İçeriğe atla

Centilmen

The Complete English Gentleman (1630), bir beyefendinin örnek nitelikleri.

Centilmen ya da Beyefendi (Eski Fransızca: gentilz hom, lit. Nazik + Adam), iyi ve nazik davranışa sahip kişiler için kullanılan terimdir. Başlangıçta centilmen tanımı bir İngiliz esrarının altında ve bir yeomanın üstünde duran İngiliz toprak sahibi seçkinler'inin en düşük rütbesine sahip kişiler için kullanılırdı.[1]

Tanım olarak, bu kategori ingiliz asillerin ve baronetlerin, şövalyelerin küçük oğullarını ve esquireleri içermiştir. Bu nedenle, beyefendi teriminin çağrışımı, nezaketin ortak paydasını yakalar; İngiliz soylularının kurucu sınıfları olan soylular ve eşrafler tarafından paylaşılan bir haktır.

Centilmen davranışları

The Tale of Melibee (y. 1386) eserinde Geoffrey Chaucer şöyle diyor: "Kesinlikle ona bir beyefendi denmemeli, çünkü bu onun iyi ismini korumak için, çaba ve çalışkanlığını göstermiyor", diğer bir eseri olan The Wife of Bath's Tale (1388-1396)'de ise:

Her zaman en erdemlinin kim olduğunu bulun
Özel ve açık, en önemlisi
Centil bunu yapabileceğini söylüyor
Ve onu en muhteşem centilmen olarak kabul et

Fransız alegorik şiiri Roman de la Rose'da (yaklaşık 1400), Guillaume de Lorris ve Jean de Meun, bir beyefendinin doğuştan gelen özelliklerini şöyle tanımladılar: "O bir centilmendir, bir centilmene özendiği sürece".[2] Bu tanım 18. yüzyılda The Tatler adlı eserin 207. sayfasındaki Richard Steele'in "centilmen unvanı hiçbir zaman bir adamın koşullarına değil, bu koşullardaki sergilediği davranışlara bağlanmalıdır." sözünde kadar ilgi görmüştü.

Ayrıca Bakınız

* Han (unvan)

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2019. 
  2. ^ Phillips 1911, s. 605.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aristokrasi</span> siyasi hükûmet şekli

Aristokrasi ya da soylu erki, iktidarın imtiyazlı ve genellikle soya bağlı bir toplum sınıfının elinde bulunduğu siyasi hükûmet şeklidir. Ekonomik, toplumsal ve siyasi gücün soylular sınıfının elinde bulunduğu tarihi yönetim biçimidir. Sözcük "soylular sınıfı" anlamında da kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Victoria (Birleşik Krallık kraliçesi)</span> Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı Kraliçesi

Victoria, 20 Haziran 1837'den 1901'deki ölümüne kadar Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı'nın kraliçesiydi. Viktorya dönemi olarak bilinen 63 yıl yedi aylık saltanatı, önceki tüm İngiliz hükümdarlarından daha uzundu. Saltanatı, Birleşik Krallık'ta endüstriyel, politik, bilimsel ve askerî bir değişim dönemiydi ve tarihe Britanya İmparatorluğu'nun büyük ölçüde genişlemesiyle damgasını vurdu. 1876'da İngiliz Parlamentosu, ona ek olarak Hindistan İmparatoriçesi unvanını verdi.

<span class="mw-page-title-main">Burjuvazi</span> kentli kişi

Burjuva; köylü, işçi ya da soylu sınıfına dahil olmayıp, sosyal statüsünü ve gücünü, eğitiminden, işveren konumundan ve zenginliğinden alan kentli kişi. Bu kimselerin oluşturduğu sosyal sınıfa burjuvazi denir. Bu kavram Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından yazılan Komünist Manifesto'da "kapitalist orta sınıf" anlamında kullanılmıştır. Zaman zaman eleştirel olarak "materyalist veya basmakalıp uygulamalara sadık" anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">II. Wilhelm</span> Son Alman İmparatoru

II. Wilhelm, son Alman İmparatoru (Kaiser) ve Prusya Kralı'ydı. 15 Haziran 1888'den 9 Kasım 1918'deki feragatına kadar hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">V. George</span> 1910dan 1936ya kadar Birleşik Krallık Kralı ve Britanya Dominyonları ve Hindistan İmparatoru

V. George, 6 Mayıs 1910'dan 1936'daki ölümüne kadar Birleşik Krallık kralı, İngiliz İmparatorluğu dominyonlarının ve Britanya Hindistanı'nın imparatoruydu.

<span class="mw-page-title-main">Oliver Cromwell</span> İngiliz asker ve devlet adamı (1599–1658)

Oliver Cromwell, İngiliz siyaset adamı, asker ve devlet yöneticisi olup İngiliz İç Savaşı'nda Parlamento güçlerinin zaferinde etkin rol oynamıştır. İngiltere'nin yönetim biçimini krallıktan cumhuriyete çevirmiş ama 1653'ten ölünceye kadar Devlet Koruyucu Lord unvanı ile ülkeyi tek başına idare etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Akihito</span> 125. Japonya imparatoru (1989–2019)

Akihito, Japonya'nın eski İmparatoru'dur. 1989'dan 2019'a kadar hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Robin Hood</span>

Robin Hood, İngiliz halk hikâyelerinde mevcut olan bir sosyal hayduttur. Robin Hood hakkındaki birçok kaynak, onu en çok Fulk Fitzwarin isimli bir Norman soylusunun Kral John'a karşı çıkarak haydut olmasıyla bağdaştırır.

