İçeriğe atla

Cook Adaları Federasyonu

Cook Adaları Federasyonu
Cook Islands Federation (İng.)
Cook Adaları Federasyonu
1891-1901
Cook Adaları Federasyonu bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
BaşkentAvarua
HükûmetSömürge
Tarihçe 
• Kuruluşu
1891
• Dağılışı
1901
Öncüller
Ardıllar
Rarotonga Krallığı
Cook Adaları

Cook Adaları Federasyonu, Okyanusya bölgesinde 1891-1901 yılları arasında var olan federasyon. Federasyon, kurulu olan Rarotonga Krallığı'na Aitutaki adası verildikten sonra 1891'de Britanya sömürge olarak kuruldu. Federasyon varlığını, Yeni Zelanda'ya verildiği 1901 yılına kadar sürdürdü.[1]

Cook Adaları Federasyonu, Rarotonga, Mangaia, Atiu, Mauke, Mitiaro ve Aitutaki adalarından oluşuyordu.

1892'de Takutea adası bir ceza kolonisi olarak kuruldu, ancak 1899'da kullanımı durduruldu ve yerine Manuae adası kullanıldı.[2]

Kaynakça

  1. ^ New Zealand law journal. 53rd. Wellington, New Zealand: Butterworths. s. 358. OCLC 1760288. 
  2. ^ A Compilation of Acts and Instruments Relating to the Government of the Cook and Other Islands, Together with an Appendix Containing the Former Laws of Rarotonga and Niue. Palala Press. s. 98. ISBN 9781341057465. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yeni Zelanda</span> Pasifik Okyanusunun güneybatısındaki ada ülkesi

Yeni Zelanda, Güney Büyük Okyanus'ta bir ada ülkesidir. Güney Yarımkürede, Okyanusya'daki Güney Pasifik adaları arasında, Avustralya'nın yaklaşık 2.000 km güneydoğusunda yer almaktadır. Başlıca iki büyük ve 700'den fazla küçük adadan oluşur. Toplamda 268.021 kilometrekarelik bir yüz ölçümüne sahiptir. Bölgedeki tektonik hareketler ve volkanik olaylar nedeniyle Yeni Zelanda birçok yüksek dağa sahiptir. Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington ve en büyük şehri Auckland'dır.

<span class="mw-page-title-main">Cook Adaları</span> Büyük Okyanusta, Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsüne sahip ülke

Cook Adaları, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi. Cook Adaları'nın başkenti Avarua'dır.

<span class="mw-page-title-main">Aitutaki'nin posta tarihi ve posta pulları</span>

Aitutaki'nin posta tarihi ve posta pulları Aitutaki'de kullanılan pulları tanımlar. Aitutaki 1892 den 1903 tarihine kadar Cook Adaları'nın posta pullarını, Yeni Zelenda kendi pullarına "AITUTAKI" baskısı yaptığında kullandı ve adlandırma yerel ağız ile yazılmıştı. Sekiz değerin yedisi Auckland'da 12 Haziran 1903'te ve Aitutaki'de 29 Haziran'da 2 1/2d ile sonrası 9 Kasım'da basıldı. Aynı baskılı set aralıklarla 1911'den 1920'ye kadar görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik Adaları</span> Pasifik Okyanusu adalarından oluşan coğrafi bölge

Pasifik Adaları, Pasifik Okyanusu'ndaki adalardır. Üç büyük adalar grubu Polinezya, Mikronezya ve Melanezya'dır.

<span class="mw-page-title-main">Henry Puna</span> Cook Adaları başbakanı (2010-2020)

Henry Tuakeu Puna, Cooklu siyasetçi. Puna, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi Cook Adaları'nda 2010 ile 2020 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Moa</span>

Moalar ya da Dinornithiformes soyu tükenmiş 9 kuş türünden oluşan bir koşucu kuş takımıdır. Yeni Zelanda'nın ormanlarında ve ovalarında 7 milyon yılı aşkın bir süre yaşadıktan sonra soyu tükenmiştir. Uçamayan bir kuş türüdür. Uzun boyunları, güçlü bacakları ve gagaları vardı. Bazı türlerinin ağırlıkları 240 kilograma ve 3.6 metre uzunluğa kadar ulaşabilmekteydi.

Yeni Zelanda Krallığı, Yeni Zelanda hükümdarının devletin başı sayıldığı bölgelerdir. Yeni Zelanda Krallığı bir federasyon olmayıp hükümdarının altında birleşmiş devletler ve bölgeler topluluğudur. Krallık, egemen ve bağımsız bir devlet olan Yeni Zelanda, Antarktika'da bir bölgesel iddia olan Ross Bölgesi, bir bağımlı bölge Tokelau ile iki ilişkili devlet olan Cook Adaları ve Niue'den oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dinornis robustus</span>

Güney Adası dev moası ya da Dinornis robustus, soyu tükenmiş Dinornis cinsinin iki türünden biridir. 3.5 metreyi aşan boylarıyla tüm kuşlar içinde en uzun boylulardandır. Koşucu kuşlar alt sınıfı içindeki bu tür uçamaz ancak atalarının adaya uçarak geldiğine inanılmaktadır. İnsanların adaya gelişinden kısa süre sonra av baskısı nedeniyle soyları tükenmiştir. Yeni Zelanda'nın Kuzey adasındaki Yakın akrabası Kuzey Adası dev moası ile aynı cinsin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mavi lori</span>

