İçeriğe atla

Centennial Light

Koordinatlar: 37°40′48″K 121°44′22″B / 37.68000°K 121.73944°B / 37.68000; -121.73944
Livemore'da yer alan "Yüzyıllık ışık"

Centennial Light, (Türkçe: Yüzyıllık ışık) dünyanın en uzun süre yanan ampulüdür. 1901 yılından bu yana yanmaktadır ve neredeyse hiç kapatılmamıştır. Livermore, Kaliforniya'da bulunan 4550 Doğu Bulvarınındaki Livermore-Pleasanton İtfaiye Departmanı tarafından ampulün sürekli olarak açık kalması sağlanmaktadır.[1] Uzun ömürlülüğünden dolayı ampul, Guinness Dünya Rekorları Kitabı,[2] Ripley's Believe It or Not! ve General Electric tarafından kayıtlara geçirilmiştir.[3]

Tarihi

Centennial Light başlangıçta 30 wattlık[4] ışık yayan (veya 60 wattlık[5]) bir ampul olarak üretilmiştir ancak günümüzde etrafı daha az aydınlatmaktadır ve 4 watt'lık bir gece lambası ile aynı ışığı yaymaktadır.[4][6] Cam üfleme tekniğiyle üretilen ve karbon filamana sahip olan ampul 1890'ların sonunda Shelby Electric Company tarafından Shelby, Ohio'da üretilmiştir.[5] "Centennial Light" gibi birçok ampul hâlâ mevcut ve çalışır hâlde bulunabilir.[7] Zylpha Bernal Beck, ampulün 1901'de babası Dennis Bernal tarafından itfaiye departmanına bağışlandığını belirtmektedir.[5] Bernal, Livermore Power and Water Şirketi'nin sahibiydi ve şirketi sattığında ampulü itfaiyeye bağışlamıştı. Bu hikâye o dönemin itfaiyecileri tarafından desteklenmektedir.[8]

Kanıtlar, ampulün en az dört farklı yere asıldığını göstermektedir. Başlangıçta -1901'de- L Street'teki itfaiyeciler tarafından kullanılan bir hortum arabası deposuna asılmıştı.[8] Daha sonra itfaiye ve polis departmanları tarafından kullanılan Livermore şehir merkezindeki bir garaja taşındı.[9] İtfaiye müdürlüğü birleştirildiğinde ise ampul yeni belediye binasına taşındı.

Ampulün olağandışı ömrü ilk kez 1972'de, muhabir Mike Dunstan tarafından fark edildi. Dunstan, tüm hayatları boyunca Livermore'da yaşayan insanlarla haftalar boyu süren röportajlar yaptı ve en sonunda 'Ampul dünyanın en eskisi olabilir' başlıklı yazısını Tri-Valley Herald gazetesinde yayımladı. Dunstan, Guinness Rekorlar Kitabı, Ripley's Believe It or Not! ve General Electric ile temasa geçti ve hepsi de ampulü "en uzun süredir yanan ampul" olarak onadılar. Ampul, Charles Kuralt'ın sunduğu ve CBS-TV'de yayımlanan On the Road with Charles Kuralt programında yer aldı.

A photo of the pendant light at Fire Station #6 in which the bulb is installed.
Ampulün takılı olduğu itfaiye istasyonu #6'daki sarkıt lamba.

1976'da itfaiye departmanı ampulle birlikte, itfaiye istasyonu #6'ya taşındı. Ampulün soket kablosu, ampulün zarar görmemesi için çıkarıldı. Taşınma sırasında ampul, tam 22 dakika sönük kaldı. Ampul, ona özel olarak tasarlanmış kutusu içerisinde ve bir itfaiye aracı eşliğinde taşındı. Ampulün yeni yerine takılması için bir elektrikçi de hazırda beklemekteydi. Ripley's Believe It or Not, ampulün kısa bir süreliğine sönük kalmasının elinde bulundurduğu rekoru etkilemeyeceğini açıkladı. Taşınmasından bu yana, ampul kesintisiz bir güç kaynağında sürekli olarak yanmaya devam etmektedir, öncesinde ise sadece kısa süreli olarak sönmüştür (örneğin 1937'de bir hafta süren bir yenileme çalışması ve beklenmedik elektrik kesintileri).[5] 2001 yılında, ampulün 100. doğum günü bir barbekü partisi ve canlı müzik eşliğinde kutlandı.[5]

