İçeriğe atla

Cascade Sıradağları

Cascade Sıradağları
Cascadelar
ABD Washington eyaletinde Cascade Sıradağları'nın en yüksek zirvesi: Rainier Dağı
Harita
En yüksek noktası
Yükseklik4,392 m Rainier Dağı
Koordinatlar46° 51' 11 K
121° 45' 32
B 
Coğrafya
KonumKuzey Amerika kıtası:
Kuzeybatı ABD: Washington, Oregon ve Kuzey Kaliforniya ve
Batı Kanada: Britanya Kolumbiyası
Cascade Sıradağları haritası. Volkanlar isimlendirilmiştir

Cascade Sıradağları veya kısaca "Cascades" batı Kuzey Amerika kıtasında önemli sıradağlardır. Kanada'da güney Britanya Kolumbiyası eyaletinden güney doğru ABD'de Washington, Oregon ve kuzey Kaliforniya eyaletlerine kadar uzanırlar. Bu sıralar ham önemli volkanik olmayan zirveleri hem de "Yüksek Cascadelar" adı verilen bir sıra volkan zirvelerini ihtiva ederler. Batı Kanada'da Britanya Kolumbiyası eyaletinde bulunan kısmını Kanadalılar "Kanada Cascadeları" veya basitçe yerel dağlar olarak "Cascades Dağları" olarak adlandırırlar. ABD'nin kuzey-batı bölgesinde bulunan kısmının Washington eyaleti içinde bulunan kısmı genel olarak yerel ismi ile "Cascadeler"'dir; fakat genel olarak "Kuzey Cascadeler (North Cascades)" (örneğin North Cascades Ulusal Parkı ismi için kullanış gibi) olarak da anılırlar. Tüm Cascade Sıradağları üstünde bulunan en yüksek zirve rakımı ABD Washington Eyaletinde bulunan 4,392 m olan Rainier Dağı'dir.

Cascades Sıradağları Büyük Okyanus'un etrafını çevreleyen sahillerde bulunan ve Pasifik Ateş Halkası adı verilen büyük bir volkanlar ve diğer dağlar zincirinin bir parçasıdır. ABD'nin (Alaska hariç) birbirine bağlı eyaletlerindeki arazilerde son 200 yılda tarihsel olarak ortaya çıkan aktif volkanik püskürmelerinin hepsi "Yüksek Cascadelar" adı verilen dağlarda olmuştur. Bunlardan en son püskürmeler 1914-1921 arasında Lassen Zirvesi ve gayet büyük bir patlama ile birlikte 1980'de ve gayet az şiddette olarak 2005'te St. Helens Dağı'nda olmuştur.[1]

Kuzey Amerika kıtasının batısında bulunan Kanada, ABD ve Meksika'ya uzanan sıradağlar büyük grubu "Kuzey Amerika Cordilerya Sıradağlar Grubu" olarak isimlendirilmektedir.[2] "Kuzey Amerika Cordilerya Sıradağlar Grubu" batı bölümündeki sıradağlar ayrıca bir gruplanmaktadır ve bu gruplanmış sıradağlar Cascade Sıradağları yanında Saint Elias Sıradağları, Coast Sıradağları, İnsülar Sıradağları, Olympic Sıradağları, Oregon Sahili Sıradağları, Kalifornia Sahili Sıradağları, Transverse Sıradağları, Peninsülar Yarımadasal Sıradağlar ve Batı Sierra Madre Sıradağları'ni da ihtiva eder.[2] Fakat diğer coğrafyacılar bu gruplanmış sıradağlara başka türlü gruplamakta ve bu grupta batı "Kuzey Amerika Cordilerya Sıradağlar Grubu" yanınaa Kuzey Amerika Sıradağlar sisteminin eklemekte ve bu sıradağlar grup sistemi genellikle Kanada ve ABD'de "Pasifik Sahili Sıradağları" olarak anılmaktadır.[2][2][3]

