İçeriğe atla

Cartel (müzik grubu, 1995)

Cartel
Cartel logosu
Genel bilgiler
Başladığı yerAlmanya
TarzlarRap
Etkin yıllar1995-günümüz.
Müzik şirketiPolyGram (1995-2004)
GRGDN (2011)
İlişkili hareketlermaNga
ÜyelerAlper Ağa (Karakan)
Erci E (Grubu yok)
Emali (Cinai Şebeke)
Babalu (Cinai Şebeke)
Olcay (Cinai Şebeke)
Kabus Kerim (Karakan)
İnceefe (Cinai Şebeke)

Cartel, 1995 yılında Almanya'da kurulan büyük ilgi toplayan bir Türk rap grubu. Grup, Almanya'da iki ayrı rap grubu ve hepsinden bağımsız olan Erci E'nin bir araya gelmesiyle doğdu.[1] Grubun "Cartel" adındaki albümü ilk önce Avrupa'da yayınlandı. Kısa zamanda Avrupa'da medyanın dikkatini çeken grup hakkında MTV müzik kanalında röportajlar yayınlandı. Türk müziğinin sesini dünyaya duyuran nadir topluluklardan birisi olmayı başaran grup Türkiye'de de büyük yankı uyandırdı.

Şu ana kadar İstanbul'da BJK İnönü Stadyumu'nda konser veren ilk ve tek Türk Rap müzik grubudur. Radyo ve TV kuruluşları ilk haftada satılan ilk 100.000 CD’yi “Altın Kaset” ve 250.000 Cd’yi de “Çifte Platin” ödülüne layık gördüler ve popüler durumunu daha iyi gösterdiler. Cartel en başarılı Türkçe Rap grubu olarak bilinir ve söylenen şarkılar Türkçe, Almanca, İngilizce ve İspanyolca olduğu için söz zenginliğini bir kez daha gösterir. Cartelin CD'si Türkiye'de çıkmadan önce, Almanya'da 29.000 satmıştır. Türkiye'de toplam 543.000 adet satmıştır ve Türkçe Rap tarihine en çok satan grup olarak geçmiştir. Türkiye'de stad konseri veren ilk ve tek rap grubu olan Cartel BJK İnönü Stadyumu'nda verdiği konserde Türkiye'de Michael Jackson'dan sonra en çok izleyici çeken konser olduğu için Amerikan Time dergisine konu olmuşlardır.

Kuruluş ve ilk albüm

Grup, Almanya'da üç ayrı rap grubun bir araya gelmesiyle doğdu. Cartel'i oluşturan topluluklar, Karakan, Erci E ve Cinai Şebeke'ydi. Karakan'ın üyeleri Alper Ağa ve Kâbus Kerim iken, Cinai Şebeke ise M. Ali (Emali), Babalu (Ichibaba), Olcay (Ole) ve İnceefe (Çelik bilek Apo)'den oluşuyordu. Grubun Cartel adındaki ilk albümü önce Polygram Music tarafından Avrupa'da yayınlandı. Kısa zamanda Avrupa'da medyanın dikkatini üzerine çeken grup hakkında MTV müzik kanalında röportajlar yayınlandı.

Avrupa'daki bu başarı kısa sürede Türk medyasının da ilgisini çekti. Ağustos 1995'te Cartel, Türkiye'ye gelip televizyonlara çıkmaya başladı. Cartel'ın albümü de Raks Müzik tarafından Türkiye'de piyasaya sürüldü. Grup 1996'da ikinci albüm çalışmalarına başladı ve Cartel Geliyor adlı bir şarkı kaydetti. Ancak bu albüm çalışmaları sonuç vermedi.[1]

Ara veriş

Cartel, albümden sonra üç ayrı grup olarak yollarını ayırdı ve solo çalışmaları başladı. 1997 senesinde Karakan ve Erci E, solo albümlerini çıkardılar. Özellikle Karakan beklediği ilgiyi bulamayınca Türkiye müzik piyasasından çekildi. Erci E, daha sonra bir albüm daha çıkardı ama sesini fazla duyuramadı.

