İçeriğe atla

Chronica Hungarorum

Chronica Hungarorum – Thuróczy Chronicle
LatinceChronica Hungarorum
The first page of the Augsburg edition of the Chronica Hungarorum by Johannes Thuróczy from 1488, also known as the "Thuróczy Chronicle". For the first time in history, gold paint was used for this print. This edition is stored in the National Széchény Library in Budapest in Hungary.
Chronica Hungarorum, Thuróczy Chronicle, Chronicle of the Hungarians, Johannes Thuróczy, medieval, chronicle, book, illumination, illustration, history
YazarJános Thuróczy
ÜlkeMacaristan Krallığı
DilLatince
KonuMacarların Tarihi
TürChronicle
Yayım1488
Medya türüBaskı

Chronica Hungarorum (Latince "Macarların Tarihi" anlamına gelir) (MacarcaA magyarok krónikája) Thuróczy Chronicle olarak da bilinen, János Thuróczy tarafından 1488'de daha önceki birkaç eserin derlenmesiyle yazılan, 15. yüzyıldan kalma Latince Macar bir kroniğidir. Yüzyıllar boyunca Orta Çağ Macaristan tarihinin birincil kaynağı olarak hizmet etmiştir.[1]

Tarihi

Gelecek nesillerin tarihsel bilgisi Thuróczy Kronik'e dayanıyordu çünkü bu, o zamanın en eksiksiz Orta Çağ Macar tarihiydi. Kronik'in kendisi, Antik Gesta döneminden önceki yüzyıllardaki önceki Macar kroniklerinin tarih yazımına dayalı yapısının sonucuydu. Thuróczy'ye göre, Kral I. Károly (1301–1342) ve Kral I. Lajos (1342–1382) zamanlarının, aynı zamanda daha eski kroniklere dayanan çağdaş eserlerinden çalıştı. Hunların, yani Macarların İskit'ten iki kez çıktığı şeklindeki Macar Orta Çağ kronik geleneğinin temel önermesi, yol gösterici ilke Hun-Macar sürekliliğiydi.[2]

Hunların, yani Macarların anasının İskit olduğundan hiç kimse şüphe duymuyor: İskit'ten göçlerinin başlangıcında bile, ünlü savaş erdemi içlerinde parlıyordu ve şimdi, günümüzde kılıçları başlarının üzerinde parlıyor. düşmanın.

— Johannes Thuróczy: Chronica Hungarorum[3]

Macaristan Kralı Matthias, "ikinci Attila" olarak anılmaktan mutluluk duyuyordu.[4] Thuróczy, kroniğinin önsözünde, haksız yere ihmal edilen Attila'yı yüceltme hedefini belirledi, dahası, daha sonraki kronikler uzun süre gizli kaldığı için ünlü "Tanrı'nın Kırbacı" karakterizasyonunu sonraki Macar yazarlarına tanıttı. Thuróczy, Hun kralı Attila'yı sevdirmek için kendinden önceki tarihçilerin çok ötesinde bir çabayla çok çalıştı. Attila'nın yeteneklerine sahip olan muzaffer hükümdarı Macaristan Kralı Matthias'a (1458-1490) model yapmış ve bununla adeta "dünyanın çekicini" hayata geçirmiştir.[2]

Kronik, Macarların tarihini en eski zamanlardan 1487'ye kadar anlatmaktadır. Kronik, 41 Macar kralını ve liderini tasvir eden elle boyanmış gravürler içermektedir. Chronica Hungarorum'un 1488 tarihli Augsburg baskısı, altın boyayla yapılmış bilinen ilk baskıdır.

Kaynakça

  1. ^ "Johannes Thuróczy: Chronica Hungarorum". Bibliotheca Corvina Virtualis – National Széchényi Library, Budapest, Hungary. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b Dr. Szabados, György (1998). "A krónikáktól a Gestáig – Az előidő-szemlélet hangsúlyváltásai a 15–18. században" [From the chronicles to the Gesta - Shifts in emphasis of the pre-time perspective in the 15th–18th centuries]. Irodalomtörténeti Közlemények, 102 (5-6) (PDF) (Macarca). MTA Irodalomtudományi Intézet (Institute for Literary Studies of Hungarian Academy of Sciences). ss. 615-641. ISSN 0021-1486. 1 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Nisan 2024. 
  3. ^ Johannes Thuróczy: Chronica Hungarorum http://thuroczykronika.atw.hu/pdf/Thuroczy.pdf 25 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ Malcolm, Noel (2019). Useful Enemies: Islam and The Ottoman Empire in Western Political Thought, 1450-1750. Oxford University Press. ISBN 978-0198830139. In Hungary, King Matthias Corvinus (r.1458–90) was happy to be described as 'the second Attila', and the tradition of identifying the Hungarians with 'Scythian' Huns, already present in the writings of earlier Hungarian chroniclers but greatly strengthened in his reign, would continue for hundreds of years. 

