İçeriğe atla

Christoph Martin Wieland

Wieland

Christoph Martin Wieland, (d. 5 Eylül 1733, Biberach an der Riß yakınlarında Oberholzheim - ö. 20 Ocak 1813, Weimar, Saksonya-Weimar-Eisenach), Aydınlanma Çağı'nda yaşamış Alman şair, mütercim ve yayımcıdır.

Wieland, Almanca konuşulan bölgeler içinde Gotthold Ephraim Lessing ve Georg Christoph Lichtenberg'in yanı sıra en önemli ve etkili Aydınlanma Çağı yazarıdır ve aynı zamanda Johann Gottfried Herder, Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller'den oluşan Weimar'ın Dört Dehâsı arasında sayılır.

Geschichte der Abderiten (1887)

Hayatı

Kökenleri, çocukluğu ve gençliği

Christoph Martin Wieland, o zamanlar bağımsız ve eşit bir imparatorluk şehri olan Biberach'ın ruhânî önderliğine bağlı bir köy olan Oberholzheim'da doğdu. Dedelerinin 1560 yılından beri Biberach'ta ikamet ettikleri biliniyor. Aile büyükleri Biberach'ın zengin tüccarlarıydı ve belediye meclisinde nüfûz kazanmışlardı. Wieland'ın büyük büyükbabası Martin Justin Wieland (1624 -1685) belediye başkanlığı yapmıştı.

Wieland dedesi Thomas Adam Wieland, Strazburg, Wittenberg, Basel ve Tübingen üniversitelerinde eğitim gördü ve 1680 yılında felsefe alanında yüksek lisansı derecesi kazandı. Din adamı ve papaz olarak çalıştı. Bir başka papazın kızı Anna Maria Brigel ile 1680 yılında yaptığı evlilikten birkaç çocuğu oldu; bunlardan bir de Christoph Martin Wieland'ın aynı adı taşıyan babası Genç Thomas Adam Wieland (1704-1772) da din adamıydı.

Christoph Martin Wieland, temel tedrisatı babasından, aile eşrafından tahsil ettikten sonra Biberach şehir okuluna yazıldı. On iki yaşındayken Latince ve Almanca şiir yazmaya başlamıştı ve on altı yaşına geldiğinde neredeyse tüm Roma klasiklerini okumuştu; dönemin modern yazarları arasında aydınlanmacı filozoflar Voltaire, Bernard le Bovier de Fontenelle ve Pierre Bayle ve Alman şairler arasında özellikle Barthold Heinrich Brockes ilgisini çekti.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Johann Sebastian Bach</span> Alman klasik müzik bestecisi

Johann Sebastian Bach, Alman barok müzik bestecisi ve orgcudur.

<span class="mw-page-title-main">Johann Wolfgang von Goethe</span> 18. ve 19. yüzyılda yaşamış Alman yazar, siyasetçi, ressam ve doğabilimci

Johann Wolfgang Von Goethe, Alman hezarfen; edebiyatçı, siyasetçi, ressam ve doğabilimcidir. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.

Alman edebiyatı, Orta Avrupa'da yaşayan Almanca konuşan toplulukların edebi yaratısıdır. Almanya, Avusturya, İsviçre ve bunların yanındaki Alsas (Fransa), Bohemya (Çekya) ve Silezya (Polonya) gibi bölgelerdeki çalışmaları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Schiller</span> Alman şair, filozof, tarihçi ve piyes yazarı (1759-1805)

Johann Christoph Friedrich von Schiller, 1802 yılında soyluluk unvanı almış bir şair, filozof, tarihçi ve en önemli Alman dram yazarıdır. Yazdığı çoğu tiyatro eseri Alman tiyatrosunda başyapıt niteliğindedir. Schiller doğa tasvirli şiirlerin şairi olarak da gayet başarılı olmuştur, ancak asıl alanı düşünsel/didaktik şiirdir, çoğu yazara ilham olmuştur ve dramatik şiirleri en sevilen Alman balatları arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Marquis de Condorcet</span> Fransız filozof, matematikçi ve siyasetçi (1743-1794)

Marie Jean Antoine Nicolas de Caritat, Marquis de Condorcet,, Nicolas de Condorcet olarak da bilinen Fransız filozof ve matematikçi. Liberal ekonomi, anayasal hükûmet, parasız ve eşit kamu eğitimi, kadınlar ve tüm ırklardan insanlar için eşit hakları destekleyen düşünceleriyle Aydınlanma Çağı ve Aydınlanma rasyonalizminin ideallerini somutlaştırmıştır. Condorcet, Fransız Devrimi'nin yetkililerinden bir süre kaçtıktan sonra yakalandı ve hapishanede öldü.

