İçeriğe atla

Chaophraya Thiphakorawong

Chaophraya Thiphakorawong (doğum adı Kham Bunnag' (ขํา บุนนาค); 1 Ekim 1813–1870) Taylandlı bir aristokrat, devlet görevlisi ve bilim adamıydı.

Ailesi

Kham Bunnag 1813 yılında Pers soyundan gelen güçlü bir Taylandlı soylu aile olan Bunnag ailesi içinde doğmuştur.[1] Babası Tish Bunnag, daha sonra Kral Mongkut (Rama IV) için naip olarak görev yapan kraliyet ailesinin bir akrabasıydı, kardeşi Chuang Bunnag ise Kral Chulalongkorn (Rama V) için naip olarak görev yapmaya devam edecekti.

Devlet hizmeti

Kham Bunnag, Kral Nangklao'nun (Rama III) hizmetine Liman Dairesi'nde bir memur olarak girdi. Rama III'ün ölümünden sonra Bunnag ailesi halefinin seçilmesinde önemli bir rol oynadı. Kham'ın Mongkut'a verdiği güçlü destek ona 1853 yılında Devlet Bakanı, 1855 yılında Hazine Bakanı ve 1865 yılında Thiphakorawong unvanını kazandırdı.[1]

Akademik faaliyetleri

Thipakorawong, 1867 yılında sağlık sorunları nedeniyle kamu hayatından emekli olduktan sonra, hayatının geri kalanını tarih ve din üzerine yazarak geçirdi.[1] 1867 yılında en ünlü eseri olan Nangsue Sadaeng Kitchanukiti ("Çeşitli Şeyler Üzerine Bir Kitap") yazdı.[2] Thipakorawong, Chulalongkorn tarafından Chakri hanedanının ilk dört saltanatının tarihini yazmakla görevlendirildi ve bu görevi 1870'teki ölümünden önce tamamladı. Tarih 1870'te tamamlanmış olmasına rağmen, güçlü bir prensin eşcinsel eğilimlerini detaylandıran tartışmalı bir bölüm nedeniyle Rama III'ün saltanatıyla ilgili bölüm 1934'e kadar yayınlanmadı.[3] Thipakorawong'un tarihî eserleri, özellikle Prens Damrong tarafından, skandal olarak görülen veya ilk hükümdarları eleştiren maddeleri çıkarmak için sıklıkla düzenlenmiştir.[3]

Nangsue Sadaeng Kitchanukit

Thipakorawong'un Nangsue Sadaeng Kitchanukit adlı eseri çığır açan bir eserdi ve hem Tay dilindeki ilk bilim ders kitabı hem de Batılıların yardımı olmadan basılan ilk Tayca kitap olduğu söylenmektedir.[2] Thipakorawong bu eserinde geleneksel Budist kozmoloji'nin (Brahmanizm]] tarafından kirletildiği söylenen) çoğunun gerçekliğine karşı çıkarken aynı zamanda Budist ruhani doktrinlerin doğruluğunu ve modern bilimin Budizm ile uyumluluğunu da kanıtlamıştır.[4] Kitabın büyük bir kısmını karma, reenkarnasyon ve merit'in sosyal düzenlerdeki farklılıkları nasıl açıkladığını detaylandırarak geçirmiştir. Mongkut'un reformcu görüşlerinden türetilmiş olmasa da, bu görüşlerin tamamlayıcısı olduğu açıktır.[5]

Nangsue Sadaeng Kitchanukit, Chulalongkorn'un danışmanı olan Henry Alabaster tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Alabaster çevirisini 1871 yılında "The Wheel of the Law" adlı eserinin ilk bölümü olarak yayınlamıştır. Genel olarak sadık bir çeviri olarak kabul edilse de, Alabaster'ın versiyonu Thipakorawong'un eserinin çok eşliliğin savunulması da dahil olmak üzere birçok bölümünü atlamakta ve kendi yorumunu da içermektedir.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c Bentiage, Bjorn, Eggert, Marion, Kramer, Hans-Martin ve Reichmuth, Stefan "Emperyalizm ve Sömürgeciliğin Etkileri Altındaki Dini Dinamikler: A Sourcebook" pp. 63-4
  2. ^ a b c Bentiage s. 67-69
  3. ^ a b Reyes, Raquel A. G., Clarence-Smith, William G. "Sexual Diversity in Asia, c. 600 - 1950" pp. 92-93
  4. ^ Winichakul, Thongchai "Siam Mapped: A History of the Geo-Body of a Nation" pp. 42-44
  5. ^ Piker, Steven "The Psychological Study of Theravada Societies" s. 18-19

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Prusya</span> 1525-1947 yılları arasında Orta Avrupada varlığını sürdürmüş eski bir Alman devleti

Prusya, tarihin değişik dönemlerinde değişik anlamlarda kullanılmış bir isim olmakla birlikte en çok 1713-1867 yılları arasında kendine Prusya Krallığı adını veren ve Orta Avrupa'da hüküm süren Alman devletinin ismidir.

