İçeriğe atla

Cengiz Tanç

Prof. Cengiz Tanç (10 Nisan 1933, İstanbul- 16 Aralık 1997, İstanbul) Türk besteci, akademisyendir.

Koro, orkestra, oda müziği, bale, opera alanında eserler vermiştir. Mimar Sinan Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuvarında Müzikoloji bölüm başkanlığı yapmıştır.

Hayatı

1933 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Asker olan babasının görev yeri nedeniyle öğrenimini Türkiye'nin değişik kentlerinde yaptı. Ankara Atatürk Lisesi'ndeki öğrenciliği sırasında keman dersleri aldı.[1] 1952 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı sınavlarını kazandı; Adnan Saygun’un öğrencisi oldu. Babasının Londra’ya askeri ateşe olarak atanması üzerine[2] 1953-1956 yılları arasında öğrenimine Londra Guildhall Müzik Okulu'nda Sydney Compton’un öğrencisi olarak devam ettikten sonra Ankara Devlet Konservatuvarı’na döndü ve 1960’ta Kompozisyon bölümünden mezun oldu. Aynı kurumda solfej öğretmenliği yaptı.

Bülent Arel'den tonmaysterlik eğitimi alan ve Ankara Radyosu'nda bu dalda görev yapan Tanç, 1968'de Ankara Radyosu'nda Batı Müziği Şube Müdürü ve Çok Sesli Müzik Şube Müdürü oldu. 1973'te TRT’den ayrılarak Devlet Opera ve Balesi'nde dramaturg olarak görev aldı. 1976’da İstanbul’a yerleşti, Mimar Sinan Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuvarı'nda Kompozisyon Ana Sanat Dalı öğretim üyesi ve başkanı oldu. 1984-1985 yıllarında Fulbright araştırma bursu ile Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Vincent Persichetti ve Milton Babbitt’le çalıştı.

Halk müziği ile Bartok ve Stravinsky etkileri taşıyan ilk eserlerinden sonra eserleri giderek geleneksel kavramlardan soyutlanmış, besteci izlenimcilikten yola çıkan öznel renkçilik, modal tetrakordlara dayalı yeni bir dizisel anlayış geliştirmiştir.[3]

Besteci, 16 Aralık 1997’de İstanbul’da hayatını kaybetti.

Eserleri

Koro ve orkestra yapıtı

  • Lament for Dardanelles, tek bölüm; 1960; şiir: Mehmet Akif.

Koro eserleri

  • Beş Halk Şarkısı, eşliksiz koro için, ilk seslendirme: 1962.

Opera

  • Deli Dumrul, üç perde, 1974-75;

libretto: “Deli Dumrul öyküsünden yararlanarak besteci tarafından hazırlanmıştır. Devlet Opera ve Balesi'nin siparişi üzerine.

Orkestra yapıtları

  • Soyutlama, senfonik bölüm, 1961.
  • Divertimento, üç bölüm. 1963-64; ilk seslendirme: CSO, 1971.
  • Çağrışımlar, senfonik bölüm, 1973; ilk seslendirme: CSO, 1973.
  • Sentez, üç senfonik bölüm, 1975; ilk seslendirme İspanyol RTV Orkestrası, Madrit, 1978.
  • Yankılar, senfonik bölüm, 1978; ilk seslendirme: CSO, 1979; TRT'nin siparişi.
  • Yaratılış, orkestra için bölüm, 1981; ilk seslendirme: İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, 1986; Devlet Opera ve Balesi'nin siparişi.
  • Karakoyun Efsanesi, orkestra için üç bölüm, 1984; Sevda-Cenap And Müzik Vakfı'nın siparişi.
  • Tertium Quid, orkestra için bölüm, 1992.

Bale Müziği

  • Çoğul, iki perde, 1971; ilk sahneleniş: Ankara Devlet Opera ve Balesi, 1973.
  • Yaz Döngü, tek perde. 1974; bağlama için halk türkülerinin çoksesli düzenlenmesi; ilk sahneleniş: Ankara Devlet Opera ve Balesi, 1975; Devlet Opera ve Balesi'nin siparişi.
  • İnsanın Yükselişi, tek sahne, 1987; ilk sahnelenişi: İstanbul Devlet Opera ve Balesi, 1987; uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin siparişi.
  • Yaratılış, iki sahne, 1980; Devlet Opera ve Balesi'nin siparişi.

Konçerto

  • Viyola Konçertosu, 1986; ilk seslendirme: İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, solist: Ruşen Güneş, 1988.
  • Lirik Konçerto, flüt, obua ve yaylılar orkestrası için, 1983; ilk seslendirme: Northern Sinfonia, İngiltere, 1988; İnönü Vakfı'nın siparişi.
  • Metamorphosis I, orkestra ve sintisayzer için bölüm, 1991.
  • Metamorphosis II, Orkestra ve sintisayzer için bölüm, 1993; İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası'nin siparişi.
  • Viyolonsel Konçertosu, viyolonsel ve orkestra için tek bölüm, 1994.

