İçeriğe atla

Cichorioideae

Cichorioideae
Cichorium intybus
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Klad:Eudicots
Takım:Asterales
Familya:Asteraceae
Alt familya:Cichorioideae
Chevallier
Oymaklar
Metne bakınız

Cichorioideae, çiçekli bitkilerin Papatyagiller familyasının bir alt familyasıdır. Cichorioideae'nın bilinen üyeleri arasında marul, karahindiba, hindiba ve Gazania türleri bulunur. Bu alt familya, yaklaşık 240 cins ve yaklaşık 2900 tür içermektedir. Cichorioideae, heterojendir ve moleküler özellikleri dışında ayırt edici özelliğinin belirlenmesi güçtür.

Taksonomi

1998'de anlaşıldığı üzere alt familyanın, DNA dizilemeleri üzerine yapılan çalışmalara dayanarak parafiletik olduğu ortaya çıkmıştır,[1] bu nedenle bir dizi oymak yeni alt familyaya taşınmıştır. Yeni alt familyaların adları 2002'de yayınlanmıştır.[2] 2004, 2007 ve 2008'de moleküler filogenetik çalışmalar, Cichorioideae'nın içerisindeki ilişkileri daha da açıklığa kavuşturmuştur.[3][4][5]

2007 ve 2009 yıllarında Asteraceae üzerine büyük çalışmalar yayınlanmıştır. Bunlar, 1994'ten beri familyanın tek kapsamlı bilimsel eserlerdi.[6] 2007 yılındaki kitapta Gundelia ile Warionia; Gundelieae oymağını oluşturmak üzere Cichorieae'dan ayrılmıştır. Eremothamnus, Hoplophyllum, Heterolepis ve Platycarpha; Arctotideae oymağına incertae sedis (yerleştirmesi belirsiz) olarak yerleştirilmişken Distephanus, Trichospira, Moquinia ve Pseudostifftia; Vernonieae oymağına yerleştirilmiştir.[7] Bu sınıflandırmanın bir bölümü, daha sonra ortaya çıkan filogenetik çalışmalarla desteklenmemiştir.[5][8] Örneğin, yalnızca Arctotideae oymağının monofiletik olduğu zayıf olarak desteklenmiştir, ancak bunun iki alt oymağı olan, Arctotidinae ile Gorteriinae, güçlü bir biçimde desteklenmiştir.

2009 yılındaki kitapta ise Gundelieae, Cichorieae'nın içerisine işlenmişti. Eremothamneae ve Moquinieae oymaklarının yanı sıra yeni Platycarpheae oymağının varlığı tanınmıştır. Heterolepis, en azından geçici olarak Arctotideae'ye yerleştirilmiştir. Distephanus; Moquinieae veya Vernonieae'ye yerleştirilmemiştir, ancak onlarla yakından ilişkilidir.[9] Trichospira, Vernonieae'ye yerleştirilmiştir, ancak oraya eklenmesi kuşkuludur.

Filogeni

Aşağıdaki filogenetik ağaç, Gundelieae oymağının tanınması ve Trichospira cinsinin artık Vernonieae'ye eklenmesi dışında Compositae'nın Sistematiği, Evrimi ve Biyocoğrafyası adlı kitaptandır.