Coğrafya

Cascade Sıradağları güney-kuzey ekseninde ABD'de Kuzey Kaliforniya'da bulunan Lassen Zirvesi'den Kanada'da Britanya Kolumbiyası eyalateinde Nicola Nehri ile Thompson Nehri'nin birleşme noktasına kadar uzandıkları kabul edilmektedir. Kuzeyde Kanada'da Cascade Sıradağları ile Kanada Kıyısal Sıradağları arasında bulunanFraser Nehri vadisi iki sıradağı birbirinden ayırmaktadır. Bu sıradağlarda bir sıra volkanlar bulunan kısma "Yüksek Cascadeler" adı verilmektedir çünkü bu kısımdaki sönük veya aktif volkan dağı zirveleri etrafta bulunan dağlık araziler üzerinde iki misli yüksekliğe kadar ulaşmaktadırlar. Bu volkan dağlarının zirvelerinin etraflarında bulunan yüksek yerlerden çıkıntıları 1,5 kilomatreye kadar daha fazla yükseklik göstermekte ve gayet uzaklardan görülmektedir. Örneğin bu sıradağlar üzerinde en yüksek nokta (4,392 m) olan Rainier Dağı zirvesinin çıkıntısı 4.027 metre olup bu zirve 80–160 km uzaktan görülebilmektedir.

Rainier Dağı'nın kuzeylerinde Cascadeler gayet sarp görünüşlü olmaktadırlar. Kuzeyde zirve tepesi olan "Lytyon Dağı"'na kadar bu dağlardaki zirveler etrafında yamaçlara buzullar etkisi ile gayet sivri olup, dik yamaçlar ve vadiler göstermektedir. Rainier Dağı'nın güneyinde ise Kanada Cascadelerin güneyi ve özellikle Shagit Sıradağları jeolojik ve topoğrafik olarak dik ve sarp Kuzey Cascadeler'e benzemektedir. Ama bu Kuzey Cascadelerin güney yamaclari daha az buzul etkisi gösterirler ve yakinda olan Thompsom Platosu'na benzeyerek, nispeten düzce plato görüntüsü verirler.


Aktif ve sönmüş volkanik zirveler

Kuzey-batıdan Rainier Dağı görüntüsü
Mirror Gölü'nde Hood Dağı'nın yansıma görüntüsü
Siskiyu Gölü'nden Shasta Dağı görüntüsü

Washington

  • Rainier Dağı: 4.392. Güney Washington Cascadeler. Rainier Dağı bölgesinde
  • Adams Dağı: 3.742 m.Güney Washington Cascadeleri. Adams Dağı bölgesinde
  • Baker Dağı: 3.285 m. Kuzey Cascadeleri. Skagit Sıradağlar bölgesinde
  • Glacier Zirvesi: 3.213 m. North Cascadeleri. Glacier Zirvesi. Steven Geçidi kuzey bölgesinde)
  • Saint Helens Dağı: 2.549 m. South Washington Cascadeleri. Saint Helens Dağı bölgesinde

Oregon

  • Hood Dağı: 3.426. Oregon Cascadeleri. Hood Dağı bölgesinde
  • Jefferson Dağı: 3.199. Oregon Cascadeleri. Jefferson Dağı bölgesinde
  • Three Sisters Dağı: 3:157 m. Oregon Cascadeleri. Sisters bölgesinde
  • McLoughlin Dağı: 2.894 m. Oregon Cascadeleri. Güney bölgesinde
  • Thielsen Dağı: 2.799 m. Oregon Cascadeleri. Krater Gölü bölgesinde
  • Broken Top: 2.797|m}}, Oregon Cascadeleri. Sisters bölgesinde
  • Bachelor Dağı: 2.764|m}}, Oregon Cascadeleri. Sisters bölgesinde
  • Pic Diamond Dağı: 2.665 m. Oregon Cascadeleri. Willamette geçidi bölgesinde
  • Bailey Dağı: 2.553 m. Oregon Cascadeleri. Krater Gölü bölgesinde
  • Scott Dağı: 2.723 m. Oregon Cascadeleri. Krater Gölü bölgesinde
  • Mazama Dağı: 2.487 m. Oregon Cascadeleri. Krater Gölü bölgesinde
  • Newberry Karateri: 2.434 m. Oregon Cascadeleri. Krater Gölü bölgesinde
  • Three Fingered Jack Dağı: 2.391 m.Oregon Cascadeleri, Satiam Geçidi bölgesinde
  • Washington Dağı: 2.376 m. Oregon Cascadeleri, Satiam Geçidi bölgesinde

Kaliforniya

  • Shasta Dağı: 4.317 m. Kaliforniya Cascadeleri. Shasta Dağı bölgesinde
  • Lassen Zirvesi: 3.187 m. Kaliforniya Cascadeleri. Lassen Zirvesi bölgesinde
  • Tehama Dağı: 2.815 m. Kaliforniya Cascadeleri. Lassen Zirvesi bölgesinde
  • Hoffman Dağı: 2.412 m}}. Kaliforniya Cascadeleri. Merkezi Kaliforniya Cascadelari

