İçeriğe atla

Charles Tilly

Charles Tilly
Doğum27 Mayıs 1929 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Lombard Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Ölüm29 Nisan 2008 (78 yaşında)
Bronx Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Eğitimdoktora Bunu Vikiveri'de düzenleyin
MeslekTarihçi, akademisyen Bunu Vikiveri'de düzenleyin
EvliliklerLouise A. Tilly Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Ödüller
  • Guggenheim Fellowship
  • Knight of the French Order of Academic Palms
  • W.E.B. Du Bois Career of Distinguished Scholarship award (2005)
  • Honorary doctorate from University of Toronto (1995)
  • Honorary doctorate from the University of Geneva (1999)
  • Albert O. Hirschman Prize (2009)
  • honorary doctor of Erasmus University Rotterdam (1983)
  • honorary doctor of the University of Michigan (2007)
  • honorary doctor of the Université du Québec à Montréal (2005)
  • Charles Tilly Award for Best Book (1996)
  • Karl Deutsch Award (2006)
  • Q126416258 (1996)
  • Q126416301 (1993) Bunu Vikiveri'de düzenleyin

Charles Tilly (27 Mayıs 1929 –29 Nisan 2008[1]) siyaset ve toplum arasında ilişki üzerine yazan Amerikalı sosyolog, siyaset bilimci ve tarihçi.  University of Michigan 'da 1969–1984 arasında tarih, sosyoloji ve sosyal bilim profesörü unvanıyla çalıştı ve son görevi Columbia University'deydi. "21. yüzyıl sosyolojisinin kurucu babası"[1] ve "dünyanın seçkin sosyolog ve tarihçilerinden biri" olarak adlandırıldı, "çalışmaları eşsiz, insanlığı en üst düzey, ruhu sarsılmaz."[2] olarak adlandırıldı. Ölümünden sonra, onun adına çeşitli dergiler özel sayılar yayınlandı, konferans ödülleri verildi ve özel ölüm ilanları hazırlandı.[3]

Kişisel yaşam ve eğitim

Tilly  Lombard, Illinois'de (Chicago yakınlarında) doğdu. Harvard University'den 1950 yılında magna cum laude unvanıyla mezun oldu. Kore Savaşı'nda Amerikan Ordu'sunda bulundu. Doktorasını 1958'de Harvard Sosyoloji'de tamamladı.[]

Akademik kariyer

Charles Tilly  University of Delaware, Harvard University,  University of Toronto,  University of Michigan, The New School, ve Columbia University'de çalıştı. Michigan'da, 1969–1984 arasında tarih profesörü, 1969–1981 arasında sosyoloji profesörü, 1981–1984'te sosyal bilim profesörü unvanlarıyla görev yaptı. Columbia'da, Joseph L. Buttenwieser Professor of Social Science olarak bulundu. Harrison White ile birlikte Tilly New York School of relational sociology'nin ortaya çıkışında kilit bir rol üstlendi. Kariyeri boyunca 600'den fazla makale, 51 kitap ve monografi yayınladı.[4]

Akademik çalışmaları

Tilly'nin çalışmaları sosyal bilimlerin farklı alanlarına yayılmıştır ve sosyoloji dışında tarih ve siyaset bilimini de etkilemiştir. Tarihsel sosyolojinin gelişimindeki temel figürlerinden biri olarak bilinir; tarihsel analizde kantitatif metodun, olay kataloglaması metodunun, araştırmada ilişkisel ve sosyal-ağ durumlarına doğru dönüşün, süreç ve mekanizma temelli analizlerin ilk uygulayıcılarındandır. Aynı zamanda çekişmeci siyaset, toplumsal hareketler, emek tarihi, devlet oluşumu, devrimler, demokratikleşme, eşitsizlik ve şehir sosyolojisi alanlarında da çalışmıştır.

