İçeriğe atla

Cevat Şıhlinski

Cevat Şıhlinski
Cevat Bey Rus İmparatorluk Ordusu'nda hizmet ederken
Doğum3 Ocak 1874(1874-01-03)
Salahlı, Kazah Uyezdi, Yelizavetpol Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm1959 (84 yaşında)
Türkiye
BağlılığıRusya Rus İmparatorluk Ordusu (1871–1917)
Rusya Azerbaycan Millî Ordusu (1918–1920)
İran ordusu
Rütbesipodpolkovnik (Rus İmparatorluğu'nda)
albay (Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde)
Çatışma/savaşlarıI. Dünya Savaşı
Azerbaycan-Ermenistan Savaşı
1920 Gence İsyanı
Ailesi
BabasıMehmed Ağa Şıhlinski
ÇocuklarıCengiz Şıhlinski
Nazir Şıhlinski
Gövher Şıhlinskaya

Cevat Şıhlinski, (AzericeCavad bəy Məmməd Ağa oğlu Şıxlinski; 3 Ocak 1874, Salahlı, Azerbaycan – 1959), Azerbaycanlı bir subay ve tümgeneraldir. General Aliağa Şıhlinski'nin yeğeni ve yazar İsmail Şıhlı'nın amcasıdır.[1]

İlk yılları

Cevat Bey Şıhlinski, Yelizavetpol Guberniyası'nın Kazah Uyezdi'ndeki küçük Salahlı köyünde (şimdiki Azerbaycan'ın Kazah Rayonu'na bağlı Aşağı Salahlı köyü) toprak sahibi bir ailede dünyaya gelmiştir. İlk kez 1537'de yazılı kaynaklarda adı geçen soylu bir aileden geliyordu. Genel eğitimini Tiflis Harbiyeli Kolordusu'nda almıştır.[2]

General Aliağa Şıhlinski'nin yeğeni, yazar İsmail Şıhlı'nın amcasıdır. Aynı zamanda Rüstem Şıhlinski'nin kardeşi ve Mirza Hüseyn Efendi Gayıbov'un torunudur. Şıhlinskiler ailesine mensuptur.[3]

Askeri hizmeti

Rus İmparatorluğu'nda

Cevat Bey Şıhlinski, 28 Ağustos 1892'de 2. Konstantinovski Askeri Okulu'nda özel bir Junker harbiyeli olarak hizmete başlamıştır. Buradan birinci kategoride mezun olmuştur. 8 Ağustos 1894'te 39. Topçu Tugayında teğmen olmuştur. Burada bir eğitim ekibinin öğretmenliği görevine atanmıştır. 18 Ağustos 1895'te tugay için at seçmek üzere Kazah Rayonu'na gönderilmiştir. Kasım 1897'den itibaren 3. Bataryanın kıdemli subayı olarak görev yapmıştır. Kars ve Aleksandropol'de askeri hizmetini sürdürmüştür. 1 Temmuz 1898'de teğmenliğe terfi etmiş, 19 Ağustos 1901'de stabskapitän rütbesini almıştır. 1 Ocak 1909'da yüzbaşılığa terfi etmiştir. 28 Mart 1904'te Kars şehrinde bulunan 5. Batarya komutanlığına atanmıştır. Mart 1911'de Şıhlinski, 2. derece Aziz Stanislav Nişanı ile ödüllendirilmiştir. 21 Şubat 1913'te Romanov Hanedanı'nın tahta çıkışının 300. yıldönümü şerefine bir hatıra madalyası ile ödüllendirilmiş ve yarbaylığa terfi etmiştir.[4][5][6]

I. Dünya Savaşı sırasında, 1915'te yarbay Cevat Bey Şıhlinski 23. Havan Tümenine komuta etmiştir. 10 Şubat 1916'da 45. Topçu Tugayının 4. Bataryasının komutanlığına atanmıştır. 5 Mart 1916 ve 14 Ekim 1916'da iki kez Cevad bey Şikhlinski En Yüksek Fazilet Nişanı ile onurlandırılmıştır. 1917'de 45. Topçu Tugayının 1. Bölümünün komutanı olmuştur. 22 Nisan 1917'de albaylığa terfi etmiştir.[4]

