İçeriğe atla

Chamaecyparis obtusa

Chamaecyparis obtusa
Japonya, Daichi-ji tapınağında bulunan 700 yıllık ağaç
Korunma durumu

Neredeyse tehdit altında (IUCN 3.1)[1]
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Pinopsida
Takım:Pinales
Familya:Cupressaceae
Cins:Chamaecyparis
Tür: C. obtusa
İkili adlandırma
Chamaecyparis obtusa
(Siebold & Zucc.) Endl.

Chamaecyparis obtusa, Chamaecyparis cinsine bağlı bir bitki türüdür.[2] Japonya ve Doğu Asya'ya özgüdür.[3][4]

Özellikler

Yavaş büyüyen, 35 m (115 ft)[5]-40 m (130 ft)[6] yüksekliğe 1 m (3 ft 3 in)-3 m (9,8 ft) genişliğe erişebilir. Kozalakları yuvarlak ve 8-12 mm (0,31-0,47 in) çapındadır. Yaprakları küt uçlu, üst kısmı yeşil, alt kısmında beyaz şeritler vardır. Ağaç, limoni kokuludur.

Kullanımı

Kaliteli kerestesi olduğu için Japonya'da tapınak, saray, geleneksel noh tiyatroları gibi yapı işlerinde kullanılır.

Kimya

Lignan'lar chamaecypanones A ve B, obtulignolid ve izootobanon, Chamaecyparis obtusa var. formosana 'nın öz odununda bulunabilir.[7] Biflavonlar sciadopitysin, ginkgetin, isoginkgetin, podocarpusflavone B, 7,7''-O-dimetilamentoflavon, bilobetin, podokarpus flavon A, 7-O-metilamentoflavon, amentoflavon, hinokinin ve hinokiflavone bitkinin yapraklarında doğrulanmıştır.[8] Chamaecydin ilk olarak C. obtusa 'nın tohumlarında keşfedildi.[9] Chamaecyparis obtusanın uçucu yağ'ı aşağıdakiler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere çok çeşitli kimyasal bileşikler içerir: sabinen, elemol, mirsen, limonen, terpinen-4-ol, eudesmols, α-terpinil asetat, α-terpinolene, α-terpineol, 3-karen, α-pinen, γ-terpinen, kamfen, bornil asetat, 1-metiladamantan, kimyon, eukarvon, 2-siklopenten-1-on, 3,4-dimetil-, 1,3-dimetil-1-sikloheksen, kalamenen, borneol, α-kadinol, β-thujaplisin.[10][11] Bu bileşiklerin bazıları koku endüstrisinde kullanılan kokular veya ara maddelerdir. C. obtusa 'nın uçucu yağı parfümeride ve sabun, şampuan, kozmetik gibi kişisel bakım ürünlerinde kullanılır.[11] Hinoki ahşabı hafif, dünyevi aroması nedeniyle geleneksel Japon çubuk tütsü olarak kullanılır.[12]

