İçeriğe atla

Carol Gilligan

Carol Gilligan (d. 28 Kasım 1936) en bilinen çalışmaları ahlaki topluluk, ahlaki ilişkiler ve ahlakta belirli özne-nesne problemleri üzerine olan bir Amerikan feminist, ahlak bilimci ve psikolog.

Carol ve James Gilligan, Hayfa Sahili'nde

New York Üniversitesi’nde profesör ve Cambridge Üniversitesi’nde misafir profesör olarak çalışmaktadır. Halen Abu Dabi’deki New York Üniversitesi’nde misafir profesör olarak ders vermektedir.1982’de en bilinen çalışması In a Different Voice (Kadının Farklı Sesi)’dir. Özen Ahlakı'nın (ethics of care) kurucusudur. 

Hayatı ve kariyeri 

Carol Gilligan, New York’da Yahudi bir ailede yetişti. Avukat William Friedman ve anaokulu öğretmeni Mabel Caminez’in tek çocuğuydu. Manhattan’ın Yukarı Batı Yakası’ndaki yenilikçi özel bir okul olan Walden Okulu’na gitti. Lisansüstü eğitimi süresince piyano çaldı ve kariyerini modern dansta sürdürdü. Swarthmore Üniversitesi, İngiliz Edebiyatı bölümünden yüksek onur öğrencisi olarak mezun oldu. Radcliffe Üniversitesi’nde klinik psikoloji alanında yüksek lisansını yaptı ve Harvard Üniversitesi’nde sosyal psikoloji alanında doktorasını tamamladı. 1967’de öğretim hayatına Harvard’da başladı ardından 1988’de Harvard Yüksek Lisans Eğitim Okulu’nda kadro aldı. Gilligan, 1992’den 1994’e kadar Cambridge Üniversitesi’nde Pitt Profesörü olarak çalıştı.1997’de Harvard’da Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları’nda Patricia Albjerg Graham’a bahşedilmiş makama getirildi. 

2002’de New York Üniversitesi’ndeki Hukuk Fakültesi ve Eğitim Fakültesi’nde profesör olarak çalışmak üzere Harvard’dan ayrıldı. Ayrıca Cambridge Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Merkezi’nde misafir profesör olarak çalışmaktadır. 

En bilinen çalışması Kadının Farklı Sesi(1982)’nde Gilligan kadın psikolojisi ve kız çocuklarının gelişimi hakkında araştırma yapıp, öğrencileriyle birlikte çalışarak çok sayıda metne yardımcı yazarlık veya editörlük yaptı. “Sisterhood is Pleasurable: A Quiet Revolution in Psychology " makalesini yazarak 2003'te Robin Morgan tarafından düzenlenmiş Sisterhood is Forever: The Women's Anthology for a New Millennium antolojisine katkıda bulundu. Gilligan'ın 2008'de ilk romanı Kyra yayımlandı.Harvard Tıp Fakültesi'nde Şiddet Araştırmaları Merkezi'nin yöneticisi ve tıp doktoru olan James Gilligan ile evlidir.

Psikoloji  

Gilligan, Lawrence Kohlberg’in ahlaki gelişim aşamaları hakkında çalışmalarıyla onun bu aşamalara yaklaşımına karşı eleştirileriyle tanınır. Kohlberg’in asistanı olmasına karşın, Gilligan, onun ahlaki gelişim aşamaları teorisinin erkek odaklı olup bu teoriye kadınları da dahil etme yetilerini kısıtladığını savundu. Bunun sonucunda Gilligan, kendisinin ahlaki sesler fikrine dayanarak kadınların ahlaki gelişim teorisini ileri sürdü. Gilligan’a göre iki çeşit ahlaki ses vardır; eril ve dişil olan. Eril ses mantıksal ve bireysel olandır ve ahlaki kararların odak noktası insan haklarının korunması ve adaletin sağlandığından emin olunmasıdır. Dişil ses ise daha çok kişiler arası ilişkilerin korunmasına ve diğer insanların dikkate alınmasına önem verir. Bu ses ahlaki karar vermek için bireylerin ihtiyaçlarına odaklanmak anlamına gelen “özen perspektifine” dikkat çeker. Gilligan'a göre, Kohlberg'in ahlaki gelişim aşamaları eril sese önem veriyordu ve seslerdeki uyuşmazlık, bunun kadının ahlaki gelişimine tam olarak uyarlanmasını zorlaştırıyordu. Gilligan, çift cinsiyetlilik ya da erili ve dişili kaynaştırmanın kişinin insan olarak gücünü kavramasının en iyi yolu olduğunu savunur. Gilligan'a ait kadının ahlaki gelişim aşamaları, erkeklerin ve kadınların iş yerlerinde bile ahlaki konuları farklı yöntemlerle ele almasına bir açıklama olarak iş ortamlarında ibraz edilmiştir.

