İçeriğe atla

Caserta Mütarekesi

Caserta Mütarekesi (İtalyancaResa di Caserta), II. Dünya Savaşı'nın sonunda İtalya'daki Nazi birliklerinin resmî olarak Müttefik Devletlere teslim olduğu anlaşmadır. 29 Nisan 1945 tarihinde Caserta Sarayında imzalanan metin, 2 Mayıs 1945 itibarıyla geçerli olmuştur.[1]

Metnin resmî adı Instrument of local surrender of German forces and other forces placed under the command or control of the German Sout-West Command şeklindedir. Mütareke Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Nazi Almanyası temsilcileri arasında imzalanmıştır, Sovyetler Birliği bir gözlemciyle imza törenine katılmıştır. Anlaşma metninde İtalya Sosyal Cumhuriyeti bir kukla devlet olduğundan hareketle Müttefik Devletlerce tanınmadığı için bu devletin Savunma Bakanı Rodolfo Graziani imzacılar arasında yer almamıştır.

Arka plan

İtalya Cephesi'nde Gotik Hattı boyunca saldırıya geçen Müttefik Devletler 21 Nisan 1945 tarihinde tahkimatı aşarak Bologna'ya ulaşırlar. 25 Nisan tarihinde Copparo'daki Wehrmacht birlikleri teslim olur.

Şubat-Mayıs 1945 döneminde İkinci Dünya Savaşı sürmekteyken İtalya'nın kuzeyinde bulunan Nazi Almanyasına bağlı birliklerin bölgedeki Batılı Müttefik Devletlere teslim olması üzerine yürütülen gizli görüşmeler gerçekleşmiştir. Sunrise Harekâtı olarak bilinen görüşmelerin çoğu İsviçre'nin Bern kentinde, Waffen-SS komutanı Karl Wolff ile ABD ajanı Allen Dulles arasında gerçekleşmiştir. Görüşmelerin ortaya çıkması Müttefikler arasında özellikle Sovyetler Birliği'nde ABD'nin Nazilerle ayrı bir barış antlaşması imzalayacağı kaygısını yaratmıştır. İlerleyen dönemde başlayacak olan Soğuk Savaş'ın ilk işareti olarak görülen olay sırasında Sovyet lideri Joseph Stalin ile ABD Devlet Başkanı Franklin Roosevelt arasında hararetli yazışmalar gerçekleşmiştir. Bu gelişmeler yaşandığı için mütareke gündem olduğu zaman Sovyetler Birliği anlaşmanın yapılacağı yere bir temsilci göndermiştir.

İçeriği

Müttefik Devletler Kuvvetlerinin karargâhı olarak kullanılan Caserta Sarayındaki görüşmelere aşağıdaki personel katılmıştır:[2]

Anlaşma metni kara, deniz ve hava kuvvetlerini ilgilendiren A, B ve C olarak adlandırılan üç ayrı ekle beraber yürürlüğe girmiştir. Anlaşmaya göre kayıtsız şartsız teslim olacak olan Naziler ve onlara bağlı güçler silahlarını imha etmeyecek ve bulundukları tesislere zarar vermeyecektir.

Anlaşmanın imzalandığı günden bir gün önce 28 Nisan günü Adolf Hitler, Albert Kesselring'in görevlerini artırmış ve Alman Batı Ordu Gruplarının komutanı ilan etmiştir. Kayıtsız şartsız teslime karşı olan Kesselring, özellikle 28 Nisan günü Mussolini'nin infaz edilmesi ve 30 Nisan günü Hitler'in intiharının ardından Wolff tarafından anlaşmayı uygulamaya ve uymaya ikna edilmiştir.