Mavi lori, Fransız Polinezyası ve Cook Adaları'nda yaşayan küçük bir lorikettir. Aynı zamanda Tahiti loriketi, menekşe loriket, Tahiti lorisi, mavi loriket, rahibe kuşu ve indigo lori olarak da bilinir. Eskiden Tahiti çevresindeki 23 adada görülen tür günümüzde muhtemelen sadece sekiz adada yaşamaktadır: Motu, Manuae, Tikehau, Rangiroa, Aratua, Kaukura, Apataki, Aitutaki ve muhtemelen Harvey Adası ve Manihi. Tüyleri ağırlıklı olarak koyu mavidir ve göğsünün üst kısmında, boğazında ve yüzünde beyaz bir alan vardır. Birleşik Krallık'taki ilk esir yetiştirme 1930'larda Tavistock Markisi tarafından yapıldı. Bu başarısından dolayı Yabancı Kuş Ligi tarafından gümüş madalya ile ödüllendirildi.

<span class="mw-page-title-main">Mazbut lori</span>

Mazbut lori, 700-1300 yıl önce nesli tükenmiş bir papağan türüdür. Polinezya adalarında yaşıyordu. David Steadman ve Marie Zarriello tür tanımını 1987'de yazdı.

Cook Adaları'nda COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. Cook Adaları hükûmeti 3 Aralık 2021'de şüpheli bir vaka olduğunu duyurdu. Daha sonra bu vakanın bulaşıcı olmayan eski bir vaka olduğu tespit edildi. 15 Şubat 2022'de ise Yeni Zelanda Auckland'dan Rarotonga'ya gelen bir kişide omikron varyantı tespit edildi. Böylece Cook Adaları ilk vakasını duyurmuş oldu.

<span class="mw-page-title-main">Mangaia</span>

Mangaia, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Bir zamanlar "teraslı" anlamına gelen AʻUaʻU olarak da adlandırılan Mangaia, ada ülkesinin en güneyde yer alan adası olup, 52 km²'lik bir alan kaplamaktadır. Ada bu alanı ile ülkenin en büyük ikinci adası konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Rarotonga</span>

Rarotonga, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Cook Adaları'nın en büyük ve en kalabalık adasıdır. Ada volkanik bir ada olup, 67,39 km2 yüzölçümüne sahiptir. Ada ülkesinin 17.434 olan toplam nüfusunun 13.007'si bu adada yaşamakta olup, ada ülke nüfusunun neredeyse %75'ine ev sahipliği yapmaktadır. Cook Adaları'nın Parlamento binaları ve uluslararası havaalanı Rarotonga'dadır. Ülkenin başkenti Avarua, ada üzerinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aitutaki</span>

Aitutaki, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Aitutaki, adanın Rarotonga'dan sonra en kalabalık ikinci adası konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Atiu</span>

Atiu ya da diğer kullanımı ile Enuamanu, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Adanın nüfusu son 50 yılda üçte iki oranında azaldı.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Zelanda coğrafyası</span>

Yeni Zelanda coğrafyası, Yeni Zelanda'nın coğrafi özelliklerini tanımlar. Yeni Zelanda, Büyük Okyanus'un güneybatısında, su yarımküresinin merkezine yakın bir yerde bulunan bir ada ülkesidir. 700 civarında olduğu tahmin edilen çok sayıda adadan oluşur ve esas olarak günümüzde denizin altında kalan daha büyük bir kara kütlesinin kalıntılarıdır. Büyüklüklerine göre kara kütleleri, Cook Boğazı ile ayrılan Kuzey Adası ve Güney Adası'dır. Üçüncü en büyüğü, Foveaux Boğazı'nın karşısındaki Güney Adası'nın ucundan 30 kilometre uzakta bulunan Stewart Adası'dır. Diğer adalar bölgede önemli ölçüde daha küçüktür. En büyük üç ada, 35° ila 47° güney enlemlerinde 1.600 km boyunca uzanmaktadır. Yeni Zelanda, 268.710 km² yüzölçümü ile dünyanın en büyük altıncı ada ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Albert Henry</span> Cook Adaları başbakanı (1965-1978)

Albert Royle Henry Cooklu siyasetçi. Henry, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, bağımsız bir ada devleti olmasına rağmen Yeni Zelanda ile ilişkili devlet konumunda olan Cook Adaları'nda adanın ilk başbakanı olarak 1965 ile 1978 yılları arasında makamda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Terepai Maoate</span>

Sir Terepai Tuamure Maoate, Cooklu siyasetçi. Maoate, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, bağımsız bir ada devleti olmasına rağmen Yeni Zelanda ile ilişkili devlet konumunda olan Cook Adaları'nda 18 Kasım 1999 ile 11 Şubat 2002 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. Maoate, Cook Adaları Demokratik Partisi mensubuydu.

<span class="mw-page-title-main">Rarotonga Krallığı</span> Günümüz Cook Adalarında 1853-1893 arası kurulan krallık

Rarotonga Krallığı, adını Rarotonga adasından alan, 1858'de bugünkü Cook Adaları'nda kurulmuş bağımsız bir krallıktı. 1888'de kendi isteği üzerine Birleşik Krallık'ın himayesine girdi ve 1893'te adı Cook Adaları Federasyonu olarak değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Ui-te-Rangiora</span>

Ui-te-Rangiora veya Hui Te Rangiora, Güney Okyanusu'na yelken açan ve Antarktika'yı keşfettiği iddia edilen, Rarotongalı efsanevi bir Polinezyalı denizcidir.