<span class="mw-page-title-main">Tayland</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Tayland, resmî adıyla Tayland Krallığı, eski adıyla Siyam, Hindiçin yarımadasının orta kısmında bulunan Güneydoğu Asya ülkesi. Batıda Myanmar (1.800 km), doğuda Kamboçya (803 km), kuzeyde Laos (1.754 km) ve güneyde Malezya (506 km) ile sınırları bulunmaktadır. Güney kısmında Tayland Körfezi, batı kısmında ise Andaman Denizi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bangkok</span> Taylandın başkenti

Bangkok (Tayca กรุงเทพมหานคร

<span class="mw-page-title-main">II. Ramses</span> Antik Mısırda, 19. Hanedan firavunlarından biri

II. Ramses, Mısır'ın 19. Hanedanının üçüncü firavunuydu. Genellikle Eski Mısır'ın en güçlü dönemi olan Yeni Krallık'ın en büyük, en ünlü ve en güçlü firavunu olarak kabul edilir.

Bu madde, Friedrich Nietzsche'nin bibliyografyasını içermektedir.

  1. David Strauss: der Bekenner und der Schriftsteller, 1873
  2. Vom Nutzen und Nachteil der Historie für das Leben, 1874
  3. Schopenhauer als Erzieher, 1874
  4. Richard Wagner Bayreuth'da, 1876
<span class="mw-page-title-main">Kalmar Birliği</span> kalmar birliği Norveç, İsveç, Finlandiya, Grönland, İzlanda 5 eski devleti dir

Kalmar Birliği, 14-16. yüzyıllar arası üç İskandinav ülkesinin bir tahtın egemenliği altında bir araya gelmesi sonucu oluşan birliğe verilen addır. Bazı Avrupalı tarihçiler tarafından İskandinav Güçleri olarak da adlandırılır. Birlik üç kurucu ülke dışında bu ülkelere bağlı olan Finlandiya, Grönland, İzlanda ve diğer bağlı toprakları da kapsamaktaydı. 15. yüzyılın ilk çeyreği boyunca Avrupa'nın güçlü siyasi oluşumlarından biriydi. Finlandiya, Kalmar Birliği'nin bir parçası olmasına karşın birliğe katıldığı sırada İsveç toprağı olması ve Cermen kökenlere sahip olmamasından dolayı, Birlik içinde de fazla bir öneme sahip değildi.

<span class="mw-page-title-main">Ramayana</span>

Ramayana, "Mahabbarata" ile birlikte Hint yarımadasında en çok bilinen iki destandan biridir.

<span class="mw-page-title-main">III. George</span> Büyük Britanya Kralı

III. George ya da George William Frederick, 1760-1801 yılları arasında İngiltere kralı. 12 Ekim 1814'te Hannover Kralı seçilmeden önce Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na bağlı olarak Brunswick-Lüneburg Düklüğü ve Seçilmiş Hannover Prensliği görevlerini yürütüyordu. III. George, Hannover soyağacından gelen üçüncü Büyük Britanya hükümdarıydı. Bununla beraber Hannover soyağacından gelip de Britanya'da doğan ve anadili olarak İngilizceyi kullanan ilk hükümdardır. Daha da ilginç olarak III. George anavatanı olan Almanya'yı hayatı boyunca hiç ziyaret etmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bourbon Hanedanı</span>

Bourbon Hanedanı, Avrupa'nın önemli kraliyet ailelerinden biri ve Capetlerin bir alt koludur. Bourbon kralları ilk olarak Navarra krallığına ve Fransa'ya onaltıncı yüzyılda hükmettiler. On sekizinci yüzyılla beraber Bourbon hanedanı üyeleri İspanya, Napoli, Sicilya ve Parma'da da saltanatı ele geçirmiş bulunmaktaydı. İspanya ve Lüksemburg hâlâ bu ailenin alt kollarının üyelerinin yönetici olduğu monarşilerle yönetilmektedir.

Larissa, Larisa Frikonis veya daha eski kaynaklarda çoğu kez Larisa, İzmir'in Menemen ilçesi, Buruncuk köyü yakınında bir antik kenttir. Ege Bölgesi'nin en eski kentlerinden biridir. Bir Helen boyu olan Aiollerin doğu Ege kıyısındaki on iki kentinden biri sayılır.

<span class="mw-page-title-main">İskoçya hükümdarları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İskoçya Krallığı hükümdarları listesi İskoçya Krallığı devletinde hükümdarlık yapan kişilerin listesidir. İskoçya Krallığı 843'ten 1707'ye kadar devam eden Britanya adasının kuzeyinde kurulmuş bir devlettir. Bu İskoçya Krallığı devletinin hükümdarları İskoçya Krallarıdır.