Sonrası

İtalya'nın Müttefik Devletlerle yaptığı anlaşmadan sonra İtalya'yı işgal eden ve çeşitli katliamlar yapmış olan Naziler partizanlarının güçlü olduğu bölgelerde özellikle İngiliz veya Amerikan birliklerine teslim olmayı tercih ediyor, bu birlikler eğer yakında değilse silahlarını bırakmıyor ve çatışmalara devam ediyordu. Sonrasında teslim alınan alman savaş esirlerinin çoğu POW Camp Rimini adlı toplama kampına alınmış, buradaki esirler 1946 sonu ve 1947 boyunca serbest bırakılmıştır.[3]

Kaynakça

  1. ^ Caserta Sarayı tanıtım sitesinden 10 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 10 Ağustos 2021 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ Anlaşmanın imzalanmasına dair British Pathe videosu 10 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 10 Ağustos 2021 tarihinde erişilmiştir
  3. ^ Kampa dair bilgilerin bulunduğu sayfa 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 10 Ağustos 2021 tarihinde erişilmiştir

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Folke Bernadotte</span>

Kont Folke Bernadotte (af Wisborg) (2 Ocak 1895 - 17 Eylül 1948), İsveçli asker, insan hakları savunucusu ve diplomat. Arap ülkeleri ile İsrail arasında Birleşmiş Milletler adına arabuluculuk yaptığı sırada öldürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Albert Kesselring</span> İkinci Dünya Savaşında Alman Hava Kuvvetleri Generali. Orduda kendisine nevralji ağrısından dolayı yüzü hep gülümser vaaziyette durmasından ötürü "Güler Yüzlü Albert" deniliyordu.

Albert Kesselring, Almanya'nın topçu subayı ve Nazi Almanyası döneminde Luftwaffe general ve Generalfeldmarschall'i.

<span class="mw-page-title-main">Hans Krebs</span> Nazi Almanyası Heer Genelkurmay Başkanı

Hans Krebs, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası Piyade Generali ve OKH başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hans-Georg von Friedeburg</span>

Hans-Georg von Friedeburg, Nazi Almanyası U-bot güçlerinin komutan vekili ve Kriegsmarine'nin son komutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hans-Jürgen Stumpff</span>

Hans-Jürgen Stumpff, Alman asker. II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyasında Luftwaffe generaliydi.

<span class="mw-page-title-main">Batılı Müttefiklerin Almanya'yı işgali</span> 2nci dünya savaşında Almanyanın işgali

Batılı Müttefiklerin Almanya'yı işgali, II. Dünya Savaşı'nda Müttefikler'in Almanya'yı işgali ile başladı. Müttefikler Ren Nehri'ni geçip Almanya'nın içlerine doğru ilerlemekteydi.

<span class="mw-page-title-main">İtalya Cephesi (II. Dünya Savaşı)</span> İtalyanın II. Dünya Savaşındaki cephesi

İtalya Cephesi, 10 Temmuz 1943 ve 2 Mayıs 1945 tarihleri arasında İngiliz ve Amerikan donanmalarının Husky Harekâtı ile Sicilya'ya yaptığı çıkarmayla açılmış olan cephedir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Cephesi (II. Dünya Savaşı)</span>

Batı Cephesi, Almanya'nın işgal ettiği Belçika, Hollanda ve Fransa'da Müttefikler ile geçen savaşlar dizisine verilen addır. Cephe iki evreden oluşur. Birinci evre 1940'ta Fransa Seferi ile Fransa'nın Almanlar tarafından işgal edilişi, ikinci evre ise 1944'te Normandiya Çıkarması ile daha çok ABD, Birleşik Krallık ve Kanada'dan oluşan Müttefik Birleşik Ordusu'nun Fransa'yı Almanlardan geri alması ve Almanya'yı işgal etmesidir.

