Cebrail Tarih ve Coğrafya Müzesi
Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi | |
---|---|
Açılış | 8 Aralık, 1980 |
Konum | Cebrayıl, Azerbaycan |
Başkan | Tariyel Abbaslı |
Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi—İkinci Dünya Savaşından önce kurulmuştur. İ. Stalinin adını taşıyan müze 1953`te kaldırılmış ve sergiler arşivlenmiştir. Kısa bir süre sonra yerine Tarih ve Coğrafya Müzesi kurulmuş ve müze yirmi yıldan fazla bir süre kamuya açık olarak faaliyet göstermiştir. Bugün Cebrayıl Tarih ve Coğrafya Müzesi faaliyetini başkent Bakü`de yerleşen "İstiklaliyet" müzesinde devam ettirmektedir.[1]
Müzenin Tarihi
Müze, Aralık 1980'de resmi statü kazanmış ve personel listesi onaylanmıştır. Aynı yıl Cebrayıl İlçe Parti Komitesi'nin girişimiyle şehirdeki yatılı ortaokulun dört odası müzeye verilerek kısa sürede onarılmış, Azerbaycan Komunist Partisi Merkezi Komitesinin Birinci Katibi Haydar Aliyevin 1980 Ocak ayı tarihli "Azerbaycan'ın bölgelerinde tarih ve coğrafya müzelerinin oluşturulmasına ilişkin" özel kararına uygun olarak 8 Aralık 1980'de kurulmuştur. Müzenin yerleştiği yatılı ortaokul şehrin "Sağ sahil" sokağında bulunuyordu.
Müzenin Sergileri
Müzede 1993 yılına kadar Cebrayıl bölgesine ilişkin 19.000'e yakın eser toplanmıştır. Ermeni Silahlı Kuvvetlerinin 1993 yılındaki saldırıları sırasında müzenin yaklaşık 16 bin sergisi kurtarılabilmiştir. Toplamda 2 bini aşkın serginin yer aldığı müzede taşınması zor birçok eşya, Ermeni işgalciler tarafından yok edilmiştir. Müzede bölgenin tarihine ilişkin arkeolojik ve etnografik materyaller, tekstil ürünleri, dekoratif sanatlar, antik ve orta çağ ev eşyaları, fotoğraflar, belgeler, bölgenin bitki ve hayvanatı sergileniyordu.[2]
17 binden fazla serginin yaklaşık 16 bini kurtarılmışdır. Bu seride halı ve halı ürünleri, gümüş ve altın kadın süs eşyaları, erkek ve kadın gümüş kemerleri, gümüş hançerler, tarihimizin farklı dönemlerini yansıtan tarihi ve etnografik materyaller, bölgenin tarihine ilişkin fotoğraf ve belgeler yer alıyor. Toplamda 2 bini aşkın sergiye ev sahipliği yapan müzenin taşıması zor birçok eseri Ermeni işgalciler tarafından yağmalanmışdır.
Cebrayıl İl Tarih ve Coğrafya Müzesi faaliyetini başkent Bakü`de yerleşen "İstiklaliye" müzesinde devam ettirmektedir.[3]
İşgalden Sonra
Savaşın 5. yılında Cebrayıl bölgesi düşmanın eline geçti. Böyle bir durumda mümkün müzenin en değerli sergileri işgal bölgesinden çıkarıldı. Bunlar müze fonunda muhafaza edilen halı ve halı ürünleri, gümüş ve altın süs eşyaları, kemerler, çömlek ve bakır kaplar, fotoğraflar, belgeler vb. malzemelerdir.
Şu anda müze faaliyetlerine Bakü'de - İstiklal Müzesinde devam ediyor. Artık müzede 18 binden fazla sergi toplanmışdır.
1993 yılındaki Ermeni saldırısı sırasında T. Abbasli'nin kişisel teşebbüsüyle müzedeki mülkün tahrip edilmesi önlenmiş ve sergilenen eserler işgalden kaldırılmıştır.
Düşman işgali altında yaklaşık 17.000 serginin kurtarılması mümkün olmuştur.[4]
Yönetim
Fazıl Guliyev, Cebrayıl ilçesi tarih ve coğrafya müzesinin kurulduğu dönemde ilk müdürüydü. Büyük ve ziyalı bir insan olan Şehriyar Guliyevin faaliyeti, müzenin oluşumunda çok değerlidir. Fazıl Guliyev ve daha sonra müzenin şimdiki müdürü Tariyel Abbasli ile birlikte Cebrail'i köy köy gezerek müzenin zenginleşmesinde katkıda bulunmuştur.