Özen ahlakı

Kadının Farklı Sesi kitabında Gilligan, Lawrence Kohlberg’in ahlaka karşı hiyerarşik ve prensipli yaklaşımına alternatif olarak kendi “Özen Ahlakı” teorisini ileri sürdü. Kız çocuklarının ve kadınların genel olarak ahlaki yeteneklerini en üst seviyeye taşımadıklarını iddia eden Kohlberg'in aksine Gilligan, kadınların ahlaki sorunlara erkeklerden daha farklı bir şekilde yaklaştıklarını savundu. Gilligan'a göre kadınların ahlakı sorumluluk ve ilişki anlayışına yoğunlaştırılırken, erkeklerin ahlakı bunun yerine haklara ve kurallara bağlı olan adalet ahlakı anlayışına yoğunlaştırılır. Ayrıca kadınlar ahlaki konuları çelişen haklar meselesi olarak görmekten çok çelişen sorumluluk meselesi olarak görmeye meyillidirler. Sonuç olarak kadınlar bu durumu daha bağlamsal ve öyküsel olarak algılarken erkekler daha biçimsel ve kuramsal olarak algılar. Gilligan, farklı ahlaki yaklaşımları “Özen Ahlakı” ve “Adalet Ahlakı” olarak adlandırır ve onları esasen uyumsuz olarak kabul eder. 

Eleştiri

Carol Gilligan'ın araştırma yöntemleri ve bulgularının nadiren bulunması çoğu bilim insanı ve psikolojik araştırmacı tarafından eleştirilmiştir (örn: Christina Hoff Sommers). Bu, Kadının Farklı Sesi'nin yayımlanmasıyla ilgilidir çünkü çoğu araştırmacı konunun hassas yapısı bakımından gizli tutulmuş bu bulguyu araştırdılar. Ancak bazılarına göre bu bulgu simgesi onun çalışmalarıyla birlikte yinelenen bir hataydı.Jaclyn Friedman gibi diğer feminist bilim insanları Carol Gilligan'ın Özen Ahlakı'nı eleştirel bir şekilde yorumladılar. Jaclyn Friedman'a göre kadınların ve erkeklerin farklı ahlak anlayışları aslında toplumsal beklentilerin bir sonucudur. Erkeklerin ve kadınların ahlak hakkında farklı bir şekilde düşünmelerini beklediğimizden bu yana erkekler ve kadınlar mevcut farklılıklara göre davranıyorlar. Bu nedenle farklı düşünce biçimleri, kadınların ve erkeklerin nasıl davranması gerektiğiyle ilgili beklentilerimiz yoluyla kendini yeniden üreten sosyal olarak inşa edilmiş ikilikler yaratır. 

Ödüller

  • 1992 - Louisville Üniversitesi - Eğitim alanında Grawemeyer Ödülü. 
  • 1996 - Time Dergisi - En etkili 25 Amerikan'dan biri. 
  • 1998 - 4. Geleneksel Heinz Ödülleri - İnsanlık Durumu alanında. 