Cichorioideae

Gundelieae

Cichorieae

Eremothamneae

Arctotidinae

Heterolepis

Gorteriinae

Platycarpheae

Liabeae

Distephanus

Trichospira

Moquinieae

Vernonieae

Kaynakça

  1. ^ Bayer (1998). "Tribal Phylogeny of the Asteraceae Based on Two Non-Coding Chloroplast Sequences, the trnL Intron and trnL/trnF Intergenic Spacer". Annals of the Missouri Botanical Garden. 85 (2): 242-256. doi:10.2307/2992008. 15 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2020. 
  2. ^ Jose L. Panero (30 Aralık 2002). "Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae)" (PDF). Proceedings of the Biological Society of Washington. Biological Society of Washington. 115 (4): 909-922. 14 Eylül 2006 tarihinde kaynağından (– Scholar search) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2007. 
  3. ^ Funk (2004). "Insights into the Evolution of the Tribe Arctoteae (Compositae: Subfamily Cichorioideae s.s.) Using trnL-F, ndhF, and ITS". Taxon. 53 (3): 637-655. doi:10.2307/4135440. 
  4. ^ Sterling C. Keeley, Zac H. Forsman, and Raymund Chan. 2007. "A phylogeny of the "evil tribe" (Vernonieae: Compositae) reveals Old/New World long distance dispersal: Support from separate and combined congruent datasets (trnL-F, ndhF, ITS)". Molecular Phylogenetics and Evolution 44(1):89-103.
  5. ^ a b Jose L. Panero and Vicki A. Funk. 2008. "The value of sampling anomalous taxa in phylogenetic studies: Major clades of the Asteraceae revealed". Molecular Phylogenetics and Evolution 47(2):757–782.
  6. ^ Kåre Bremer (with the assistance of Arne A. Anderberg, Per Ola Karis, Bertil Nordenstam, Johannes Lundberg, and Olof Ryding). 1994. Asteraceae: cladistics and classification. Timber Press: Oregon, USA. 978-0-88192-275-2.
  7. ^ Klaus Kubitzki (series editor); Joachim W. Kadereit and Charles Jeffrey (volume editors). The Families and Genera of Vascular Plants volume VIII. Springer-Verlag: Berlin; Heidelberg, Germany. 978-3-540-31050-1
  8. ^ Vicki A. Funk (2004). "Insights into the evolution of the tribe Arctoteae (Compositae: subfamily Cichorioideae s.s.) using trnL-F, ndhF, and ITS" (PDF). Taxon. 53 (3): 637-655. doi:10.2307/4135440. 30 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Aralık 2020. 
  9. ^ Vicki A. Funk, Alfonso Susanna, Tod F. Stuessy, and Randall J. Bayer. 2009. Systematics, Evolution and Biogeography of the Compositae. IAPT (International Association for Plant Taxonomy). 978-3-9501754-3-1 (see External links below).

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ötücü kuşlar</span> kuş takımı

Ötücü kuşlar (Passeriformes), kuşlar (Aves) sınıfından özel ses yapılarına sahip çok sayıda kuş türünü içeren takım. Oldukça kalabalık olan bu takımda 60'ın üzerinde aile bulunur. Ses kutuları çok iyi gelişmiştir. Vücut boyları, yapıları ve gagaları değişkendir. Ayak parmaklarından üçü arkaya diğerlerinden büyük olan parmak ise öne doğrudur. Genellikle ağaçlarda ve çeşitli diğer yerlerde yaptıkları yuvalarda yaşarlar. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman gözleri kapalıdır ve gagaları renklidir.

<span class="mw-page-title-main">Kapalı tohumlular</span> bitkiler aleminin çoğunluğunu kapsayan bir şube

Kapalı tohumlular, çiçekli bitkiler, anjiyospermler veya bilimsel ismiyle Angiospermae ya da Magnoliophyta; 64 takım, 416 familya ve bilinen yaklaşık 13,000 cins ve 300,000 tür ile kara bitkilerinin en çeşitli grubunu oluştururlar. Açık tohumlu bitkiler gibi kapalı tohumlu bitkiler de tohum üreten bitkilerdir. Çiçeklerinin, tohumlarındaki endospermlerinin ve tohumlarını içeren meyvelerinin özellikleri ile açık tohumlulardan ayrılırlar. Etimolojik olarak anjiyosperm, bir kılıf içinde tohum üreten bir bitki, başka bir deyişle meyve veren bir bitki anlamına gelir. Terim, Yunanca angeion ve sperma ("tohum") kelimelerinden gelir.

<span class="mw-page-title-main">Papatyagiller</span> iki çenekliler sınıfından bir bitki familyası

Papatyagiller, iki çenekliler sınıfından bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rosaceae</span> çilek, armut, elma, badem ve benzeri türleri içine alan, ayrı taç yapraklı iki çeneklilerden, örneği gül olan bir bitki familyası

Rosaceae (gülgiller), Rosales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

<i>Cephalorhynchus</i>

Cephalorhynchus, yunusgiller (Delphinidae) familyasından ve dört türü barındıran bir yunus cinsidir. Bu cinste şu türler bulunur;

  • Alaca yunus
  • Benguela yunusu
  • Beyaz başlı yunus
  • Şili yunusu
<span class="mw-page-title-main">Apiaceae</span>

Apiaceae, Apiales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Eulipotyphla</span>

Eulipotyphla, filogenetik yapılandırmanın moleküler yöntemlerine daynark önerilmiş ve içinde artık geçerli olmayan polifiletik Lipothphla takımının Laurasiatheria kladında bulunan üyeleri içeren ama Afrotheria kladında bulunan üyelerini içermeyen memelilerden oluşan bir takımdır. Lipotyphla takımı da yine artık geçerli olmayan Insectivora takımından bir grup memelinin çıkarılmasıyla oluşturulmuş bir takımdı. Eulipotyphla, Latince "gerçek şişman ve kör" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Homininae</span> hominid alt familyası

Homininae veya Afrika insansıları, ilk kez John Edward Gray tarafından 1825 yılında tanımlanmış bir Hominidae alt familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tek çenekliler</span>

Tek çenekliler (Liliopsida), monokotiller, çoğunlukla tek yıllık, palmiyeler haricindeki otsu bitkileri kapsayan çiçekli bitkiler sınıfıdır.