Diğer önemli zirveler

Shuksan Dağı Ekim ayında manazara

Washington

  • Bonanza Zirvesi: 2.899 m. Kuzey Cascadeleri. Merkezi Kuzey Cascadeleri
  • Stuart Dağı: 2.870 m. Güney Washington Cascadeleri. Wenatchee Dağları
  • Fernow Dağı: 2.819 m. Kuzey Cascadeler. Entiat Dağları
  • Goode Dağı: 2:806 m. Kuzey Cascadeler. Merkezi Kuzey Cascadeler
  • Shuksan Dağı: 2.782 m. Kuzey Cascadeler. Skagit Sıradağları
  • Buckner Dağı: 2.778 m. Kuzey Cascadeler. Merkezi Kuzey Cascadeler
  • Seven Fingered Jack Dağı: 2.774 m. Kuzey Cascadeler. Entiat Dağları
  • Mont Logan Dağı: 2.770 m. Kuzey Cascadeler. Merkezi Kuzey Cascadeler
  • Jack Dağı: 2.763 m. Kuzey Cascadeler. Hozameen Sıradağları

Kaliforniya

  • Eagle Zirvesi: 2. 811 m. Kalifornia Cascadeleri. Lassen Zirvesi bölgesinde
  • Diller Dağı: 2.769 m. Kalifornia Cascadeleri. Lassen Zirvesi bölgesinde

Kaynakça

  1. ^ "Mount St. Helens: 2004-2008 Renewed Volcanic Activity". Cascades Volcano Observatory. U.S. Geological Survey. 1 Şubat 2013. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2013.  (İngilizce)
  2. ^ a b c d S. Holland, (1976) Landforms of British Columbia, BC Eyaleti Yayımı (İngilizce)
  3. ^ Kuzey Amerika kıtasının batısında bulunan bu Kuzey Amerika Sıradağlar sisteminine dahil olan sıradağlar Kayalık Dağlar, Columbia Dağları, Kanada İç Dağları, Kanada İç Platosu, Sierra Nevada Sıradağları, Büyük Havza Sıradağları ve diğer daha küçük sıradağlar, platolar ve havzalardır.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Oregon</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Oregon, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Pasifik kıyısında yer alan eyalet, kuzeyde Washington, güneyde Kaliforniya ve Nevada, doğuda ise Idaho ile komşudur. Columbia nehri kuzey, Snake nehri ise doğu sınırlarının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Willamette nehri vadisi, eyaletin en yüksek nüfus yoğunluğuna sahip olan ve en yüksek tarımsal üretimin yapıldığı bölgesidir.

<span class="mw-page-title-main">St. Helens Yanardağı</span>

St. Helens Dağı, ABD'nin Washington Eyaleti'nin güneyinde, 2.549 metre yüksekliğinde bir volkandır. Kuzey Amerika'nın batı kıyısında uzanan Pasifik Ateş Çemberi'nin sisteminin bir parçası olan, bir dizi volkanlar zinciri Cascade Sıradağları'nda yer alır. St. Helens Dağı, Pasifik Volkan Kuşağı'nın tüm yanardağları gibi büyük bir patlama enerjisi gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Apalaş Dağları</span> Kuzey Amerikada bir dağ dizisi

Apalaş Dağları, Kuzey Amerika'da bir dağ dizisi.

<span class="mw-page-title-main">Altay Dağları</span> Orta Asyada bir sıradağ

Altay dağları, Orta ve Doğu Asya'da bulunan; Rusya, Çin, Moğolistan ve Kazakistan'ın birleştiği ve İrtiş ve Obi nehirlerinin kaynaklarının bulunduğu sıradağdır. Sıradağ, kuzeydoğuda Sayan Dağları ile birleşir ve güneydoğuda giderek alçalarak Gobi Çölü'nün yüksek platosuyla birleşir. Yaklaşık 45° ila 52° K ve yaklaşık 84° ila 99° D arasında uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Sıradağlar Zaman Dilimi</span>

Sıradağlar Zaman Dilimi, Kuzey Amerika'da kullanılan, Eşgüdümlü Evrensel Zaman'dan sonbahar ve kış aylarında 7, yaz saati uygulamasının etkin olduğu ilkbahar ve yaz aylarında ise 6 saat geride olan zaman dilimi. 105. batı boylamındaki saati temel almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Black Hills</span>

Black Hills ya da Kara Tepeler, Kuzey Amerika'da Büyük Düzlüklerden yükselen ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Güney Dakota'nın batısından Wyoming'e kadar uzanan küçük izole bir sıradağ. En yüksek zirvesi 2208 m yüksekliğindeki Harney Peak olan sıradağ Rocky Dağlarının doğusundaki kıta Kuzey Amerikasının en yüksek zirvelerine ev sahipliği yapar ve tamamını kapsayan Black Hills Millî Ormanı ile kuşatılır.