<span class="mw-page-title-main">III. Edward</span> İngiltere kralı

III. Edward, lakabı Windsor'lı Edward - Edward of Windsor, Fransa ile Yüz Yıl Savaşları'nı (1337-1453) başlatan İngiltere kralı (1327-1377). Çocukları arasındaki taht mücadelesi kuşaklar boyunca sürmüş ve Güller Savaşı (1455-1485) ile doruğuna ulaşmıştır.

<i>Yüzüklerin Efendisi</i> J. R. R. Tolkienin yazdığı kült epik fantezi türündeki roman

Yüzüklerin Efendisi, İngiliz filolojist ve Oxford Üniversitesi profesörü J. R. R. Tolkien'in yazdığı epik fantezi türündeki romandır. Hikâye, Tolkien'in çocuklar için yazdığı 1937 tarihli Hobbit'in devamı olarak başlamıştı ancak sonunda ondan çok daha büyük bir eser haline geldi. Çoğu II. Dünya Savaşı'nda olmak üzere 1937 ve 1949 yılları arasında aşamalar halinde yazıldı. 150 milyonun üstündeki satış sayısıyla tüm zamanların en çok satan ikinci romanıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Andronikos</span>

I. Andronikos Komninos, 1183-1185 arasında Bizans imparatoru olmuştur. İmparator I. Aleksios ve İrini Dukena'nin oğlu sebastokratōr İsakios Komninos'un oğludur. Komninos Hanedanı'nın son temsilcisidir. Devlet düzeninde reform yapmaya çalıştıysa da Batı Hristiyanlığına karşı gösterdiği büyük düşmanlıkla Norman istilasını hızlandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Anastasius</span>

I. Anastasios (Yunanca: Φλάβιος Ἀναστάσιος) (d. 430 veya 431? - ö. 9 Temmuz 518), 491'den itibaren ölümüne kadar hüküm sürmüş Bizans İmparatorluğu imparatorudur. 430/431 yıllarında 'Dyrrhachium'da doğmuş; 11 Nisan 491'de bir saray memuru iken imparatorluğa geçirilmiş ve 518'de Konstantinopolis (İstanbul)’te ölmüştür. Hayatta iken lakabı Dikoros olmuştur; çünkü Anastasios'un bir gözü mavi diğeri kara idi.

Bugüne dek kullanılmış başlıca soyluluk unvanları şunlardır:

<i>Fransız Teğmenin Kadını</i> John Fowlesin 1969 tarihli romanı

Fransız Teğmenin Kadını İngiliz yazar John Fowles tarafından yazılmış ve 1969 yılında yayınlanmış bir dönem romanıdır. Kitap, yazarının The Collector(1963) ve The Magus(1965) kitaplarının ardından yayınladığı üçüncü romanıdır. Bu romanla birlikte, yazar John Fowles, Viktorya Dönemi'ne dair yazınlarda kendine has bir yer edinmiştir.

<i>Barry Lyndon</i>

Barry Lyndon, 1975 Birleşik Krallık-ABD ortak yapımı dramatik dönem filmdir.

<span class="mw-page-title-main">Toprak sahibi seçkinler</span>

Toprak sahibi seçkinler, tamamen kiralık gelirle yaşayan arazi sahiplerinden oluşan tarihsel İngiliz toplumsal sınıftır. Toprak sahibi seçkinler bazılarının varlıklı olmasına rağmen soylular ve asillerin altındadır ve onlardan farklılardır. Sık sık kendi arazilerinde yönetici olarak çalışırlar.

<span class="mw-page-title-main">John Habgood</span>

John Stapylton Habgood, Baron Habgood, İngiliz Anglikan Başpiskoposu, eğitimci ve soylu kişiliktir.

<span class="mw-page-title-main">Bragança Hanedanı</span>

Bragança Hanedanı, Portekiz Kralı I. João'nun gayrimeşru çocuğu Bragança Dükü Afonso tarafından kurulan ve Aviz Hanedanının alt kolu niteliğindeki hanedan.

<span class="mw-page-title-main">İberya Prensliği</span>

İberya Prensliği, Gürcü merkezi bölgesi Kartli'de kurulmuş Erken Orta Çağ aristokratik rejimidir. 6. ve 7. yüzyıllar arasındaki politik otoritenin ardışık prensler tarafından sağlandığı fetret döneminde ortaya çıkmıştır. Prenslik 580'li yıllarda yerel soylu Hosroviani Hanedanı'na karşı Gürcü monarşisini feshetmeyi amaçlayan Sasani baskısından kısa bir süre sonra 588 yılında kurulmuş ve 888 yılında İberya Krallığı'nın Bagrationi Hanedanı tarafından yeniden restore edilmesine kadar var olmuştur. Sınırları bu dönem boyunca yönetici İberya prenslerinin Persler, Bizanslılar, Hazarlar, Araplar ve komşu Kafkasyalı yöneticilerle karşı karşıya gelmeleri nedeniyle değişken olmuştur.

Wessex earl unvanı, İngiliz tarihinde iki kez oluşturulmuştur. Birincisi İngiltere'nin Normanlar tarafından fethinden önce Anglo-Sakson soylularınca kullanıldı. Adını günümüz İngilteresinde güney ve güney-batı bölgesinde yer alan 10.yüzyılda var olmuş Anglo-Saxson krallığından alır.