İçeriğe atla

Cemilli Katliamı

Cemilli Katliamı
Birinci Dağlık Karabağ Savaşı
Cemilli köyü 2011'de
BölgeCemilli, Hocalı, Azerbaycan
Tarih15 Aralık 1991
HedefAzerbaycanlılar
Saldırı türü
işgal, cinayet, yağmacılık, kundakçılık
Silahlarateşli silah
Ölü9
SaldırganlarErmenistan Silahlı Kuvvetleri
366. Muhafız Motorlu Tüfek Alayı

Cemilli Katliamı (AzericeCəmilli qətliamı)[1] veya Cemilli Faciası (AzericeCəmilli faciəsi)[2] 15 Aralık 1991'de Ermeni askeri birlikleri ve Bağımsız Devletler Topluluğu Birleşik Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı 366. Motorlu Tüfek Alayı tarafından Azerbaycan'ın Hocalı Rayonu'na bağlı Cemilli köyünde gerçekleştirilen bir katliamdır. Olayda 9 sivil öldürülmüştür.

Katliam

13 Aralık 1991'de Ermeni askeri birlikleri ve Bağımsız Devletler Topluluğu Birleşik Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı 366. motorlu tüfek alayı, Azerbaycan'ın Hocalı bölgesinin Cemilli köyünü kuşatmıştı.[3] 14-15 Aralık'ta[3] köye saldırdırı gerçekleştirildi.[2][4] Öncelikle köy topçu ateşiyle vuruldu. Cemili, yerel öz savunma birimi ve Ağcabedi Rayonu'ndaki polis birimi tarafından korunuyordu. Ermeniler birkaç saat süren taarruzun ardından köyün kontrolünü ele geçirdiler. Köye giren silahlı kişiler önce 14 evi ateşe verdi, ardından onları yağmalamaya başladı.[3] Bu sırada 9 Azerbaycanlı sivil öldürüldü.[2] Katliamın tanığı Tehran İbadov'un ifadesine göre Ermeniler cesetleri soymuş ve onlarla alay etmiştiler.[3] Katliamın kurbanlarının listesi:[2]

  • Hızır Cabbarov
  • Vagif Cevadov
  • Ahmet Cevadov
  • Fikret Mehdiyev
  • Vagif Sadıgov
  • Natig Salahov
  • Şakir Salahov
  • Memmed Zeynalov
  • Behram İsmayilov

Katliam sırasında Cemilli köyü tamamen yakılmıştır.[5] Cemili nüfusunun geri kalanı zorla yerinden edilmişti.[6] "Memorial" insan hakları kuruluşu Birinci Karabağ Savaşı sırasında Cemilli'deki Azerbaycanlı sakinlerin ve bölgedeki birçok köyün nüfusunun zorla tehcir edildiğine dair bilgiler yaymıştı.[7] Hocalı Katliamının görgü tanıklarından Genahet Hacıyev, Cemilli sakinlerinin Ermenilerin "bu kadar insanı öldürebileceğine" inanmadıkları için köyden "ayrılmak istemediklerini" ve hükümet güçlerinin yardım edeceğine inandıklarını belirtti.[1]

Azerbaycanlı gazeteci Gulu Muharremli, Cemilli trajedisini diğer katliamlarla birlikte "Azerbaycan'ın 20. yüzyıl tarihinin trajik bir sayfası" olarak nitelendirmişti.[8]

Kaynakça

  1. ^ a b "Xocalı əsiri: "İstədim ki, qızımı güllələyib öldürəm, təki..." - Müsahibə". Teleqraf.com. 26 Şubat 2022. 31 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023. 
  2. ^ a b c d Azərbaycan faciələrinin təqvimi: hər bir azərbaycanlı üçün yaddaş kitabı. MBM (Azerice). 2010. s. 293. ISBN 978-9952-29-033-2. 
  3. ^ a b c d "Приговоренные села: хроника армянской оккупации". Day.Az. 20 Aralık 2011. 31 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023. 
  4. ^ ""XOCALININ SƏSİ" QƏZETİ 9 İYUL 1991-Cİ İL TARİXDƏN İŞIQ ÜZÜ GÖRÜR". Xocalının səsi (Azerice). 24 Şubat 2021. 26 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Arxivlənmiş surət". 31 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023. 
  6. ^ "Azərbaycanda erməni terrorunun xronologiyası". www.anl.az. 31 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023. 
  7. ^ "СОБЫТИЯ, ПРЕДШЕСТВУЮЩИЕ ШТУРМУ ХОДЖАЛЫ". memo.ru (Rusça). Memorial. 31 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ ""Ağdaban faciəsi haqqında çox yazılır, amma təəssüf ki, insanlarımız bundan az məlumatlıdır"". moderator.az. 31 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hocalı (rayon)</span>

Hocalı Rayonu, Azerbaycan'da rayon (il) olarak adlandırılan birinci derece idarî bölümlerden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Hocalı Katliamı</span> Ermeni güçlerinin Hocalıda yaşayan sivillere karşı işlediği soykırım

Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı sırasında 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında yaşanan ve Azeri sivillerin Ermenistan'a bağlı kuvvetler tarafından toplu şekilde öldürülmesi olayıdır.

