İçeriğe atla

Chelchal

Chelchal Bizans İmparatorluğu'nda korgeneral olarak görev yapmış bir Hun komutanıydı.

Aspar'ın kuvvetlerinin yardımcı komutanı idi. Bir zamanlar, Roma İmparatorluğu'nun "barbar" (Hun, Gotik ve İskit) istilası sırasında, Chelchal ve diğer üç Romalı general (Basiliscus, Anagast ve Ostryis) "barbarları" yenmeyi başardılar ve onları bir vadiye ittiler. Açlıktan dolayı çok zorlanan bu kişiler, Romalılara bir elçi gönderdiler ve eğer teslim olurlarsa ve kendilerine toprak tahsis edilirse Romalılara itaat edeceklerini belirttiler.[1]

Romalı generaller, bu isteği imparatora ileteceklerini söylediler.[2] Chelchal daha sonra Gotları çağırarak imparatorun toprakları Hunlara vereceğini bildirdi. Chelchal, Hun olmasına ve kökeniyle gurur duymasına rağmen, adil bir şekilde Gotları bilgilendirdi. Böylece onlara yapılan haksızlığı bilecekler ve ona göre davranacaklardı.[3][4] Chelchal'in onlara anlattıkları gerçekten de Hunlar ve Gotlar arasında bir çatışmaya neden oldu.[3][5] Görünüşe göre Gotların isyanı Dengizik'in geri çekilmesine neden oldu.[3][5][6]

Etimoloji

Adı bir diğer Hun Chalazar'a benzemektedir. Türkçe kökenli olabilir.[7]

Kaynakça

  1. ^ Given, John P. (2015). The Fragmentary History of Priscus: Attila, the Huns and the Roman Empire, AD 430–476. Arx Publishing. ss. 152-153. ISBN 9781935228141. 
  2. ^ Syvänne, Ilkka (2021). Military History of Late Rome 457-518. Pen & Sword Books Limited. s. 75. ISBN 9781473895355. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2022. 
  3. ^ a b c Maenchen-Helfen, Otto J. (2022). The World of the Huns Studies in Their History and Culture. University of California Press. s. 167. ISBN 9780520302617. 15 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022. 
  4. ^ Crawford, Peter (2019). Roman Emperor Zeno The Perils of Power Politics in Fifth-Century Constantinople. Pen & Sword Books Limited. s. 91. ISBN 9781473859272. 18 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2022. 
  5. ^ a b Kim, Hyun Jin (2015). The Huns. Taylor & Francis. ISBN 9781317340904. 26 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022. 
  6. ^ Martindale, John R.; Jones, A. H. M.; Morris, John, (Ed.) (1971–1992). The Prosopography of the Later Roman Empire (3 vols.) (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. s. 283. 
  7. ^ Maenchen-Helfen, Otto J. "The World of the Huns. Chapter IX. Language". www.kroraina.com. 27 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hunlar</span> MS 4-6. yüzyıllar arasında Avrasyada yaşamış göçebe halk

Hunlar, MS 4-6. yüzyıllar arasında Orta Asya, Kafkaslar ve Doğu Avrupa'da yaşayan göçebe bir halktır. İlk olarak Volga'nın doğusunda, o zamanlar İskitya'nın bir parçası olan bir bölgede yaşadıkları tahmin edilmektedir. MS 370 yılına gelindiğinde Hunlar Volga bölgesine varmış ve 430 yılına gelindiğinde ise Avrupa'da kısa ömürlü de olsa geniş bir hakimiyet kurmuşlardır. Gotları ve Roma sınırları dışında yaşayan diğer birçok Cermen halkını fethetmiş ve diğerlerinin Roma topraklarına kaçmasına neden olmuştu. Hunlar, özellikle Attila döneminde Doğu Roma İmparatorluğu'na sık ve yıkıcı baskınlar yaptılar. 451'de Hunlar, Batı Roma eyaleti Galya'yı işgal ettiler ve burada Katalonya Tarlaları Savaşı'nda Romalılar ve Vizigotlardan oluşan birleşik bir orduyla savaştılar ve 452'de İtalya'yı işgal ettiler. 453'te Attila'nın ölümünden sonra Hunlar Roma için büyük bir tehdit olmaktan çıkmış ve Nedao Savaşı'ndan sonra imparatorluklarının çoğunu kaybetmişlerdir (454?). Hun isminin varyantları Kafkasya'da 8. yüzyılın başlarına kadar kaydedilmiştir.

