İçeriğe atla

Ceyranbatan Baraj Gölü

Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü'nün 2017 sonbaharındaki görünümü
Harita
Havza
KonumAbşeron, Azerbaycan
Koordinatlar40°29′59″K 49°41′22″D / 40.49972°K 49.68944°D / 40.49972; 49.68944
Yerleşim(ler) (sahil)Ceyranbatan, Bakü, Sumgayıt
Genel bilgiler
Akarsu (gelen)Samurçay, Velveleçay, Kudyalçay, Samur-Abşeron kanalı
Akarsu (giden)Kapalı havza
Göl türüBaraj gölü
Uzunluk8,74 km (5,43 mi)
Genişlik2,15 km (1,34 mi)
Yüzölçümü13,9 km2 (5,4 sq mi)
Ortalama derinlik14,5 m (48 ft)
En derin noktası28,5 m (94 ft)
Su hacmi186 milyon metreküp
Kıyı uzunluğu23,3 km (14,5 mi)
Wikimedia Commons
Azerbaycan üzerinde Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü (Azerbaycan)
Kafkaslar üzerinde Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü (Kafkaslar)
Hazar Denizi üzerinde Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü
Ceyranbatan Baraj Gölü (Hazar Denizi)

Ceyranbatan Baraj Gölü (AzericeCeyranbatan su anbarı), Azerbaycan'ın doğusunda Abşeron Rayonu içerisinde yer alan bir baraj gölüdür. Bakü ile Sumgayıt şehirleri arasında, Bakü'ye 20 km uzaklıkta Ceyranbatan şehrinin yanında yer almaktadır.

Baraj gölü, 1958 yılında Bakü ve Sumgayıt şehirlerinin artan nüfuslarına içme suyu sağlamak amacıyla yapılmıştır.[1][2] Samurçay, Velveleçay ve Kudyalçay'ın sularının Samur-Abşeron kanalı yoluyla taşınması ile Ceyranbatan Baraj Gölü oluşmuştur. Baraj gölünün toplam alanı 13.9 km 2 olan baraj gölü 186 milyon metreküp kapasiteye ve 150 milyon metreküp kullanışlı kapasiteye sahiptir. Baraj gölünün uzunluğu 8,74 km, maksimum genişlik 2,15 km, kıyı şeridi uzunluğu 23,3 km'dir. Baraj gölünün maksimum su derinliği 28,5 m ve en düşük derinlik 14,5 m olarak kaydedilmiştir. Su yüzeyi alanı 13,89[3] kilometrekaredir. Ceyranbatan Baraj Gölü bir içme suyu kaynağı olduğundan, 1960 yılında çevresinde üç şeritli bir sıhhi koruma bölgesi kuruldu.[4] 2001 yılında baraj gölünün 1. sıhhi koruma bölgesi genişletildi ve çitle çevrildi. Aynı zamanda, baraj gölünün ekolojik durumunu iyileştirmek için uygun önlemler (ağaçlandırma, drenaj kanalları vb.) alındı.[5]