Kaynakça

Kitaplar

  • Gilligan, Carol (1982). In a Different Voice: Psychological Theory and Women's Development - Kadının Farklı Sesi: Psikolojik Teori ve Kadının Gelişimi. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 9780674445444
  • Gilligan, Carol (1989). Mapping the moral domain: a contribution of women's thinking to psychological theory and education. - Ahlaki çevreyi planlamak: Kadınların psikolojik teori ve eğitim hakkında düşüncelerine bir destek. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.  ISBN 9780674548312.
  • Gilligan, Carol; ve arkadaşları (1990). Making connections: the relational worlds of adolescent girls at Emma Willard School. - Bağlantılar kurmak: Emma Willard Okulu'ndaki genç kızların bağıntısal dünyaları. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 9780674540415.
  • Gilligan, Carol; Brown, Lyn M. (1992). Meeting at the crossroads: women's psychology and girls' development. - Dönüm noktalarında buluşmak: Kadınların psikolojisi ve kızların gelişimi. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 9780674564640.
  • Gilligan, Carol; McLean Taylor, Jill; Sullivan, Amy M. (1997). Between voice and silence: women and girls, race and relationships. - Ses ve sessizliğin arasında: Kadın ve kızlar, ırklar ve ilişkiler. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 9780674068797.
  • Gilligan, Carol (2002). The birth of pleasure. - Hazzın Doğuşu. New York: Knopf. ISBN 9780679440376.
  • Gilligan, Carol (2008). Kyra: a novel. - Kyra: roman. New York: Random House. ISBN 9781400061754.
  • Gilligan, Carol; Richards, David A.J. (2009). The deepening darkness: patriarchy, resistance, & democracy's future. - Derinleşen Karanlık: Ataerkillik, direniş ve demokrasinin geleceği. Cambridge New York: Cambridge University Press. ISBN 9780521898980.
  • Gilligan, Carol; Gilligan, John (2011). The Scarlet Letter. - Kırmızı Leke. Prime Stage Theatre.

Nathaniel Hawthorne'un Kırmızı Leke romanından uyarlama, oğluyla birlikte yazdı ve oyun Kasım 2011'de Prime Stage Tiyatrosu'nda sahnelendi.

  • Gilligan, Carol (2011). Joining the resistance. - Direnişe katılmak. Cambridge, UK Malden, Massachusetts: Polity Press. ISBN 9780745651705.
  • Gilligan, Carol; Hochschild, Arlie; Tronto, Joan (2013). Contre l'indifférence des privilégiés: à quoi sert le care (Fransızca). - Ayrıcalıklı kesimin ilgisizliğine karşı: Özen ahlakının amacı. Paris: Payot. ISBN 9782228908771

Kitap bölümleri

  • Gilligan, Carol (1997), "Woman's place in man's life cycle." - "Erkeğin yaşam döngüsünde kadının yeri." Nicholson, Linda, The second wave: a reader in feminist theory, - "İkinci Dalga: Feminist teoride bir okur" kitabında bulunur..  New York: Routledge, s.198–215, ISBN 9780415917612.

Dış bağlantılar

https://its.law.nyu.edu/facultyprofiles/index.cfm?fuseaction=profile.overview&personid=19946 4 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Carol Gilligan - NYU Profili.

İlgili Araştırma Makaleleri

Lawrence Kohlberg, Amerikan psikolog ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Ernst Mayr</span>

Ernst Walter Mayr ,,20. yüzyılın önemli evrimsel biyologlarından biridir. Ayrıca taksonomist, kâşif, ornitolojist, bilim tarihçisi, natüralist olarak da ünlüydü. Çalışmaları Mendel genetiği ve Darwinci evrimden modern evrimsel senteze geçişi amaçlıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Pitirim Sorokin</span> Rus toplumbilimci (1889 – 1968)

Pitirim Alexandrovich Sorokin Rus asıllı Amerikalı sosyolog. C. W. Mills gibi, Talcott Parsons'ın kuramlarının sesli muhalifidir. Toplumsal çevrim kuramına katkısı en fazla bilinen sosyologdur ve bütüncül yaklaşımı benimsemiştir.

