İçeriğe atla

Chipset

Kuzey ve Güney köprüsünden oluşan chipsetin, bilgisayarın diğer birimleriyle bağlantıları

Chipset ya da Yonga seti, bilgisayarın anakartı üzerindeki temel ve bütünleşik arabirimleri yöneten ve bunlar arasındaki veri akışını sağlayan bir çeşit işlemcidir.

Bilgisayarlarda kullanılan chipset çeşidi, kullanılacak bellek ve mikroişlemci çeşidini de belirler. Günümüzde Intel, VIA, AMD, SiS, ALi, ServerWorks gibi belli başlı üreticilerin chipsetleri bulunmaktadır ve kişisel bilgisayarlarda yoğun olarak Intel, AMD, VIA ve SiS chipsetleri kullanılmaktadır.

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">CPU modları</span>

Kernel Mode; bilgisayarda, Linux işletim sistemi açılışta "kernel mode"da başlar.

<span class="mw-page-title-main">Intel</span> ABD merkezli teknoloji şirketi

Intel, merkezi Santa Clara, Kaliforniya'daki Silikon Vadisi'nde bulunan Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir teknoloji şirketidir. Gelire dayalı, dünyanın en büyük ve en değerli yarı iletken yonga üreticisidir. Çoğu kişisel bilgisayarda bulunan işlemciler olan X86 serisi mikroişlemcilerin mucididir. Intel, toplam gelirine göre en büyük ABD şirketleri arasında 2018 Fortune 500 listesinde 46. sırada yer aldı. 2024-2025 sezonundan itibaren UEFA ile 3 yıllık sözleşme imzalayarak Dünyada ilk kez Futbol ile İnovasyonun birleşimi için büyük bir adım attı.

<span class="mw-page-title-main">X86-64</span> işlemci mimarisi

x86-64 AMD tarafından tasarlanan 64-bit'lik bir işlemci mimarisidir. x86-64, x86 mimarisinin bir üst kümesidir; yapısı itibarıyla da onu destekler. x86-64 komut seti AMD'nin Athlon 64, Athlon 64 FX, Athlon 64 X2, Turion 64 ve Opteron işlemcilerinde kullanılmaktadır. Daha sonra Intel tarafından Intel 64 (EM64T) olarak adlandırılıp işlemcilerinde kullanılmaya başlanmıştır. Intel'in IA-64 olarak da bilinen Itanium mimarisiyle uyumsuzdur ve karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ekran kartı</span> bir bilgisayara görüntü veren ve grafikleri işleyen bir CPU türüdür

Ekran kartı, bilgisayarın görüntü vermesini sağlayan birimidir. Ekran kartları harici ISA, VLB, PCI, AGP veya PCI-Express veriyollarını kullanan PC kartları olarak anakart, üzerinde chipset veya CPU içerisinde yerleşik olarak bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hız aşırtma</span>

Hız aşırtma, bilgisayar donanımlarının saat hızlarını artırarak daha yüksek performanslarda etkili bir şekilde kullanmaktır. Örneğin 3.2 GHz hızında çalışan bir bilgisayar işlemcisini overclock işlemiyle 4.0 GHz hızına çıkartabilmek mümkün olsa da daha yüksek çalışma devirleri demek aynı zamanda daha fazla güç tüketimi demektir. 3.2 GHz'den 4.0 GHz'e artırılan saat hızı aynı oranla güç tüketimi de artacaktır. Ayrıca varsayılan hızın üzerine çıkartılmış yani overclock edilmiş parçaların ömürleri kısalır.

<span class="mw-page-title-main">Pentium D</span>

Pentium D, Intel'in ilk çift çekirdekli işlemcisidir. Pentium D, Pentium 4'e göre daha yüksek performans sunan LGA775 platformunda çalışan bir işlemcidir.

<span class="mw-page-title-main">Accelerated Graphics Port</span>

Accelerated Graphics Port veya Advanced Graphics Port, kısaca AGP, yüksek hızlı grafik kartlarını bilgisayarın ana kartına noktadan noktaya yönlendirmek için kullanılır ve öncelikli olarak hızlandırılmış üç boyutlu bilgisayar grafiklerini destekler. Bazı ana kartlar çeşitli bağımsız AGP slotları ile oluşturulmuştur. AGP tamamen PCI Express desteği ile tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mikroişlemci</span> ana işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümdevrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik bileşen

Mikroişlemci, işlemci olarak da bilinen, merkezî işlem biriminin (CPU) fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tüm devrede (IC) birleştiren programlanabilir bir sayısal elektronik bileşendir.

x86 Mikroişlemci temeline dayanan bir bilgisayar dili türü

x86, Intel'in 8086 mikroişlemcisini ve onun 8088 varyantını temel alarak Intel tarafından geliştiren bir yönerge seti mimarisi ailesidir.

Çok çekirdekli işlemci, ikiden fazla işlemciden (çekirdek) oluşan bir hesaplama birimi. Bilgisayarlarda temel komut kümesi işlemlerini gerçekleştirir.