II. Dünya Savaşı'nda Avrupa Cephesi, Almanya'nın 1 Eylül 1939 tarihinde Polonya'yı işgal etmesiyle başlayan II. Dünya Savaşı'nın, Almanya'nın 8 Mayıs 1945 tarihinde kayıtsız şartsız teslim olmasına kadar sürdüğü bir cephe bölgesidir. Müttefik kuvvetler bu cephenin içindeki iki cephenin yanı sıra bitişik Akdeniz ve Orta Doğu Cepheleri üzerinde de Mihver kuvvetleri ile savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Flensburg Hükûmeti</span>

Flensburg Hükûmeti, Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sona ermesine yakın zamanlarda, 2 Mayıs-23 Mayıs 1945 tarihleri arasında Almanya'yı yöneten kısa ömürlü idareydi. Sadece 3 hafta boyunca yönetimde kalmıştır. Hükûmet, NSDAP lideri ve Büyük Alman İmparatorluğu Devlet Başkanı Adolf Hitler'in ve Berlin Muharebesi esnasında Propaganda Bakanı Joseph Goebbels'in intiharlarından sonra oluşturuldu. Hitler, ölümünden kısa bir süre önce, cumhurbaşkanlığı ve şansölyelik makamlarının ikiye ayrılmasını vasiyet edip Karl Dönitz'i kendisinden sonraki yeni cumhurbaşkanı olarak tayin etmişti. Yeni hükûmetin Flensburg'da kurulması kararlaştırıldı, çünkü Flensburg, Danimarka sınırının çok yakınında, Karl Dönitz'in o zamana kadar kullanmış olduğu merkezin yeriydi. Hitler siyasî vasiyetinde halefinden her ne pahasına olursa olsun savaşa devam etmesini istiyordu. Buna rağmen, Flensburg Hükûmeti kendisini “apolitik” olarak tanımladı.

<span class="mw-page-title-main">Prag Taarruzu</span> Kızıl Ordunun II. Dünya Savaşındaki son stratejik taarruz harekâtı

Prag Taarruzu, Kızıl Ordu'nun II. Dünya Savaşı'ndaki son stratejik taarruz harekâtıdır. Prag'a yönelen Kızıl Ordu taarruzu ve Prag Muharebesi, 5 - 11 Mayıs 1945 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Ayrıca muharebe, Prag Ayaklanması ile birlikte sürmesi dolayısıyla da önemlidir.

<span class="mw-page-title-main">Yeoryos Çolakoğlu</span>

Yorgos Çolakoğlu, 1941-1942 yıllarında Yunanistan'ın Mihver kuvvetlerince işgali sırasında Yunan işbirlikçi hükûmetinin ilk başbakanı olan Yunan subaydır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması</span>

Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması, Almanya'nın Nisan ayında başlayarak Mayıs ortalarına kadar Sovyetler Birliği ve Batılı Müttefiklerine teslim olmasıyla savaşın sona ermesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kasserine Geçidi Muharebesi</span>

Kasserine Geçidi Muharebesi II. Dünya Savaşı sırasında Tunus'ta 1943 yılı Şubat ayında gerçekleşmiş olan muharebedir. Kasserine Geçidi, Tunus'un orta bölgesindeki Atlas Dağları boyunca uzanan 3.2 km uzunluğunda bir geçittir. Generalfeldmarschall Erwin Rommel komutasındaki Afrika Korps birliklerinin sahne aldığı bu muharebe ABD Ordusunun Afrika kıtasında Mihver Devletleriyle ilk karşılaşmasıdır. Savaş deneyiminden yoksun ve iyi teçhiz edilmemiş ABD birlikleri büyük zayiat vermiş ve mevzilerinden 80 km geriye atılmıştır. Bu mağlubiyet ABD Ordusunun tarihindeki en büyük mağlubiyetlerden birisi sayılmaktadır.

Sunrise Harekâtı veya Bern Olayı, Şubat-Mayıs 1945 döneminde İkinci Dünya Savaşı sürmekteyken İtalya'nın kuzeyinde bulunan Nazi Almanyasına bağlı birliklerin bölgedeki Batılı Müttefik Devletlere teslim olması üzerine yürütülen gizli görüşmeleri anlatır. Görüşmelerin çoğu İsviçre'nin Bern kentinde, Waffen-SS komutanı Karl Wolff ile ABD ajanı Allen Dulles arasında gerçekleşmiştir. Görüşmelerin ortaya çıkması Müttefikler arasında özellikle Sovyetler Birliği'nde ABD'nin Nazilerle ayrı bir barış antlaşması imzalayacağı kaygısını yaratmıştır. İlerleyen dönemde başlayacak olan Soğuk Savaş'ın ilk işareti olarak görülen olay sırasında Sovyet lideri Joseph Stalin ile ABD Devlet Başkanı Franklin Roosevelt arasında hararetli yazışmalar gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan İç Savaşı</span> Mussolini ve Anti-faşist güçler arasındaki çatışma

İtalyan İç Savaşı İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde 9 Eylül 1943 ile 2 Mayıs 1945 tarihleri arasında İtalya'da yaşanan iç savaştır. İtalyan direniş hareketi ve Müttefik saflarındaki İtalyan Ordusu, İtalyan faşistlerine ve Naziler tarafından İtalya'nın kuzeyinde kurulmuş olan İtalyan Sosyal Cumhuriyeti kukla devletine bağlı birlikler arasında yaşanmıştır. İtalyan direnişçiler, Mussolini rejiminin çökmesinin ardından bölgeyi işgal eden Nazilerle de savaşmıştır. Faşizm karşıtı güçlerin mücadelesiyle zafer kazanılmış, Naziler ülkeden kovulmuş, Mussolini infaz edilmiştir. Ayrıca ülkenin 1946 yılında monarşiden cumhuriyete geçişinde de iç savaş süresince kral III. Vittorio Emanuele başta olmak üzere krallık yanlılarının ülkeye karşı sorumluluklarını gereğince yerine getirmemelerinin de payı büyüktür.

Müttefiklerin İtalya'yı işgali, II. Dünya Savaşı'ndaki İtalya Cephesinde 3 Eylül 1943 tarihinde Müttefik Devletler tarafından gerçekleştirilen amfibik harekâttır. İşgal harekâtı başarıyla gerçekleştirilen Husky Harekâtı'nın ardından yapılmıştır. Harekât, komutanlığını Mareşal Harold Alexander'ın yaptığı 15. Ordu Grubu tarafından icrâ edilmiştir.

İtalya'da faşizmin sona ermesi veya 25 Temmuz Olayı 1943 yılının bahar aylarında başlayarak birbirinden bağımsız iki ayrı koldan Kont Dino Grandi ve Kral III. Vittorio Emanuele tarafından yürütülen, sonuçta da 24-25 Temmuz 1943 tarihli Büyük Faşizm Konseyi toplantısında Başbakan Benito Mussolini'nin güvensizlik oyu alarak görevden alınmasıdır. Kararın ardından Mussolini hapse atılmış, yeni bir hükûmet kurulmuş ve İtalya Krallığı'nda 21 yıl süren İtalyan faşizmi sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Müttefik Kontrol Konseyi</span>

Müttefik Kontrol Konseyi veya Müttefik Kontrol Otoritesi ve aynı zamanda Dört Güç olarak da anılır, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Almanya'daki Müttefik İşgal Bölgeleri ve Müttefik işgali altındaki Avusturya'nın yönetim organıydı. Üyeleri Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa idi. Merkezi, Berlin-Schöneberg'de bulunuyordu. Konsey, Doğu Avrupa ve Almanya'da sınırların nasıl değiştirileceği ve nüfusların nasıl aktarılacağı da dahil olmak üzere, savaş sonrası Avrupa için çeşitli planlar belirlemek üzere toplandı. Dört Müttefik Güç olarak, Almanya'da üstün güç iddiası bulunan Müttefik Kontrol Konseyi, Nazi Almanyası'nın lağvedilmiş sivil hükûmetinin yerini alarak ve bir bütün olarak Almanya'nın tek yasal egemen otoritesini oluşturdu.