İçeriğe atla

Cebrail Tarih ve Coğrafya Müzesi

Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi
Açılış8 Aralık, 1980
KonumCebrayıl, Azerbaycan
BaşkanTariyel Abbaslı

Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi—İkinci Dünya Savaşından önce kurulmuştur. İ. Stalinin adını taşıyan müze 1953`te kaldırılmış ve sergiler arşivlenmiştir. Kısa bir süre sonra yerine Tarih ve Coğrafya Müzesi kurulmuş ve müze yirmi yıldan fazla bir süre kamuya açık olarak faaliyet göstermiştir. Bugün Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi faaliyetini başkent Bakü`de yerleşen "İstiklaliyet" müzesinde devam ettirmektedir.[1]

Müzenin Tarihi

Müze, Aralık 1980'de resmi statü kazanmış ve personel listesi onaylanmıştır. Aynı yıl Cebrayıl İlçe Parti Komitesi'nin girişimiyle şehirdeki yatılı ortaokulun dört odası müzeye verilerek kısa sürede onarılmış, Azerbaycan Komunist Partisi Merkezi Komitesinin Birinci Katibi Haydar Aliyevin 1980 Ocak ayı tarihli "Azerbaycan'ın bölgelerinde tarih ve coğrafya müzelerinin oluşturulmasına ilişkin" özel kararına uygun olarak 8 Aralık 1980'de kurulmuştur. Müzenin yerleştiği yatılı ortaokul şehrin "Sağ sahil" sokağında bulunuyordu.

Müzenin Sergileri

Müzede 1993 yılına kadar Cebrayıl bölgesine ilişkin 19.000'e yakın eser toplanmıştır. Ermeni Silahlı Kuvvetlerinin 1993 yılındaki saldırıları sırasında müzenin yaklaşık 16 bin sergisi kurtarılabilmiştir. Toplamda 2 bini aşkın serginin yer aldığı müzede taşınması zor birçok eşya, Ermeni işgalciler tarafından yok edilmiştir. Müzede bölgenin tarihine ilişkin arkeolojik ve etnografik materyaller, tekstil ürünleri, dekoratif sanatlar, antik ve orta çağ ev eşyaları, fotoğraflar, belgeler, bölgenin bitki ve hayvanatı sergileniyordu.[2]

17 binden fazla serginin yaklaşık 16 bini kurtarılmışdır. Bu seride halı ve halı ürünleri, gümüş ve altın kadın süs eşyaları, erkek ve kadın gümüş kemerleri, gümüş hançerler, tarihimizin farklı dönemlerini yansıtan tarihi ve etnografik materyaller, bölgenin tarihine ilişkin fotoğraf ve belgeler yer alıyor. Toplamda 2 bini aşkın sergiye ev sahipliği yapan müzenin taşıması zor birçok eseri Ermeni işgalciler tarafından yağmalanmışdır.

Cebrayıl İl Tarih ve Coğrafya Müzesi faaliyetini başkent Bakü`de yerleşen "İstiklaliye" müzesinde devam ettirmektedir.[3]

İşgalden Sonra

Savaşın 5. yılında Cebrayıl bölgesi düşmanın eline geçti. Böyle bir durumda mümkün müzenin en değerli sergileri işgal bölgesinden çıkarıldı. Bunlar müze fonunda muhafaza edilen halı ve halı ürünleri, gümüş ve altın süs eşyaları, kemerler, çömlek ve bakır kaplar, fotoğraflar, belgeler vb. malzemelerdir.

Şu anda müze faaliyetlerine Bakü'de - İstiklal Müzesinde devam ediyor. Artık müzede 18 binden fazla sergi toplanmışdır.

1993 yılındaki Ermeni saldırısı sırasında T. Abbasli'nin kişisel teşebbüsüyle müzedeki mülkün tahrip edilmesi önlenmiş ve sergilenen eserler işgalden kaldırılmıştır.