Azerbaycan Millî Ordusu'nda

Cevat Bey Şıhlinski, 1917 yılı sonunda Azerbaycan'a dönerek Müslüman Kolordusu'nda hizmete girmiştir. Kafkasya Cephesi Başkomutanı Piyade Generali Nikolay Prjevalski'nin 11 Aralık 1917 tarihli 155 sayılı emriyle yeni teşkil edilmiştir. 26 Haziran 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu kararı ile Azerbaycan Özel Kolordusu olarak yeniden adlandırılmıştır. Komutanı, Batı Cephesi 10. Ordu eski komutanı Korgeneral Aliağa Şıhlinski idi. Cevat Bey, 1. Topçu Tugayının komutanlığına atanmıştır. Temmuz 1918'in başlarında kolordu dağıtılmış ve birlikleri, Osmanlı ordusu'nun 5. Kafkas ve 15. Çanakkale tümenleriyle birlikte, Nuri Paşa komutasındaki yeni kurulan Kafkas İslam Ordusu'nun bir parçası olmuştur. Albay Şıhlinski, 1. Topçu Alayı komutanlığına atanmıştır. Hizmetini Azerbaycan Millî Ordusu'nda sürdürmüştür. Topçu Amirliği Amir Yardımcılığı görevinde bulunmuştur. 17 Şubat 1919'da Albay Cevat Bey Şıhlinski Harbiye Nazırı Samet bey Mehmandarov'un emriyle Gence garnizonunun başına getirilmiş, 25 Haziran'da 1. Piyade Tümeni komutanlığına tümgeneralliğe terfi ettirilerek atanmıştır. Azerbaycan'ın Bolşevikler tarafından işgalinden sonra 1920'de Gence İsyanının ana organizatörlerinden ve liderlerinden biri olmuştur.[7][8]

Sonraki yılları

Cevat Bey Şıhlinski, Gence'deki isyanın bastırılmasından sonra Gürcistan'a kaçmış ve ardından Mart 1921'de Türkiye'ye göç etmiştir. 1923'te İran ordusuna girmiş ve burada Erdebil garnizonunun komutanlığına atanmıştır. Cevat Bey Şıhlinski, İran ordusunda birkaç yıl görev yaptıktan sonra İran'ı terkederek Türkiye'ye göç etmek zorunda kalmıştır. 1959'da Türkiye Cumhuriyeti'nde ölmüştür.[7][8]

Kaynakça

  1. ^ "Şıxlinskilər". shixlinski.az. 2009. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2022. 
  2. ^ Encyclopedia of the Azerbaijan Democratic Republic. Vol. II cild. Baku, 2004. p. 459
  3. ^ T. Bağırov Gəncə: üsyanmı, qiyammı?, 1997, p.12
  4. ^ a b Encyclopedia of the Azerbaijan Democratic Republic. Vol. II cild. Baku, 2004. p. 460
  5. ^ General list of officer ranks of the Russian Imperial Army. Compiled on January 1, 1909 - St. Petersburg, 1909, p. 663
  6. ^ List (by seniority in rank) to generals, staff officers and class officials of the 39th artillery brigade for the month of March 1900 // Russian State Military Historical Archive f. 3715 (39th artillery brigade), op. 2, d. 3
  7. ^ a b "Кинорежиссер Зия Шихлинский". azeri.ru. 9 Haziran 2009. 30 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2022. 
  8. ^ a b Xanlar Bayramov, “Gəncə üsyanı” Baku, 2010, p.93

İlgili Araştırma Makaleleri

Hüseyin Kıvrıkoğlu Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 23. Genelkurmay Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Arıburnu Cephesi</span> Çanakkale Savaşının bir parçası olan I. Dünya Savaşı cephesi

Arıburnu Cephesi, 25 Nisan 1915 tarihindeki Arıburnu Çıkarması ile başlayan ve 6 Ağustos 1915 tarihine kadar süren çarpışmaları kapsayan, Çanakkale Savaşı'nın bir parçası olan cephedir. Bu tarihte Müttefik kuvvetlerce üçüncü bir cephe olarak açılan Anafartalar Cephesi ile birleşmiştir. Arıburnu Çıkarması, 25 Nisan 1915 günü Gelibolu Yarımadası’nın Ege Denizi sahillerinde, “Anzak Koyu” olarak bilinecek olan kumsal ve civarına Anzak Kolordusu tarafından yapılan çıkarmadır.

Birinci Anafartalar Muharebesi, Gelibolu'daki Müttefik Kuvvetleri'ne ulaşan takviye kuvvetleri ile gerçekleşen Suvla Koyu çıkarması ardından bu birliklerle Osmanlı kuvvetleri arasında 9 Ağustos 1915 tarihinde gerçekleşen muharebelerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Doğan</span> Türk asker ve siyasetçi

Kemal Doğan, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Helmuth Weidling</span> Nazi Almanyası Wehrmacht Generali

Helmuth Otto Ludwig Weidling, II. Dünya Savaşı'nda Alman general.