Suret Hüseynov, 1. Karabağ Savaşı'nda rol alan Azerbaycanlı komutan ve 1993-1994 yılları arasında Azerbaycan başbakanı olan siyasetçiydi.

<span class="mw-page-title-main">Hocalı</span> Azerbaycanda şehir

Hocalı (Azerice: Xocalı), Azerbaycan'da bir şehir. Hocalı Rayonu'nun idarî merkezidir.

Araz Selimov, Azerbaycan Ulusal Kahramanı madalyasına sahip asker.

Akil Sahib oğlu Kuliyev, Azerbaycan'ın Ulusal Kahramanı.

Elif Hacıyev - Azerbaycan Ulusal Kahramanı.

Canpolad Rzayev, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı asker ve Azerbaycan Milli Kahramanıdır.

Gültekin Asgerova, Azerbaycan'ın Ulusal Kahramanı ve Azeri hekim.

Allahverdi Bağırov ya da tam adıyla Allahverdi Teymur oğlu Bağırov,, Azeri asker. Karabağ Savaşı'na katkılarından ötürü Azerbaycan hükûmetince kendisine Azerbaycan Ulusal Kahramanı unvanı verilmiştir.

Mövsüm Memmedov, Azerbaycan'ın Ulusal Kahraman'ı madalyasına sahip asker.

<span class="mw-page-title-main">Polat Haşimov</span> Azerbaycan ulusal kahramanı

Polat İsrayil oğlu Haşimov, Azerbaycanlı asker. Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinde tümgeneral olarak görev yapmaktaydı. Azerbaycan ulusal kahramanıdır.

Gugark pogromu, Gugark Faciası veya Gugark Katliamı, Sovyetler Birliği'nin cumhuriyetlerinden biri olan Ermenistan SSC'nin Gugark ilinde yaşayan etnik Azeri sivillere karşı yapılan pogromdur. Resmi Ermeni kaynaklarına göre, bölgede yaşayan yerli Ermeniler ve Azerbaycan'dan kaçan Ermeni mülteciler; bölgedeki Azerileri aşağıladı, onları öldürdü, soydu ve evlerini yağlamadı. Pogrom sırasında en az 18, en fazla ise 187 kişi öldürüldü.

Füzuli Cevad oğlu Cevadov, Azerbaycanlı profesyonel futbolcudur.

2017 Alhanlı saldırısı veya Alhanlı faciası, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından 4 Temmuz 2017'de saat 20.40 sıralarında Azerbaycan'ın işgal altındaki topraklarında konuşlanmış Ermeni silahlı kuvvetleri birlikleri tarafından Azerbaycan'ın Füzuli Rayonu'na bağlı Alhanlı köyünde bir eve 82 ve 120 mm'lik havan ve bomba atarlarla gerçekleştirilen saldırıdır.

İsmayılov İnkilab Elekber oğlu, Azerbaycan'ın Millî Kahramanı.

<i>Sevinj Stories</i>

Sevinj Stories, Alihan Recebov tarafından 2022'de çekilen Hocalı soykırımı hakkında bir Azerbaycan tarihi drama mini dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Molla Panah Vagif Büstü</span>

Molla Panah Vagif büstü - 18. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı şair ve ünlü siyasi ve halk figürü Molla Panah Vagif'e adanmış bir büst. Büst 1992'de Şuşa'nın işgalinden sonra yıkıldı. Şuşa şehrinin 7 Kasım 2020'de işgalcilerden kurtarılmasından sonra, anıt, Hayat Abdullayeva'nın ilk eskiz projesine göre 2021'de restore edildi.

Başlıbel faciası veya Başlıbel katliamı — Kelbecer ilçesinin işgali sırasında Ermeniler tarafından Azerilere karşı gerçekleştirilen katliam.

<span class="mw-page-title-main">Devlet Egemenliği Günü (Azerbaycan)</span> Terörle mücadele operasyonunun ardından Azerbaycan Cumhuriyetinde devlet egemenliğinin yeniden tesis edilmesinin onuruna kutlanan gün

Devlet Egemenliği Günü, terörle mücadele operasyonunun ardından Azerbaycan'nda devlet egemenliğinin yeniden tesis edilmesinin onuruna kutlanan gündür. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 19 Eylül 2024 tarihinde imzaladığı "Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Devlet Egemenliği Günü'nün kurulması hakkında" kararına dayanarak kutlanmaktadır.