Samur-Abşeron kanalından beslenen Ceyranbatan Baraj Gölü ve baraj gölü kıyısında inşa edilen su arıtma tesisi kompleksi, Abşeron Yarımadası'nın içme suyu ihtiyacının karşılanmasında büyük paya sahiptir. Ceyranbatan Baraj Gölü, 1900'lerin başında İngiliz mühendis William Lindley tarafından tasarlandı . Proje, Samur Nehri suyunun, arıtılacağı ve tüketicilere ulaştırılacağı Ceyranbatan Baraj Gölü'ne aktarılmasını öngörüyordu. Projenin uygulanmasına, planlamadan yaklaşık yarım asır sonra başlandı. Başlangıçta, Samur-Deveci kanalının Abşeron Yarımadası'na uzatılmasına karar verildi.[6] Buna paralel olarak Deveyatağı ve Ceyranbatan gölleri mevkiinde toplam 186 milyon metreküp kapasiteli bir baraj gölü oluşturuldu ve 1957 yılında baraj gölüne su ile doldurulmaya başlandı. Baraj gölünün temel avantajlarından biri, burada toplanan suyun % 80'i doğal çökeltme sonrasında işleme sürecine aktarılmasıydı. Ceyranbatan su arıtma tesisi kompleksi ve ana su boru hatları, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 21 Kasım 1957 tarih ve 655 sayılı ve 2 Haziran 1960 tarih 420 sayılı Kararları esas alınarak 3 etap halinde inşa edildi. Kompleksin ilk bölümü 8 Eylül 1961'de saniyede 2,64 metreküp,[7] ikincisi 1966'da ve üçüncüsü 1978'de saniyede 2,22 metreküp kapasite ile faaliyete geçti. İkinci ve üçüncü tesislerin işletmeye alınmasının ardından Sumgayıt, Bakü köyleri ve başkentin doğu kesiminin su temini önemli ölçüde iyileştirildi.[8] Ceyranbatan su arıtma tesisinde su, iki aşamalı bir teknolojik arıtma sürecinden geçer. Birinci ve ikinci aşamada yapılan tesislerde su, şeffaf ve yüksek hızlı filtreler ile, üçüncü aşamada yapılan tesislerde ise yatay tapalar ve yüksek hızlı filtreler ile arıtılmaktadır.

1998-2002 yıllarında su arıtma tesislerinin yenileme çalışmaları yapıldı.[9] Dünya Bankası'nın desteğiyle "Büyük Bakü'nün su temin sisteminin yeniden inşası" projesi çerçevesinde birinci ve ikinci tesisler yeniden inşa edildi. Ayrıca, su kaybını azaltmak ve kalitesini artırmak için 42,7 km ana boru ve 190 km'den fazla dağıtım borusu değiştirildi.[10] 2006 yılında başkente su temini için 21,5 kilometrelik 1200 mm çapında ana su boru hattı devreye alındı. Böylece baraj gölünün su sağlama kapasitesi günde 110 bin metreküp suya çıkarıldı. 28 Ekim 2015'te, Ceyranbatan ultrafiltrasyon su arıtma tesisleri kompleksi Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından açıldı. Kompleks, hidrolik yapılar, bir su arıtma tesisi ve yardımcı altyapısı, rezervuarlar ve kurulumdan rezervuara giden bir ana boru hattından oluşmaktadır.[11][12]

Deniz seviyesinden 25 metre yüksekte yer alan Ceyranbatan Baraj Gölü'nün çevresi çalılıktır. Son derece kalabalık olan Ceyranbatan Baraj Gölü çevresinde, kilometrekareye yaklaşık 762 kişi düşmektedir. Bölgede ılıman bir iklim hüküm sürmektedir. yıllık ortalama sıcaklık 17 santigrattır. En sıcak ay, ortalama sıcaklığın 30 °C olduğu ağustos, en soğuk ayı ise ortalama sıcaklığın 6 °C olduğu aralık ayıdır. Ortalama yıllık yağış 477 milimetredir. En yağışlı ay, ortalama 83 mm yağışla kasım, en kurak ay ortalama 6 mm yağışla ağustos ayıdır.

Ayrıca bakınız

  • Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
  • Türkiye'deki göller

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ekim 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Düzce (il)</span> Türkiyenin Doğu Marmara Bölgesinde bir il

Düzce, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan ildir. Düzce ili nüfusu: 405.131 (2022) Bu nüfusun %68,8i şehirlerde yaşamaktadır. İlin yüzölçümü 2.492 km2'dir.

