İçeriğe atla

Cemiyet-i İslâmî

Cem'iyyet-i İslâmî
جمعیت اسلامی افغانستان
Genel başkanAta Muhammed Nur
KurucuProf. Dr. Burhâneddîn Rabbânî
Kuruluş tarihi1968
İdeolojiŞeriat temelli komüniteryen
(kısmen terakkîperverlik)
Siyasi pozisyonAşırı sağ
Resmî renklerYeşil
Halk Meclisi
23 / 249
İhtiyar Hey'eti
0 / 102
İnternet sitesi
Parti bayrağı
Afganistan

Cem'iyyet-i İslâmî (Farsçaجمعیت اسلامی افغانستان), Afganistan'da Müslüman bir siyasî partidir. Cem'iyyet-i İslâmî Farsçada "İslâm Cemiyeti" anlamına gelmektedir. Partinin çoğunluğu Kuzey ve Batı Afganistan'daki Taciklerdir. Parti; şeriat üzerine temellendirilmiş komüniteryenizm ideolojisine sahiptir ve kısmen ilerici (terakkîperver) olarak kabul edilir. Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi ve Afganistan İç Savaşı sırasında Cem'iyyet-i İslâmî en güçlü mücâhid gruplardan biriydi. Eski Afganistan devlet başkanı Burhâneddîn Rabbânî 1968'den 2011'e kadar partiye liderlik etti.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Genç Parti</span> Türkiyede bir siyasi parti

Genç Parti, 10 Temmuz 2002 tarihinde Cem Uzan liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "GENÇPARTİ" şeklindedir. Simgesi birbirine bakan iki hilal ve ortasındaki yıldızdır. Genel başkanı Burçin Şahindur'dur.

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Peştuca</span> dil

Peştuca ya da Afganca, Afganistan’da ve Pakistan’ın batı kesiminde yaşayan Peştunların konuştuğu dil. Hint-Avrupa dillerinin Hint-İran dilleri öbeğine bağlıdır. Kırk beş harfli bir alfabesi vardır. Bazı sesler Sanskritçede de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Sistan ve Belucistan</span>

Sistan ve Belucistan Eyaleti, İran'ın 31 eyaletinden birisidir.

Babrak Karmal, 1979-1986 yılları arasında Afganistan Demokratik Cumhuriyeti dönemi esnasında Afganistan'ın üçüncü devlet başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Afganlar</span> Afganistan vatandaşları veya sakinleri

Afganlar, Afganistan'ın vatandaşlarına verilen addır. Ancak, "Afgan" sözcüğü belirli bir etnik grubu tanımlamaz, Peştunlar Afganistan'ın en büyük etnik grubu olup nüfusun %42'sini oluştururlar. Tacikler %27, Hazaralar %9, Özbekler %9, Aymaklar %4, Türkmenler %3, Beluciler %2 oranında yer alırlar. Peştuca ve Farsçanın Dari lehçesi Afganistan'da en çok konuşulan diller olup ülkedeki iki resmî dildir.

<span class="mw-page-title-main">Tacikler</span>

Tacikler, çoğunluğu Afganistan'da ve Tacikistan'da yaşayan İranlı bir ulustur.

<span class="mw-page-title-main">Yeniden Doğuş Partisi (Türkiye)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1992–2002)

Yeniden Doğuş Partisi (YDP), 23 Kasım 1992'de, Anavatan Partisi'nden ayrılmış olan Hasan Celal Güzel tarafından 11 binin üzerinde kurucu üye ile kurulmuştur. Kurucular Kurulu Toplantısı kurucu sayısının fazlalığı nedeniyle Atatürk Spor Salonunda yapılabilmiştir. Katıldığı 1995 Türkiye genel seçimlerinde %0,34 ve 1999'da da %0,14'lük oy oranında oy aldı. Hasan Celal Güzel'in siyaseti bırakmasından sonra partinin genel başkanlığına Ahmet Rüştü Çelebi getirilmiştir. 10 Temmuz 2002'de Cem Uzan ve arkadaşları tarafından kurulan Genç Parti'nin seçime katılamayacağının anlaşılması üzerine YDP ile temasa geçen Cem Uzan ve arkadaşları partiye katıldı. 23 Ağustos 2002'de yapılan 3. Olağanüstü Kurultay'da YDP parti genel sekreteri Mehmet Ali Akgül tarafından Cem Uzan'a sunulan YDP'nin adı Genç Parti olarak değiştirildi ve parti başkanlığına da Cem Uzan seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Peştunlar</span> Afganistan ve Batı Pakistana özgü İranî etnik grup

Paştun ya da Peştu, Afganistan'ın güneydoğusu ile Pakistan'ın kuzeydoğusunda yaşayan İranlı bir ulus. Konuştukları dil, İran dillerinden Peştucadır. Afganistan nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Paştunlar, Afgan adının bütün Afganistan halkı için kullanılmaya başlamasından önce bu adı taşırlardı.

