İçeriğe atla

Carl Gustaf Emil Mannerheim

Baron
Carl Gustaf Emil Mannerheim
Finlandiya Mareşali
6. Finlandiya cumhurbaşkanı
Görev süresi
4 Ağustos 1944 - 4 Mart 1946
Başbakan Antti Hackzell
Urho Castrén
Juho Kusti Paasikivi
Yerine geldiğiRisto Ryti
Yerine gelenJuho Kusti Paasikivi
Finlandiya Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı
Görev süresi
17 Ekim 1939 - 12 Ocak 1945
Yerine geldiğiHugo Viktor Österman
Yerine gelenAxel Erik Heinrichs
Görev süresi
29 Ocak 1918 - 30 Mayıs 1918
Yerine geldiğiYeni makam
Yerine gelenKarl Fredrik Wilkman
Kişisel bilgiler
Doğum 4 Haziran 1867(1867-06-04)
Askainen, Finlandiya Büyük Dükalığı, Rus İmparatorluğu
Ölüm 27 Ocak 1951 (83 yaşında)
Lausanne, İsviçre
Evlilik(ler) Anastasie Mannerheim, doğum yeri Arapova (1919'da boşandılar)
Mesleği Asker, siyasetçi
Dini Lutheran
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı Rus İmparatorluğu Rus İmparatorluğu (1889-1917)
Finlandiya Finlandiya (1917-1946)
Hizmet yılları 1889-1946
Rütbesi Mareşal
Çatışma/savaşları I. Dünya Savaşı
II. Dünya Savaşı

Carl Gustaf Emil Mannerheim (4 Haziran 1867 - 27 Ocak 1951), Fin asker ve devlet adamı.[1] II. Dünya Savaşı'nda çok üstün Sovyet güçleri karşısında Finlandiya'nın savunulmasına başarıyla önderlik etmiş ve 1944-1946 arasında cumhurbaşkanlığı yapmıştır.[2] Mannerheim'ın savaş suçları davasında yargılanması gerektiği talep edildi, ancak Sovyetler Birliği yargılanmayacağını belirtti.[3]

İsveç asıllı bir aileden geliyordu. 1889'da süvari teğmeni olarak Rus ordusuna girdi. Finlandiya o sırada Rus Çarlığı sınırları içinde yer alıyordu. Mannerheim Rus-Japon Savaşı (1904-1905) ve I. Dünya Savaşı'nda kendini göstererek Rus ordusunda korgeneralliğe ve kolordu komutanlığına yükseldi. 1917'de Rusya'da Ekim Devrimi'nin başlaması üzerine, Rusya'dan bağımsızlığını ilan etmiş olan Finlandiya'ya döndü. Tutucu bir soylu ve monarşi yanlısı olan Mannerheim, Fin İç Savaşı sırasında Bolşevik karşıtı Beyaz Ordu kuvvetlerinin komutanlığını üstlendi (Ocak 1918) ve Almanların da desteğiyle, dört ay süren kanlı bir seferin sonucunda Finlandiyalı Bolşevikleri yenilgiye uğratıp Sovyet kuvvetlerinin ülkeden çıkardı. Aralık 1918'de Finlandiya kral naibi oldu ve cumhuriyetin ilan edildiği 1919'a değin bu görevde kaldı. Herhangi bir devlet görevi üstlenmediği 1919-1931 arasında gönüllü sağlık ve sosyal yardım kuruluşlarında çalıştı.[4][5]

1931'de Ulusal Savunma Konseyi'nin başkanlığına getirilen Mannerheim'ın sekiz yıl süren bu görevi sırasında, Leningrad'ın karşısına düşen Karelya Kıstağını boydan boya geçen ve Sovyetler Birliği'nden gelebilecek saldırıları önlemek üzere planlanan Mannerheim Hattı'nın yapımını tamamladı. Sovyet birliklerinin Aralık 1939'da Finlandiya'ya saldırmasının ardından başkomutanlığı üstlenen Mannerheim'ın komutasındaki Finlandiya ordusu sayıca çok üstün kuvvetler karşısında önemli başarılar elde etti. Ama sonunda Finlandiya yenildi ve 1940'ta oldukça ağır bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldı.[6]

Adolf Hitler'in Mannerheim'in 75. doğum gününü kutlamak için Finlandiya'yı ziyaret ettiğinde (4 Haziran 1942)
Adolf Hitler ile Mannerheim görüşmesi.