20 Mayıs 2013 akşamı ampul, web kamerası aracılığıyla kamuoyuna yayın yaparken söndü. Ertesi gün bir elektrikçi çağırıldı. Uzatma kablosu kullanılarak kesintisiz bir güç kaynağı sağlanınca ampulün sönmediği ve sorunun güç kaynağında olduğu tespit edildi. Ampul 7 saat boyunca sönük halde kaldı.[10]

117 yıldır yanan ampul; Livermore-Pleasanton İtfaiye Departmanı, Livermore Miras Loncası, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarları ve Sandia Ulusal Laboratuvarları iş birliğince kurulan Centennial Light Bulb Committee tarafından koruma altına alındı. Livermore-Pleasanton İtfaiye Departmanı, ampulün yaşam süresine bakmadan ömrünün sonuna kadar barındırmayı ve korumayı planlamaktadır. Ampul ömrünü doldurduğunda ise onunla ne yapacaklarına dair bir planları yoktur ancak Ripley's Believe it or Not! ampulü ömrünü bitirdikten sonra müzelerinde yer alması için talep etmektedir.[5] Ampulün uzun ömrü; düşük enerji yaymasıyla, neredeyse sürekli olarak yanmasıyla ve özel güç kaynağıyla ilişkilendirilmektedir.[11]

Tanıtım

Ampul, 1972 yılında Guinness Dünya Rekorları Kitabı'nda, Fort Worth, Texas'taki başka bir ampulün yerine "en dayanıklı ışık" olarak listelenmiştir. Ampul, kitabın daha sonra yayımlanan 16 baskısında da listelenmiştir. 1988-2006 yılları arasında belirtilmeyen bir nedenden dolayı listelenmemiştir, 2007'den sonraysa tekrar listelenmeye başlanmıştır.[12]

Planlanan eskime temalarını işleyen 2010 yapımı Fransız-İspanyol belgeseli The Light Bulb Conspiracy, Centennial Light'ın üzerinde kapsamlı bir şekilde durmuştur.[13]

Ampul, çeşitli dergilerin ve gazetelerin makalelerinde yer aldı.[14] Ampul, NBC, ABC, Fox, CBS,[15] WB, CNN ve NPR dahil olmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok büyük haber kanalı[14] tarafından ziyaret edilmiş ve haberi yapılmıştır.[1] Ampul; Shelby, Ohio şehrinden[16] Alameda İlçe Denetleme Kurulundan,[17] California Eyalet Meclisi'nden,[18] California Eyalet Senatosu'ndan,[19] Kongre Üyesi Ellen Tauscher'dan,[20] Senatör Barbara Boxer'dan[21] ve Başkan George W. Bush'dan[22] uzun ömürlü olmasını tanıyan ve kutlayan mektuplar aldı. Ampul, MythBusters'ın 13 Aralık 2006'da yayımlanan bir bölümünde,[23][24] PBS belgeseli Livermore'da, 99% Invisible'ın bir bölümünde,[25] 17776 adlı web dizisinde[26][27] ve Warehouse 13'in birinci sezonunda yer alan "Regrets" adlı bölümünde yer almıştır.[28]

2012'de Fransız sanatçı Maxime Bondu, Centennial Light'ın el yapımı bir kopyasını yaptı ve onu, sürekli olarak yanmasını sağlayacak bir batarya sistemine bağladı.[29]