Müzenin şimdiki müdürü Tariyel Abbaslıdır.[5]
Müzenin ilk müdürü Şehriyar Paşa oğlu Guliyev burada 1 yıl 6 ay çalıştı. 1981-1988 yılları arasında Fazil Guliyev, 1982-den itibaren müzede öğretim görevlisi olarak çalışan Tariyel Abbaslı ise 1988-den müzenin müdürü görevini ifa etmekdedir.
Materyallerin Kronolojisi
Kültür Bakanlığının yönetimiyle düzenlenen materyallerin kronoloji sıralama ve tarihi dönemlere uygun belirlenmesi, kuruluş işleri gerçekleştirilmişdir. Müzenin yaratılmasında Şehriyar Gulievin de katkıları olmuştur. Ş. Guliyev sonradan müzenin müdürü tayin olunur.
Yönetmeliğe uygun olarak müzenin sergileri 3 bölümden oluşuyordu:
- Tabiat bölümü
- Antik dönem bölümü
- Sovyetler Dönemi
Tabiat Bölümü
Bölgenin flora - bitki örtüsü, fauna - hayvanat dünyası hakkında geniş ve kapsamlı bilgiler veriyordu. Burada farklı bitki türlerinin kurutulmuş örnekleri, tohumları, bölgedeki yabani hayvan ve kuşların korkulukları, beslenmeleri gibi çeşitli yazılı bilgiler sergileniyordu.
Antik Dönem
En eski zamanlardan beri - M.Ö. çağımızın ilk yüzyıllarından orta çağlara kadar önceki toplumun çeşitli gelişim dönemlerini kapsamaktadır. Bu malzemelerin ana kısmını çeşitli kazılar ve kazalar sonucu bulunan antik iş ve savaş aletleri, çanak çömlek örnekleri, çeşitli gizemli kalıntılar, ahşap ve bakır kaplar oluşturuyor. 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başlarında Karabağ halı ekolünün Cebrail grubuna ait havlı ve havsız halı örnekleri, dekoratif uygulamalı sanatın bir diğer dalı olan gümüş kadın ve erkek kemerleri, kadın göğüs ve baş süsleri, çeşitli etnografik aletler - khish , araba, kotan, vel, eski kıyafetler vb. müzenin değerli sergileri arasındaydı.
Sovyetler Dönemi
İki odayı kapsayan Sovyet dönemi sergileri müzenin en büyük bölümünü oluşturuyordu. Azerbaycan'da Sovyet iktidarının kuruluşundan bu yana - 1920'den sonra - 1941-1945'te kollektifleştirme, kollektif çiftliklerin kurulması ve savaş sonrası barışçıl inşaat yıllarına ilişkin ayrı stantlar, fotoğraflar, belgeler ve diğer değerli eşyalar sergilendi.
23 Ağustos 1993 yılına kadar — Cebrayıl bölgesi Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilinceye kadar bölge tarihi ve yerel tarih müzesi kolektifi çalışmalarını sürdürerek çeşitli etkinlikler düzenledi.
Dış Bağlantılar
Cəbrayıl Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi Şablon:Vebarxiv
- Respublika qəzeti[]
- Muzeydə İsmayıl İmanzadənin yaradıcılıq gecəsi keçirildi.
- Cəbrayıl Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin bir sıra eksponatları üzərində bərpa işləri aparılıb
- Tarix və diyarşünaslıq muzeyləri — yaşayan tariximizin təkrarsız ünvanı…
- Tarix və Diyarşünaslıq Muzeyləri
- Cəbrayıl rayon Tarix-diyarşünaslıq muzeyi Şablon:Vebarxiv
- Eksponatlar üzərində bərpa işləri aparılıb Şablon:Vebarxiv
- Dədə yurdlarımızda dağıdılmış muzeylərimiz.
- Muzeyin eksponatları üzərində bərpa işləri aparılıb
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024.
- ^ https://web.archive.org/web/20200720030435/http://www.armenianvandalism.az/az_jabrayil.html
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024.
- ^ http://culture.gov.az/az/umumi-xeberler/cebrayil-tarix-diyarsunasliq-muzeyinin-bir-sira-eksponatlari-uzerinde-berpa-isleri-aparilib
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2024.