Finlandiya Haziran 1941'de tarihsel olarak Finlandiya'ya ait olduğu öne sürülen bazı toprakları geri almak umuduyla Nazi Almanyası'yla birlikte Sovyetler Birliği'ne savaş açtı. Haziran 1942'de Mareşalliğe yükseltilen Mannerheim'ın komutasındaki birlikler Sovyet ordusunun üstünlüğü ele geçirmesi üzerine savaşın başında istila ettikleri topraklardan geri çekilmek zorunda kaldılar. Mannerheim, Sovyetler Birliği'ni ayrı bir barış antlaşması imzalamaya ikna edebileceği düşüncesiyle Ağustos 1944'te Finlandiya cumhurbaşkanlığına getirildi. Eylülde Sovyetler Birliği'yle ateşkes imzalandı. Ama ateşkesten sonra yapılan barış antlaşmasıyla, Finlandiya Sovyetler Birliği'ne 1940'taki barış antlaşmasıyla verdiğinden çok daha fazla ödün vermek zorunda kaldı.

Mannerheim hakkında bir Sovyet propaganda afişi, 1940.

Carl Gustaf Emil Mannerheim, 4 Mart 1946'da sağlık nedeniyle cumhurbaşkanlığından istifa etti. 1946 yılı Haziran ayında, bir perfore peptik ülser nedeniyle ameliyat edildi ve aynı yılın Ekim ayında duodenal Ülser tanısı kondu. Hayatının geri kalanında İsviçre'nin Valmont kasabası Mannerheim'ın ana ikameti oldu. Aynı zamanda İsveç, Fransa ve İtalya'yı ziyaret etti. Mannerheim'ın Ocak 1951'de ölümcül bir mide krizi vardı. Carl Gustaf Emil Mannerheim Lozan'da, İsviçre Kanton Hastanesi'nde 27 Ocak 1951 tarihinde öldü. Tam bir askeri onur ile bir devlet cenaze töreni yapılarak Helsinki Hietaniemi Mezarlığı'na 4 Şubat 1951 tarihinde gömüldü ve bugün Finlandiya'nın en büyük devlet adamı olarak saygınlığını korumaktadır. Mannerheim, mareşal ünvanına sahip olan tek Findir.

Mannerheim'ın Erinnerungen (Anılar) adlı kitabı 1952'de yayımlandı.

Askerî rütbeler

Rütbeler

Rus Ordusunda:

  • 1888: Astsubay
  • 1889: Kornet
  • 1891: Muhafız Kornetleri
  • 1893: Muhafız Teğmen
  • 1902: Muhafız Kaptanı
  • 1904: Yarbay
  • 1905: Albay
  • 1911: Tümgeneral
  • 1917: Korgeneral

Finlandiya Ordusunda:

  • 1918: Süvari Generali
  • 1933: Mareşal
  • 1942: Finlandiya Mareşali
  • 1918: Beyaz Muhafız Başkomutanı: Ocak-Mayıs 1918 arası
  • 1918: Finlandiya Savunma Kuvvetleri Başkomutanı: Aralık 1918'den Temmuz 1919'a kadar
  • 1931: Savunma Konseyi Başkanı: 1931'den 1939'a
  • 1939: Finlandiya Savunma Kuvvetleri Başkomutanı: 1939'dan 1946'ya

Kaynakça

  1. ^ Klinge, Matti. "Mannerheim, Gustaf (1867–1951)". National Biography of Finland. 3 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2017. 
  2. ^ "Carl Gustaf Mannerheim | Biography & Facts | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2022. 
  3. ^ Rajala 2004, s. 104.
  4. ^ Binder, David (16 Ekim 1983). "Finland's Heritage on parade". The New York Times. 3 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2013. 
  5. ^ "Field Marshal Mannerheim, THE FATHER OF FINLAND". 15 Kasım 1945. 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2013. 
  6. ^ "Finland Country Profile – Timeline". BBC News. 25 Eylül 2012. 21 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2013. 
Resmî unvanlar
Önce gelen
Pehr Evind Svinhufvud
Finlandiya Naibi
1918–1919
Sonra gelen
Kaarlo Juho Ståhlberg
Cumhurbaşkanı olarak
Siyasi görevi
Önce gelen
Risto Ryti
Finlandiya cumhurbaşkanı
1944–1946
Sonra gelen
Juho Kusti Paasikivi

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kış Savaşı</span> 1939-1940 yılları arasında Finlandiya ile Sovyetler Birliği arasında geçen savaş

Kış Savaşı ya da Fin-Sovyet Savaşı, II. Dünya Savaşı'nın başlarında Finlandiya ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan savaştır. Savaş, II. Dünya Savaşı ve Sovyetlerin Polonya İstilasından iki ay sonra, 30 Kasım 1939'da Sovyetlerin saldırısıyla başladı ve 13 Mart 1940'ta Moskova Barış Antlaşması'yla sona erdi. Milletler Cemiyeti saldırıyı yasa dışı olarak kabul etti ve 14 Aralık 1939'da Sovyetler Birliği'ni cemiyetten attı.