Ağacından damıtılan uçucu yağ benzersiz kokuludur ve oldukça değerlidir.[13]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ Farjon, A. (2013). "Chamaecyparis obtusa". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2013: e.T42212A2962056. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42212A2962056.enÖzgürce erişilebilir. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. 
  2. ^ "GBIF". 13 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023. 
  3. ^ Farjon, A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Kew: Royal Botanic Gardens. ISBN 1-84246-068-4. 
  4. ^ Rushforth, K. (1987). Conifers. Helm. ISBN 0-7470-2801-X. 
  5. ^ "Chamaecyparis obtusa - Plant Finder". www.missouribotanicalgarden.org. 24 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021. 
  6. ^ "Chamaecyparis obtusa (臺灣黃檜, hinoki) description". www.conifers.org. 9 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2023. 
  7. ^ Kuo, Y.-H.; Chen, C.-H.; Chiang Y.-M. (2001). "Three novel and one new lignan, chamaecypanones A, B, obtulignolide and isootobanone from the heartwood of Chamaecyparis obtusa var. formosana". Tetrahedron Letters. 42 (38): 6731-6735. doi:10.1016/S0040-4039(01)01272-2. 
  8. ^ Krauze-Baranowska, M.; Pobłocka, L.; El-Hela, A. A. (2005). "Biflavones from Chamaecyparis obtusa" (PDF). Zeitschrift für Naturforschung C. 60 (9–10): 679-685. doi:10.1515/znc-2005-9-1004. PMID 16320608. 14 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  9. ^ Su, Wen-Chiung; Fang, Jim-Min; Cheng, Yu-Shia (1 Ekim 1993). "Hexacarbocyclic triterpenes from leaves of Cryptomeria japonica". Phytochemistry (İngilizce). 34 (3): 779-782. doi:10.1016/0031-9422(93)85358-X. ISSN 0031-9422. 27 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  10. ^ Raha, Suchismita; Kim, Seong; Lee, Ho; Lee, Sang; Heo, Jeong; Venkatarame Gowda Saralamma, Venu; Ha, Sang; Kim, Eun; Mun, Sung; Kim, Gon (31 Ekim 2018). "Essential oil from Korean Chamaecyparis obtusa leaf ameliorates respiratory activity in Sprague‑Dawley rats and exhibits protection from NF-κB-induced inflammation in WI38 fibroblast cells". International Journal of Molecular Medicine. 43 (1): 393-403. doi:10.3892/ijmm.2018.3966. PMC 6257863 $2. PMID 30387810. 
  11. ^ a b Lee, Geun-Shik; Hong, Eui-Ju; Gwak, Ki-Seob; Park, Mi-Jin; Choi, Kyung-Chul; Choi, In-Gyu; Jang, Je-Won; Jeung, Eui-Bae (January 2010). "The essential oils of Chamaecyparis obtusa promote hair growth through the induction of vascular endothelial growth factor gene". Fitoterapia. 81 (1): 17-24. doi:10.1016/j.fitote.2009.06.016. PMID 19576968. 
  12. ^ "Hinoki Japanese Cypress Essential Oil". Stillpoint Aromatics (İngilizce). 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ Su, Sharleen. "Distilling Taiwan's Native Scent". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Silüriyen</span> Paleozoyik Zamanın üçüncü dönemidir ve 443 ile 419 milyon yıl önce aralığındaki süreyi kapsar

Silüriyen, Paleozoyik Zaman'ın en kısa süren jeolojik dönemi olarak bilinir. 443,8 milyon yıl önce başlayıp 419,2 milyon yıl önce sona ermiştir. Bu dönem, adını Galler'deki Silures kabilesinden alır. Silüriyen'in başlangıcı ve sonu için belirlenen kayaç tabakaları kesin olarak tanımlanmıştır ancak tam tarihler birkaç milyon yıl kadar hata payına sahiptir. Silüriyen Dönemi, Ordovisiyen-Silüriyen yok oluşu ile başlar; bu olay sırasında deniz canlılarının yaklaşık %60'ının nesli tükenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Devoniyen</span> Paleozoyik Zamanın dördüncü dönemi

Devoniyen, Paleozoyik Zaman içinde 419,2 milyon yıl önce sonlanan Silüriyen'den, 358,9 milyon yıl önce Karbonifer'in başlangıcına kadar süren jeolojik bir dönem ve sistemdir. Bu döneme ait kayaçların ilk olarak incelendiği yer olan İngiltere'nin Devon bölgesine atfen adlandırılmıştır.

<i>Cupressus sempervirens</i> bitki türleri

Cupressus sempervirens(Akdeniz Servisi), Cupressus cinsine bağlı Akdeniz'e ögzü bir bitki türüdür. Yunanistan, Kıbrıs, İran, İsrail, Ürdün, Lübnan, Libya ve Türkiye'de bulunur. 90-1,700 m (295,28-5,58 ft) rakım aralığında yetişir.

