modelleri

  • Covenanter Mk I (Mk V) – Orijinal üretilen model.
    • Covenanter Mk I CS - Modelin adında geçen CS harfleri İngilizce "Close Support" (Türkçe Yakın Destek) anlamına geliyordu. Silahı 3-inçlik obüstü.
  • Covenanter Mk II (Mk V*) – Radyatöre yağlı soğutucu eklendi.
    • Covenanter Mk II CS – 3 inçlik obüs ile silahlandırıldı.
    • Keşif aracında sahte top ve iki adet No. 19 ve No. 18 telsiz bulunuyordu.
    • Komuta aracı modelinde sahte top ve iki adet No. 19 telsiz bulunuyordu.
  • Covenanter Mk III (Mk V**) – İkiz yalpı soğutucu motorun iki yanına takıldı. Debriyaj kavraması geliştirildi. Arka kısıma içerinin havasını temizleyen sistem takıldı. Egzozun yeri değiştirildi.
    • Covenanter Mk III CS – 3 inçlik obüs ile silahlandırıldı.
  • Covenanter Mk IV - Mk II modelinin debriyajı değiştirilmiş Mk III modeli .
    • Covenanter Mk IV CS - 3 inçlik obüs ile silahlandırıldı.
    • Keşif aracında sahte top ve iki adet No. 19 ve No. 18 telsiz bulunuyordu.
Covenanter köprü döşeme aracı
  • Covenanter Köprü Döşeyici - Covenanter gövdesi üzerine 34' uzunluğunda ve 9' 6" genişliğinde portatif köprü takılıydı. Bu köprü açılınca 30' genişliğindeki bir açıklıkta etkili oluyordu. 24 tona kadar taşıma kapasitesi vardı. 1944 yılında taşıma kapasitesi 30 tona çıkartıldı.
  • Covenanter ARV Mk I – Zırhlı levazım aracı modelinde paletsiz Covenanter tankının tareti çıkartılmıştı. Tek prototip 1942 yılında üretildi.

İlave ekipman:

  • Anti-Mine Roller Attachment (AMRA) Mk IC (Tekerlekli Mayın Temizleme Ekipmanı) – Üzerinde dört adet ağır tekerlek bulunan bir çerçeveden oluşuyordu. Su ve toprak ile dolan çerçevenin ağırlığı oldukça artıyordu.

Kaynakça

  • David Fletcher, Peter Sarson - Crusader Cruiser Tank 1939-1945, 2000 Osprey Publishing (New Vanguard 14), ISBN 1-85532-512-8.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">BT tankı</span> Rus yapımı hafif tank

BT Serisi Tanklar. Rusça anlamına gelen BT serisi tanklar SSCB tarafından 1932 ve 1941 yılları arasınca büyük adetlerde üretilen süvari tank sınıfıda diyebileceğimiz hafif sınıf bir tanktı. Hafif olmalarına rağmen iyi silahlandırılmış bu model, sınıfı tanklar içerisinde en iyi hareket özelliğine sahip araçtı. Kızıl Ordu içerisinde kısaca Betka, daha küçük modelleri ise Betuşka olarak bilinirdi.

<span class="mw-page-title-main">Kruvazör tank</span>

Kruvazör tank Birleşik Krallık tarafından I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı yılları arasında geliştirilen yeni bir tank sınıfıydı.

<span class="mw-page-title-main">Mk I kruvazör tankı</span> İngiliz Kruvazör tankı

Mk I Kruvazör Tank (A9) Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı.

<span class="mw-page-title-main">Mk III kruvazör tankı</span> İngiliz kruvazör tankı

Mk III kruvazör tank (A13), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı.

<span class="mw-page-title-main">Mk II kruvazör tankı</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Mk II Kruvazör Tank (A10), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında zırhlı savaş aracıydı. Mk I Kruvazör Tankı ile beraber tasarlandı. Kardeşinden daha ağır ve bu türün daha çok piyade tankı versiyonu olarak üretildi. Pratikte piyade tankı olarak düşünülse de, bu tank için "ağır kruvazör" tanımını kullanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Mk IV kruvazör tankı</span> İngiliz kruvazör tankı

Mk IV Kruvazör Tank , Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı.

<span class="mw-page-title-main">Crusader tankı</span> Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı araç

Mk VI Kruvazör tankı, Crusader (A15), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Özellikle Britanya ordusu tarafından Kuzey Afrika Cephesi'nde kullanılan en önemli zırhlı araçtı. Toplamda 5.300 adetten fazla üretildi.

Mk VII Kruvazör Tank Cavalier (A24), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan ancak başarısız olan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Tasarım ve üretim aşamasındaki telaş yüzünden üretilen araçlar motor gücü bakımından çok zayıf kaldı ve etkili olamadı.

<span class="mw-page-title-main">Comet (tank)</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Comet I Kruvazör Tank (A34), Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Ancak savaşın sonuna yetiştirilebilen bu tank İngilizlerin savaş sırasında sahip olduğu en iyi tanktı.