<span class="mw-page-title-main">Haleakala Ulusal Parkı</span>

Haleakala Ulusal Parkı, ABD'nin Hawai Eyaleti'nde Maui Adası'nda bulunan ulusal park. Parkın yüzölçümü 134,62 kilometre karedir; bunun 77.92 km²si "Vahşi Yaşam Bölgesi" olarak daha sıkı özel koruma altındadır. Bu ulusal park arazisinin 100km2 alanı çöldür. İsmini ulusal park içinde Maui Adası doğusunda bulunan Haleakala Dağı'dan alır. "Haleakala" sözcüğü Hawaii dilinde "Güneş'in Evi" anlamına gelir ve yerel Maui adası efsanesine göre yarı tanrı olan Maui günü dah uzun yapmak için güneşi bu dağ içinde tutuklamıştır. Haleakala Dağı bir uyuyan yanardağdır ve en son püskürmesini 1480 ila 1600 arasından yapmıştır. Bu ulusal park iki ayrık kısımdan oluşmaktadır: Haleakala Dağı zirvesi alanı ve Kipahulku sahili alanı.

<span class="mw-page-title-main">Mount Rainier Ulusal Parkı</span>

Mount Rainier Ulusal Parkı kuzey-batı Amerika Birleşik Devletleri'nde, Washington eyaletinde, Tacoma şehri yakınlarında bulunan, Mount Rainer Dağı ve etrafında 956,6 km² yüzölçümü kaplayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır.

<span class="mw-page-title-main">North Cascades Ulusal Parkı</span>

North Cascades Ulusal Parkı Amerika Birleşik Devletleri Washington eyaletinde, ABD-Kanada sınırına yakın, en yakın şehir Seattle olan, 2 042,78 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır.

<span class="mw-page-title-main">Lassen Volkanik Ulusal Parkı</span>

Lessen Volkanik Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin kuzey-doğusunda, Redding ile Susanville küçük şehirleri yakınlarında bulunan ve 429 km² yüzölçümü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır.

<span class="mw-page-title-main">Mazama Dağı</span>

Mazama Dağı, ABD'nin Oregon eyaletinde bulunan Krater Gölü Ulusal Parkı'na ismi veren, zirvesi içine çöküp ortaya çıkan kaldera'da bir Krater Gölü adlı bir göl oluşturmuş bir stratovolkanik dağdır. Bu dağ Cascade Sıradağları üzerinde bulunan bir sıra eski yanardağdan birisidir. Günümüzde Mazama Dağı ve üstünde bulunan Krater Gölü tümüyle Krater Gölü Ulusal Parkı arazisi içindedir ve ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Whitney Dağı</span> kıtasal ABD arazileri içinde en yüksek rakımlı dağ

Whitney Dağı batı Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya eyaletinin "İnyo ilçesi" ile "Tulare ilçesi" içinde en yüksek zirvesi 4.421 m rakımlı olan ve Alaska hariç kıtasal ABD arazileri içinde en yüksek rakımlı olan dağdır. Kuzey Amerika kıtasının en düşük rakımlı noktası Death Valley Ulusal Parkı'nda Badwater Havzası ile bunun kuzey-kuzey-batı yönünde bulunan kıtasal ABD'nin bu en yüksek noktası olan Whitney Dağı arasında uzaklık 136,2 km'dir. Whitney Dağı'nın batı yamaçları Sekoya Ulusal Parkı sınırları içindedir. Doğu yamaçları da İnyo ilçesi tarafından korunmakta olan "Inyo Ulusal Ormanı" sınırları içine girmektedir. Whitney Dağı'nın zirvesi Yösemite Vadisi "Happy Iles" mevkiinde başlangıcı olan John Muir Yürüyüş Patikası'nın bitiş mevkidir ve bu patika böylece 341 km uzunlukta olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rainier Dağı</span>

Rainier Dağı kuzey-batı ABD'nin Washington eyaletinde, Seattle metropoliten şehrinin 87 km güneydoğusunda masif bir aktif stratovolkan dağıdır. Alaska haricinde olan ABD topraklarında ve Cascade Sıradağları zirveleri arasında en yüksek rakımlı dağ olup rakımı 4.392 m'dir.