Devlet oluşumu

Tilly, Orta Çağlardan günümüze Avrupa'da siyasal, sosyal, teknolojik değişimi analiz ederek, dünyada baskın siyaset yapma biçimi olarak ulus-devletin emsalsiz başarısını açıklayama çalıştı.[5] Onun teorisine göre  modern-öncesi Avrupa'daki askeri yenilenme (özellikle barut ve kitlesel ordular) savaşı aşırı biçimde pahalı hale getirmişti. Sonuç olarak, sadece yeterli sermayeyi elinde tutan ve geniş bir nüfusa sahip devletler güvenliklerini sağlayabildi ve düşmanca atmosferde tam olarak hayata kalabildi. Modern devletin kurumları (vergiler gibi) savaş-yapmayı mümkün kılabilmek için geliştirildi.

Çekişmeci siyaset

Çekişmeci siyaseti bireyselci ve orantısız analizlerinin tersine Tilly'nin çalışması toplumsal protestonun dinamik ve siyasal, sosyal, ekonomik bağlam içerisinde geliştiğini vurgular.  Kolektif şiddetle ilgili önceki çalışmalar bunların atipik doğasını vurgularken, Tilly bu eylemlerin şiddet içermeyen siyasal gerginliklerin örgütlenmesinden doğduğunu gösteren kanıtlar sundu.

Tilly'nin çalışması toplumsal hareketler alanını önemli derecede etkilemiştir. İlginç şekilde Tilly 2007'deki bir söyleşinde, "yirmi yıl boyunca toplumsal hareketler hakkında yazmaktan kaçındım çünkü kavramın şişmiş ve özensiz hale geldiğini hissettim" demişti. “Toplumsal hareket fenomeni, bana insan eyleminin evrensel bir kategorisi olarak değil, yiyeceğe kolektif el koyma ve seçim kampanyalarına paralel olarak tarihsel olarak siyasetin belli bir biçimi gibi göründü."  [6]

Bütün toplumsal protesto biçimlerini toplumsal hareket diye tanımlamak yerine, Tilly daha dar bir tanım kullanır. Kavramsal olarak toplumsal hareketlerin çıkar grubu siyaseti, devrimler, grevler,seçim kampanyaları, darbeler gibi siyasal gerginliklerin diğer biçimleriyle benzer unsurları paylaştığını, fakat kendine özgü belirgin niteliklerinin de bulunduğunu söyler. Toplumsal hareketin Batı'da 1750'den sonra geliştiğini ve dünyaya sömürgecilik, ticaret ve göç ile yayıldığını iddia eder. Yerli halkların demokratikleşme ile toplumsal hareket deneyimleri yaşadıklarını ve başarılı olduklarında siyasal mücadelelerinin içine bunu yerleştirdiklerini belirtir.

Tilly toplumsal hareketlerin şunları birleştirdiğini öne sürer:

  1. Hedef kitle üzerinde kolektif talepler öne süren sürekli, düzenli kamusal çabalar: bunu kampanya olarak adlandıralım.;
  2. Siyasal eylemin aşağıdaki biçimlerinin çeşitli kombinasyonlarının uygulanması: özel amaçlı dernek ve koalisyonlar kurmak, kamusal eylemler, dini törenler, nöbetler, yürüyüşler, gösteriler, imza kampanyaları, kamusal medyada açıklamalar ve broşürler yazmak; değişken buluşma çağrıları yapmak: toplumsal hareket repertuvarı ve
  3. Katılımcıların kamusal olarak çok güçlü değer (worthiness), birlik (unity), sayı (numbers) ve bağlılık (commitment)  (DBSB / WUNC) gösterilerinde bulunması. DBSB / WUNC gösterimleri.[7] Bir kampanya daima üç parçayı bağlar: bir grup katılımcı, bazı iddialar, bir tür kamu. Toplumsal hareket repertuvarları konuya özgüdür, toplumsal hareketlerin işleyen standart prosedürleri şu şekildedir:  özel amaçlı dernek ve koalisyonlar kurmak, kamusal eylemler, dini törenler, nöbetler, yürüyüşler, gösteriler, imza kampanyaları, kamusal medyada açıklamalar ve broşürler yazmak; değişken buluşma çağrıları yapmak. DBSB gösterimleri için Tilly şu şekilde yazar:  “DBSB terimi kulağa garip gelebilir, fakat çok tanıdık bir şeyi simgeler.”[8] Toplumsal hareketlerin değer gösterimleri, çocuklu anneleri, din adamlarının varlığını, makul davranışlarını içerebilir; birlik eşleşen pankartlar, şarkılar, sloganlar tarafından gösterilir; sayı imzalar veya dilekçeler ya da sokakları doldurmak yoluyla ortaya konur; ve bağlılık kötü havaya direnerek, gösterişli fedakarlıklarla veya yaşlı ve engellilerin katılımıyla desteklenir. DBSB önemlidir çünkü toplumsal hareketin hedeflerine ve ilişkili kişilerine kritik mesajlarını iletir.

