İçeriğe atla

Cook Dağı

Cook Dağı
Aoraki
Cook Dağı, Hooker Vadisi'nden görünüşü
Harita
En yüksek noktası
Yükseklik3.724 m
Çıkıntı3.724 metre (12.218 ft)
Yalıtılma3.140 kilometre (1.950 mi)
Koordinatlar43° 36' G, 170° 10' D 
Coğrafya
KonumCanterbury Bölgesi, Güney Adası, Yeni Zelanda
Tırmanma
İlk tırmanan1894; Tom Fyfe, George Graham ve Jack Clarke

Cook Dağı ya da Aoraki, Yeni Zelanda'nın en yüksek dağıdır (3724 m).[1] Yeni Zelanda Alpleri'nde Güney Adası üzerindeki Mackenzie Distrikt'inde (idari yapı) Canterbury Bölgesi'nde bulunur.[1]

Cook Dağı, 1953 yılında düzenlenen 70.696 hektar araziyi ve 2000 m yükseklikte 140 dan fazla dağı kapsayan Mount Cook Milli Parkı'nın merkezindedir. Parkın %40'ı buzullar altında olup, bunların en ünlüsü Cook Dağı'nın yamaçlarındaki, 27 km uzunluğa sahip Tasman Buzulu'dur.

Dağ, İngiliz kâşif James Cook'un adını almıştır. Adını, 1851 yılında çevrenin katografisini çıkaran Captain Stokes verir. Stokes dağı, 1769 yılında, Yeni Zelanda Adaları'nın çevresini ilk olarak dolaşan ve bunları Büyük Britanya için alan James Cook'un adıyla adlandırır.

Buna karşın Aoraki adı Maori Dili'ndeki Ngāi Tahu Dialekti'nden gelir. Maori Dili'nde dağın adı Aorangi'dir (Türkçe: Gökdelen). Birçok Yeni Zelanda yöresinin adlandırmasında rol oynayan dil tartışmalarında, dağın resmi olarak "Aoraki/Mount Cook" olarak adlandırılmasında uzlaşılmıştır.

Cook Dağı, 1992 yılında toprak kayması sonucu, buz ve çakıl kitlesinin vadiye kaymasıyla, zirvesinden 20 m. kaybeder.

İlk tırmanış

İlk tırmanış denemesi 1882 yılında başarısızlıkla sonuçlanan iki İsviçreli tarafından gerçekleştirilir. 1894'te 3 Yeni Zelandalı dağcı zirveye kadar ulaşmayı başarır. İsviçreli Matthias Zurbriggen bir yıl sonra dağa tek başına tırmanmayı başarır. 1948 yılında Yeni Zelanda'nın milli kahramanı Edmund Hillary de Cook Dağı'na tırmanır.

Önemli tırmanış rotaları

Cook Dağı'na şu ana kadar yirmiden fazla rota üzerinden, her yanından tırmanılmıştır. Bugünkü önemli rotalar şunlardır.

  • Linda Glacier
  • Zurbriggen Ridge
  • East Ridge

Kaynakça

  1. ^ a b Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Cook Dağı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Erciyes</span> Türkiyede, Kayseride bir yanardağ

Erciyes, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan sönmüş bir yanardağ. Kayseri'nin 25 km güneybatısındaki Sultansazlığı ovaların'ın yanından yükselen büyük kütleli bir stratovolkandır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Zelanda</span> Pasifik Okyanusunun güneybatısındaki ada ülkesi

Yeni Zelanda, Güney Büyük Okyanus'ta bir ada ülkesidir. Güney Yarımkürede, Okyanusya'daki Güney Pasifik adaları arasında, Avustralya'nın yaklaşık 2.000 km güneydoğusunda yer almaktadır. Başlıca iki büyük ve 700'den fazla küçük adadan oluşur. Toplamda 268.021 kilometrekarelik bir yüz ölçümüne sahiptir. Bölgedeki tektonik hareketler ve volkanik olaylar nedeniyle Yeni Zelanda birçok yüksek dağa sahiptir. Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington ve en büyük şehri Auckland'dır.

<span class="mw-page-title-main">Everest Dağı</span> Himalayaların Mahalangur Himal alt aralığında bulunan, deniz seviyesinden Dünyanın en yüksek dağı

Everest Dağı, Himalayalar'ın Mahalangur Himal alt bölgesinde yer alan, Dünya'nın deniz seviyesinden en yüksek dağıdır. Çin-Nepal sınırı, zirve noktasından geçmektedir. 2020 yılında Çinli ve Nepalli yetkililer tarafından tespit edilen kar yüksekliği 8.848,86 m 'dir.

<span class="mw-page-title-main">Cook Adaları</span> Büyük Okyanusta, Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsüne sahip ülke

Cook Adaları, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi. Cook Adaları'nın başkenti Avarua'dır.

<span class="mw-page-title-main">Erebus Dağı</span>

Erebus Dağı, Antarktika'daki Ross Adası'nın batısında bulunan ve dünyadaki etkin yanardağlar içinde en güneyde yer alan bir stratovolkandır. Ross Adası'nı oluşturan dört yanardağdan Erebus dışındakiler, sönmüş yanardağlardır.

Cook:

<span class="mw-page-title-main">Aconcagua</span>

Aconcagua, 6.962,97 m yükseklik ile Güney Amerika'nın en yüksek dağı. Aynı zamanda Asya kıtası dışında bulunan en yüksek dağdır.

<span class="mw-page-title-main">Matthias Zurbriggen</span>

Matthias Zurbriggen, İsviçreli bir dağcı.

