İçeriğe atla

Charles Fellows

Sir Charles Fellows
Sir Charles Fellows
Portre: William Brockedon (1845), Ulusal Portre Galerisi (Londra)
Doğum8 Kasım 1860 (61 yaşında)
Nottingham, Birleşik Krallık
Ölüm31 Ağustos 1799(1799-08-31)
Londra
MeslekGezgin, Arkeolog

Sir Charles Fellows (31 Ağustos 1799 - 8 Kasım 1860) günümüz Türkiye'sinde sayısız keşif gezisiyle tanınan İngiliz bir arkeolog ve gezgindir.

Yaşamı

Charles Fellows, 31 Ağustos 1799'da Nottingham'ın High Pavement bölgesinde varlıklı bir ipek tüccarı ve bankacı olan John Fellows ile eşi Sarah'ın beşinci oğlu olarak dünyaya geldi.[1][2] On dört yaşındayken, daha sonra Moore'un "Lord Byron'ın Hayatı" adlı eserinin baş sayfasında yer alan Newstead Abbey harabelerine yaptığı bir geziden çizimler yaptı. 1820'de Londra'ya yerleşti ve burada İngiliz Bilim Derneği'nin aktif bir üyesi oldu. 1827'de Mont Blanc'a modern tırmanış rotasını keşfetti. Annesinin 1832'deki ölümünden sonra zamanının çoğunu İtalya, Yunanistan ve Doğu Akdeniz'de geçirdi. Yaptığı sayısız eskiz, büyük ölçüde "Childe Harold"u resmetmek için kullanıldı. [3]

1838 yılında Charles Fellows, İzmir'i merkez üssü yaparak Anadolu'ya gitti. İç bölgeleri ve güneyi keşfederken Avrupalılar tarafından neredeyse hiç bilinmeyen bölgelere ulaştı. Bu yolculuk sırasında birçok antik kentin kalıntılarını keşfetti. Likya'ya girerek Patara'nın ağzından yukarı doğru Eşen Çayı'nı takip etti. Patara'dan on altı kilometre uzaklıkta, muhteşem kalıntılarla dolu ve tepelerde güzelce konumlanmış antik Likya başkenti Ksanthos'un kalıntılarını keşfetti. Yaklaşık yirmi dört kilometre daha yukarıda Tlos kalıntılarına rastladı. En ilginç objelerin eskizlerini aldıktan ve bir dizi yazıtın kopyasını çıkardıktan sonra Karya ve Lidya üzerinden İzmir'e döndü. 1839'da yayımlanan "Küçük Asya'da Bir Gezi Sırasında Yazılan Günlük" adlı eseri o kadar ilgi gördü ki, Lord Palmerston, British Museum yetkililerinin talebi üzerine, İstanbul'daki İngiliz konsülünden padişahtan bir dizi Likya sanat eserinin İngiltere'ye ihraç edilmesi için ferman alınmasını istedi. [3]

Likya gezisi

Charles Fellows'un günlüğünde Anadolu'yu gösteren harita (1839)

Fermanı aldıktan sonra Fellows, 1839 sonlarında British Museum'un himayesinde tekrar Likya'ya gitti. Kendisine keşif gezisini çizimlerle belgelemeye yardımcı olacak ressam George Scharf eşlik ediyordu. Bu ikinci ziyarette on üç antik kent keşfedildi, bunların en önemlileri ise Ksanthos oldu. [3]

Fellows, Anadolu'daki Ksanthos ve diğer Likya şehirlerinde arkeolojik kazılara öncülük etti ve devasa miktarda antik eseri İngiltere'ye gönderdi. Bu eserler, bugün British Museum'da Harpy Mezarı ve Nereid Anıtı kabartmaları da dahil olmak üzere ziyaret edilebilir.

1841 yılında "Küçük Asya'da İkinci Bir Keşif Gezisi Sırasında Tutulan Günlük" adlı eseri, "Likya'daki Keşifler Hakkında Bir Rapor" ismiyle yayımladı. Üç yıl sonra, gezilerinin raporlarını, portföylerini ve Likya'nın doğal tarihinnin örneklerini British Museum'a bağışladı. 1845 yılında Ksanthos antik eserlerinin Britanya'ya taşınmasındaki hizmetlerinin takdiri olarak şövalyelik unvanı aldı. Fellows tüm yolculuklarında kendi masraflarını karşıladı ve çabaları için hiçbir maddi ödül almadı.[3]

Kişisel hayatı

Fellows hayatı boyunca 2 evlilik yaptı.1860 yılında Londra'da öldü. Highgate mezarlığının batı tarafına gömüldü.[3]

Highgate Mezarlığı'nda Sir Charles Fellows'un mezarı

Eserleri

Kaynakça

  1. ^ Charles Fellows in "England and Wales Non-Conformist Record Indexes (RG4-8), 1588-1977", FamilySearch (Charles Fellows).
  2. ^ "Fellows, Sir Charles". Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü (çevrimiçi bas.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/9268.  Birleşik Krallık Halk Kütüphanesi abonelik veya üyeliği gereklidir
  3. ^ a b c d e Chisholm 1911, s. 243.