Tilly toplumsal hareketler tarafından geliştirilen savları/iddiaları üçe ayırır:

  1. Kimlik iddiaları hafife alınmaması gereken birleşik bir gücü, "biz"i—iddia sahipleri— ifade eder. Bu iddialar, "bizim" adımıza yapılır, "X'e karşı birleşmiş vatandaşlar" gibi.
  2. Duruş iddiaları diğer siyasal aktörlerle, örneğin dışlanmış azınlıklar, yerleşik tacirler, uygunca oluşturulmuş vatandaş grupları veya rejimin sadık destekçileri arasında benzerlikleri ve bağları sağlar.
  3. Program iddiaları hareketin nesnelerinin fiili veya öngörülen eylemlerine destek vermeyi ya da karşı çıkmayı ilan etmeyi içerir.[9] Tilly toplumsal hareket repertuvarının temelini, işlediği ulusal rejim içerisine yerleştirir. Rejimleri hükümetin kapasite ve verili siyasa içerisinde demokrasi derecesine göre tanımlayarak, çekişmeci repertuvarların rejimler tarafından üç şekilde şekillendirildiğini söyler:  rejimler sav oluşturma repertuvarlarını kontrol eder — saptanmış, izin verilmiş ve yasaklanmış; rejimler iddia sahiplerini ve iddiaların hedeflerini oluştururlar; ve rejimler sorunların, olayların akışını ve toplumsal hareketlerin yükselişi ve düşüşü etrafında hükümet eylemlerini oluştururlar.[10] Tilly aynı zamanda toplumsal hareketler ve demokratikleşme arasında kompleks bir ilişki olduğunu söyler.  Demokratikleşme, toplumsal hareketlerin şekillenmesini destekler fakat tüm toplumsal hareketler demokrasiyi savunacak ya da destekleyecek anlamına gelmez. Bu ayrım kritiktir. Tilly, hareketlerin iddialarıyla hareketin sonuçlarını analitik olarak ayırarak, toplumsal hareketlerin kendi kendilerine demokrasiyi destekleyeceği algısına karşı uyarır. Demokrasiyi destekleyici bir hareket, anti-demokratik sonuçlar doğurabilir, iddiasındadır; örnek olarak anarşistlerin demokrasi arayışındaki koalisyonları parçalara ayırmayı desteklemesi verilebilir. Tersi durumda, bir anti-demokratik hareket, demokratik karşı-eylemi uyararak, demokratik sonuçları destekleyebilir. Conversely, an anti-democracy movement may promote democratic outcomes by stimulating democratic counter-action by other citizens or self-serving countermeasures by public officials; an example would be unsuccessful anti-immigrant movements.[]