<span class="mw-page-title-main">İvan Konev</span> Sovyet askeri kumandanı

İvan Konev, II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanya'sının yenilgiye uğratılmasında önemli rol oynayan SSCB'li general, Sovyetler Birliği Mareşali.

<span class="mw-page-title-main">Fin İç Savaşı</span> 1918 yılı Fin İç Savaşı

Fin İç Savaşı, sürmekte olan I. Dünya Savaşı sırasında bağlı bulunduğu Rus İmparatorluğunda Çarlık rejiminin devrilmesinin ardından yaşanan Ekim Devrimi sonrasında bağımsızlığını kazanan Finlandiya'da 27 Ocak-15 Mayıs 1918 tarihleri arasında yaşanan iç savaştır. Solcularla sağcılar arasında yaşanan iç savaş sırasında sosyalistler Kızıllar olarak, karşı taraftaki anti-sosyalistler ise Beyazlar olarak adlandırılmıştır. Kızıllar Sovyetler Birliği, Beyazlar ise Alman İmparatorluğu tarafından askeri ve ekonomik olarak desteklenmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Leningrad Kuşatması</span> 8 Eylül 1941 - 27 Ocak 1944 arası Leningrad’ın Mihver Devletleri tarafından kuşatılması

Leningrad Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde yer alan bir şehir muhasarasıdır. Leningrad kenti, Mihver Devletler'e bağlı kuvvetlerce 8 Eylül 1941 tarihinde son kara bağlantısı da kesilerek kuşatılmıştır. Her ne kadar Sovyet kuvvetleri kente 18 Ocak 1943 tarihinde dar bir kara koridoru açmayı başardıysa da Alman kuşatması, 27 Ocak 1944 tarihine kadar 872 gün sürmüştür. Leningrad kuşatması, modern tarihin en uzun süreli ve en yıkıcı kent kuşatmalarından biridir ve en ağır kayıplarla sonuçlanmış üçüncü kuşatmasıdır. II. Dünya Savaşı'nın diğer en kanlı kuşatmaları, Stalingrad Muharebesi ve Berlin Muharebesi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Devam Savaşı</span> 25 Haziran 1941-19 Eylül 1944 tarihleri arasında meydana gelen ve Kış Savaşının devamı niteliğindeki savaş

Devam Savaşı, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde 25 Haziran 1941 - 19 Eylül 1944 tarihlerinde gerçekleşen savaştır. Kış Savaşı'nın devamı niteliğinde olduğu için bu isimle adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Silahlı Kuvvetleri</span> SSCB Silahlı Kuvvetleri

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Silahlı Kuvvetleri, 1918-1946 yılları arasında Kızıl Ordu ve 1946-1991 yılları arasında Sovyetler Birliği Silahlı Kuvvetleri olarak adlandırılan, önce Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin ve daha sonra Sovyetler Birliği'nin silahlı kuvvetleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Leonid Govorov</span>

Leonid Aleksandroviç Govorov, Kızıl Ordu'nun komutanlarından biri, Sovyetler Birliği Mareşali, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi aday üyesi, Yüksek Sovyet üyesi ve Savunma Bakanı yardımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Kirill Meretskov</span>

Kirill Meretskov, Kızıl Ordu ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Silahlı Kuvvetleri'nin generali, Sovyetler Birliği Mareşali ve Sovyet devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Barış Antlaşması</span> Sovyetler Birliği ile Finlandiya arasında yapılan barış antlaşması

Moskova Barış Antlaşması, Kış Savaşı'nda Finlandiya'nın yenilgiyi kabul etmesi üzerine Sovyetler Birliği ile Finlandiya arasında 21 Mart 1940 tarihinde imzalanan barış antlaşmasıdır. Ancak 25 Haziran 1941 tarihinde Devam Savaşı'nın başlamasıyla antlaşma geçerliliğini yitirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Simo Häyhä</span> Fin keskin nişancı