1998'de Peter Maffay'ın Begegnungen albümü için Cartel kısa bir süre için tekrar bir araya geldi. Kayıtta orijinal kadrodan sadece Erci E bulunmaktadır. Erci E'ye Bektaş ve Capman Hakan eşilk etmiştir. "Maffay'la Cartel" adındaki şarkı single olarak da yayınlandı ve şarkıya klip de çekildi. Grup, Maffay ile albümün konserlerine de çıktı. Begegnungen Live adlı albümde "Weil Ich Türke Bin" ve "Maffay'la Cartel" şarkılarında sanatçıya eşlik eden grup, "Something Will Happen" şarkısında da vokal yaptı. Bu projeden sonra Cartel müziğe ara verdi. 2004 yılında grubun ilk albümü Türkiye'de tekrar yayınlandı.

Tekrar birleşme

2009 yılında tekrar toplanan Cartel, 15 yıllık suskunluklarının sebebinin Cartel'in isim hakkı ve menajerle yaşanan sorunlar olduğunu belirtti. Eski gruptan farklı olarak İnceefe ve Kabus Kerim grupta bulunmamaktadır. Rock'n Coke 2009'da uzun bir aradan sonra ilk kez sahneye çıkan Cartel, maNga ile birlikte sahne aldı.[2] Cartel grubu, bu uzun suskunluktan sonra Şubat 2011'de Bugünkü Neşen Cartel'den adlı bir albüm çıkarttı. Albümde konuk sanatçı olan Ferman Akgül ve Efsun yer aldı.

Üyeler

  • Erci E (1995-1996, 1998, 2009-günümüz)
  • Alper Ağa (1995-1996, 2009-günümüz)
  • M. Ali (1995-1996, 2009-günümüz)
  • Olcay (1995-1996, 2009-günümüz)
  • Babalu (1995-1996, 2009-günümüz)

Eski üyeleri

  • Kabus Kerim (1995-1996)
  • Dj Tan(1995-1998)
  • Inceefe (1995-1996)
  • Bektaş (1998)
  • Capman Hakan (1998)

Diskografi

Stüdyo albümleri

  • Cartel (1995)
  • Bugünkü Neşen Cartel'den (2011)

Single'ları

  • Cartel (1995)
  • Maffay 'La Cartel (Peter Maffay ile) (1998)

Katkıda bulundukları albümler

  • Begegnungen - Peter Maffay (Maffay 'La Cartel) (1998)
  • Begegnungen Live - Peter Maffay (Weil ich ein Türke bin (Intro), Weil ich ein Türke bin, Maffay 'La Cartel, Something Will Happen) (1998)

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ a b Ergin, Müjde Yazıcı (10 Ağustos 2019). "Cartel'in kurucularından Erci E: Türkçe rapin işin başında olduğunu düşünüyorum". Diken. 29 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2020. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Grup Vitamin</span> müzik grubu