Kaynakça

  1. ^ a b Martin, Douglas (2 Mayıs 2008). "Charles Tilly, 78, Writer and a Social Scientist, Is Dead". New York Times. 15 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  2. ^ "Paid Notice: Deaths TILLY, CHARLES". The New York Times. 2 Mayıs 2008. 1 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  3. ^ "Tributes to Charles Tilly -- Memorials to Credit & Blame » Annotated Links to Charles Tilly Resources". essays.ssrc.org. 7 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  4. ^ Bollinger, Lee C. (29 Nisan 2008). "President Bollinger's Statement on the Passing of Professor Charles Tilly". Columbia University. 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2014. 
  5. ^ Tilly, Charles (1990). Coercion, Capital, and European States, AD 990–1990 (İngilizce). Cambridge, Mass., USA: B. Blackwell. ISBN 1-55786-368-7. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2020. 
  6. ^ Charles Tilly Interview 4 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., BlauExchange, retrieved on September 28, 2012
  7. ^ Tilly, Charles (2004). Social Movements, 1768–2004 (İngilizce). Boulder, Colorado, USA: Paradigm Publishers. s. 53. ISBN 1-59451-043-1. 
  8. ^ Tilly, Charles (2004). Social Movements, 1768–2004 (İngilizce). Boulder, Colorado, USA: Paradigm Publishers. s. 54. ISBN 1-59451-043-1. 
  9. ^ Tilly, Charles (2004). Social Movements, 1768–2004 (İngilizce). Boulder, Colorado, USA: Paradigm Publishers. s. 184. ISBN 1-59451-043-1. 
  10. ^ Tilly, Charles. Regimes and Repertoires (İngilizce). University Of Chicago Press. ISBN 978-0-226-80350-0. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sosyoloji</span> toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen bilim dalı

Sosyoloji veya toplum bilimi, toplum ve insanın etkileşimi üzerinde çalışan bir bilim dalıdır. Toplumsal (sosyolojik) araştırmalar sokakta karşılaşan farklı bireyler arasındaki ilişkilerden küresel sosyal işleyişlere kadar geniş bir alana yayılmıştır. Bu disiplin insanların neden ve nasıl bir toplum içinde düzenli yaşadıkları kadar bireylerin veya birlik, grup ya da kurum üyelerinin nasıl yaşadığına da odaklanmıştır.

Sosyal demokrasi, reformist ve aşamalı yöntemlerle laissez-faire kapitalizminin yarattığı eşitsizlikleri ortadan kaldırmayı hedefleyen politik bir ideolojidir.

<span class="mw-page-title-main">Antifaşizm</span>

Anti-faşizm; her türlü faşist ideoloji, politik hareket ve organizasyona karşı olan görüş. Aşırı sol hareketler -anarşizm, sosyalizm ve komünizm gibi- bu hareketin içinde yoğunlukta olur.

Toplumsal sınıf toplumlar veya kültürler içindeki bireyler veya gruplar arasında hiyerarşik farklılığı ifade etmektedir. Genellikle bireyler sınıf içinde ekonomik konumlarına ve katmanlaşma sistemi içinde benzer siyasi ve ekonomik ilgilerine göre gruplaşmaktadırlar.

Toplumsal hareket ya da sosyal hareket; sosyal bilimlerde farklı düzenleme biçimlerini içeren, farklı harekete geçirme ve davranış stratejileriyle toplumsal değişimi hızlandırmak, engellemek veya tersine çevirmek için uğraşan kolektif eylemler bütünüdür. Bu haliyle toplumların ve sorunların şekillenmesinde ortak bir rol oynayıcı olarak görülebilir. Toplumsal hareketler, ortak amaç için bir araya gelen insanları barındırır. Bu insanların eylemlerini inceleyen toplumsal hareket analizleri, siyaset bilimciler, sosyologlar, psikologlar, tarihçiler tarafından yapılabilmektedir. Charles Tilly, Sidney Tarrow, Donatella della Porta, Alain Touraine, Alberto Melucci gibi isimler bu alanda çalışan önemli akademisyenlerdir. Bu çerçevede oluşan sosyal hareket teorisi, yeni örnek olayların getirdiği karşı-çıkışlar ve taleplerle gelişmeye devam etmektedir.

