İçeriğe atla

Cihangir Mirza (Timurlu prensi)

Giyâseddin Cihangir Mirza[1] (1356 – 1376) Timurlu hanedanının bir üyesiydi ve Orta Asya fatihi Timur'un oğluydu. Timur'un en sevdiği oğluydu ve onun askeri komutanlarından biriydi. Aynı zamanda tahtın varisi idi.[2] Ancak Cihangir 1376'da babasından neredeyse otuz yıl önce öldü.

Doğum

Cihangir, Timur'un bebeklik döneminde hayatta kalmayı başaran dört oğlundan biriydi ve özgür bir eşten doğan tek kişiydi.[3] Annesi Türmiş (Durmuş) Ağa, Cihangir dışında iki çocuk daha doğurdu; Genç yaşta ölen Cihanşah ve Aka Biki adında bir kız.[4]

Ölüm

Özbekistan'ın Şahrisabz kentindeki Cihangir Türbesi

Cihangir evlilikten sadece iki yıl sonra hastalıktan öldü. Timur'un oğlunun ölümü nedeniyle teselli edilemediği ve bunun normalde sürekli olan askeri seferlere bir ara verilmesine neden olduğu bilinir. Yezdi şöyle yazmıştır: "O zaman her şey onun için melankolik ve nahoş bir hal aldı ve neredeyse her zaman yanakları gözyaşlarıyla yıkandı, yas kıyafetlerine büründü ve hayatı huzursuz hale geldi. Bütün krallık, üzüntü ve gözyaşıyla doldu."[5]

Aile

Cihangir'in üç eşinden altı çocuğu vardı:[6]

Kaynakça

  1. ^ Barzegar, Karim Najafi (2000). Mughal-Iranian relations: during sixteenth century. Indian Bibliographies Bureau. s. 17. ISBN 978-81-85004-60-0. 
  2. ^ Marefat, Roya (1991). Beyond the Architecture of Death: Shrine of the Shah-i Zinda in Samarqand. Harvard University. s. 238. 
  3. ^ Nashat, Guity; Beck, Lois (2003). Women in Iran from the Rise of Islam to 1800. University of Illinois Press. s. 130. ISBN 978-0-252-07121-8. 
  4. ^ Woods, John E. (1990). The Timurid dynasty. Indiana University, Research Institute for Inner Asian Studies. s. 17. 
  5. ^ Marozzi (2012)
  6. ^ Woods (1990)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Timur</span> Timur İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarı (1336–1405)

Timur sonrasında Timur Küregen, Timurlu İmparatorluğu'nun kurucusu olan Türk veya Türk-Moğol asker ve komutan. 1370'ten itibaren düzenlediği seferlerle günümüzdeki Orta Asya, Rusya, İran, Hindistan, Afganistan, Kafkasya, Ortadoğu ve Anadolu'nun büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Çağatay ulusunu oluşturan boylardan Barlaslar'ın önderi olan Turagay ile Tekina Hatun'un çocuğu olarak 1336'da Semerkant yakınlarındaki Şehr-i-Sebz'e bağlı Hoca Ilgar köyünde dünyaya gelen Timur, 1370'te Çağatay Hanlığı'nın batısını denetim altına alan askeri bir lider olarak kendini göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Babürlüler</span> Bir zamanlar Hindistan alt kıtasının büyük kısımlarına uzananan hanedan imparatorluğu

Babürlüler veya Babür İmparatorluğu, günümüzdeki Hindistan ve çevresi üzerinde kurulmuş ve hüküm sürmüş Türk-Moğol kökenli devlet. Çağatay Türkü bir şef ve Timurlu Hanedanı'ndan olan Babür Şah tarafından 1526 yılında kurulan ve 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında imparatorluğun gücünün zirvesinde olduğu dönemde, Hindistan'ın büyük bölümüne hakim olan imparatorluğun nüfusunun o tarihlerde 3,2 milyon kilometre karelik bir bölge üzerinde 110 milyon ila 150 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir. Babür İmparatorluğu'nun hakimiyet alanı, en geniş olduğu dönemde bugünkü Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Afganistan'ı kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Karakoyunlular</span> 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurduğu bir devlet

Karakoyunlular ya da Karakoyunlu Devleti, başkenti Tebriz olan ve 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurmuş olduğu bir devlettir.

Mileva Olivera Lazarević Despina Hâtûn Sırp prensi (knez) Lazar Hrebelyanoviç ile eşi Militza'nın (evlilik öncesi soyadı Nemanyiç) kızıdır. Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid'in Onuncu eşidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Tahmasb</span> 2. Safevî şahı

I. Tahmasb, Safevî Devleti'nin ikinci hükümdarıdır.

'Abdullah Mirza, bugünkü İran, Afganistan, Pakistan ile Hindistan, Mezopotamya ve Kafkasya'nın önemli bir bölümünü kapsayan Timur İmparatorluğu'nun kısa ömürlü hükümdarıydı.

<i>Zafernâme</i> (Şerafeddin Ali Yezdî)

Zafernâme, ana konusu Türk-Moğol fatihi Timur'un hayatı olan ve onun ölümünden yaklaşık yirmi yıl sonra Şerafeddin Ali Yezdî tarafından yazılan methiye türündeki bir kitaptır. 1424-28 yılları arasında Timur'un torunu İbrahim Sultan tarafından yazdırılmıştır ve Timur'un hayatının en bilinen kaynaklarından biri olmaya devam etmektedir. Kitap, Timur'un kraliyet yazarları ve sekreterleri tarafından tutulan notlar kullanılarak yazılmıştır, bu da kitaptaki bilgilerin özenle ve dikkatle seçilerek yazılmış olduğunu düşündürmektedir.