<span class="mw-page-title-main">Amaryllidaceae</span>

Amaryllidaceae Asparagales takımına bağlı bir bitki familyasıdır. Amaryllidaceae, tek çenekli Asparagales takımında yer alan otsu, çoğunlukla çok yıllık ve soğanlı çiçekli bitkilerden oluşan bir familyadır.

<span class="mw-page-title-main">Papaveraceae</span> çiçek açan bitkiler ailesi

Papaveraceae Ranunculales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

Papağansılar, tropikal ve subtropikal bölgelerin büyük bir bölümünde bulunan, Psittaciformes takımını oluşturan, 387 türü günümüzde yaşayan 402 tür kuştur. Takım üç üst familyaya ayrılır: Psittacoidea, Cacatuoidea ve Strigopoidea. Genel olarak pantropikal bir dağılıma sahip olan papağanların bazı türleri Güney yarımkürede ılıman bölgelerde de yaşar. Papağanlarda en büyük çeşitlilik Güney Amerika ve Avustralasya'da görülür.

<span class="mw-page-title-main">Rosids</span>

Rosids, yaklaşık 70.000 türü içeren geniş bir çiçekli bitkiler sınıfının büyük bir kladının üyeleri olan bitkileridir. Bu bitki grubu tüm kapalı tohumluların dörtte birinden fazlasını içerir.

<span class="mw-page-title-main">Cichorieae</span>

Cichorieae ; Papatyagiller bitki familyasının üyesi olan bir oymak olup içerisinde 93 cins, 1.600 eşeyli olarak üreyen tür ve 7.000'den fazla apomiktik tür barındırmaktadır. Chicorieae, başlıca Doğu Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde bulunur. Cichorieae'nın bütün türlerinde sütlü lateks ve tek tip çiçekçik içeren kömeçleri bulunmaktadır. Gundelia ve Warionia cinsleri, yalnızca disk çiçeğine sahip cinsler olup geri kalan bütün cinslerdeki çiçekler ışın çiçeğe sahiptir. En çok tür içeren cinsleri; yaklaşık 1.600 apomiktik türü olan Taraxacum, eşeyle üreyen yaklaşık 770 tür ile eşeysiz üreyen yaklaşık 5,200 türü olan Hieracium ve eşeyle üreyen 110 tür ile eşeysiz üreyen 700 türü olan Pilosella (Tırnakotu) cinsleridir. Tanınmış üyeler arasında marul, hindiba, karahindiba ve yemlik gösterilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Opuntioideae</span> kaktüsgiller altfamilyası

Opuntioideae, kaktüs ailesinin Cactaceae alt familyası'dır. Beş oymağa bölünmüş 15 cinstir. Alt familya kabaca 220-250 türü kapsar ve Yeni Dünya boyunca Kanada'dan Arjantin'e kadar coğrafi olarak dağılmıştır. Bu alt familya üyeleri, küçük jeofitler, yarım küre yastıklar, çalılar, ağaçlar ve belirsiz dallardan veya belirli terete veya küresel segmentleri içeren sütunlu kaktüsler dahil olmak üzere çeşitli yapıları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Furnariidae</span>

Furnariidae, Meksika ve Orta Amerika'dan Güney Amerika'nın güneyine kadar olan bölgede yaşayan kuşların oluşturduğu, Passeriformes takımında sınıflandırılan bir kuş familyasıdır. Yaklaşık olarak 70 cins ve 315 tür içeren büyük bir familyadır.

<span class="mw-page-title-main">Cotingidae</span>

Cotingidae (kotingagiller), Orta Amerika'da ve Güney Amerika'nın tropikal bölgelerinde bulunan kuşlardan oluşan, Passeriformes takımında sınıflandırılan bir kuş familyasıdır. Ormanlarda ve orman kenarlarında yaşayan bu kuşlar asıl olarak meyvecildir. Hepsinin ucu kanca şeklinde geniş gagaları, uçları yuvarlak kanatları ve güçlü bacakları vardır. Boyları Pipreola chlorolepidota türünde 12–13 cm.'den Cephalopterus ornatus türünde 48–51 cm'ye kadar değişir.

<i>Carthamus</i>

Carthamus Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.

Famatinanthus Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.

<i>Heterolepis</i>

Heterolepis Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.