Hunca, Avrupa Hun İmparatorluğu'ndaki Hunlar tarafından M.S. 4. ve 5. yüzyıllarda konuşulmuş ölü bir dil veya dil dönemidir. 5. yüzyılda yaşamış Romalı tarihçi ve diplomat Priskos'un çalışmaları Avrupa Hun İmparatorluğu'nun çok uluslu olduğunu ve Huncanın Gotlar gibi devleti oluşturan diğer kavimlerin dilleri ile beraber konuşulmuş olduğunu ortaya koymaktadır. Protodili Asya Huncasıdır.

Karaton, Hunların ilk krallarından biriydi.

Basık, Kursık ile birlikte MS 395'te Pers istilasına ortak liderlik eden bir Hun askeri komutanıydı.

Zolban veya Zolbon, Bizans İmparatorluğu için savaşan bir Hun general. MS 493 yılında diğer bir Hun komutan Sigizan ile birlikte Isaurialılara karşı savaştı.

Uldach, Bizans İmparatorluğu'nun Hun asıllı bir generaliydi.

Tarrach, Doğu Roma İmparatorluğu'nda görev yapan bir Hun subaydır. Tarrach, "Hunların en vahşisi" olarak anılmıştır.

Ragnaris (Grekçe: Ῥάγναρις, Ῥαγναρίς, Ῥαγναρῆς; Germanic, Gotlar Savaşı'nın sonlarına doğru Ostrogotların yanında savaşan bir Hun savaş ağasıydı. Procopius onun Got olduğunu söyler. Ancak bu konuda daha iyi bilgiye sahip olan Agathias, onun Vittores adlı Hun kabilesinden olduğunu kaydeder.

Tuldila (458), Majorian’ın ordusunda yer alan Hun lideriydi.

Atakam, Attila tarafından kazığa oturtulan genç bir Hun prensiydi.

Mamas, Attila tarafından kazığa oturtulan bir Hun asilzadesi idi.

Berik veya Berichus, bir Hun asilzadesi, elçisi ve lorduydu. "Birçok köyü yönettiği" bilinmektedir.

Elmingir ayrıca Elminegeir, Elmingeir, Bizans İmparatorluğu için savaşan bir Hun generaliydi.

Althias, Bizans İmparatorluğu'nun emrinde görev yapan bir Hun askeri komutanıydı. Moro kralı Iaudas'ı ve ordusunu sadece 70 adamla yenmesiyle tanınır.

Bochas, Belisarius komutasındaki bir Hun muhafız subayıydı.

Sigizan, Bizans ordusunda görev yapan bir Hun generaliydi.

Tyranx Sasani İmparatorluğu adına savaşan bir Hun generali veya kabile reisiydi.

Sanoeces, Batı Roma İmparatorluğu'nda general olarak görev yapan bir Hun askeri lideriydi.

Zilgibis Kuzey Kafkas Hunlarının hükümdarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hun sanatı</span> Hunlar tarafından yapılmış sanat eserleri

Hunların sahip olduğu maddi kültür ve sanata ilişkin kaynaklar antik betimlemeler ve arkeolojidir. Hun toplumunun göçebe yaşam stili nedeniyle onlardan geriye pek az arkeolojik eser kalmıştır. 2005 yılı itibarıyla kesin olarak Hunlara ait olduğu tespit edilen yalnızca 200 arkeolojik kalıntı bulunmuştur. Hun arkeolojik buluntularını Sarmatlarlara ait olanlardan ayırmak zordur zira her iki halk da birbirine yakın bölgelerde yaşamış ve çok benzer maddi kültürlere sahipmiş gibi görünmektedir. Ayrıca Romalıların Hunlara ilişkin tasvirleri genellikle son derece taraflıdır ve onların sözde ilkelliğini vurgular.