Grup Vitamin, Türk pop müziğini absürt komediye uyarlayarak parodi müzik yapan bir müzik grubudur. 1988 yılında Gökhan Semiz ve Emrah Anul'un konservatuvarda tanışmasıyla, daha sonra iki arkadaşın da Selçuk Aksoy'la tanışmasıyla temelleri atılmış ve 1990 yılında bu üç arkadaş tarafından İstanbul'da kurulmuştur. İlk kadrosunda Gökhan Semiz, Selçuk Aksoy, Emrah Anul, Sertaç Demirtaş, Murat Uzunal, Ufuk Yıldırım, Ercan Saatçi ve İzel vardı. Türk müzik tarihinin en iyi ve en çok satan grupları arasında gösterilmektedir. 1991 yılında eğlence amaçlı çıkardıkları Bol Vitamin adlı albümün 1,5 milyondan fazla satmıştır. Grup bir anda popüler olmuştur. İlk albüm yayımlandıktan sonra İzel ve Murat Uzunal gruptan ayrılmıştır. İlk albümün büyük çıkışından sonra aynı yıl ikinci albüm olan Grup Vitamin'i çıkardılar, albüm ilki kadar olmasa da yine büyük bir başarı elde etmiştir. Bu albümden sonra Ercan Saatçi ve Ufuk Yıldırım grupla sorunlar yaşamıştır ve gruptan ayrılmıştır. Daha sonra Uf-Er adındaki grubu Vitamin'e karşı kurmuşlardır. 1992 yılında grup, üçüncü albümleri Yandık Desene'yi yayımladılar ve albüm ilki gibi çok büyük satış oranına ulaştı. Bu albümle birlikte Uf-Er grubu Vitamin'in gölgesi altında kalmıştır. Üçüncü albümdeki "İsmail" adlı şarkı çok beğenilmiştir ve efsane olmuştur. 1993 yılında dördüncü albüm Üşüttük'ü yayımladılar. Bu albümden sonra Sertaç Demirtaş gruptan ayrıldı ve grup kemik kadrosuna ulaştı. 1994 yılında beşinci stüdyo albümleri olan Aşkın Gözyaşları'nı yayımladılar. Albüm çok beğenildi ve çok sattı. Bu albümle grup, Altın Kelebek Ödülleri'nde En İyi Grup dalında aday gösterildi ve ödülü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Placebo</span> İngiliz müzik grubu

Placebo, 1994'te Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da, Brian Molko ve Stefan Olsdal tarafından kurulmuş bir alternatif rock grubudur.

maNga Türk müzik grubu

maNga, Ankara kökenli Alternatif Rock, Nu-Metal ve Rapcore tarzlarında müzik yapan Türk rock grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Bülent Ortaçgil</span> Türk vokalist

İbrahim Bülent Ortaçgil, Türk şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve bestecidir.

Karakan, 1993 senesinde Alper Ağa tarafından kuruldu. O sene "Defol Dazlak" adında bir tekli çıkardılar. Bu CD kısa zamanda başta Almanya olmak üzere Avrupa'daki Türk gençleri arasında kült statüsüne ulaştı.

Alper Ağa ya da doğum adıyla Alpertunga Köksal, Türk rap müzisyeni.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Türkü</span> Türk müzik grubu

Yeni Türkü, 1977 yılında Derya Köroğlu, Zerrin Yaşar ve Selim Atakan'ın Ankara'da kurduğu müzik topluluğudur. Topluluğun isim babalığını şair ve yazar Yaşar Miraç yapmıştır. Yeni Türkü, sadece Yaşar Miraç'ın 1979'da Nisan-Mayıs-Haziran aylarında çıkan edebiyat dergisi değil, ayrıca halk türkülerinin yeniden yorumlanmasına dayanan Güney Amerika orijinli bir müzik akımıdır. Bu akımın dünyadaki temsilciliğini Şilili topluluk Inti Illimani yapmıştır. 1979'da ilk albümü Buğdayın Türküsü'nü çıkaran grup 10 stüdyo albümü, 2 film müziği albümü, 2 de konser albümü yayınladı. Yıllar içinde Eftal Küçük, Tuncer Tercan, Cengiz Onural, Fuat Oburoğlu, Murat Buket gibi müzisyenleri barındıran grubun kuruluşundan bu yana her zaman kadroda bulunan tek elemanı Derya Köroğlu'dur.

<span class="mw-page-title-main">OutKast</span>

OutKast, Georgia çıkışlı Amerikalı bir hip hop ikilisi. "Hey Ya!" gibi başarılı şarkılar, grubun tanınmasında önemli rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">The Smashing Pumpkins</span>

The Smashing Pumpkins 1988'de kurulmuş bir alternatif rock grubudur. Grubun şarkı sözü yazarı, vokalisti ve gitaristi olan Billy Corgan tarafından kurulmuş grup, seslerini grunge, gotik rock, heavy metal, psychedelic rock, progresif rock ve daha sonraki dönemlerde elektronik müzikle beslemiştir. 2000'de ayrılan grup, eleman değişiklikleriyle 2006'da tekrar bir araya gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">The Black Eyed Peas</span> Müzik grubu