Simo Häyhä, Kızıl Ordu tarafından Beyaz Ölüm diye bilinen bir Fin keskin nişancısıdır. Kış Savaşı'nda modifiyeli bir Mosin-Nagant tüfeğiyle 505 Sovyet askerini öldürerek bir savaşta onaylanmış en yüksek sayıda düşman askeri öldürme rekoruna sahip olmuştur. Ayrıca daha sonrasında hafif makineli bir tüfek olan 9 mm'lik Suomi ile 200 düşman askeri daha öldürmüş ve teyit edilmiş toplam öldürülen asker sayısını 705'e çıkartıp bu sayıya 100 günden daha az bir sürede ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Risto Ryti</span> 5. Finlandiya cumhurbaşkanı

Risto Heikki Ryti, hukuk eğitimi almış, Fin politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Juho Kusti Paasikivi</span> 7. Finlandiya cumhurbaşkanı

Juho Kusti Paasikivi, Fin politikacı ve eski Finlandiya Cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Muammer Obuz</span>

Muammer Obuz -, Türk siyasetçidir.

Beyaz Muhafızlar, Fin İç Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin desteklediği Kızıllara karşı kazanılan zaferde önemli bir payları olan ve Beyazlara bağlı olan askeri birim. Batıda daha çok Kızıl Muhafızlar'ın zıddı olan Beyaz Muhafızlar olarak bilinirler. Finlandiya'da Suojeluskunta olarak bilinir, İngilizcede ise Koruma Kolordusu, Güvenlik Muhafızları, Sivil Muhafızlar, Ulusal Muhafızlar, Beyaz Milisler, Savunma Kolordusu, Koruma Muhafızları ve Koruma Milisleri olmak üzere çok sayıda karşılığı vardır. Finlandiya Beyaz Ordusu çok sayıda acemi asker, yeni askere alınanlar, Almanya'dan gelen eğitimli askerler ve paramiliter gruplardan oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Antti Hackzell</span> 17. Finlandiya başbakanı

Antti Verner Hackzell, Ulusal Koalisyon Partisi'nden ve 1944'te Finlandiya Başbakanı olan Fin siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Maxime Weygand</span> Fransız asker (1867-1965)

Maxime Weygand, Fransız general.

<span class="mw-page-title-main">Finlandiya hükümdarları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, 1919'da cumhuriyet kurulana kadar Finlandiya hükümdarlarının listesidir. Bu listede ayrıca İsveç kralları, Kalmar Birliği hükümdarları ve Finlandiya Büyük Dükleri de yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hitler ve Mannerheim kaydı</span>

Hitler ve Mannerheim kaydı, Nazi Almanyası Führeri Adolf Hitler ile Finlandiya Savunma Kuvvetleri Komutanı Carl Gustaf Emil Mannerheim'ın Devam Savaşı sırasında 4 Haziran 1942'deki 75. doğum gününü onurlandıran gizli bir ziyaretin ses kaydıdır. Finlandiya yayın şirketi Yle'nin mühendisi Thor Damen, Hitler'in ilk 11 dakikasını ve Mannerheim'ın özel görüşmesini kaydetti. Damen resmî doğum günü konuşmalarını ve Mannerheim'ın yanıtlarını kaydetmek için görevlendirilmişti. Ancak Damen, konuşma resmî görevden özel konulara geçtikten sonra -Hitler'in bilgisi olmadan- kayıt yapmaya devam etti. Hitler'in gayriresmî bir tonda konuştuğu bilinen tek kaydıdır.

<span class="mw-page-title-main">1919 Finlandiya cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

1919'da Finlandiya'da ilk kez cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı. Ülke 9 Ekim 1918'de Hessen Prensi Frederick Charles'i kral ilan etmesine rağmen, 14 Aralık'ta Charles tahttan feragat etti. Cumhurbaşkanı parlamento vekilleri tarafından seçildi ve Ulusal İlerleme Partisi'nden Kaarlo Juho Ståhlberg 200 oy'un 143'ünü alarak Finlandiya'nın ilk cumhurbaşkanı seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Mannerheim Hattı</span>

Mannerheim Hattı, Finlandiya'nın Sovyetler Birliği'ne karşı Karelya Kıstağı üzerinde inşa ettiği savunma amaçlı bir savunma hattıydı. Bu hiçbir zaman resmi olarak belirlenmiş bir isim olmasa da, Kış Savaşı sırasında Finlandiya Ordusu'nun o zamanki başkomutanı Mareşal Carl Gustaf Emil Mannerheim'ın adıyla Mannerheim Hattı olarak anılmaya başlandı.