<span class="mw-page-title-main">Güney Adası</span>

Güney Adası, Yeni Zelanda'nın, 35 kilometre genişliğindeki Cook Boğazı ile yoğun yerleşimi olan Kuzey Adası'ndan ayrılan adasıdır. Alanı 151.757 km² tutar. Ada üzerinde, Yeni Zelanda'nın en yüksek dağı olan, Yeni Zelanda Alpleri'nin Cook Dağı bulunur. Adanın doğusunda Canterbury Düzlükleri bölgesi bulunurken, güneyinde çok sayıda fiyort vardır. Güney Adası'nın en büyük şehirleri Christchurch ve Dunedin'dir.

<span class="mw-page-title-main">Tasman Buzulu</span> Yeni Zelandadaki Güney Alplerinde bir buzul grubunun en büyüğüdür

Tasman Buzulu Yeni Zelanda'daki Güney Alpleri'nde bir buzul grubunun en büyüğüdür. Yayılımı, Mackenzie Teknesi'ne yönelen güney ve doğu istikametlerine doğru gerçekleşir. Tasman Buzulu, 27 km uzunluğunda ve 3 km genişliğinde olup, tamamı Mount Cook Milli Parkı içinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Adası</span>

Kuzey Adası, Yeni Zelanda'nın 35 km genişliğindeki Cook Boğazı ile Güney Adası'ndan ayrılan adasıdır. Kuzey Adası, ülkenin ağırlıklı yerleşim noktasını oluşturur ve en büyük şehri Auckland ile başkenti Wellington bu ada üzerinde bulunur. Alanı 114.597 km² tutar. Adanın iç kesimlerinde çok sayıda faal volkan ve gayzer bulunur. Buradaki en yüksek volkan 2.797 m yüksekliğindeki Ruapehu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Wellington</span> Yeni Zelandada yerleşim birimi

Wellington, Yeni Zelanda'nın başkenti, ülkenin en büyük ikinci yerleşim birimi ve Okyanusya'daki en kalabalık başkenttir. Yeni Zelanda'yı oluşturan adalardan Kuzey Adası'nın güney ucunda, ülkenin coğrafi merkezine yakın bir noktada yer alır.

Tatos (Dilek) Dağları Doğu Karadeniz Dağları'nın doğu uzantıları olan sıradağların eski ve orijinal adı olup, Rize ve Erzurum il sınırında yer almaktadırlar. Tatos aynı zamanda Rize'de Osmanlı döneminde yaşamış bir ailenin de adıdır. Yüksekliği 3550 m olan dağların adı Cumhuriyet döneminde Dilek Dağları olarak değiştirilmiştir. Yörede ve yayınlarda Tatos adı kullanılmaya devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Victoria Dağı, Wellington</span>

Victoria Dağı, Yeni Zelanda'da, Wellington şehrinin doğusunda bulunan 196 metre yüksekliğinde bir tepe ve bu tepe üzerindeki banliyödür. 2006 yılı itibarı ile nüfusu 5226'dır.

<span class="mw-page-title-main">Mount Rainier Ulusal Parkı</span>

Mount Rainier Ulusal Parkı kuzey-batı Amerika Birleşik Devletleri'nde, Washington eyaletinde, Tacoma şehri yakınlarında bulunan, Mount Rainer Dağı ve etrafında 956,6 km² yüzölçümü kaplayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır.

<span class="mw-page-title-main">Logan Dağı</span> Kanadadaki en yüksek dağ

Logan Dağı İngilizce telaffuz: [ˈloʊgən] Kanada'daki en yüksek ve Kuzey Amerika'da Denali'den sonra en yüksek ikinci dağdır. Dağ adını Kanadalı bir jeolist olan William Edmond Logan'dan almıştır. Logan aynı zamanda Jeolojik Kanada Anketi'nin (GSC) kurucusudur. Logan Dağı Yukon'un güneydoğusundaki Klaune Ulusal Parkında konumlanmıştır. Yukon/Alaska sınırının 40 kilometre (25 mi) kuzeyinde yer alır. Logan Dağı, Hubbard Buzulu ve Logan Buzulunun kaynağıdır. Logan Dağının, dünya üzerindeki volkanik olmayan herhangi bir dağın en geniş taban çemberine sahip olduğuna inanılıyor, 5.000 metre (16.400 ft)'den uzun 11 masif buna dahildir.

<span class="mw-page-title-main">Maorice</span>

Maorice Yeni Zelanda yerlilerinin konuştuğu dildir. 1 Ağustos 1987'den beri İngilizcenin yanında Yeni Zelanda'da resmî olup, tehlike altında olan bir dildir.

<span class="mw-page-title-main">Cook Dağı Millî Parkı</span>

Cook Dağı Millî Parkı, Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın güneydoğu ucunda bulunan bir millî parktır. Park, Ekim 1953 tarihinde kurulmuş olup Cook Dağı ve çevresini kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tasman Dağı</span>

Tasman Dağı, Yeni Zelanda'nın West Coast bölgesinde bulunan bir dağdır. Dağ, Güney Alpleri'nde Cook Dağı'nın dört km kuzeyinde yer almakta olup Cook Dağı Millî Parkı'nın bir parçasıdır. 3.497 metre yüksekliği ile Yeni Zelanda'nın ikinci en yüksek dağıdır.

Yeni Zelanda tarihi, farklı bir Maori kültürü geliştiren Polinezyalılar tarafından keşfedilip yerleştikten sonra, ana yerleşim döneminin başladığı 1320 ile 1350 arasına kadar uzanmaktadır. Diğer Pasifik kültürleri gibi, Maori toplumu da akrabalık bağlarına ve toprakla bağlantıya odaklanmıştı, ancak onlardan farklı olarak, sıcak, tropikal bir ortam yerine serin, ılıman bir ortama uyarlanmıştı.