Emir şu anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">İslamî Şûra Meclisi</span> İran İslam Cumhuriyetinin parlamentosu

İslamî Şûra Meclisi, İran'nin tek meclisli yasama organıdır. Dört yıllığına seçilen 290 üyeden oluşmaktadır. Meclis, 18 Şubat 2000 seçimlerine kadar 272 üyeden oluşmaktaydı. Meclis yasama faaliyetini yürütür. Uluslararası antlaşmaları değerlendirir ve bütçeyi onaylar. Tüm meclis üyeleri ve meclisteki tüm yasama çalışmaları, Anayasa Koruma Konseyi tarafından onaylandığı zaman yürürlüğe girer. 1 Mart 2024 tarihinde gerçekleşti ve yeni meclis dönemi 28 Mayıs 2024 tarihinde açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Hizb-i İslami</span> Afganistanda İslami bir parti

Hizb-i İslami, "İslam Partisi" anlamına gelir. Çoğunlukla Afganistan'daki komünist yönetimle ve SSCB ile olan savaşları ile bilinir. Gulbeddin Hikmetyar tarafından kurulmuş ve yönetilmiştir. 1975 yılında Afganistan'da kurulmuştur. 1969'da komünizme karşı savaşmak amacıyla Kâbil'de Kâbil Üniversitesi'nden bir grup öğretmen ve öğrencinin kurduğu "Müslüman Gençlik" organizasyonunun çatısı altında büyümüştür. Parti Peştun milliyeti içerisinde büyümüştür. İdeolojisini Müslüman Kardeşler, Ebu'l A'lâ el-Mevdudî ve Pakistan İslam Cemaati'nden almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Demokratik Halk Partisi</span> Afganistanda eski siyasi parti

Afganistan Demokratik Halk Partisi, Afganistan'da faaliyet göstermiş eski siyasi parti. Nisan 1978'de gerçekleştirdiği Sevr Devrimi ile var olan hükûmeti devirerek yönetimi ele geçirmiş ve Afganistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açmıştır. Afganistan Demokratik Cumhuriyeti yıkıldıktan sonra parti kapatılmıştır. Fakat Afganistan Vatan Partisi olarak devam etmiştir.

Afganistan Ulusal İslam Hareketi, Afganistan'da Özbek ve Türkmen çıkarlarını destekleyen Türki siyasi partidir. Liderliğini Abdül Reşid Dostum yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslami Birlik Partisi</span>

Afganistan İslami Birlik Partisi, Afganistan'daki tüm üyeleri ve destekçileri Hazaralar olan Hazara siyasi partilerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi</span>

Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi Afganistan'da Afganistan İslami Birlik Partisi'nde yaşanan ayrılıklardan sonra kurulan bir siyasi partidir. Liderliğini Muhammed Mohaqiq yapmaktadır. Parti 2004'te Mohaqiq, Planlama Bakanlığı'ndaki görevinden istifa ettikten sonra kuruldu. Hükûmetten ve Afganistan İslami Birlik Partisi'nden istifa ettiğini açıkladıktan sonra Mohaqiq, Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi'nin kuruluşunu ve 2004 başkanlık seçimlerinde aday olduğunu duyurdu. Partiyi kurmasına rağmen Mohaqiq Hazara milliyetçi platformunda bağımsız olarak seçim kampanyaları düzenledi. Diğer birçok aday gibi Mohaqiq'da "halkın adamı" imajını vurguladı ve halkın çıkarı için savaşacağına dair söz verdi. Başkan Karzai'nin yanında başkan yardımcısı olarak görev yapan Afganistan İslami Birlik Partisi lideri Karim Khalili'ye rağmen Mohaqiq Hazara halkının oylarının büyük çoğunluğunu aldı.

Afganistan Ulusal İslami Birlik Partisi Afganistan'da Muhammad Akbari'nin liderliğini yaptığı bir siyasi partidir. Akbari, Taliban'dan Hazara bölgesinin kontrolü teklifini alınca Afganistan İslami Birlik Partisinden ayrıldı.

Kürdistan İslam Partisi, Muhammed Saleh Gabori tarafından 11 Aralık 1980 tarihinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren İslamcı ayrılıkçı Kürt örgütü.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Vatan Partisi</span>

Afganistan Vatan Partisi, sekülarist, sosyal demokrat ve demokratik sosyalist bir Afgan siyasi partisi. Taliban rejimi döneminde 28 Haziran 1997'de Münih, Almanya'da sürgünde kuruldu ve resmi olarak kayıtlı olmadığı ülkede üyeleri var. Muhammed Necibullah'ın post-komünist, İslami sosyalist, demokratik sosyalist ve neo-Marksist Afganistan Demokratik Vatan Partisinin, 1990'da Halk Afganistan Demokrat Partisi (PDPA) olarak yeniden adlandırılmış bir enkarnasyonu olarak kuruldu. Münih konferansında Muhammed İsa Cassur partinin lideri seçildi. Parti, ikinci kongresini 2000 yılında Frankfurt'da düzenledi.

İslâm Cemiyeti ile şu maddeler kastedilmiş olabilir: