İçeriğe atla

Cavit Tulça

Cavit Tulça (19 Mayıs 1913, İsakça, Romanya - 4 Ocak 2006, İstanbul), Türk iş insanıdır.

Cavit Tulça, Rize Çiftekavak'dan 19. asrın ortalarında Dobruca’ya göç eden bir ailenin mensubudur. Dedesi İsmail Ağa, Kral I. Carol zamanında Dobruca Milletvekili olarak Romanya parlamentosunda görev yapmıştır. Babası Sezai Bey, I. Dünya Savaşı’nda Romanya savaşa girdikten sonra Babadağ bölgesinde 1916 Eylül’ünde hayatını kaybetmiştir. Kendisini amcası Dobrucalı İsmail Sabri Bey büyütmüştür. İsmail Sabri Bey Romanya Kraliyet Sarayı Muhafız Alayı'nda hem Kral I. Carol hem de Kral Ferdinand zamanında uzun yıllar görev yapmıştır. Rumen Devleti kendisini Fransa’daki Saumur binicilik okuluna göndermiştir. I. Dünya Savaşı’nda Rumen ordusunda subay iken Bulgarlara esir düşmüş ve Bulgaristan tarafından Türkiye’ye gönderilmiştir. 1918 yılında Cavit Bey, annesi Fatma hanım ile Türkiye’ye gelmiş ancak İstiklâl Harbi yıllarında tekrar Romanya’ya dönüp Tulça’da ilkokula başlamıştır. Amcası İsmail Sabri’nin, Mustafa Kemal ile yakın mesaisi olmuş ve 1920 yılında bir süre Mustafa Kemal ile İsmail Sabri Ankara Garındaki binada birlikte oturmuşlardır.[1] Anadolu’ya Rusya’dan silah sevki organizasyonunda Mustafa Kemal, İsmail Sabri’yi 1920 sonbaharinda Novorossisk şehbenderi (konsolosu) yaparak görevlendirmiştir. Cavit Bey, annesi ile 1927 yılında Romanya’dan Türkiye’ye göç etmiş ve 1928 yılında Türk vatandaşlığını almışlardır. Türkiye’ye ilk geldiğinde, bir süre amcası İsmail Sabri Tulça’nın vazifesi sebebiyle Malta Köşkü’nde ikâmet etmiştir. Saint Benoît Fransız Lisesi mezunudur. 1934 yılında soyadı kanunu ile birlikte Tulça soyadını almışlardır. Amcası İsmail Sabri Bey’in Türkiye’de binicilik sporunun gelişmesinde çalışmaları olmuş ve Cavit Tulça da uzun yıllar binicilik sporu ile ilgilenmiştir. 1940 yılında MAH mensubu olarak göreve başlamıştır. 1945 ila 1960 yılları arasında müteahhit olarak Anadolu’nun birçok ilçesinde su şebekesi getirilmesi sağlamış, Diyarbakır Çınar, Malatya Arapkir, Erzurum Hınıs ilçeleri ile Eskişehir Porsuk barajı yapımı ve Muğla ili Dalyan inşaatında görev almıştır. 1960 yılında kendi "Cavit Tulça Tıbbi Malzemeler" firmasını kurarak 2000 yılına kadar 40 yıl süreyle Kardiyoloji, Kardiyovasküler cerrahisi, Radyoloji, Üroloji, Ağrı, Gastroenteroloji anabilim dalları alanında teşhis ve tedavi sarf kateter malzemesi ithalatında Türkiye'nin öncü firmalarından biri olmuştur. 1967 yılında kurulan Türk Eğitim Vakfı'nın kurucu üyeleri arasındadır. 1975 yılında ünlü kalp cerrahı Michael Ellis DeBakey'i Türkiye'ye ilk olarak davet eden kişi olmuş, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ve İstanbul Göğüs Cerrahisi hastanelerinde Dr.DeBakey ameliyatlara girmiştir. Cavit Tulça 2000 yılında 87 yaşında, çalışma hayatına son vermiştir. 2006 yılında, İstanbul'da ölmüştür.

Kaynakça

  1. ^ Ala'addîn Haydar, A Angora Aupxrh de Moustapha Kemal, Editions France-Orient, Paris, 1920, 105 sayfa. Amerikan arşivi, endeks no 867.20265, 10 Şubat 1922 (Fransızca). 22 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ekim 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dobruca</span>

Dobruca, Karadeniz ile Tuna Nehri arasında kalan, Romanya'nın Köstence ve Tulça illeri ile Bulgaristan'ın Dobriç ve Silistre illerini kapsayan yoğun Türkmen nüfusun yaşadığı tarihî bir bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Fahrettin Altay</span> Türk asker ve siyasetçi

Fahrettin Altay Türk asker ve siyasetçi. Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki Büyük Taarruz'dan sonra Yunan ordusunun geri çekilmesini sağlayarak İzmir'e giren 5. Süvari Kolordusunun komutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hüsrev Gerede</span> Türk asker ve siyasetçi

Hüsrev Gerede, Türk Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet tarihinin önemli isimlerinden olan Türk asker, siyasetçi ve diplomattır.

<span class="mw-page-title-main">Refet Bele</span> Türk asker ve siyasetçi

İbrahim Refet Bele, Türk asker ve siyasetçi. Kurtuluş Savaşı'na katılan ilk beş generalden birisidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı görevlerinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet İzzet Furgaç</span> 215. Osmanlı sadrazamı

Ahmed İzzet Paşa ya da Soyadı Yasası sonrası Ahmet İzzet Furgaç, I. Dünya Savaşı'nın son günlerinde sadrazamlık yapmış, Arnavut asıllı Osmanlı asker ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Fehmi Gerçeker</span> Türk din adamı ve siyasetçi

Mustafa Fehmi Efendi veya Soyadı Kanunu'ndan sonra Mustafa Fehmi Gerçeker, TBMM'nin kuruluşuyla yürütme görevi verilen I. İcra Vekilleri Heyeti, II. İcra Vekilleri Heyeti ve III. İcra Vekilleri Heyeti'nde Umuru Şeriye ve Evkaf Vekili olarak görev yapmış, TBMM'de 1. Dönem, 2. Dönem, 3. Dönem, 4. Dönem, 5. Dönem, 6. Dönem, 7. Dönem ve 8. Dönem'de 1920'den 1950'ye, ölüm tarihine kadar, 30 yıl boyunca Bursa milletvekilliği yapmış din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nazım Resmor</span> Türk komünist siyasetçi

Nazım Resmor Öztelli, Türk bürokrat ve siyasetçi. TBMM 1. Dönem milletvekili ve Hakkı Behiç Bayiç'in hakkındaki gensorular nedeniyle istifasından sonra 4 Eylül - 6 Eylül 1920 tarihleri arasında 2 gün Dahiliye Vekili oldu. İç İşleri Bakanlığı kayıtlarına göre, Soyadı Kanunu ile birlikte Öztelli soyadını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Berç Türker</span> Osmanlı bankacı ve bürokrat, TBMM üyesi

Kigork Berç Keresteci, Kurtuluş Savaşı'nda Mustafa Kemal'e ve Millî Mücadele'ye destekleri olmuş; TBMM 5. Dönem, TBMM 6. Dönem ve TBMM 7. Dönem'de (1935-1946) Atatürk'ün isteği ile Afyonkarahisar milletvekilliği yapmış, İstiklal Madalyası sahibi Türkiye Ermenisi iş insanı ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Sabri Aytaç</span>

Abdullah Sabri Efendi, Türk müderris ve siyasetçi. Türk Kurtuluş Savaşı'nda Zonguldak yöresinde önemli hizmetler vermiş, TBMM 1. Dönem Milletvekilidir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Sabri Toprak</span> Türk siyasetçi ve diplomat

Mehmet Sabri Toprak, Türk Bürokrat, eski Tarım Bakanı ve Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 10. başkanıdır.

Dürrizade Abdullah Beyefendi, 1920 yılında İstanbul İngilizlerin işgali altındayken Osmanlı Devleti'nin şeyhülislamı.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Sabri Efendi</span> Osmanlı müderris, şeyhülislam

Mustafa Sabri Efendi, Osmanlı müderris, Meclis-i Mebusan mebusu, şeyhülislam.

Romanya tarihi bugünkü Romanya Devleti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">I. Ferdinand (Romanya kralı)</span>

I. Ferdinand, 1914-1927 arasında Romanya kralı. Hohenzollernli olmasına ve Alman gücüne inanmasına karşın, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin safına katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Romanya Krallığı</span>

Romanya Krallığı, 1881 ile 1947 yılları arası varlığını sürdürmüş eski bir parlamenter monarşik Rumen devletidir. Devlet 26 Mart 1881 tarihinde ilan edilmiştir. I. Carol da Romanya'nın ilk kralı olarak Sinaia Peleş Sarayında taç giymiştir. I. Carol ise Alman Hohenzollern Hanedanı'ndan gelmektedir ve önceki adı Prens Karl Eitel Friedrich Zephyrinus Ludwig 'dir. Romanya Krallığı, 1913 yılında Bulgaristan'a karşı diğer Balkan ülkeleriyle birleşerek II. Balkan Savaşı'na katılmıştır. Sonuç olarak Güney Dobruca'yı Bulgaristan'dan almıştır. Ancak I. Dünya Savaşı'nda Almanya'ya yenilmiş, Romanya toprakları işgal edilmiş ve Almanya ile barış imzalamak zorunda kalmıştır. Ancak savaşın sonunda Almanya, İtilaf Devletleri'ne yenilince Romanya'nın şansı tekrar değişmiş, Versailles Barış Antlaşması'nda Bukovina ve Transilvanya'yı elde etmiştir. II. Dünya Savaşı'nda Romanya, Ion Antonescu önderliğinde Mihverler'in yanında savaşa girdi. Bu seferki sonuç çok farklı oldu, Romanya savaşı kaybetti. Ion Antonescu'nun diktatörlüğü yıkıldı. 1947 yılında Sovyet güçlerinin de etkisiyle ve desteğiyle komünist yönetim başa geçti ve Romanya Halk Cumhuriyeti kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">II. Carol</span> Romanya kralı

II. Carol, 8 Haziran 1930'dan 6 Eylül 1940'ta zorla tahttan indirilmesine kadar görev yapmış Romanya kralı. Kral I. Carol'un ölümünün ardından babası I. Ferdinand'ın en büyük oğlu olarak veliaht prens oldu. Hohenzollern kökenli Romanya kralları arasında ilk kez Romanya'da büyüyüp, anadili Rumence olan ve Ortodoks inanca sahip olarak doğan ilk kişiydi.

<span class="mw-page-title-main">Romanya Tatarları</span>

Romanya Tatarları, Romanya'da ve Bulgaristan'da Dobruca bölgesinde yaşayan Kıpçak ve Oğuz grubundan Kırım Tatarlarının bir kolu olan Sünni Müslüman Türk halkı. Halk arasında Nevruz geleneği vardır. Romanya Tatar Türkleri Müslüman Demokrat Birliği (UDTTMR) Tatarları siyasi olarak Romanya'da temsil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Kâzım Kadri</span> Osmanlı Devletinin son yıllarında valilik ve nazırlık yapmış devlet insanı ve yazar (1870 - 1934)

Hüseyin Kazım Kadri ya da Hüseyin Kazım Bey Osmanlı Devleti'nin son yıllarında valilik ve nazırlık görevlerinde bulunmuş devlet adamı ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Kral Camii</span> Romanyanın Köstence şehrinde yer alan tarihi bir dini yapı

Kral Camii veya I. Karl Camii, Romanya'nın Köstence şehrinde yer alan tarihi bir dinî yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Romanya'daki Çerkesler</span>

Romanya'daki Çerkesler modern Romanya ve Moldova'yı oluşturan bölgede yaşayan Çerkeslerdir. Şu anda Romanya'ya ait olan topraklarda isimleri Çerkeslerden türeyen kişilerin varlığı en azından 15. yüzyıldan beri kanıtlanmıştır. Sonraki birkaç yüzyıl boyunca, Romanya'nın Moldavya ve Eflak beyliklerindeki bu tür insanlara ilişkin kayıtlar vardır.