<span class="mw-page-title-main">Karabiber</span>

Karabiber, çiçekli bitkilerden Piperaceae familyasına ait Piper nigrum bitkisinin meyvelerinin kurutulup, baharat şeklinde kullanılmasıyla elde edilen toz şeklidir. Beyaz biber, yeşil biber gibi çeşitleri de vardır. Kökeni Hindistan olmasına karşılık, tüm sıcak iklimlerde yetiştirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Ballıbabagiller</span> bitki familyası

'Lamiaceae, Labiatae veya Türkçe adıyla 'Ballıbabagiller; 236 cins ve 7,280 tür ile temsil edilir ve dünya çapında özellikle ılıman kuşakta yayılış gösteren bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk çiçeği</span> Türkiyede tanınması ve yetiştirilmesine Atatürkün önayak olduğu Meksika ve Orta Amerika kökenli bir çiçek türü

Euphorbia pulcherrima veya Atatürk çiçeği, Euphorbia cinsine bağlı Meksika ve Guatemala'ya özgü bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Damla sakızı</span> Damla sakızı, sakız ağacından elde edilen bir reçinedir

Damla sakızı, sakız ağacından elde edilen bir reçinedir. Geleneksel olarak Sakız Adası ve Çeşme'de üretilmektedir.

Lignanlar bitkilerde bulunan büyük bir polifenol grubudur. Bazı örnekleri enterolignanlar, enterodiol ve enterolaktondır.

<i>Ipomoea purpurea</i> Bitki türü

Ipomoea purpurea veya Kahkahaçiçeği Meksika ve Orta Amerika'ya özgü, Kahkahaçiçeğigiller familyası, Ipomoea cinsinden bir türdür.

<span class="mw-page-title-main">DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi</span> sağlık sistemindeki en önemli ihtiyaçları karşılamak için en etkili ve güvenli olduğu düşünülen ilaçları içeren, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan belge; (2022) itibariyle 581 ilaç içerir. (liste üzerinde çalışma dev

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan WHO Temel İlaçlar Model Listesi herhangi bir sağlık sistemindeki en önemli ihtiyaçları karşılamak için en etkili ve güvenli olduğu düşünülen ilaçları içerir. Liste, aynı zamanda ülkeler tarafından kendi yerel temel ilaç listelerini geliştirmeye yardımcı olmak için de kullanılır. 155'ten fazla ülke, Dünya Sağlık Örgütü'nün model listesine dayalı olarak temel ilaçlara ait ulusal listelerini oluşturmuştur. Buna hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler dahildir.

Apidima Mağarası, Güney Yunanistan'da, Mani Yarımadası'nın batı kıyısında yer alan ve dört küçük mağaradan oluşan bir komplekstir. Mağaranın sistematik olarak incelenmesi sonucunda Paleolitik çağa ait Neandertal ve Homo sapiens fosilleri ortaya çıkarıldı.

<span class="mw-page-title-main">Şarap kimyası</span>

Şarap, pH değeri 4 civarında olan hidro-alkolik bir çözelti içindeki kimyasal bileşiklerin karmaşık bir karışımıdır.

<i>Cupressus arizonica</i>

Hesperocyparis arizonica veya Mavi Servi, Hesperocyparis cinsine bağlı bir bitki türüdür. Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'ya özgü servi türüdür. Mavi Servi yuvarlak veya konik tacı olan yaprak dökmeyen bir türdür. 10 ila 25 metreye kadar büyüyebilir. Nispeten kısa ömürlüdür. 50-70 yıl yaşar. Renkleri gri-yeşilden parlak yeşile kadar olabilir. Doğal yaşam alanı dışında rüzgar önleyici ve görüntüsü nedeniyle sık olarak peyzaj çalışmalarında kullanılır. Doğal yayılış alanlarında 2000 metre yüksekliğe kadar yaşayabilir. Yayılış alanında dağınık küçük gruplar halinde bulunur. Extrem iklim koşullarına diğer servi türlerine göre daha dayanıklıdır. Sıcak ve kurak iklimlerde iyi yetişir, kuraklığa dayanıklıdır.