Feminist hareket kadınlara oy hakkı, eğitim olanaklarının geliştirilmesi, erkek-kadın arasındaki gelir adaletsizliğinin indirgenmesi, boşanmada erkeklerin çıkarına olan prosedürlerin nötrlenmesi, kadınların gebelik ve kürtaj gibi konularda kendi başlarına karar alabilmesi ve gelir edinme gibi konularda batı toplumlarına köklü değişiklikler getirmiştir. Harvard Psikoloji Profesörü Steven Pinker'a göre feminizm ev içi şiddeti ve hatta eşleri tarafından öldürülen erkek sayısını altıda bir oranında azaltan bir faktör olmuştur.

Üçüncü cinsiyet veya üçüncü cins, bireylerin hem kendileri hem de toplum tarafından ne erkek ne de kadın olarak kategorize edildiği bir kavram. Ayrıca, üç veya daha fazla cinsiyeti tanıyan toplumlardaki bir toplumsal kategoriyi ifade eder. Üçüncü terimi genellikle "diğer"i kastediyor olarak anlaşılır; bazı antropologlar ve sosyologlar açıklanan dördüncü, beşinci, ve "bazı" cinsiyetleri ifade ederler.

<span class="mw-page-title-main">Kate Millett</span> Amerikalı yazar (1934 – 2017)

Kate Millett veya tam adı ile Katherine Murray Millett, Amerikalı sanatçı, yazar, heykeltıraş ve feminist filozoftur.

Ann Cudd, Boston Üniversitesi Sanat ve Bilim Fakültesi dekanıdır. Daha önce başkan yardımcısı ve lisans dekanlığının yanı sıra Kansas Üniversitesinde felsefe profesörüydü. Ayrıca kadınlar, cinsiyet ve cinsellik çalışmaları programına bağlı bir öğretim üyesidir. Analitik Feminizmin kurucularından biri olan Cudd, Analitik Feminizm Derneğinin kurucu üyelerindendi ve 1995-1999 yılları arasında bu derneğin başkanı olarak da görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Virginia Held</span>

Virginia Potter, liderlik ahlakı, sosyal-politika ve feminizm üzerinde çalışmış filozoftur.

Eva Kittay, SUNY Stony Brook’da seçkin bir felsefe profesörüdür. Başlıca uğraşları feminist felsefe, etik, sosyal ve politik kuram ve bu disiplinlerin maluliyet çalışmalarına uygulanmasıdır. Kittay, 1995’te The Women's Committee of One Hundred’ı yönetmeyi içeren kamuya açık alandaki felsefi kaygıları da belirtmeye çalıştı. Bu kuruluş, o dönemde Amerika Birleşik Devletleri’nde yer alan toplumsal refah reformlarının algılanmış cezalandırıcı mahiyetine karşı çıkıyordu.

Marilyn Frye Amerikan felsefeci ve radikal feminist kuramcıdır. Marilyn Frye; cinsiyetçilik, ırkçılık, boyundurluk ve cinsellik teoriyle bilinir. Eserleri beyaz ırkın üstünlüğü, erkek dokunulmazlığı, gey ve lezbiyenlerin marjinalliği gibi feminist konuların tartışmalarını ortaya çıkarmıştır. Frye açıkça lezbiyendir. Eserlerinin çoğunda özellikle ırk ve cinsiyeti konu alan sosyal kategorileri inceler. Marilyn Frye, adalet perspektifinden konuları ele almasıyla birlikte metafizik, epistemoloji ve sosyal kategorilerin ahlak psikolojisiyle de son derece ilgilendi.

<span class="mw-page-title-main">Harvard University Press</span>

Harvard University Press (HUP), 13 Ocak 1913 tarihinde Harvard Üniversitesi' nin bir parçası olarak kurulmuş ve akademik yayıncılık üzerine odaklanmış bir yayınevi. Amerikan Üniversiteleri Yayınları Birliği üyesidir. 2017 yılında William P. Sisler'in emekli olmasından sonra, üniversite George Andreou'yu müdür olarak atandı.