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

  • Thuróczy, Johannes (1488). Chronica Hungarorum (PDF) (Latince). Augsburg. 
  • "Johannes Thuróczy: Chronica Hungarorum". Bibliotheca Corvina Virtualis – National Széchényi Library, Budapest, Hungary. Augsburg: Erhard Ratdolt, at the expense of Theobald Feger (Buda). 1488. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Miklós Jankovich purchased it on March 24, 1823. It made its way to the Hungarian national library with the Jankovich collection in the 1830s. 
  • "Johannes Thuróczy: Chronica Hungarorum". Bibliotheca Corvina Virtualis – National Széchényi Library, Budapest, Hungary. Augsburg: Erhard Ratdolt, at the expense of Theobald Feger (Buda). 1488. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Joseph, Palatine of Hungary purchased it at an auction in Vienna in February 1845, and then he donated it to National Széchényi Library on March 14, 1845. 
  • Thuróczy, Johannes (1490). Chronica Hungarorum (Almanca). Bavaria. 
  • Thuróczy, János (1918). A magyarok krónikája [Chronicle of the Hungarians] (Macarca). Horváth, János tarafından çevrildi. Magyar Helikon. 
  • Thuróczy, János (1957). Magyar krónika (Thuróczy krónika 4. és 5. könyve, 1382–1487-ig tartó időszak) [Hungarians Chronicle (Book 4 and 5 from the Thuróczy Chronicle, Period of 1382–1487)] (PDF) (Macarca). Geréb, László tarafından çevrildi. Magyar Helikon. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hunlar</span> MS 4-6. yüzyıllar arasında Avrasyada yaşamış göçebe halk

Hunlar, MS 4-6. yüzyıllar arasında Orta Asya, Kafkaslar ve Doğu Avrupa'da yaşayan göçebe bir halktır. İlk olarak Volga'nın doğusunda, o zamanlar İskitya'nın bir parçası olan bir bölgede yaşadıkları tahmin edilmektedir. MS 370 yılına gelindiğinde Hunlar Volga bölgesine varmış ve 430 yılına gelindiğinde ise Avrupa'da kısa ömürlü de olsa geniş bir hakimiyet kurmuşlardır. Gotları ve Roma sınırları dışında yaşayan diğer birçok Cermen halkını fethetmiş ve diğerlerinin Roma topraklarına kaçmasına neden olmuştu. Hunlar, özellikle Attila döneminde Doğu Roma İmparatorluğu'na sık ve yıkıcı baskınlar yaptılar. 451'de Hunlar, Batı Roma eyaleti Galya'yı işgal ettiler ve burada Katalonya Tarlaları Savaşı'nda Romalılar ve Vizigotlardan oluşan birleşik bir orduyla savaştılar ve 452'de İtalya'yı işgal ettiler. 453'te Attila'nın ölümünden sonra Hunlar Roma için büyük bir tehdit olmaktan çıkmış ve Nedao Savaşı'ndan sonra imparatorluklarının çoğunu kaybetmişlerdir (454?). Hun isminin varyantları Kafkasya'da 8. yüzyılın başlarına kadar kaydedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Macarlar</span> Macaristan vatandaşları veya sakinleri

Macarlar, ağırlıklı olarak Macaristan'da, ayrıca azınlık topluluklar halinde Orta Avrupa'da yaşayan ve Fin-Ugor dil ailesine bağlı Macarcayı konuşan halk.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Krallığı</span> Orta Avrupada uzun yıllar hüküm süren bir krallık

Macaristan Krallığı, Orta Çağ'dan 20. yüzyıla kadar yaklaşık bin yıl boyunca Orta Avrupa'da varlığını sürdüren bir monarşiydi. Macaristan Prensliği, ilk kral I. István'ın 1000 yılı civarında Estergon'da taç giymesi üzerine bir Hristiyan krallığı olarak ortaya çıktı; ailesi 300 yıl boyunca monarşiyi yönetti. 12. yüzyıla gelindiğinde krallık Avrupalı bir güç haline geldi.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Sovyet Cumhuriyeti</span>