I. Mirza Muhammed Han, Bakü Hanlığı'nın kurucu hanıydı.

Bakıhanovlar, Azerbaycan'ın tanınmış soylu hanedan ailelerinden biri. Hanedanın temsilcileri, 1718 yılında kurulup 1747 ile 1806 yılları arasında bağımsız olan Bakü Hanlığı'nı yönetmiştir.

Ayşe Sultan Begüm, Babür İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk Babür imparatoru olan Babur'un ilk eşi olarak Ferghana Vadisi ve Semerkant'ın Kraliçe eşiydi.

Sultan Muhammed Mirza, Timurlu bir prenstir. Miranşah'ın oğlu, Timur'un torunudur. Hayatı hakkında çok az şey biliniyor. Oğlu Ebu Said Mirza, Hindistan Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür'un büyük büyükbabasıydı.

Sultan Mahmud Han, 1384 ile 1402 yılları arasında hüküm süren Batı Çağatay Hanlığı'nın son hanıydı. Suyurgatmış'ın oğluydu.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Sultan Mirza</span> Timurlu askeri komutan

Muhammed Sultan Mirza (1375-1403), Timurlu Hanedanı'nın üyesi ve kurucusu Timur'un torunuydu. Timur'un en sevdiği torunu olan Muhammed Sultan, onun başlıca askeri komutanlarından biri olarak hizmet etti ve Altın Orda, Pers krallıkları ve Osmanlı İmparatorluğu'na karşı başarılı seferlerde öncü kuvvetlere yardım etti. Tarihçi Arabşah tarafından "asil doğası ve canlılığıyla açık bir dahi" olarak tanımlanan Muhammed Sultan, sonunda Timur tarafından imparatorluğun vârisi olarak atandı. 1403'teki erken ölümü büyükbabasını çok etkiledi.

<span class="mw-page-title-main">I. Ömer Şeyh Mirza</span>

Muizuddin Ömer Şeyh Mirza, Timurlu Hanedanının bir üyesi ve kurucusu olan Timur'un oğluydu. Yetenekli bir asker olarak bilinen Ömer Şeyh, Timur'un askerî komutanlarından biriydi ve aynı zamanda bölge valisi olarak görev yaptı. Timur'un ölümünden yaklaşık on yıldan fazla bir süre önce; 1394'te öldü. Ömer Şeyh, Bağdat şehri yakınlarındaki Tuzhurmatu Kalesi'nden atılan bir okla boynundan vurularak öldürüldü. Timur'un oğlunun ölümünü öğrendikten sonra herhangi bir duygu göstermediği bildirildi.

Ebu'l Kasım Babür Mirza, Horasan'da Timurlu hükümdarıdır (1449-1457). Şahruh'un oğlu Gıyasettin Baysungur'un oğlu ve dolayısıyla Emir Timur'un büyük torunuydu.

Alaüddevle olarak da yazılan Rükn-üd-din Alaüddevle Mirza bir Timurlu prensi ve Orta Asya hükümdarı Şahruh'un torunuydu. Büyükbabasının ölümünün ardından Alaüddevle, ardından gelen veraset mücadelesine karıştı. Başlangıçta stratejik bir avantaja sahip olmasına rağmen, sonunda daha başarılı rakipleri tarafından geride bırakıldı. Alaüddevle tahtı ele geçirmek için yaptığı sayısız başarısız girişimin ardından sürgünde öldü.

Pir Muhammed Mirza bir Timurlu hanedanı üyesiydi ve büyükbabası Emir Timur'un ölümünden sonra kısa süreliğine Timur İmparatorluğu'nu yönetti. Tahtın asıl varisi olan ancak babasından önce ölen Cihangir Mirza'nın oğluydu. Veraset sırası Ömer Şeyh Mirza'nın idi ama o da ölmüştü. Pir Muhammed'in kardeşi Muhammed Sultan, Timur'un vârisi olarak atandı, ancak o da savaşırken aldığı yaralardan dolayı öldü. GeriyeTimur'un devleti yönetemeyecek kadar uysal olduğunu düşündüğü Şahruh ve kafa travması sonrası zihinsel sıkıntılar yaşayan Miran Şah kalmıştı. Timur, oğullarından hiçbirinin hükümdar olamayacağını düşündü ve halefi olarak Pir Muhammed'i seçti.

Sultan Muhammed 1447'den ölümüne kadar İran ve Fars’ yöneten Timurlu hükümdarıydı. Şahruh’un oğlu Baysungur’un oğluydu.

İskender Mirza (1384-1415) Timurlu hanedanının bir üyesidir ve Orta Asya fatihi Timur'un torunudur. İskender, Timur'un ölümünün ardından tahta çıkmaya çalışan şehzadeler arasındaydı. Önde gelen bir hükümdardı ve kültür ile öğrenime olan güçlü ilgisiyle dikkat çekiyordu. Amcası Şahruh tarafından yenilgiye uğratıldı ve daha sonra bir isyan girişimi sırasında idam edildi.