Kaynakça

  1. ^ a b "Century Light Bulb". National Public Radio. 10 Haziran 2001. 14 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  2. ^ Longest burning light bulb, Guinness World Records, 6 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 24 Nisan 2020 .
  3. ^ "The Little Bulb That Could... and Does" (article), VIA, 3 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 27 Ocak 2007 .
  4. ^ a b Benca, Jeanine (6 Şubat 2011), "Tests shine light on the secret of the Livermore light bulb", Contra Costa Times, 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 24 Nisan 2020 
  5. ^ a b c d e f "Facts". Livermore: Centennial Light. 1 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2007. 
  6. ^ "Centennial bulb", USA Today, 2 Nisan 2003, 29 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 27 Ocak 2007 
  7. ^ Steve's Shelby Collection, Centennial Bulb, 31 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 20 Ocak 2007 .
  8. ^ a b Light Bulb May Be World's Oldest, Centennial Bulb, 13 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 14 Ekim 2009 .
  9. ^ Livermore timeline, Public Broadcasting Service, 9 Aralık 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 24 Nisan 2020 .
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  11. ^ Light Bulb Methuselahs, Roadside America, 1 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 24 Nisan 2020 .
  12. ^ Guinness page, Centennial Bulb, 8 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 24 Nisan 2020 .
  13. ^ Documentary 12 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Cosima Dannoritzer, The Light Bulb Conspiracy, 2010. (Online 27 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
  14. ^ a b "Articles". Livermore: Centennial Light. 31 Temmuz 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  15. ^ "Eternal Light Bulb". Vanderbilt Television News Archive. CBS Evening News. 23 Mart 1972. 17 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  16. ^ "Proclamation: Livermore/Pleasanton California Centennial Light". City of Shelby. 6 Haziran 2001. 17 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  17. ^ "Resolution: Congratulations Livermore's Centennial Light, 1901–2001". Board of Supervisors, County of Alameda, State of California. 8 Haziran 2001. 17 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  18. ^ "Certificate of Recognition". California State Assembly. 17 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  19. ^ "Certificate of Recognition". State of California Senate. 8 Haziran 2001. 20 Şubat 2002 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  20. ^ "Letter of congratulations". 8 Haziran 2001. 24 Temmuz 2002 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  21. ^ "Letter of congratulations". 8 Haziran 2001. 17 Ağustos 2001 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  22. ^ "Letter from the President". 1 Haziran 2001. 24 Temmuz 2002 tarihinde kaynağından (JPEG) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2007. 
  23. ^ "Mythbusters Interview". Livermore's Centennial Light. 3 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  24. ^ Mythbusters episode guide, Discovery Channel, 23 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 18 Aralık 2006 .
  25. ^ "99% Invisible Episode 144: There Is a Light That Never Goes Out". 17 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  26. ^ "17776 Chapter 17: No no no no no no. (Video)". 12 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  27. ^ "17776 Chapter 18: Livermore, California". 14 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  28. ^ "Closed captions from Warehouse 13, Season 1, Ep. 9 Regrets, @00:04:21". 15 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020. 
  29. ^ "The Bulb of Livermore – Maxime Bondu" (Fransızca). 15 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2019. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kaliforniya</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Kaliforniya veya California, Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında bir eyalettir. Doğusunda Nevada, güneydoğusunda Arizona, batısında Pasifik Okyanusu, kuzeyinde Oregon ve güneyinde Meksika'nın Baja California eyaleti ile sınırlanan eyalet, Amerika'nın üçüncü büyük ve 39,5 milyonu aşkın nüfusuyla en kalabalık eyaletidir. Aynı zamanda Kuzey Amerika'daki en kalabalık, dünyanın ise 34. en kalabalık yönetim birimidir. Büyük Los Angeles Alanı ve San Francisco Körfez Bölgesi, sırasıyla ABD'nin ikinci ve beşinci en kalabalık metropolitan alanıdır; ilki 18,7 milyondan fazla, ikincisi ise 9,6 milyondan fazla nüfusa sahiptir. Sacramento eyaletin başkentidir, Los Angeles eyaletteki en kalabalık şehirdir ve ülkenin ikinci kalabalık şehridir. Los Angeles İlçesi ülkenin en kalabalık ilçesidir, San Bernardino İlçesi ise ülkenin alan açısından en büyük ilçesidir. Hem şehir hem de ilçe olan San Francisco, New York City'nin beş ilçesinden dördünün arkasında, ülkedeki en yoğun nüfuslu büyük şehir ve ülkedeki en yoğun nüfuslu beşinci ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Edison</span> Amerikalı mucit ve iş adamı (1847–1931)