Macaristan Sovyet Cumhuriyeti Macaristan'da Béla Kun'un liderliğinde kurulan komünist bir rejimdir. Rusya'daki Bolşeviklerin yaptığı Ekim Devriminin ardından Avrupa'da kurulan Marksist-Leninist politikaların uygulandığı ilk komünist hükûmettir. Ömrü sadece dört ay sürmüştür. Romanya'nın Budapeşte'yi işgaliyle düşmüştür. Bu devletin varisi Macaristan Krallığı'dır. Krallık (1920-1944) arasında hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Ekmek Otlak Muharebesi</span>

Ekmek Otlak Muharebesi, 13 Ekim 1479'da, Osmanlı Devleti ve Eflak ile Macaristan orduları arasında meydana gelen muharebe.

Gyula Benczúr, Macar ressam ve pedagog.

Kabarlar, 9. yüzyılda Hazarlar’dan ayrılarak Macar kabilelerine katılan Türk halkı.

<span class="mw-page-title-main">1848 Macar Devrimi</span>

1848 Macar Devrimi, Macaristan'da 1848-1849 Macar Devrimi ve Bağımsızlık Savaşı olarak da bilinir. 1848'deki birçok Avrupa Devriminden birisi ve 1848'de Habsburg bölgelerindeki diğer devrimler ile yakından bağlantılıdır. Devrim başarısız olmasına rağmen, Macaristan'ın modern tarihindeki en önemli olaylardan biridir ve modern Macar ulusal kimliğinin temel taşını oluşturur. Devrimin patlak vermesinin yıldönümü olan 15 Mart, Macaristan'ın üç ulusal bayramından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Prensliği</span> İlk resmi Macar Devleti

Macaristan Prensliği veya Macaristan Dükalığı, Karpat Havzası'nın 9. yüzyıldaki Macar fetihinin ardından 895-896 yılında kurulan, ilk belgelenmiş Macar devletidir. Árpád liderliğindeki bir kabile ittifakı oluşturan yarı göçebe bir halk olan Macarlar Karpatlar'ın doğusundaki eski beylikleri olan Etelköz'den gelmişlerdir. Ancak Macar komutanlarının yönettikleri bölgelerde yarı bağımsız şehir devletleri haline dönüşmesi üzerine Macaristan Prensliğinin askeri başarılarına rağmen gücü gittikçe azalmaya başlamıştır. Bu bölgeler ilerleyen dönemlerde yine Arpad hanedanlığından olan I.István yönetimi altında birleşmiştir. Yarı göçebe olarak yaşamakta olan Macar nüfusu bu dönemle beraber yerleşik yaşamı benimsemeye başlamıştır. I.István dönemine dek kabilelere ayrılan macar toplumu I.István ile beraber devletleşmeye yönelik adımlar atmaya başladı. Macaristan Prensliği böylelikle 1000 yılında I.István tarafından Macaristan Krallığı'nın kurulması üzerine son bulmuştur. Bu sebeptendir ki Macarlar için, 896 ve 1000 yılları arasındaki dönem beylik dönemi olarak kabul görmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Krallığı (1526-1867)</span>

Macaristan Krallığı, 1526 ve 1867 yılları arasında Kutsal Roma İmparatorluğu'nun dışında bir devlet olarak mevcuttu; ancak 1804'te Avusturya İmparatorluğu haline gelen Habsburg Monarşisi'nin topraklarının bir parçasıydı. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrası ülke iki taçlı kral tarafından yönetilmiştir. Başlangıçta, Habsburg yönetimi altındaki toprakların kesinliği tartışmalıdır çünkü her iki yönetici de tüm krallığı talep ediyorlardı. Bu istikrarsız dönem, János Sigismund Zápolya'nın İmparator II. Maximilian'ın lehine Macaristan Kralı olarak tahttan feragat ettiği 1570 yılına kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Árpád</span> Büyük Macar Prensi

Árpád , 9 ve 10. yüzyılların başında Macar kabileleri konfederasyonunun başı. Macarların kutsal hükümdarı (kende) veya askerî lideri (gyula) olarak görev yapmış olabilir. Farklı kaynakların çelişkili bilgiler vermesinden ötürü hayatına dair çoğu detay tarihçiler arasında tartışmalıdır. Bu çelişkilere rağmen Macarların çoğu onu "ülkemizin kurucusu" olarak anar ve Macarların Karpat Havzası'nı ele geçirmesinde Árpád'ın önemli rolü, daha sonraki bazı tarihi kayıtlarda vurgulanmıştır. Árpád ile başlayan hanedanlık, 1301 yılına kadar Macaristan Krallığı'nı yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Zoltán</span>