Oda Orkestrası için

  • Suite, yaylılar orkestrası için 11 türkü, 1960; ilk seslendirme: CSO, 1960. CSO'nun siparişi.
  • Halk Şarkıları Suiti, yaylılar orkestrası için 9 türkü, 1974; ilk seslendirme: İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, 1975 Devlet Opera ve Balesi’nin siparişi.
  • Doğaçlama, küçük orkestra için bölüm, 1979; ilk seslendirme: Ensemble M. Utrecht, 1980.
  • Yükseliş, yaylılar orkestrası ve tamtam için tek bölümlü sinfonia, 1981; TRT siparişi.

Oda Müziği Eserleri

  • Beşil, üflemeli çalgılar için, 1968.
  • On küçük parça, piyano için, 1959.
  • İmge I, piyano için, 1962.
  • İmge II, piyano için, 1965.
  • İmge III, piyano için, 1990.
  • İmge IV, piyano için, 1994.
  • Üç Meditasyon, piyano için, 1985.
  • Monophon, trombon için, 1986.
  • Partita, viyolonsel için, 1988.
  • Doğaçlama, keman için, 1980.
  • Sonat, keman ve piyano için, 1995.

Kaynakça

  1. ^ "Cengiz Tanç (1933-1997), Kimkimdir.gen.tr sitesi, Erişim tarihi:15.12.2014". 15 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2014. 
  2. ^ "Tanç, Cengiz, Türk ve Dünya Düşünürleri Ansiklopedisi". 15 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2014. 
  3. ^ "Evin İlyasoğlu, Yirmi Beş Türk Bestecisi, Pan Yayınları, İstanbul, 1989". 21 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

İlhan Usmanbaş Türk besteci, eğitimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Necil Kazım Akses</span>

Necil Kazım Akses, Türk besteci.

Oktay Şenol, Tiyatro sanatçısı.

Ali Mithat Fenmen, Türk besteci, piyanist.

İlteriş Sun, Müzisyen ve Müzik Eğitmeni.

<span class="mw-page-title-main">Nevit Kodallı</span>

Mehmet Nevid Kodallı, Türk besteci, eğitimcidir.

Muammer Sun, Türk besteci ve eğitimcidir.

Türk Beşleri özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde eserleriyle kendilerinden söz ettirmiş aşağıdaki beş Klasik Batı Müziği bestecisini bir arada tarif etmek için kullanılan uluslararası bir deyimdir. Türk müziği için çok önemlidirler. Bu kişiler:

Halil Bediî Yönetken, müzikolog, folklor araştırmacısı ve eğitimci.

Rengim Gökmen, Türk orkestra şefidir.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Reşit Rey</span> Türk besteci (1904–1985)

Cemal Reşit Rey, Türk besteci, piyanist, eğitimci ve orkestra şefidir.

Mehmet Nida Tüfekçi, Türk halk müziği sanatçısı. Uzun yıllar TRT'de çalıştıktan sonra Devlet Konservatuvarında öğretim üyeliği yapmıştır. Eşi Neriman Altındağ Tüfekçi ile birlikte hocası Muzaffer Sarısözen'in izinden gitmiş ve Türk halk müziği konusunda Türkiye'nin en önemli isimlerinden birisi olmuştur.

Cem İdiz, Türk müzisyen, besteci

Ferit Tüzün,, Türk bestecidir.

Meliha Doğuduyal, Türk senfonik müzik bestecisi ve piyanisttir.

Prof. Cevad Memduh Altar, Türk müzik tarihçisi, eğitimci ve yönetici olarak cumhuriyet döneminin önde gelen aydınlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Uçarsu</span>

Hasan Uçarsu, Türk besteci, akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Kamran İnce</span>

Kamran İnce, Türk-Amerikalı bestecidir.

Babür Tongur, Türk besteci, orkestra şefi ve eğitmen. Babür Tongur döneminin etkin ve etkili bestecilerindendir. Orkestra, oda müziği ve solo yapıtları yurt içi ve yurt dışında seslendirilmiş besteci, birçok tiyatro müziğine de imza atmıştır. 1980'lerde etkin olarak sahnelerde yer alan Tiyatro Orkestrası'nın (1979-1990) kurucusudur. Bu orkestranın şefi olarak Türkiye'de Batı Yakasının Hikâyesi, İç Kuruşluk Opera gibi birçok çağdaş eserin ilk çalınışlarını yönetmiştir.

Evrim Demirel, Türk besteci ve piyanist.