Thomas Alva Edison, 20. yüzyıl yaşamını icatlarıyla büyük bir şekilde etkileyen Amerikalı mucit ve iş adamıdır. Elektrik enerjisi üretimi, kitle iletişimi, ses kaydı, filmcilik gibi birçok alanda cihazlar geliştirdi. Fonograf, film kamerası, ampulün ilk versiyonları gibi icatları sanayileşmiş modern dünyada büyük etki yarattı. İcat geliştirme sürecine düzenli bilim ve takım çalışması prensiplerini uygulayan ilk mucitlerden biriydi. Birçok araştırmacıyla çalıştı. Dünyanın ilk endüstriyel araştırma laboratuvarını kurdu. ABD'de kendi adına kayıtlı 1.093 patentin yanı sıra başka ülkelerde de bulunan patentleriyle tarihin en verimli mucitlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley)</span> Amerikada yer alan bir araştırma üniversitesi

Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde yer alan bir araştırma üniversitesidir. Pek çok uluslararası listeye göre dünyanın en iyi üniversitelerinden biridir. 14 kolej ve okulu 350'den fazla eğitim programı sunmakta ve 31 binden fazla lisans ve 12 binden fazla yüksek lisans öğrencisine hizmet etmektedir. İçerisinde Berkeley gibi pek çok kurumu da barındıran University of California System'ın bir parçası ve ilk kampüsüdür.

<span class="mw-page-title-main">Stone Cold Steve Austin</span> Amerikalı güreşçi ve sinema oyuncusu

Steven James Anderson Amerikalı aktör ve eski profesyonel güreşçi.

<span class="mw-page-title-main">Ampul</span> elektrik akımıyla temas ettiğinde akkor durumuna gelerek ışık yayan, içinde argon gazı bulunan, armut biçimli cam şişe

Ampul, elektrik akımıyla temas ettiğinde akkor durumuna gelerek ışık yayan, içinde argon gazı bulunan, armut biçimli cam şişedir. Ampulün içinde çok ince biçimde tasarlanmış filaman adı verilen, genelde tungsten metalinden yapılmış, iki ince destek çubuğu ile tutulmakta olan bir tel bulunur. Bu telden geçen elektrik akımı bu teli aşırı derecede ısıtır ve sonuç olarak tel ışık yaymaya başlar. Ampul, Humphry Davy tarafından icat edilmiştir, fakat Edison tarafından geliştirilerek günümüzdeki çalışma prensibini benimsemiştir.

<span class="mw-page-title-main">When You Believe</span>

Ünlü Amerikalı R&B sanatçısı Whitney Houston'ın dördüncü stüdyo albümü My Love Is Your Love'dan çıkan ilk teklidir. Mariah Carey'nin ilk toplama albümü olan #1's'ın ise ikinci teklisidir. Şarkı Kasım 1998'de Dreamworks tarafından piyasaya sürülmüştür. Şarkı Prince of Egypt filminin müzikleri arasında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Googleplex</span> Google Şirket Merkez Binası

'Googleplex', Kaliforniya eyaletindeki San Jose yakınlarında Santa Clara County'de Mountain View şehrinde 1600 Amphitheatre Parkway adresinde bulunan Google Inc. şirketine ait şirket merkezinin bulunduğu bina kompleksidir. İsmi, Google ve kompleks ile googolplex kelimesinden türetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sandie Shaw</span>

Sandra Ann Goodrich, daha çok Sandie Shaw olarak bilinen 1960'ların en başarılı İngiliz şarkıcısı. En ilginç özelliği sahnede performansını yalınayak sergilemesidir. 17 yaşında iken müzik hayatına başlamıştır. 1967 yılında Puppet on a String (Kukla) şarkısı ve şarkıya uygun bir figürle Eurovision Şarkı Yarışmasını kazandı, ayrıca yarışma tarihinin en büyük başarılarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Justin Bieber</span> Kanadalı şarkıcı

Justin Drew Bieber, Kanadalı pop, çağdaş R&B şarkıcısı, oyuncu ve şarkı yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Thrill the World</span>

Thrill the World, her yıl Thriller anısına yapılan uluslararası bir dans etkinliği ve rekor denemesidir. Etkinlik Michael Jackson'ın Thriller video klibindeki dans figürlerini gerçekleştirerek yapılır. Katılımcılar genç ya da yaşlı, profesyonel ya da amatör olabilir. Etkinlik dans figürlerini bilen her Michael Jackson hayranının katılımına açıktır. İlk olarak Kanada'da bir salonda yapılan En Geniş Katılımlı Thriller Dansı rekor denemesi 62 zombi ile Guinness Rekorlar Kitabı'na giremese de büyük bir yankı uyandırdı. Bu olay daha sonra Thrill Toronto ile devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Floresan lamba</span> elektirik kullanarak cıva buharını tetikleyerek ışık yayan cam tüp

Floresan lamba veya floresan tüp, elektriği kullanarak cıva buharını tetikleyerek ışık elde eder.