Bakım etiği, özen etiği ya da bakım/özen etiği kadınlara duyulan saygınlığı, kadın çalışmalarının ahlak felsefesi açısından önemini ve ahlak felsefesinin bazı temel problemlerine kadın bakış açısının verebileceği cevapları merkezi bir konuma yerleştirerek ahlak felsefesinde alternatif bir bakış açısı sunmayı başarmış önemli bir yaklaşımdır. Bu bakımdan bakım/özen etiği, geleneksel etik teorilerden oldukça uzak ve eleştirel bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Bakım/özen etiği, özellikle Batı düşünce tarihi içerisinde 1960'lara kadar dayanan feminist düşünce hareketlerinden kaynaklanarak geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Richard Mervyn Hare</span>

Richard Mervyn Hare, genellikle R. M. Hare olarak anılır, 1966'dan 1983'e kadar Oxford Üniversitesi'nde Felsefe Profesörü görevini üstlenmiş bir İngiliz ahlak filozofuydu. Daha sonra birkaç yıl Florida Üniversitesi'nde ders verdi. Meta-etik konusundaki teorileri yirminci yüzyılın ikinci yarısında etkili oldu.

Feminist etik, geleneksel etik teorilerinin, çoğunlukla erkek egemenliğinde olduğu için, kadının ahlaki deneyimine az değer verildiği inancına dayanan bir etik yaklaşımdır ve bu nedenle etiği dönüştürmek için bütüncül bir feminist yaklaşımla yeniden şekillendirmeyi seçer.

<span class="mw-page-title-main">Theda Skocpol</span> Amerikalı sosyolog

Theda Skocpol, Harvard Üniversitesi'nde Victor S. Thomas Yönetim ve Sosyoloji Profesörü olan Amerikalı sosyolog ve siyaset bilimci. Her iki disiplinde de etkili bir figür olan Skocpol, en çok tarihsel-kurumsal ve karşılaştırmalı yaklaşımların yanı sıra "devlet özerkliği teorisi" ile tanınır. Hem popüler hem de akademik kitle için çok sayıda yazı yazdı. Amerikan Siyaset Bilimi Derneği ve Sosyal Bilimler Tarih Derneği Başkanlığı yapmıştır.

Feminist sanat eleştirisi, daha geniş boyuttaki feminist hareket içinden, hem sanatta hem de kadınlar tarafından üretilen sanatta kadınların görsel temsillerinin eleştirel bir incelemesi olarak ortaya çıkmıştır. Feminist sanat eleştirisi, sanat eleştirisinin önemli bir alanı olmaya devam etmektedir.

Rosemarie "Rosie" Tong, Amerikalı bir feminist filozoftur. 1998'de Feminist Düşünce: Daha Kapsamlı Bir Giriş, feminist teorinin belli başlı geleneklerine genel bir bakış kitabının yazarı, Charlotte North Carolina Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde sağlık bakımı etiği alanında fahri seçkin profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Mary Joe Frug</span>

Mary Joe Frug, 1981'den 1991'e kadar Boston New England Hukuk Fakültesi'nde profesör görevinde yer aldı. Ünlü postmodernist ve feminist hukuk bilimcisi olup yasal postmodern feminist teorinin öncüsü olarak kabul edilmektedir. Çalışmalarının çoğu, ölümünden sonra yayınlanan Postmodern Legal Feminism kitabında toplandı. Kadın ve Hukuk kitabının yazarıdır.

Judith Lewis Herman, ensest ve travmatik stresin anlaşılması ve tedavisine odaklanan Amerikalı psikiyatrist, araştırmacı, öğretmen ve yazardır.

Catharine Alice MacKinnon, Amerikalı radikal feminist hukuk bilgini, aktivist ve yazardır. 1990'dan beri görev yaptığı Michigan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Elizabeth A. Long Hukuk Profesörü ve Harvard Hukuk Fakültesi'nde James Barr Ames Misafir Hukuk Profesörüdür. 2008'den 2012'ye kadar, Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısının özel toplumsal cinsiyet danışmanlığını üstlenmiştir.