Asef Bayat sosyolog ve akademisyen. Halen Illinois Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürmektedir. Siyaset sosyolojisi, toplumsal hareketler ve değişme, din temelli siyaset ve gündelik hayat, toplumsal mekanlar, günümüzde İslam ve özellikle de müslüman Orta Doğu ülkelerindeki halk hareketleri ilgi alanlarını oluşturmaktadır. İran İslam Devrimi, 1970'lerden bugüne İslami hareketler, müslüman yoksul halk hareketleri, müslüman gençlik ve kadınlar gibi konular üzerine yazmıştır.

Sol popülizm, solculuğun ve popülizmin birleştiği bir siyasi ideolojidir. Söylemleri sıklıkla anti-elitist duyguların açığa çıkarılması, sisteme muhalefet ve "geniş halk kitleleri" adına konuşmaktır. Sol popülistlerin genellikle sahip oldukları fikirler antikapitalizm, sosyal adalet, pasifizm ve küreselleşme karşıtlığı iken sınıf bilinci ve sosyalist teoriler geleneksel sol partilerde olduğu kadar önemli değildir. Sol popülizmin eşitlikçi fikirlere dayandığı ve ötekileştirmeye karşı olduğu kabul edilir. Bazı sol popülist hareketler, sosyal demokrasinin içinde kabul edilir.

Sidney George Tarrow, karşılaştırmalı siyaset, toplumsal hareketler,siyasal partiler, kolektif eylem ve siyasal sosyoloji alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan, emekli siyaset bilimi ve sosyoloji profesörüdür.

Hareket fizikten spora, performans sanatlarından tıbba birçok alanda ve birçok yönden ele alınan kavramlardan birisi olarak, basit ve genel biçimde bir cismin belirli bir zamanda ve mekânda konum değiştirmesi şeklinde tanımlanır. Sıklıkla fen bilimleri alanındaki önemiyle ön plana çıkan hareket kavramı, özellikle 1990'ların başında sosyal bilimlerde beliren ve “mobility turn” olarak adlandırılan yaklaşımın sonucu olarak siyaset, coğrafya, sosyoloji, antropoloji ve kültürel çalışmalar gibi alanların da öncelikli tartışma konularından birisi haline gelmiştir. Bu sayede siyaset bilimi disiplininde çoğu kez toplumsal ya da siyasal kavramlarıyla birlikte gündeme gelen hareket, artık kendi içerisinde anlamı olan ve siyasete yönelik kurucu nitelikler barındıran bir kavram olarak incelenmeye başlamıştır.

Donatella della Porta İtalyan siyaset bilimci, European University Institute'de siyaset bilimi ve siyaset sosyolojisi profesörü. Toplumsal hareketler, yozlaşma, siyasal şiddet, polis ve kamu düzeni politikaları alanındaki çalışmalarıyla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Alain Touraine</span> Fransız toplum bilimci (1925 – 2023)

Alain Touraine, Fransız sosyologdur. École des Hautes Études en Sciences Sociales'te araştırma direktörüdür. Sanayi sonrası (post-endüstriyel) toplum kavramını oluşturmasıyla tanınır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Fransız sosyolojisinin önemli bir ismi olarak, özellikle toplumsal hareket analizleri üzerine çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Çalışmaları Türkçede Yapı Kredi Yayınları ve Kırmızı Yayınları tarafından basılmaktadır.

Sosyal dışlanma, toplumsal dışlanma ya da sosyal marjinalizasyon, toplum içinde karşılaşılan engeller ve toplumun dışına itilme durumlarını anlatan bir terimdir. Avrupa'da yaygın olan bu terim ilk olarak Fransa'da kullanılmıştır. Eğitim, sosyoloji, psikoloji, siyaset ve ekonomi gibi çeşitli disiplinlerde kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Siyaset sosyolojisi</span>