Bibliyografi

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ksanthos</span> Türkiyedeki UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan Likya antik kenti

Ksantos, Kaş'ın Kınık köyündeki antik kent. Kaş kara yoluna 70 km uzaklıkta bulunmaktadır. Antik Çağda Likya'ya başkentlik yapmıştır. UNESCO tarafından ’Dünya Kültür Mirası’ listesine alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Likya Yolu</span>

Likya Yolu, Türkiye'nin, güneybatısındaki Fethiye'den başlayarak Antalya'ya kadar uzanan, yaklaşık 520 km uzunluğunda bir yürüyüş rotasıdır. Yürümesi ortalama 29 gün süren Likya Yolu, antik Likya`nın kurulduğu Teke Yarımadasındaki patikalardan bir kısmının işaretlenip haritalanması ile oluşturulmuş, ilk uzun mesafeli yürüyüş rotasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Arikanda</span> Finike ilçesi yakınlarındaki antik kent

Arikanda, Antalya il sınırları Finike ilçesi yakınlarındaki Likya antik kent.Elmalı - Finike kara yolunun tam yarısında bulunan Arifköyünün Aykırıçay mahallesine yakın bir ören yeridir. Tarihi Bakır Çağı'na kadar geri gitmektedir ve şehrin adı yerli Anadolu dillerinden olan Luvice'de “yüksek kayaların yakınındaki yer” anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Antifellos</span> Günümüz Kaşda yer alan Likya antik kenti

Antifellos veya Antiphellos, başlangıçta Habesos olarak bilinen, Likya'da yer alan antik bir kıyı kentiydi. Kentin Yunanca adının ilk kez M.Ö. 4. yüzyıla ait bir yazıtta geçtiği görülmektedir. İlk olarak Likyalılar tarafından yerleşilen şehir, M.Ö. 6. yüzyılda Persler tarafından işgal edildi. Yunanlar döneminde önem kazanıp yakınlarındaki iç bölge kenti Phellos’un limanı olarak hizmet verdi. Ancak, Phellos önemini yitirdikçe Antifellos bölgenin en büyük kenti haline gelip kendi parasını basma yetkisine sahip olmuştu. Roma döneminde ise 141 yılında bölgeyi tahrip eden deprem sonrası yeniden inşa edilmesine yardımcı olan Rhodiapolis'li hayırsever Opramoas'tan mali destek aldı.

<span class="mw-page-title-main">Likya</span> Anadolunun Teke Yarımadasının antik dönemdeki adı

Likya veya Lisiya , M.Ö. 15-14. yüzyıldan M.Ö. 546'ya kadar Anadolu'nun Teke Yarımadası'nda varlık göstermiş ulustur. Likya, aynı zamanda bu bölgedeki antik kentlerin oluşturduğu bir federasyon ve daha sonra da Roma İmparatorluğu’nun bir eyaletidir. "Işık Ülkesi" anlamına gelen Likya, Antalya ve Muğla illeri ile Burdur ilinin iç kısımlarında, Akdeniz'e sınır olan bir bölgede yer alıyordu. Antik Mısır'ın Geç Tunç Çağı kayıtları ve Hitit İmparatorluğu'na ait tarihi belgelerde adından bahsedilen bir devlettir. Hitit kayıtlarında adı Lukka olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">British Museum</span> Birleşik Krallık, Londrada bir ulusal müze

British Museum, İngiltere'nin Londra şehrinde bulunan bir insanlık tarihi, sanat ve kültür müzesidir. Sekiz milyon eserden oluşan kalıcı koleksiyonu, dünyanın en büyük ve en kapsamlı koleksiyonlarından biridir. Müze, başlangıcından günümüze kadar insan kültürünün öyküsünü kayıt altına almaktadır. British Museum, tüm bilgi alanlarını kapsayan ilk halka açık millî müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Oinoanda</span>

Oenoanda veya Oinoanda, ; Likya bölgesinde, Ksantos vadisinin kuzeyinde bir antik şehirdir.

Kâşif ya da bulucu, var olan ancak bilinmeyen bir şeyi bulan, ortaya çıkaran, keşfeden kimsedir. Daha çok coğrafi keşifleri yapan kişiler için kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kibira</span>

Kibyra; Burdur ili'ne 110 km uzaklıktaki Gölhisar ilçesinin batısındaki Akdağ kütlesinin eteklerinde, Gölhisar ovasına hakim tepeler üzerinde bulunan Likya antik kentidir.

Karya'lı Apollonius veya Aphrodisias'lı Apollonius, antik Aphrodisias kentinde yaşamış bir başrahip ve tarihçidir.