Düşman işgali altında yaklaşık 17.000 serginin kurtarılması mümkün olmuştur.[4]

Yönetim

Fazıl Guliyev, Cebrayıl ilçesi tarih ve coğrafya müzesinin kurulduğu dönemde ilk müdürüydü. Büyük ve ziyalı bir insan olan Şehriyar Guliyevin faaliyeti, müzenin oluşumunda çok değerlidir. Fazıl Guliyev ve daha sonra müzenin şimdiki müdürü Tariyel Abbasli ile birlikte Cebrail'i köy köy gezerek müzenin zenginleşmesinde katkıda bulunmuştur.

Müzenin şimdiki müdürü Tariyel Abbaslıdır.[5]

Müzenin ilk müdürü Şehriyar Paşa oğlu Guliyev burada 1 yıl 6 ay çalıştı. 1981-1988 yılları arasında Fazil Guliyev, 1982-den itibaren müzede öğretim görevlisi olarak çalışan Tariyel Abbaslı ise 1988-den müzenin müdürü görevini ifa etmekdedir.

Materyallerin Kronolojisi

Kültür Bakanlığının yönetimiyle düzenlenen materyallerin kronoloji sıralama ve tarihi dönemlere uygun belirlenmesi, kuruluş işleri gerçekleştirilmişdir. Müzenin yaratılmasında Şehriyar Gulievin de katkıları olmuştur. Ş. Guliyev sonradan müzenin müdürü tayin olunur.

Yönetmeliğe uygun olarak müzenin sergileri 3 bölümden oluşuyordu:

  1. Tabiat bölümü
  1. Antik dönem bölümü
  1. Sovyetler Dönemi

Tabiat Bölümü

Bölgenin flora - bitki örtüsü, fauna - hayvanat dünyası hakkında geniş ve kapsamlı bilgiler veriyordu. Burada farklı bitki türlerinin kurutulmuş örnekleri, tohumları, bölgedeki yabani hayvan ve kuşların korkulukları, beslenmeleri gibi çeşitli yazılı bilgiler sergileniyordu.

Antik Dönem

En eski zamanlardan beri - M.Ö. çağımızın ilk yüzyıllarından orta çağlara kadar önceki toplumun çeşitli gelişim dönemlerini kapsamaktadır. Bu malzemelerin ana kısmını çeşitli kazılar ve kazalar sonucu bulunan antik iş ve savaş aletleri, çanak çömlek örnekleri, çeşitli gizemli kalıntılar, ahşap ve bakır kaplar oluşturuyor. 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başlarında Karabağ halı ekolünün Cebrail grubuna ait havlı ve havsız halı örnekleri, dekoratif uygulamalı sanatın bir diğer dalı olan gümüş kadın ve erkek kemerleri, kadın göğüs ve baş süsleri, çeşitli etnografik aletler - khish , araba, kotan, vel, eski kıyafetler vb. müzenin değerli sergileri arasındaydı.

Sovyetler Dönemi

İki odayı kapsayan Sovyet dönemi sergileri müzenin en büyük bölümünü oluşturuyordu. Azerbaycan'da Sovyet iktidarının kuruluşundan bu yana - 1920'den sonra - 1941-1945'te kollektifleştirme, kollektif çiftliklerin kurulması ve savaş sonrası barışçıl inşaat yıllarına ilişkin ayrı stantlar, fotoğraflar, belgeler ve diğer değerli eşyalar sergilendi.

23 Ağustos 1993 yılına kadar — Cebrayıl bölgesi Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilinceye kadar bölge tarihi ve yerel tarih müzesi kolektifi çalışmalarını sürdürerek çeşitli etkinlikler düzenledi.

