
Aleksiad, Doğu Roma (Bizans) İmparatoru I. Aleksios'un kızı Doğu Roma tarihçisi Anna Komnini tarafından yazılmış Orta Çağ biyografik kitaptır.

Vareg Muhafızları, 10. yüzyıldan 14. yüzyıla kadar Bizans imparatorlarının kişisel korumalığını yapan Bizans ordusunun seçkin birliğidir.

Güney İtalya'nın Normanlar tarafından fethi, 11. ve 12. yüzyıllarda güney İtalya bölgesindeki çok sayıda muharebe ve farklı Norman asıllı siyasi aktör tarafından gerçekleştirilen fetih dönemini anlatır. İlerleyen dönemlerde Sicilya Krallığı olarak birleşecek özneler ilk başlarda dağınık olarak bölgede hüküm sürecektir. Krallık, Sicilya Adası ve Güney İtalya'nın yanı sıra Malta ve Kuzey Afrika'da da topraklar elde edecektir.

Hauteville ailesi Normandiya kökenli feodal Norman derebeyi hanedanını anlatır. Aile üyelerinin özellikle İtalya ve Sicilya'da yaptıkları fetihlerle ele geçirdikleri topraklar sonucu Avrupa çapında bilinen bir hale gelmişlerdir. Güney İtalya'nın Normanlar tarafından fethinin yanı sıra İngiltere'nin de fethine katılmışlardır.

Doğu Roma-Norman savaşları, Doğu Roma İmparatorluğu ile Normanlar arasında yaklaşık 1050 yılından 1185 yılına kadar yapılan çok sayıda çarpışmayı anlatır. Savaşların sonunda iki taraf da birbirine kesin üstünlük sağlayamayacak ve güçten düşecektir. Doğu Roma İmparatorluğu Anadolu bölgesine doğru egemenliğini genişleterek ilerleyen Türk kavimlerinin saldırıları sonucu güçten düşecek, Normanların ve özellikle Hauteville ailesinin Sicilya Krallığındaki egemenliği ise Hohenstaufen Hanedanı tarafından devrilecektir.
Basileios III, Boioannes olarak çağrılır ve İtalyanca: Bugiano, 1017 - 1027 yılları arası Bizans'ın İtalya Katepanonu ve zamanının en önemli Bizans generallerinden biri. Başarıları yüzlerce yıldır süren düşüş sonrası Güney İtalya'da İmparatorluğun yeniden başak güç olmasını sağlamıştır. Diğer yandan İtalya'nın Mezzogiorno diye adlandırılan tüm güney bölgesinin güç yapısına Norman maceracılar girmiş ve nihai yararlananlar olmuşlardır.

IV. Pandulf üç ayrı dönem Capua Prensi.

Bizans ordusu veya Doğu Roma ordusu, Bizans donanmasının yanında hizmet veren Bizans silahlı kuvvetlerinin başlıca askeri organıydı.

Dirrahium Muharebesi, 18 Ekim 1081'de I. Aleksios komutasındaki Bizans İmparatorluğu ile Puglia ve Calabria Dükü Robert Guiscard komutasındaki Güney İtalya Normanları arasında gerçekleşen muharebe. İlirya'nın başkenti Dirrahium yakınlarında meydana geldi ve Norman zaferi ile sonuçlandı.

Komninos restorasyonu Komninos Hanedanı yönetiminde Bizans İmparatorluğu'nun askeri, mali ve toprak olarak tekrar gelişmesine tarihçilerin verdiği terim. I. Aleksios'un tahta çıktığı 1081 yılında başlar, I. Andronikos'un öldüğü 1185 yılında biter. I. Aleksios Dönemi'nin başlangıcında, imparatorluk, Selçuklu Hanedanının 1071 yılında Malazgirt Meydan Muharebesi galibiyetiyle sarsılmıştı. İmparatorluk, Güney İtalya'daki üslerinden Balkanlar'ı istila eden Robert Guiscard'ın Normanları tarafından da tehdit ediliyordu. Bütün bunlar olurken imparatorluğun askeri kurumu kargaşa içinde ve paralı askerlere giderek daha fazla bağımlı hale geliyordu. Önceki imparatorlar, aynı zamanda, Konstantinopolis'in büyük altın birikimlerini de çarçur etmişlerdi, böylece imparatorluğun savunması bozulmuş ve boşlukları doldurmak için de az sayıda asker vardı.
Dirrahium Theması Adriyatik denizi kıyılarını kapsayan günümüz Arnavutluk'unda kurulmuş Bizans İmparatorluğu theması. 9. yüzyıl başlarında kurulmuş ve başkenti Dirrahium'un ismini almıştır.