<span class="mw-page-title-main">Aydınlanma Çağı</span> aydınlanma felsefesinin oluştuğu çağ

Aydınlanma Çağı olarak adlandırılan tarihsel dönem, aydınlanma felsefesinin 18. yüzyılda doğup benimsenmeye başladığı dönemdir. Batı toplumunda 17. ve 18. yüzyıllarda gelişen, akılcı düşünceyi eski, geleneksel, değişmez kabul edilen varsayımlardan, önyargılardan ve ideolojilerden özgürleştirmeyi ve yeni bilgiye yönelik kabulü geliştirmeyi amaçlayan düşünsel gelişimi kapsayan dönemi tanımlar. Aynı zamanda Arapça eserlerin Latinceye çevirilmesi, Aydınlanma Çağı'na zemin hazırlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gotthold Ephraim Lessing</span> Alman yazar, filozof ve sanat eleştirmeni (1729-1781)

Gotthold Ephraim Lessing, Alman yazar, filozof, gazeteci ve Alman Edebiyatının ilk önemli eleştirmenidir. Aydınlanma Çağı'nın önde gelen temsilcilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Mann</span> Roman Yazarı

Paul Thomas Mann, Alman yazar ve 20'inci yüzyılın en önemli hikâye anlatıcılarından biriydi. 1929 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Johann Pachelbel</span> Alman Barok müzik bestecisi

Johann Pachelbel, Alman Barok müzik bestecisi. Daha çok Kanon in D major adlı eseriyle bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Hölderlin</span> Alman şair (1770-1843)

Johann Christian Friedrich Hölderlin, Alman lirik şair. Friedrich Hölderlin klasik çağın ve romantizmin en önemli temsilcilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Joseph von Eichendorff</span> Yazar

Joseph Karl Benedikt "Freiherr" von Eichendorff, Alman romantizminin önemli temsilcilerinden Alman şair ve yazar. Almancanın bugün dahi en çok okunan şairlerinden biridir. Ancak Aus dem Leben eines Taugenichts başlıklı nesir hikâyesi de, bugün Almanca edebiyatın temel eserleri arasında sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Almanak</span>

Almanak takvime göre düzenlenmiş, özel bir alan veya alanlarda bilgiler içeren yıllık bir yayındır. Ayrıca almanaklarda güneşin ve ayın doğuş ve batış zamanları, güneş ve ay tutulmaları, gelgit saatleri, belirli kilise festivalleri, adli yıllar, tüm çeşitli zaman çizelgelerinin listesi gibi astronomik bilgiler de bulunmaktadır. "Almanak" kelimesi Arapça "iklim" anlamına gelen المناخ el-menaakh kelimesinden gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Johann Gottfried Herder</span>

Johann Gottfried von Herder,, Alman filozof, dinbilimci, şair ve edebiyatçı.

<span class="mw-page-title-main">Weimar Klasisizmi</span> Kültür ve Edebiyat Akımı

Weimar Klasisizmi, Avrupa'nın bir kültür ve edebiyat akımıdır. Taraftarları Romantizm, klasisizm ve Aydınlanma düşüncelerini sentezleyerek yeni bir hümanizm ortaya koymaya çalışmışlardır. Akım, 1772'den 1805'e kadar Johann Wolfgang Goethe, Johann Gottfried Herder, Friedrich Schiller ve Christoph Martin Wieland'ı kapsamış ve genellikle 1778-1805 yılları arasında Goethe ve Schiller üzerine yoğunlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Georg Forster</span>

Johann Georg Adam Forster bir Alman doğa bilimci, etnolog, seyahat yazarı, gazeteci ve devrimciydi. Erken yaşta, James Cook'un Pasifik'e ikinci yolculuğu da dahil olmak üzere, birçok bilimsel seferde babası Johann Reinhold Forster'a eşlik etti. James Cook'un Pasifik'e ikinci yolculuğu hakkındaki raporu, A Voyage Round the World, Polinezya halkının etnolojisine önemli ölçüde katkıda bulundu ve saygın bir çalışma olmaya devam ediyor. Raporun bir sonucu olarak, Forster yirmi iki yaşında Royal Society'e kabul edildi ve modern bilimsel seyahat literatürünün kurucularından biri olarak kabul edildi.