Dış Bağlantılar

Cəbrayıl Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi Şablon:Vebarxiv

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024. 
  2. ^ https://web.archive.org/web/20200720030435/http://www.armenianvandalism.az/az_jabrayil.html
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024. 
  4. ^ http://culture.gov.az/az/umumi-xeberler/cebrayil-tarix-diyarsunasliq-muzeyinin-bir-sira-eksponatlari-uzerinde-berpa-isleri-aparilib
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Anadolu Medeniyetleri Müzesi</span> Ankaradaki bir tarih ve arkeoloji müzesi

Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir tarih ve arkeoloji müzesidir. Müzede, Anadolu'da yaşamış olan uygarlıklardan geriye kalan arkeolojik eserler kronolojik olarak sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bursa Arkeoloji Müzesi</span> Bitinya ve Misya bölgelerinde bulunmuş MÖ 3000’den Bizans devri sonlarına kadar olan devirlere ait eserlerin sergilendiği Bursa müzesi

Bursa Arkeoloji Müzesi, Bitinya ve Misya bölgelerinde bulunmuş MÖ 3000'den Bizans devri sonlarına kadar olan devirlere ait eserlerin sergilendiği arkeoloji müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Müze</span> kazılarda bulunan yapıtların, eski devirlerden kalan antikaların, sanata ve bilime ilişkin nesnelerin, sanat ve bilim yapıtlarının, budunbilimsel vb. nesnelerin bir arada ya da ayrı ayrı sergilendiği, saklandığı, korunduğu yapı

Müze, somut ve somut olmayan kültürel mirası araştıran, ilgili nesneleri toplayan, muhafaza edip sergileyen kurumlar ve sergileme mekanlarıdır.

Kars Müzesi 1959 yılında kurulmuştur ancak bugünkü hizmet binasına 1980 yılında taşınmıştır. Bu müze Kars'ın en büyük müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ermeniler Tarafından Katledilen Şehit Türkler Anıt ve Müzesi</span>

Ermeniler Tarafından Katledilen Şehit Türkler Anıt ve Müzesi ya da eski adıyla Iğdır Soykırım Anıt ve Müzesi, 1915-1920 tarihleri arasında bölgede yaşayan Ermenilerin Türklere karşı uyguladığı saldırıları sembolize etmektedir ve ilgili belgeler bulundurulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Simon Canaşia Müzesi</span>

Simon Canaşia Müzesi, önceden bilinen adıyla Gürcistan Devlet Tarih Müzesi, Gürcistan'ın Tiflis kentindeki başlıca tarih müzelerinden biridir. Ülkede bulunan başlıca arkeolojik bulgular sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çankırı Müzesi</span>

Çankırı Müzesi, Türkiye'nin Çankırı ilinde yer alan bir müzedir.

TCDD Eskişehir Müzesi, Eskişehir'in Tepebaşı ilçesinde bulunan demiryolu müzesidir. Müze Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları tarafından işletilmektedir.

Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi - Bilim, kültür ve eğitim kurumu, Tataristan'ın en önemli müze kompleksi.

<span class="mw-page-title-main">Sinop Arkeoloji Müzesi</span>

Sinop Arkeoloji Müzesi veya Sinop Müzesi, Sinop'ta bulunan ve şehir içinde ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği ulusal bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Tıva Ulusal Müzesi</span>

Tıva Cumhuriyeti'nin Aldan-Maadır adlı milli müzesi — Tıvanın devlet müzesi, bilim araştırmalarının inceleme yeri, Tıva'nın tarihinin ve kültürünün eserlerinin gösterim yeri.