<span class="mw-page-title-main">Matilda I (tank)</span> İngiliz ağır piyade tankı

Mk I Piyade Tankı, Matilda I (A11) Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan piyade tank sınıfında zırhlı savaş aracıdır. Daha sonra üretilen Mk II Piyade Tankı, Matilda II (A12) bilinen adıyla Matilda II, Matilda I tankının servisten çekilmesi ile Matilda adını almıştır. Her ikisi arasında çok büyük tasarım farklılığı olmasına rağmen bazı özelliklerinden ötürü piyade tankı sınıfına sokulmuştur. Bu tür tanklar hız özelliklerinden feragat edip daha ağır zırhla üretildiler.

<span class="mw-page-title-main">Matilda II (tank)</span> İngiliz ağır piyade tankı

Mk II Piyade Tankı, Matilda II (A12) Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan piyade tank sınıfında zırhlı savaş aracıdır. Alışılmışın dışında Mk I Piyade Tankı(A11) tasarımı ile Matilda adını ortak kullanmıştır. Bu isim Ordanat General Hugh Elles tarafından tankın denemelerini sırasında aracın ördek gibi sallanarak ve paytak paytak hareket ettiğini söylemesi üzerine ünlü bir çizgi film kahramanı olan ördek 'Matilda'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ram tankı</span> Kanada tasarımı hafif kruvazör tank

Ram Kanada tarafından tasarlanan ve II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan, temelinde ABD yapımı M3 Tankı kullanılan kruvazör tank sınıfında zırhlı savaş aracıydı.

<span class="mw-page-title-main">Valentine tankı</span> İngiliz piyade ve kruvazör tankı

Valentine Piyade Tankı Mk III Birleşik Krallık tarafından II. Dünya Savaşı sırasında en çok üretilen ve kullanılan tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıdır. Maliyetinin çok düşük olması ve kullanımının kolay olmasından ötürü yüksek sayıda üretilen bir tank oldu.

<span class="mw-page-title-main">Sentinel tankı</span> Avustralya üretimi kruvazör tankı

Sentinel tank, Avustralya tarafından tasarlanan ve II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa cephesinde kullanılan zırhlı savaş aracıydı. Bu tankın tasarlanmasının asıl amacı olası bir Japon işgalinde Avustralya topraklarını korumaktı.

<span class="mw-page-title-main">Ordnance QF 2 pounder</span>

Ordnance QF 2-pounder 40 mm çapında Birleşik Krallık Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında araç üzerine monte edilerek kullanılan bir tanksavar topuydu. Fransa Seferi ve Kuzey Afrika Cephesinde etkili olarak kullanıldı. Düşman tank zırhlarının kalınlaşması üzerine yerini 1942 yılından itibaren kademeli olarak 6-pounder topuna bıraktı. Ama savaş sona erene kadar kullanıldı. Araç moteli top II. Dünya savaşının ilk yıllarında birçok tank için ana silah olmasının yanında, savaş boyunca orta ve ağır zırhlı arabaların üzerinde de kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Cromwell tankı</span> İngiliz ağır kruvazör tankı

Cromwell Kruvazör Tank (A27M) Mk VIII, Birleşik Krallık Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında etkili bir zırhlı savaş aracıydı. Adını İngiliz İç Savaşı liderlerinden Oliver Cromwell'den almıştır. Tamamiyle İngiliz tophanelerinde üretilen, iki parçalı namlusu bulunan, yüksek hızlı ve makul bir zırha sahip bir tanktı. Savaşın sonlarına doğru diğer İngiliz tankları gibi yerini Amerikan yapımı M4 Shermanlarına bıraktı. Tasarımı ileride üretilecek olan heybetli A 34 Comet tankına kaynak olarak kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">M3 Stuart</span>

M3 Hafif Tank ABD tarafından üretilen ve müttefik ülkeleri olan Birleşik Krallık ve İngiliz Milletler Topluluğu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan hafif tank sınıfında zırhlı savaş aracıdır. Amerikan Ordusu tarafından Avrupa, Kuzey Afrika Cephesi ve Pasifik Cephesi'nde kullanılmıştır. General Stuart veya Stuart adını İngilizler vermiştir. Bu ad Amerikan İç Savaşı sırasında savaşan General J.E.B. Stuart'tan gelmektedir. Bu ad hem M3 hem de M5 Hafif Tank için kullanılmış, İngilizler gayriresmî olarak Honey adını da koymuştur. Amerikan Ordu kaynaklarında bu tanklara resmi olarak M3 Hafif Tank ve M5 Hafif Tank denilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">T17 Deerhound / Staghound</span> II. Dünya Savaşında Birleşik Krallıkın kullandığı zırhlı araç

T17 Deerhound ve T17E1 Staghound ABD tarafından üretilen ve II. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık ve İngiliz Milletler Topluluğu orduları tarafından kullanılan birer zırhlı savaş aracıydı. Amerika Birleşik Devletleri Ordusu bu aracı hiç kullanmadı.

<span class="mw-page-title-main">M3 (yarı paletli araç)</span>

M3 Yarı Paletli Personel Taşıyıcı, Amerikan Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş sırasında kullanılan bir tür zırhlı savaş aracıydı.