Zoltán veya ZoltaGesta Hungarorum'da 907 yılı civarında babası Árpád'ın yerine geçen Macarların üçüncü büyük prensi olarak anılmaktadır. Diğer vakanüvislerin onu Macar yöneticiler arasında listelememesinden ötürü modern tarihçiler, Zoltán'ın egemenliğine dair bu raporu reddetmektedir fakat Zoltán tahta asla oturmasa bile Macaristan'da 955 yılı civarlarından sonra hüküm süren tüm hükümdarların Árpád Hanedanı'na bağlı olarak Zoltán'ın soyundan geldiğine dair görüş birliği vardır.

<span class="mw-page-title-main">I. István</span> Macarların son büyük prensi ve 1000 veya 1001den 1038deki ölümüne kadar Macaristanın ilk kralı

I. István veya Aziz István Macarların son büyük prensi ve 1000 veya 1001'den 1038'deki ölümüne kadar Macaristan'ın ilk Kralı. Doğum yılı belirsizdir, ancak hayatının birçok ayrıntısı, 975'te Esztergom'da veya daha sonra doğduğunu göstermektedir. Doğumunda kendisine pagan Vajk adı verildi. Vaftiz tarihi bilinmiyor. Büyük Prens Géza ve karısı Sarolt'un tek oğluydu. Her iki ebeveyni de vaftiz edilmiş olmasına rağmen, István ailesinin dindar Hristiyan olan ilk üyesi oldu. Ottonya Hanedanının bir parçası olan Bavyeralı Gisela ile evlendi.

Macar karşıtlığı, Macarlara karşı yöneltilen hoşnutsuzluk, güvensizlik, ırkçılık veya yabancı düşmanlığıdır. Macar halkına, diline ve kültürüne karşı nefret, keder, güvensizlik, gözdağı verme, korku ve düşmanlığı içerebilir.

<span class="mw-page-title-main">Pál Tomori</span> Macar Katolik Din Adamı ve asker

Pál Tomori Katolik keşiş ve Macaristan'ın Kalocsa başpiskoposuydu. 1523 yılında Sremska Mitrovica yakınlarında bir Osmanlı ordusunu yendi.

<span class="mw-page-title-main">II. Béla</span> Macaristan kralı (1108-1141)

II. Béla, , 1131'den itibaren Macaristan ve Hırvatistan Kralıdır. İsyancı babası Álmos ile birlikte Álmos'un kardeşi Macaristan Kralı Coloman'ın emriyle gözleri kör edildi. Béla, Coloman'ın oğlu II. István döneminde manastırlarda büyüdü. Çocuksuz kral II. István, Béla'yı Helena ile evlendirdi. II. Béla'nın hükümdarlığı boyunca Helena kocasının eş yöneticisi olacak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Előd</span>

Elöd – tarihçi ve Gesta Hungarorum'un yazarı Anonymus'a göre – Macarları 895 yılında Karpat Havzası'na götüren yedi reisten birisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Kádár</span>

Kádár, Macar kroniklerinde adı geçen bir Hun yargıcıdır. Diğer Hunlarla birlikte İskitya'dan Pannonia'ya göç ettiği ve burada yurttaşlarının onu kendi aralarında yargıç olarak atadığı söylenir.

<i>Chronicon Pictum</i> Macaristan Krallığının 14. yüzyıl tarihi kroniği

Chronicon Pictum, 14. yüzyıldan kalma Macaristan Krallığı'na ait bir Orta Çağ resimli kroniktir. Macaristan Kralı I. Lajos'un kraliyet sarayının sanatsal tarzını temsil eder. Eser, sanat, Orta Çağ ve kültür tarihi açısından eşsiz bir kaynaktır.

<span class="mw-page-title-main">III. Ladislaus</span> Macaristan kralı (1199-1205)

III. Ladislaus, 1204 ile 1205 yılları arasında Macaristan ve Hırvatistan Kralıdır. Kral Emerik'in tek çocuğudur. Ladislaus, küçük oğlunun verasetini güvence altına almak isteyen hasta babasının emriyle kral olarak taç giydi. Ölen kral, kardeşi András'u Ladislaus'un küçük olduğu dönem için naip yaptı. Ancak Dük András çocuğun çıkarlarını göz ardı etti. Sonuç olarak, Ladislaus'un annesi Aragonlu Konstanz, Ladislaus'u da yanına alarak Avusturya'ya kaçtı. Ladislaus beklenmedik bir şekilde Viyana'da öldü.