<span class="mw-page-title-main">Pydnai</span>

Pydnai, Muğla ilinin Seydikemer ilçesi yakınlarındaki Patara kumsalının batı ucunda Eşen çayı ile Gelidonya Burnu arasında yer alan terk edilmiş bir Helenistik dönem kalesidir. Likya'nın en önemli şehri olan Ksanthos'a giden yolu korumak için inşa edilmiş olup, tatlı su kaynaklarına ve gemilerin güvenli bir şekilde yanaşabileceği bir alana yakın olması nedeniyle stratejik bir konuma sahiptir. Kale Romalılar tarafından kontrol edilirken, 3. yüzyılda Stadiasmus Maris Magni'de ve Ptolemaios'un Coğrafya adlı eserinde anılmıştır.. Bizans döneminde ise yerel Hristiyan nüfusu yağmacılara karşı korumak için kalenin savunma duvarları kullanılmıştır.

William John Hamilton, İngiliz jeologdur. Erciyes Dağı'na başarıyla tırmandığı bilinen ilk kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Othniel Charles Marsh</span> Amerikalı paleontolog (1831 – 1899)

Othniel Charles Marsh,, Amerikalı Paleontolog ve dinozor araştırmalarının öncüsü. Marsh, 25 yeni dinozor cinsi tanımladı ve dünyanın en kapsamlı fosil koleksiyonlarından birini oluşturdu. Almanya'da jeoloji ve paleontoloji okuduktan sonra, Marsh Amerika'ya döndü ve 1860 yılında Yale Üniversitesi'nde paleontoloji profesörü olarak atandı. Amcası George Peabody'yi Yale'de Peabody Doğa Tarihi Müzesi'ni kurmaya ikna etti. Batı Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bilimsel keşif gezilerinde, Marsh'ın ekipleri bir dizi keşif yaptı. 1871'de ilk Amerikan pterosaur fosillerini buldular. Ayrıca ABD'de erken dönem atlarının kalıntılarını buldular. Marsh, Kretase dişli kuşların ve uçan sürüngenlerin kalıntılarını, ayrıca Apatosaurus ve Allosaurus dahil olmak üzere Kretase ve Jura dinozorlarının kalıntılarını tanımladı.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Allom</span>

Thomas Allom, İngiliz mimar ve ressam. Royal Institute of British Architects'in kurucu üyesidir. Aralarında Notting Hill'deki St Peter's Kilisesi ve Ladbroke Estate'in bazı kısımlarının olduğu, Londra'daki pek çok yapıyı tasarlamıştır. Sir Charles Barry ile birlikte Westminster Sarayı gibi pek çok projede yer almıştır. Aynı zamanda bir topoğrafya ressamı olan Allom'un Constantinople and the Scenery of the Seven Churches of Asia Minor ve China Illustrated (1845) gibi eserleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Nereidler Anıtı</span>

Nereidler Anıtı, Likya antik bölgesinde bir şehir olan Ksanthos bölgesinde bulunan bir heykel mezardır. Yontulmuş frizlerle süslü bir kaidenin üzerinde yer alan Yunan tapınağı planlı bir anıt mezardır. MÖ 4. yüzyılın başlarında kral Arbinas'a ait bir mezar olarak inşa edildiği düşünülüyor.

<span class="mw-page-title-main">Roy Chapman Andrews</span>

Roy Chapman Andrews, Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nin müdürü olan Amerikalı bir kaşif, maceracı ve doğa bilimciydi. 20. yüzyılın başlarında siyasi açıdan dengesiz olan Çin'den Gobi Çölü ve Moğolistan'a uzanan bir dizi keşif gezisine liderlik etti. Keşif gezileri önemli keşiflere imza attı ve bilinen ilk dinozor yumurtası fosilini müzeye kazandırdı. Chapman'ın maceralarına ilişkin popüler yazıları onu ünlü yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Limira iki dilli yazıtı</span>

Limyra iki dilli yazıtı, MÖ 4. yüzyılda keşfedilen ve hem Grekçe hem de Aramice yazılmış bir mezar taşıdır. Kazı 1840 yılında, Türkiye'nin güneybatısında bulunan Limira'nın 3 kilometre dışında gerçekleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">William Martin Leake</span>

William Martin Leake FRS İngiliz bir asker, casus, topoğraf, diplomat, antikacı, yazar ve Royal Society üyesiydi. Britanya Ordusu'nda görev yaptı ve kariyerinin çoğunu Akdeniz limanlarında geçirdi. Ziyaret ettiği bölgelerin coğrafyası ve kültürüyle ilgilenmeye başladı ve çoğunlukla Yunanistan hakkında olmak üzere birçok eser yazdı.

Amelas, antik Likya'da yer alan antik kentti. Burada madeni paralar basılmış olup, bazıları British Museum'da sergilenmektedir. Amelas'ın konumu günümüzde bilinmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sir Richard Hoare, 2. Baronet</span>

Sir Richard Colt Hoare, 2. Baronet 18. ve 19. yüzyılda yaşamış İngiliz antikacı, arkeolog, sanatçı ve gezgindir. Memleketi Wiltshire'in tarihine ilişkin detaylı çalışmalarda bulundu.