<span class="mw-page-title-main">Lassen Peak</span>

Lassen Peak vaya Lassen Zirvesi veya Lassen Dağı ABD'de Kaliforniya eyaleti kuzeyinde Shasta İlçesi (county)'de bulunan bir stratovolkan dağıdır. Lassen Zirvesi Kanada'nın güneybatısında bulunan Britanya Kolombiyası eyaletinin güneybatısından ABD'de Kaliforniya'nın kuzeyine kadar yay gibi uzanan 18 büyük yanardağ zirvesi zincirinden oluşan Cascade Sıradağları'nın üstünde en güneyde olan yanardağdır. Kuzey Kaliforniya'da mensup olduğu sıra dağlara Shasta Cascade Dağları adı da verilmektedir. Lassen Zirvesi'nin denizden rakımı 3.189 m'dir; fakat Lassen Zirvesi etrafında bulunan dağ doruklarının çok daha üstünde bulunmaktadır ve zirveden sonra en yüksek doruklara nisbetle yaptığı "çıkıntı" 1.594 m olmaktadır. Bu çıkıntının karakteri "lav kubbesi" olmasıdır ve bu lav kubbesinin hacminin 2 km³ olduğu tahmin edilmektedir. Böylece Lassen Zirvesi dünyada en büyük lava kubbeli yanardağlar arasında yüksek bir sırada bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Babadağ (dağ)</span>

Babadağ güney-batı Türkiye'de, Batı Akdeniz Bölgesi'ndeki Muğla ilinin Fethiye ilçesinde bulunan bir dağ'dır.

<span class="mw-page-title-main">Sierra Nevada (Amerika Birleşik Devletleri)</span>

Sierra Nevada Sıradağları ) batı ABD'de "Kaliforniya Merkez Vadisi " ile "Havza ve Sıradağlar Jeolojik Bölgesi " arasında bulunan bir sıradağlar sistemidir. Bu sıradağlar "Sierra" veya "Sierralar" ve "Yüksek Sierralar" olarak da adlandırılmaktadır. Sierralar'ın en önemli ve büyük kısmı Kaliforniya eyaletinde bulunmaktadır; ama birçok coğrafyacı bu sıradağlara eklenmiş olarak Nevada eyaletine uzanan Carson Sıradağları'nı da Sierralar'ın bir kısmı olarak kabul etmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Little San Bernardino Sıradağları</span>

Little San Bernardino Sıra Dağları ABD'nin batısında Kaliforniya eyaletini güneyinde bulunan ve Transverse Sıradağları'nin bir parçası olan bir küçük sıradağdır. Bu sıradağlar yaklaşık 64 km uzunlukta olup güneydoğu yönünde Kaliforniya'nın San Bernadino ilçesi ve Riverside ilçesinde bulunup tuzlu ve çok sığ olan "Salton Sea Gölü"'nün kuzeydoğu sahilini oluşturlar. Bu sıradağlar güneyde bulunan Colorado Çölü'deki Coachilla Vadisinin kuzeyde bulunan Mojave Çölü'nden ayırılmasına neden olurlar.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kaliforniya</span>

Kuzey Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindenin kuzeyini kapsayan bir bölgedir. Eyaletin kuzeyinde 48 ilçe güneyinde ise Güney Kaliforniya'nın 10 ilçesi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Adams Dağı</span>

Adams Dağı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletindeki Cascade Sıradağları'nde bulunan bir stratovolkandır. Dağ, 3.743 metre yüksekliğinde olup Rainier Dağı'ndan sonra eyaletin ikinci yüksek dağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik Zirve Yolu</span>

Pasifik Zirvesi Yolu (PCT) (İngilizce: Pacific Crest Trail), Amerika Birleşik Devletleri Pasifik kıyılarının 160 ila 240 km doğusunda yer alan uzun mesafeli bir yürüyüş ve binicilik parkurudur. Parkur, Cascade ve Sierra Nevada sıradağlarının en yüksek kısmı ile yakından hizalanmış halde bulunmaktadır. Parkurun güney ucu, Meksika ile ABD sınırının yakınında, Campo'nun hemen güneyinde yer alırken kuzey ucu ise Britanya Kolumbiyası'ndaki Manning Parkı'ın kenarında Kanada-ABD sınırında yer almakta olup parkur Kaliforniya, Oregon ve Washington eyaletlerinden geçmektedir.