<span class="mw-page-title-main">Tatsinskaya Taarruzu</span>

Tatsinskaya Taarruzu, bir Sovyet tank kolordusunun, Stalingrad'da kuşatılan Mihver kuvvetlerin havadan ikmali için Luftwaffe tarafından kullanılan Tatsinskaya Havaalanı'nın ele geçirilmesi operasyonudur. Havaalanı, Stalingrad'daki Pitomnik Havaalanı'na sefer yapan iki havaalanından biridir. Harekât, General Vasili Badanov komutasındaki 24. Tank Kolordusu tarafından 1942 yılı Aralık ayı sonlarında, Küçük Satürn Harekâtı'nın son aşaması olarak gerçekleştirilmiştir. Sovyet kuvvetleri, taarruz ettikleri Tatsinskaya havaalanını ele geçirerek 300'den fazla uçağı yerde imha ettiler. Ağır tank kayıplarına karşın General Badanov'un başarısı parlak bir stratejik zafer olmuştur.

Hüseyin Nusret Taşdeler Türk asker. Eski Eğitim ve Doktrin Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">3. Kolordu (Türkiye)</span> Karargâhı Sarıyerde bulunan, 1. Orduya bağlı kolordu

3. Kolordu Türk Kara Kuvvetlerine bağlı 1. Ordu'nun kolordularından biridir. Komutanlığın karargâhı Sarıyer'de bulunmaktadır. İstanbul'u dış tehditlere karşı korur. Bu kolordu, aynı zamanda Türkiye'nin NATO'ya bağlı "Hızlı İntikal Edebilir Kolordu"su konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Aliağa Şıhlinski</span>

Aliağa İsmailağa oğlu Şıhlinski, Azerbaycan asıllı Rus İmparatorluk Ordusu generali.

<span class="mw-page-title-main">Vecihi Akın</span> Türk asker ve siyasetçi

Vecihi Akın Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Salih Zeki Çolak</span> Türk Kara Kuvvetleri Komutanı (2015-2017)

Salih Zeki Çolak Türk asker. Eski Türk Kara Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Özel Kolordusu</span>

Azerbaycan Özel Kolordusu, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin, Kafkas Deniz Süvari Tümeni veya sözde "Vahşi Tümen"in temelinden oluşan bir askeri birlikti. Rus İmparatorluk Ordusunda görev yapan 5.000 kişiden oluşan Azerbaycan Ulusal Ordusu'nun ilk askeri birimiydi.

<span class="mw-page-title-main">Abdulhamid Bey Kaytabaşı</span>

Abdulhamid Bey Kaydabaşı, asker, Rus İmparatorluğu Yarbayı, Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin Tümgenerali ve 1919-1920 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Cihangir Bey Kazımbeyli</span> Azerbaycan askeri subayı

Cihangir Bey Kazımbeyli ve ya Cihangir Bey Kazımbeyov, bir Azeri askeri subayıydı. Rus, Azerbaycan ve Polonya ordularında görev yapmış olan Kazımbeyli 1920 Gence İsyanının liderlerinden biri olarak tanınıyor.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Yeni</span> Türk asker

Kemal Yeni Türk asker. Mevcut TSK Genelkurmay II. Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Samet Saygın</span> Türk asker

Samet Saygın ve ya Samet bey Refibeyli Azerbaycanlı ve Türk asker, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Yarbay'ı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Tümgeneral'i (1948). Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde General rütbesini alan ilk Azerbaycanlı'dır. Türkiye'de Soyadı Kanunu kabul edildikten sonra Saygın soyadını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nigar Şıhlinskaya</span> İlk azeri hemşire

Nigar Hüseyin Efendi kızı Şıhlinskaya, ilk Azerbaycanlı hemşireydi. Rusça ve Fransızca da dahil olmak üzere birçok dil biliyordu. I. Dünya Savaşı'nın Batı Cephesinde görev yapmış, burada Kızılhaç hastanesi açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Kızıl Ordusu</span>

Azerbaycan Kızıl Ordusu veya Azeri Kızıl Ordusu, Rus İç Savaşı sırasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Bolşevik yanlısı Kızıl Ordu'nun bir saha ordusudur.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Kazah</span> Türk asker

Mehmet Kazah veya Gülmemmed Gülmemmedov, Azerbaycan Cumhuriyeti Ordusu'nun subayı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Albayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Osman Kazak</span>

Osman Ağa Gülmemmedov ve ya Osman Kazak - Çarlık Rusyası ve Azerbaycan Cumhuriyetinin subayı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin albayı.