Siyaset sosyolojisi, devlet ve sivil toplumdan aileye kadar uzanan politik fenomenlerin sosyolojik analizi, araştırması vatandaşlık, toplumsal hareketler ve sosyal güç kaynakları gibi konuları araştırmakla ilgilenen bir bilim disiplinidir. Siyaset sosyolojisinin konusu toplumsal bağlamı içinde iktidardır. 19. yüzyıl ile beraber genel olarak toplumsal ve özel olarak siyasal düşüncenin bilimselleşmeye başladığı görülmüştür. Teknoloji, sanayileşme gibi unsurlar kalabalıklaşmayı beraberinde getirmiş, kalabalıklaşma ise siyasal düşünceye yönelim sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Theda Skocpol</span> Amerikalı sosyolog

Theda Skocpol, Harvard Üniversitesi'nde Victor S. Thomas Yönetim ve Sosyoloji Profesörü olan Amerikalı sosyolog ve siyaset bilimci. Her iki disiplinde de etkili bir figür olan Skocpol, en çok tarihsel-kurumsal ve karşılaştırmalı yaklaşımların yanı sıra "devlet özerkliği teorisi" ile tanınır. Hem popüler hem de akademik kitle için çok sayıda yazı yazdı. Amerikan Siyaset Bilimi Derneği ve Sosyal Bilimler Tarih Derneği Başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyoloji tarihi</span>

Sosyoloji; bilimsel bir disiplin olarak öncelikle, aydınlanma düşüncesinin yanı sıra, Fransız Devrimi'nden kısa bir süre sonra pozitivist bir toplum bilimi olarak ortaya çıktı. Sosyoloji oluşumu, modernite, kapitalizm, kentleşme, rasyonalizasyon, sekülerleşme, sömürgeleştirme ve emperyalizm gibi konulara tepki olarak ortaya çıkan bilim felsefesi ve bilgi felsefesindeki çeşitli kilit hareketlere borçludur.

<span class="mw-page-title-main">Sosyoloji maddeleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste sosyoloji maddelerinin dizinini içermektedir. Özet liste için Genel sosyoloji listesi.

<span class="mw-page-title-main">Sosyolojinin dalları</span>

Aşağıdakiler, sosyoloji disiplinine genel bakış ve güncel bir rehber olarak sunulmaktadır:

<span class="mw-page-title-main">Kamu sosyolojisi</span>

Kamu sosyolojisi, akademik olmayan izleyicilerle etkileşim kurmak için sosyolojinin disiplin sınırlarını genişletmeyi vurgulayan daha geniş sosyoloji disiplininin bir alt alanıdır. Belki de en iyi, belirli bir bilimsel yöntem, teori veya bir dizi politik değerden ziyade bir sosyoloji tarzı olarak anlaşılması daha makul bir yoldur. Yirmi birinci yüzyıldan beri bu terim, 2004 Amerikan Sosyoloji Derneği (ASA) başkanlık konuşmasında kamu sosyolojisinin disipline edilmesi için ateşli bir çağrıda bulunan Berkeley sosyologu Michael Burawoy ile geniş çapta ilişkilendirilmiştir. Burawoy konuşmasında, halk sosyolojisini, öncelikle diğer akademik sosyologlara hitap etmekle ilgilenen bir sosyoloji biçimi olan "profesyonel sosyoloji" olarak adlandırdığı olguyla karşılaştırır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal hareket teorisi</span>

Sosyal hareket teorisi, sosyal bilimler içinde, genellikle sosyal mobilizasyonun neden meydana geldiğini, ortaya çıkardığı biçimleri açıklamaya çalışan disiplinler arası bir düşünceler bütünüdür. Sosyal hareketlerin oluşumu ve işleyişinin potansiyel sosyal, kültürel ve politik sonuçları üzerine incelemeler içerir.

Yeni toplumsal hareketler ya da yeni sosyal hareketler, genel olarak 1960'ların ortasından bu yana çeşitli Batı toplumlarında ortaya çıkan yeni eylem ve protestoları açıklamaya çalışan bir toplumsal hareketler teorisidir. 1968 Mayıs olayları ile özdeşleşen eylem dizileriyle ilişkili olarak yükselen bu eylemler, işçi sınıfı eksenli geleneksel toplumsal hareket paradigmasından önemli ölçüde ayrılmaktadır.