The Black Eyed Peas, Los Angeles kentinde kurulan Amerikalı bir hip hop müzik grubudur. 2018 yılı itibarıyla grubun üyeleri will.i.am, apl.de.ap, Taboo ve J. Rey Soul'dur. 2003 yılındaki albümleri Elephunk döneminden beri grup, yaklaşık 27 milyonluk bir albüm ve tekli satışına erişmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Rammstein</span> Alman metal grubu

Rammstein, Alman bir Neue Deutsche Härte grubudur. Şarkılarının çoğu Almanca olsa da İngilizce, İspanyolca, Rusça ve Fransızca şarkıları da vardır. 1994'te Berlin'de kurulan grup dünya üzerinde 15 milyon albüm satmıştır. Grubun altı üyesi, kuruluşundan beri hiç değişmemiştir. Rammstein, ona ABD dahil birçok ülkede ödül kazandıran sahne performanslarıyla da ünlüdür. Grup, ismini Ramstein hava kazasından alır ama karışıklığa yol açmaması için bir "m" harfi daha eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fuat Ergin</span> Türk rapçi

Fuat Ergin veya Fuat, Türk rap müzisyeni ve söz yazarıdır.

Larry Sanders veya bilinen adıyla L.V., Amerikalı R&B şarkıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Cypress Hill</span>

Cypress Hill, DJ Muggs, B-Real, Sen Dog ve Eric Bobo'dan oluşan Kaliforniyalı Latin-Amerikan rap grubudur. 1988 yılında Mellow Man'nin gruptan ayrılmasıyla DVX olan grubun adı değiştirilmiştir.Cypress Hill platin ve multi-platin albüm ödülü alan ilk latin rap grubudur. Dünya çapında 18 milyondan fazla albüm satışları olmuştur. Cypress Hill batı tarafının en tanınan ve yaptıkları parçalarla büyük ilgi toplayan grupların başında gelir.

Erci E veya Erci Ergün, Türk rap müzisyeni.

<span class="mw-page-title-main">Myslovitz</span>

Myslovitz 1992 yılında kurulmuş Polonyalı bir rock grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Ceza (müzisyen)</span> Türk rap sanatçısı ve söz yazarı

Ceza ya da gerçek adıyla Bilgin Özçalkan, Türk rap müzisyeni ve söz yazarı.

Kabus Kerim gerçek adı ile Kerim Yüzer,, müzisyen ve söz yazarı. Karakan ve Cartel gruplarının kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Türkçe rap</span> Türkiyede rap

Türkçe sözlü rap müzik ya da Türkçe rap, 1990'lı yılların ortasında ana akım medyada görünürlük kazanmış bir müzik türüdür. Amerika'dan Almanya'ya gelen rap ve hip hop kültürünü benimseyen göçmen Türklerden oluşan Cartel grubu Türkçe rapi ilk tanıtan oluşum kabul edilir.

<i>Cartel</i> (albüm)

Cartel, Türk rap grubu Cartel'in 2 Mayıs 1995 tarihinde yayınladıkları ilk albümleridir. Mercury ve Spyce Phine etiketiyle yayınlanan albümde Karakan ve Da Crime Posse adlı iki grup ve Erci E'den oluşuyordu. Grup o dönem Almanya'da yaşasan gurbetçi Türkler'e karşı yapılan ırk ayrımından dolayı sesini duyurmak için bir araya geldi. Aralık 1994 tarihinde albümün kayıtlarına başladılar. Dört ay kadar süren kayıtlar sonrasında on iki parça kaydettiler. Hamburg ve Nürnberg'de kaydedilen albümde grubun toplu halde seslendirdiği tek parça albüme adını veren "Cartel" adlı albümün çıkış parçasıydı. İlk başta sadece Almanya'da yayınlanan albüm 30 bin kopyalık bir satış rakamına ulaştı. Haziran 1995 tarihinde Türkiye'de yayınlanan albüm büyük bir çıkış yakaladı. Albümün çıkış parçasının video klibi ile birlikte büyük kitlelere ulaşan albüm Türkçe rap müziğin Türkiye'de yayılmasındaki en önemli albümlerden birisi oldu