<span class="mw-page-title-main">Sapanca Gölü</span> Sapanca ilçesinde yer alan göl

Sapanca Gölü, Türkiye'nin Sakarya ve Kocaeli illerinde yer alan bir göldür. Arifiye, Sapanca, Serdivan ve Kartepe ilçelerinin sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Denizi</span> Dünyanın en büyük gölü

Hazar Denizi dünyanın en büyük gölü veya eksiksiz bir deniz olarak sınıflandırılan dünyanın en büyük iç su kütlesidir. Adını Hazar Kağanlığı'ndan almıştır. Güneydoğu Avrupa ve güneybatı Asya'dadır ve dünyanın en büyük tuzlu su gölüdür. Hem deniz, hem de göl özelliklerini taşımaktadır. Petrol yataklarınca zengindir. Tektonik göllere örnektir. Endoreik bir havza olarak, Avrupa ile Asya arasında, Kafkasya'nın doğusunda, Orta Asya'nın geniş bozkırlarının batısında ve Batı Asya'daki İran platosunun kuzeyinde yer almaktadır. Denizin yüzey alanı 371.000 km2 ve hacmi 78.200 km3'tür. Tuzluluk oranı yaklaşık %1,2 olup, bu oran çoğu deniz suyunun tuzluluğunun yaklaşık üçte biri kadardır. Kuzeydoğuda Kazakistan, kuzeybatıda Rusya, batıda Azerbaycan, güneyde İran ve güneydoğuda Türkmenistan ile sınırlanmıştır. Hazar Denizi çok çeşitli canlı türlerine ev sahipliği yapmaktadır ve en çok havyar ve petrol endüstrileriyle tanınmaktadır. Petrol endüstrisinden kaynaklanan kirlilik ve Hazar Denizi'ne akan nehirler üzerine inşa edilmiş barajlar, denizde yaşayan organizmaları olumsuz etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ömerli Barajı</span> Istanbulda bir baraj

Ömerli Barajı, İstanbul'da, Riva Çayı üzerinde, içme suyu temini amacı ile 1968 - 1972 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Baraj, 220 milyon metreküplük su kapasitesi ile İstanbul’un en büyük barajıdır. İstanbul'un Anadolu Yakası'nın neredeyse tamamına bu barajdan su sağlanmaktadır. Ayrıca günlük 500 bin metreküp suyu buradan Avrupa Yakası'na taşıyacak bir sistem mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali</span> Adıyaman ve Şanlıurfada bir baraj

Atatürk Barajı, Adıyaman ve Şanlıurfa illeri arasında, enerji ve sulama amaçlı bir barajdır. GAP Projesi içinde, Karakaya Barajının 180 km mansabında, Adıyaman iline 51 km uzaklıkta, Şanlıurfa ilinin Bozova ilçesine ise 24 km uzaklıkta olup, Fırat Nehri üzerinde kurulmuştur. Barajın tamamlanmasıyla Türkiye'nin en büyük üçüncü gölü olan Atatürk Baraj Gölü oluşmuştur.

Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali; yaygın adıyla Veysel Eroğlu Ilısu Barajı, Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında, enerji üretimi amacıyla Dicle Nehri üzerinde inşa edilen santraldir.

<span class="mw-page-title-main">Baraj</span> sulama ve elektrik üretimi amacıyla su biriktirmek için akarsu üzerine yapılan set

Baraj, eski zamanlardan beri insanlığın su ihtiyacını karşılamak ve tarımsal alanların sulanması amacıyla inşa edilen su yapılarıdır. Günümüzün modern barajları stratejik öneme sahiplerdir. Çünkü;

<span class="mw-page-title-main">Urmiye Gölü</span> İranın kuzeybatısındaki tektonik oluşumlu tuz gölü

Urmiye Gölü, İran'ın kuzeybatısında, Batı Azerbaycan Eyaleti ile Doğu Azerbaycan Eyaleti arasında bulunan tektonik oluşumlu tuz gölü.

<span class="mw-page-title-main">İSKİ</span> İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kurum

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), 1981 yılında, 2560 sayılı İSKİ Kanunu ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olarak kurulmuş, bağımsız bütçeli bir kamu kurumudur. Kuruluşun amacı, İstanbul'a içme suyu temin etmek, atık suları toplamak, arıtmak ve uzaklaştırmak, su havzalarını korumak ve dereleri ıslah etmektir.