<span class="mw-page-title-main">Mardin Müzesi</span> Mardinde yer alan bir müze

Mardin Müzesi, Mardin'de yer alan arkeoloji ve etnografya müzesidir. Yörenin tarihsel ve kültürel zenginliklerini yansıtan, arkeolojik ve etnografik koleksiyonlara sahiptir. Arkeolojik koleksiyonları arasında Bronz Devri, Asurn, Urartu, Helenistik, Ahameniş İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu Hanedanı, Artuklular ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerine ait tabletler, silindir ve damga mühürler, kült kapları, figürinler, metalden bızlar, takılar, seramikler, altın, gümüş ve bakır sikkeler, gözyaşı şişeleri ve kandiller yer alırken etnografya kısmındaysa Mardin ve çevresine ait gümüş işlemeciliğinin örnekleri olan kolyeler, küpe, bilezik, halhal, alınlık, saçlığın yanı sıra, eski giysiler, kılıçlar, kahve (mırra) takımları, hamam eşyaları, tespihler, ısınma araçları ve bakır eşyalar da sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kırklareli Müzesi</span> Kırklareli ilindeki bir müze

Kırklareli Müzesi, Türkiye'nin Kırklareli kentinde bulunan bir müzedir. Müze, 1993 yılında kurulmuş olup doğal tarih örnekleri, bölgenin kültürel yaşam tarihi ile ilgili etnografik öğeler, kent ve çevresinde bulunan arkeolojik eserler sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Yerel Tarih Müzesi</span>

Şuşa Yerel Tarih Müzesi, Azerbaycan'ın Şuşa şehrinde bulunan bir müzeydi.

<span class="mw-page-title-main">Üzeyir Hacıbeyovun ev müzesi (Şuşa)</span> Şuşada müze

Üzeyir Hacıbeyov'un ev müzesi Azerbaycanlı besteci, müzikolog-bilim adamı, yayıncı, oyun yazarı, pedagog modern Azerbaycan profesyonel müzik sanatının ve ulusal operasının kurucusu Üzeyir Hacıbeyov'un Şuşa'da bulunan ev müzesi. Müze 1959'dan 1992'ye kadar işletilmiştir. 1992 yılında Şuşa şehrinin Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmesinden sonra müze faaliyetini durdurmuş ve müze binası yıkılmış, sergiler yağmalanmıştır. Müzenin 1.700 sergisinden sadece 136'sı korunabildi.

<span class="mw-page-title-main">Tebriz Meslek Müzesi</span>

Tebriz Meslek Müzesi, 2017 yılında Tebrizli heykeltıraş, yazar ve koleksiyoner Rza Sarabi Egdem'in girişimiyle faaliyete başlayan ve Azerbaycan'daki tarihi meslekleri sergileyen bir müzedir. Üç yıl sonra 18 Mayıs 2020'de Uluslararası Müzeler Günü'nde kapatılması halk tarafından hoş görülmedi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Müzik Kültürü Devlet Müzesi</span>

Azerbaycan Müzik Kültürü Devlet Müzesi, Azerbaycan müzik tarihi ile ilgili materyallerin toplanması, saklanması, araştırılması ve yaygınlaştırılmasını amaçlayan müze.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam Ekmek Müzesi</span>

Ağdam Ekmek Müzesi, Azerbaycan'ın Ağdam kentinde yer alan; ekmek, unlu mamuller, tarım aletleri ve bunların tarihçesiyle ilgili bir müzedir. Müze 25 Kasım 1983'te faaliyete başlamıştır. Müzede sergilenen yaklaşık 2.800 öge vardı. Müze, Azerbaycan SSC hükûmeti tarafından yerel bir kültür anıtı olarak koruma altına alınmıştı. Müze bitişiğindeki alanda ise Sünbul kafesi ziyaretçilere hizmet veriyordu. Kompleks bir kervansaray içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Demiryolları Müzesi</span>

Ermeni Demiryolları Müzesi, Ermenistan'ın başkenti Erivan’da bulunan ve Ermenistan demiryollarının tarihine adanan bir demiryolu müzesidir.

Ödemiş Müzesi, Türkiye'nin Ödemiş kentinde bulunan bir arkeoloji ve etnografya müzesidir. Müze, 1983 yılında kurulmuş olup kent merkezinin doğusunda D 310 karayolu üzerinde yer almaktadır.