<span class="mw-page-title-main">Casper (şirket)</span> Türk teknoloji şirketi

Casper, 1991 yılında üniversiteden yeni mezun 3 girişimci bilgisayar mühendisi olan Altan Aras Fakılı, Yalçın Yıldırım ve Ali İhsan Taşkın tarafından resmen İstanbul'da kurulmuş, bilgisayar ve yan ürünleri üreten bir firmadır. Günümüzde hâlâ aktif bir durumdadır.

<span class="mw-page-title-main">CPU soketi</span>

CPU soketi veya CPU yuvası, bir baskılı devre (PCB) ve mikroişlemci için tasarlanmış yuva görevi gören bir elektrik bileşenidir. CPU soketi, entegre devre soketleri içinde çok yüksek pin sayısı için tasarlanmış özel bir türdür. CPU soketi, mikroişlemciye fiziksel bir yapı sağlamak dahil olmak üzere, bir soğutucu için destek sağlanması, replasmanı ve birçok fonksiyonları sağlar. En önemlisi CPU ve PCB arasında her ikisi ile bir elektrik arayüz oluşturur. CPU soketi çoğunlukla birçok masaüstü ve sunucu bilgisayarları, özellikle de Intel x86 mimarisi üzerinde anakarta montajlı bulunur.

IA-32 (32-bit Intel mikromimarisi, çoğunlukla i386, x86-32 veya x86 olarak bilinir,bugün bile Intel'in en başarılı ticari mikroişlemci mimarisi olarak kabul edilir., Grubun ilk üyesi Intel 80386 dır bundan önceki x86 tasarımları 16 bittir -Intel 8086, 80186 ve 80286 işlemcileri. Bu mikromimari komut kümeleri dünyadaki kişisel bilgisayarların büyük çoğunluğu içinde bulunan mikroişlemciler için geçerlidir.

Kuzey Güney Köprüsü, anakart üzerindeki temel ve bütünleşik arabirimleri yöneten ve bunlar arasındaki veri akışını sağlayan bir çeşit işlemcidir. Bilgisayarlarda kullanılan yonga seti çeşidi, kullanılacak mikroişlemci ve bellek çeşidini de belirler.

<span class="mw-page-title-main">Mini-ITX</span> 17ye 17 cmlik anakart

Mini-ITX, VIA Technologies tarafından 2001 yılında geliştirilen, 17 × 17 cm anakarttır. Bunlar yaygın olarak küçük yapılandırılmış bilgisayar sistemlerinde kullanılır. Başlangıçta, fan gürültüsünün sinema deneyimini olumsuz yönde etkileyebileceği, ev sinema sistemi PC sistemlerinde kullanışlı hale getiren düşük güç tüketimi mimarisi ile fansız soğutma için tasarlanmış niş bir üründü. Mini-ITX kartındaki dört montaj deliği, ATX özellikli anakartlarda dört delik ile sıralı ve arka plakanın ve genişleme yuvasının yerleri aynıdır. Mini-ITX panoları bu nedenle, ATX, mikro ATX ve diğer ATX türevleri için tasarlanmış durumlarda sıklıkla kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">VIA Technologies</span> Tayvan merkezli bir fabless yarı iletken şirketi

VIA Technologies Inc., Tayvan merkezli bir fabless yarı iletken şirketi. Şirket, 1987 yılında Cher Weng tarafından kurulmuş olup esas olarak entegre devreler, anakart chipsetler, CPU'lar ve bellek üretimi yapmaktadır. Şirketin merkezi Yeni Taipei'nin Xindian semtinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Super Socket 7</span>

Super 7 olarak da bilinen Super Socket 7, x86 işlemciler için olan Socket 7 ZIF soket spesifikasyonun donanım seviyesinde geliştirilmiş halidir. Bu soketle uyumlu anakart ve çipsetlerde işlemci için standart Socket 7 bağlantısı bulunmakla beraber bu anakart ve çipsetlere aralarında 100 Mhz ön yüz veri yolu (FSB) ve AGP ekran kartı desteği de bulunan belirli özellikler eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Apple silicon</span> Vikimedya liste maddesi

Apple silicon, esas olarak ARM mimarisini kullanan, Apple tarafından tasarlanan bir yongada sistem (SoC) ve paketde sistem (SiP) dizisidir. Mac bilgisayarların yanı sıra iPhone, iPad, Apple TV, Apple Watch, AirPods, HomePod, IPod Touch ve AirTag gibi ürünlerin temelidir.

<span class="mw-page-title-main">Intel 850</span>

Intel 850 yonga seti, Pentium 4 için piyasaya sürülen ilk yonga setidir ve Pentium 4 ile birlikte Kasım 2000'de piyasaya sürülmüştür. Bu yonga setinde 82850 adında bellek kontrölcüsü ve 82801BA adında giriş/çıkış (I/O) kontrölcüsü bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Rise Technology</span>

Rise Technology; Intel'in x86 MMX komut kümesiyle uyumlu mP6 işlemcisini üretmiş kısa ömürlü bir mikroişlemci üreticisidir. mP6, daha az miktarda bilgisayar komutu uygulayarak daha yüksek hızda çalışacak şekilde tasarlanmış bir mikroişlemcidir.