<span class="mw-page-title-main">XII. Louis</span> Fransız hükümdar (1462-1515)

XII. Louis, 1498 - 1515 arasında hüküm sürmüş olan Fransa kralı. 13 yaşındayken, babası 1498 yılında arkasında varis bırakmadan ölen VIII. Charles'dan sonra tahta geçmiştir. Charles tarafından başlatılan İtalya Savaşlarının ikinci büyük seferini düzenlemiştir. 1501 - 1504 yılları arasında Napoli kralıdır.

Vat Arun Ratchawararam Ratchawaramahawihan ya da Vat Arun Bangkok'un Bangkok Yai bölgesinde, Thonburi batısındaki Chao Phraya Nehri'nin kıyısında yer alan bir Budist tapınağı (Vat). Tapınak, adını Hindu tanrısı Aruna'dan alır. Vat Arun, Tayland'ın en ünlü yerlerinden biridir ve sabahın ilk ışığı, tapınağın sarmal kubbesinden yansımaktadır. Tapınak en az on yedinci yüzyıldan beri var olmasına rağmen, onun ayırt edici kubbesi Kral Rama II'nin saltanatı döneminde, on dokuzuncu yüzyılın başlarında inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Travancore</span>

Travancore Krallığı, 1729 ve 1949 yılları arasında hüküm sürmüş Hint krallığı. Padmanabhapuram'dan Travancore Kraliyet Ailesi ve daha sonra Thiruvananthapuram tarafından yönetildi. Krallık, doruk noktasında, günümüzün orta ve güney Kerala'sının çoğunu, Thachudaya Kaimal'in komşu Cochin Krallığı'ndaki Irinjalakuda Koodalmanikyam tapınağı ve şimdi Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletinde bulunan Kanyakumari bölgesini kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Anna Leonowens</span>

Anna Harriette Leonowens, İngiliz-Hint veya Hint doğumlu İngiliz seyahat yazarı, eğitimci ve sosyal aktivisttir.

<span class="mw-page-title-main">Mongkut</span>

Mongkut, 1851'den 1868'e kadar hüküm süren Çakri Hanedanı altındaki Rattanakosin Krallığı’nın (Tayland) dördüncü hükümdarıydı.

Ankhkheperure-Merit-Neferkheperure/Waenre/Aten Neferneferuaten Onsekizinci Hanedanlık döneminde Amarna Dönemi'nin sonlarına doğru hüküm süren bir kadın firavuna atıfta bulunmak için kullanılan bir isimdir. Cinsiyeti, adında ve sıfatında bulunan kadınsı izlerle doğrulanır. Kendinden önceki firavun Smenkhare de Ankhkheperure ön adını kullandığı için Neferneferauten'e ait kalıntılarda karmaşa yaşanır. Ancak daha sonra Neferneferauten'in kartuşlarında Ankhkheperure'nin yanında Neferneferatuen'i de kullanmasıyla, kalıntılar bir önceki firavun Smenkhare'den ayırt edilmiş oldu. Meritaten ya da daha büyük olasılıkla firavun Akhenaton'un eşi Nefertiti olduğu ileri sürülür. Eğer bu kişi tek firavun olarak hüküm süren Nefertiti ise, Mısırbilimci ve arkeolog Dr. Zahi Hawass tarafından, Amarna'nın düşüşü ve başkentin geleneksel Thebes şehrine geri taşınmasıyla onun saltanatının damgasını vurduğu teorisi öne sürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Tayland bahtı banknotları</span>

Tayland bahtı banknotları, Tayland'ın para birimi olan Tayland bahtının nakit biçiminin bir parçasıdır. Baht banknotlarının piyasaya sürülmesi Tayland Bankası tarafından yönetilmektedir. Tarihi boyunca Tayland'da 1 baht ile 100.000 baht arasında banknotlar basılmıştır. Bugün Tayland'da dolaşımdaki banknotlar ise 20 baht, 50 baht, 100 baht, 500 baht ve 1000 bahttır. Şu anda dolaşımda olan seriler 17., 16. ve 15. serilerdir. Tayland bahtı banknotları genellikle krallarının portresini veya heykelinin resmini içerir. Ön yüzler, mevcut kralın portresi ile tasarlanmıştır. Arka yüzlerde ise çoğunlukla "büyük" unvanıyla önemli kralların ve kralların resmi. Bazı arka yüzlerde Kral Bhumibol'un sözleri yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Sansoen Phra Barami</span>

Sansoen Phra Barami,, Tayland'ın şu anki kraliyet marşıdır. 1932 yılından önce de facto olarak Siyam'ın millî marşıydı.