<span class="mw-page-title-main">Çarşamba Çayı</span> Konya da akarsu

Çarşamba Çayı, Konya ilinde bulunan bir akarsu. Bozkır ilçesi sınırları içerisinde Karacahisar köyü yakınlarında doğar, Mavi Boğaz'da Beyşehir Gölü'nden gelen kanal ile birleşir. Çumra ilçesinde kollara ayrılır ve Karakaya'da bataklıklarda sonlanır. Üzerinde Apa Barajı yer alır. 105 km uzunluğundadır. Konya ilinin tarımsal sulamasında önemli bir yer tutmaktadır.

Büyük Melen Projesi, Melen Çayı'ndan İstanbul iline boru hatlarıyla su getirme çalışmasıdır. Proje Türkiye'nin en büyük su temini çalışmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Eşen 1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali</span>

Eşen-1 Barajı ve Hidroelektrik_Santralı (HES), Muğla ilinin Fethiye ilçesinde ilçe merkezine 58 km uzaklıkta Yayla Ceylan mahallesi sınırları içerisinde Eşen Çayı üzerinde kurulmuştur. Göltaş Enerji Şirketi tarafından Göltaş şirketinin özkaynakları ile ve 29.01.2010 tarihinde imzalanan sözleşme ile Akbank'tan temin edilen 40.000.000 EUR finansman ile projenin yapımına Temmuz 2009 yılında başlanmış Mart 2011 yılında baraj ve hidroelektrik santral işletmeye alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Anamur Çayı</span> Mersinde akarsu

Anamur Çayı , Mersin ili, Anamur ilçesinde bulunan akarsu. Toros Dağları'ndan yeraltı akarsuyu olarak doğar, 35 km sonra Anamur merkezden Akdeniz'e dökülür.

Türkiye'nin başkenti ve ikinci büyük şehri olan Ankara'da içme ve sulama suyu ihtiyacını karşılamak veya elektrik enerjisi üretmek için kullanılan sekiz aktif baraj bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Abşeron dairesel banliyö demiryolu</span>

Bakü banliyö demiryolu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir banliyö treni ağıdır. Bakü banliyö demiryolu, 21 Mayıs 2019 tarihinde açılmıştır. Sistem 91 km uzunlukta olup 15 istasyona sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Abşeron Yarımadası</span>

Abşeron Yarımadası, Azerbaycan'da bir yarımadadır. Yarımada, ülkenin en büyük ve en kalabalık şehri Bakü'nün ve ayrıca onun uydu şehirleri Sumgayıt ve Hırdalan'ın ev sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Şemkir Baraj Gölü</span>

Şemkir Baraj Gölü, Azerbaycan'ın kuzeybatısında Şemkir Rayonu içerisinde yer alan büyük bir baraj gölüdür. Mingeçevir Baraj Gölünden sonra Kafkasya'daki ikinci büyük baraj gölüdür.

Yukarı Karabağ Kanalı 1958 yılında hizmete giren 172,4 km uzunluğundaki sulama kanalıdır. Kaynağını Mingeçevir Baraj Gölü ve Kura Nehri'nden almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İZSU</span>

İZSU veya T.C. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün kuruluşu hakkındaki 2560 Sayılı Kanuna 3305 Sayılı Kanunla eklenen EK-4. Madde ve 25.03.1987 tarih ve 19411 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 11.03.1987 tarih ve 87/11594 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olarak “Su ve Kanalizasyon Hizmetlerini” yürütmek üzere 01.04.1987 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü adı altında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kahovka Baraj Gölü</span> Baraj Gölü

Kahovka Rezervuarı Ukrayna'da Dinyeper nehri üzerinde bir baraj gölüdür. 1956 yılında Kahovka Hidroelektrik Santrali inşa edildiğinde kurulmuştur.