Üniteryenizm Hristiyanlıktaki teslis inanışının aksine İsa'nın ve Kutsal Ruh'un tanrılığını reddeden Hristiyan teolojisi hareketidir.

<span class="mw-page-title-main">Shelby County, Ohio</span> Ohio eyaletinde bölge

Shelby ili veya Shelby County Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 48,230'dir. İlin merkezi Sidney şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Shelby County, Illinois</span> Illinois eyaletinde bölge

Shelby ili veya Shelby County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Illinois eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 20,990'dır. İlin merkezi Shelbyville şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Rhea Ripley</span> Avustralyalı güreşçi (d. 1996)

Demi Bennett The Judgment Day'in bir üyesi olan Avustralyalı profesyonel güreşçidir. WWE'de Rhea Ripley ring adıyla performans sergiler.

<i>Guiding Light</i> Teelevizyon dizisi

Guiding Light Amerikan radyo ve televizyon dizisi. Dizi, Guinness Dünya Rekorları içerisinde Amerikan tarihinde televizyonda en uzun süredir devam eden drama dizisi olarak yer almaktadır. 1937'den 1956'ya kadar 19 yıl boyunca bir radyoda, 30 Haziran 1952'den 18 Eylül 2009'a kadar 57 yıl boyunca CBS'de yayınlanmıştır. 72 yıllık radyo ve televizyon çalışmaları ile Guiding Light, General Hospital'ın önündeki en uzun soluklu pembe dizidir.

<span class="mw-page-title-main">I Still Believe (Brenda K. Starr şarkısı)</span> 1998lerden bir Brenda K. Start şarkısı

"I Still Believe", Antonina Armato ve Giuseppe Cantarelli tarafından yazılmış ve bestelenmiş ve orijinal olarak pop şarkıcısı Brenda K. Starr tarafından ikinci stüdyo albümü Brenda K. Starr (1987) için kaydedilmiş bir şarkı.

"Believe It" Kanadalı şarkıcı PartyNextDoor ve Barbadoslu şarkıcı Rihanna tarafından seslendirilen bir şarkı. 27 Mart 2020'de PartyNextDoor'un üçüncü stüdyo albümü Partymobile'dan dördüncü single olarak piyasaya sürüldü ve Bizness Boi, Cardiak ve Ninetyfour tarafından prodüksiyonu yapıldı. Rihanna "Lemon" (2017) adlı single'ının ardından üç yıl sonra ilk kez bir single'da yer alıyor. Şarkı UK Singles Chart'da 12 numaradan ve Billboard Hot 100'da 23 numaradan giriş yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Jamiroquai</span>

Jamiroquai, Londra kökenli bir funk ve acid jazz grubudur. 1992'de kurulan grubun ana elemanı vokalist Jay Kay'dir. Grup, 1990'ların Londra merkezli funk/jazz hareketinde öne çıktı. Grup, Afrika müziklerinden etkilenen bir sound'a sahiptir ve şarkı sözlerinde sosyal ve çevresel adalet temaları yer alır. Geç dönem eserlerinde ise rock, disko, elektronik ve Latin müziği gibi türlerden esinlendiler. Grubun vokalisti Jay Kay, diğer üyeler birden fazla kez değişse de her zaman lider üye olarak kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Wedders</span>

Thomas Wedders, 1730 dolaylarında İngiltere, Yorkshire'da doğdu, 18. yüzyılın ortalarında çeşitli sirk yan gösterilerinde oynayan bir sanatçıydı. Wedders, iddiaya göre 19 cm olan burnu ile dünyanın en uzun burnuna sahip olmasıyla biliniyor.