<i>Cupressus macrocarpa</i>

Hesperocyparis macrocarpa veya Limoni Servi, Hesperocyparis cinsine bağlı bir bitki türüdür. Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya bölgesine özgü servi türüdür. 40 metre yüksekliğe 2,5 metre çapa ulaşabilir. Yaprakları yeşil sarı renklidir. Yaprakları ezildiğinde limon kokusu çıkarır. Kaydedilen en uzun ömrü 284 yaşında tespit edilmiştir. Dikim olarak Büyük Britanya'yı, Fransa, İrlanda, Yunanistan, İtalya ve Portekiz Yeni Zelanda'da ve Kenya'da yetiştirilmiştir. Yaprakları çiftlik hayvarında düşüklere sebep olabileceği bildirilmiştir. Kerestesi birçok zanaatkar, bazı tekne yapımcıları ve küçük imalatçılar tarafından güzel renklerinden dolayı mobilya yapısal malzemesi ve dekoratif bir ahşap olarak kullanılır.

<i>Chamaecyparis pisifera</i>

Chamaecyparis pisifera veya Bezelye kozalaklı yalancı servi veya da Sawara yalancı servisi, Chamaecyparis cinsine bağlı Japonya'ya özgü bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Hinokinin</span>

Hinokinin çeşitli bitki türlerinden elde edilen bir dibenzilbütirolakton lignan'dır. Potansiyel bir antikagonistik ajandır ve nörokoruyucu etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Ayrıca anti-inflamatuar, anti-kanser, antiviral ve antifungal özellikleri olduğu bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Viburnum tinus</span>

Viburnum tinus, aynı zamanda laurustinus veya laurestine olarak da bilinen, Akdeniz bölgesi, Avrupa ve Kuzey Afrika'ya özgü çiçekli bir bitki türüdür. Latince "Laurus" adı, yapraklarının defne yapraklarına benzerliğinden dolayı gelir.

<i>Taxodium distichum</i>

Taxodium distichum, Taxodium cinsine bağlı bir bitki türüdür. Bir bataklıkta 2600 yaşından daha eski örneği bulunmuştur.

Hesperocyparis macrocarpa veya Limoni Batı Servisi, Hesperocyparis cinsine bağlı bir bitki türüdür. Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya bölgesine özgü servi türüdür. 40 metre yüksekliğe 2,5 metre çapa ulaşabilir. Yaprakları yeşil sarı renklidir. Yaprakları ezildiğinde limon kokusu çıkarır. Kaydedilen en uzun ömrü 284 yaşında tespit edilmiştir. Dikim olarak Büyük Britanya'yı, Fransa, İrlanda, Yunanistan, İtalya ve Portekiz Yeni Zelanda'da ve Kenya'da yetiştirilmiştir. Yaprakları çiftlik hayvarında düşüklere sebep olabileceği bildirilmiştir. Kerestesi birçok zanaatkar, bazı tekne yapımcıları ve küçük imalatçılar tarafından güzel renklerinden dolayı mobilya yapısal malzemesi ve dekoratif bir ahşap olarak kullanılır.

<i>Hesperocyparis arizonica</i>

Hesperocyparis arizonica veya Mavi Batı Servisi, Hesperocyparis cinsine bağlı bir bitki türüdür. Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'ya özgü servi türüdür. Mavi Servi yuvarlak veya konik tacı olan yaprak dökmeyen bir türdür. 10 ila 25 metreye kadar büyüyebilir. Nispeten kısa ömürlüdür. 50-70 yıl yaşar. Renkleri gri-yeşilden parlak yeşile kadar olabilir. Doğal yaşam alanı dışında rüzgar önleyici ve görüntüsü nedeniyle sık olarak peyzaj çalışmalarında kullanılır. Doğal yayılış alanlarında 2000 metre yüksekliğe kadar yaşayabilir. Yayılış alanında dağınık küçük gruplar halinde bulunur. Extrem iklim koşullarına diğer servi türlerine göre daha dayanıklıdır. Sıcak ve kurak iklimlerde iyi yetişir, kuraklığa dayanıklıdır.