Civitate Muharebesi Güney İtalya'da 18 Haziran 1053 günü Puglia Kontu Humphrey of Hauteville komutasında Normanlar ile Papa IX. Leo tarafından bir araya getirilip Lorraine Dükü Gerard ile Benevento Prensi Rudolf tarafından komuta edilen Svabya-İtalyan-Lombardlar arasında gerçekleşen ve Normanların galip geldiği savaştır.

İtalya Katepanlığı Ana kara İtalyan'nın Monte Gargano'dan Salerno Körfezi'ne çizilen bir hattın güneyinde kalan toprakları içeren Bizans İmparatorluğu eyaletidir. Amalfi ve Napoli bu hattın kuzeyinde olmalarına rağmen, katepanlık üzerinden Konstantinopolis'e bağlılıklarını sürdürdüler. Modern İtalya'nın Capitanata bölgesi ismini Catepanate'dan almıştır.
İoannis Kurkuas, 1008 yılından ölümüne kadar Bizans'ın İtalya Katepanonudur. Kourkouas, birçok önemli general çıkarmış Ermeni kökenli bir ailedendir.
Bari Kuşatması, Orta Çağ sırasında 1068 ile 1071 arasında Robert Guiscard komutasında İtalyan Norman kuvvetlerinin, İtalya'da ana Bizans kalesi ve İtalya Katepanlığı'nın başkenti Bari şehrini kuşatmalarıdır. Kuşatma 5 Ağustos 1068 günü başlamış ve Robert Guiscard'ın şehre girmesiyle 16 Nisan 1071 günü ele geçirilmiştir. Böylece İtalya'daki Bizans hükümranlığı, I. Justinianus'un fethinden beş yüzyıl sonra nihayetinde son bulmuştur.

Melus bir Puglia kasabası olan Bari'den Lombard asilzadesidir ve on birinci yüzyılın başlarında İtalya'daki Bizans katapanlığından kendine özerk bir bölge ayırma hırsı, istemeden de olsa Güney İtalya'daki Norman varlığını ateşledi. Puglia'nın ilk Düküdür.

Olivento Muharebesi, 17 Mart 1041'de Bizans İmparatorluğu ile güney İtalya'daki Normanlar ve onların Lombard müttefikleri arasında Olivento nehri yakınında, gerçek Basilicata ile güney İtalya'daki Puglia arasında yapılmıştır.

Montemaggiore Muharebesi, 4 Mayıs 1041'de, Bizans İtalya'sında Cannae yakınlarındaki Ofanto nehrinde, Lombard - Norman isyancı kuvvetleri ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılmıştır. Norman Guillaume de Hauteville, İtalya'nın Bizans Katepanı Mihail Dokeianos'a karşı daha büyük bir isyanın parçası olan saldırıya öncülük etmiştir. Muharebede ağır kayıplar veren Bizanslılar sonunda mağlup olmuş ve geri kalan kuvvetler Bari'ye çekilmiştir. Muharebe sonucunda Dokeianos değiştirilmiş ve Sicilya'ya nakledilmiştir. Zafer, Normanlar'a artan miktarda kaynak sağlamanın yanı sıra isyana katılan şövalyelerin ayakta kalmasını sağlamıştır.

Montepeloso Muharebesi, 3 Eylül 1041'de Lombard - Norman isyancı güçleri ile Bizans İmparatorluğu arasında, güney İtalya'daki Montepeloso yakınlarında yapılmıştır. Exaugustus Boioannes liderliğindeki Bizanslılar isyancılar tarafından çatışmaya zorlanmış ve bir gün süren muharebenin ardından isyancılar Bizans ordusunu yenerek Boioannes'i ele geçirmişlerdir. İsyanın kesin zaferi, Bizanslıları kıyı şehirlerine çekilmeye zorlamış ve güney İtalya'nın tüm iç kısımlarının kontrolünü Normanlar ve Lombardlar'a bırakmışlardır.

Guillaume de Hauteville ayrıca Guillaume Demir Kol olarak bilinir, Hauteville ailesinin servetinin kurucusu olan bir Norman maceracıdır. Hauteville'li Tancred'in on iki oğlundan biri, on birinci yüzyılın ilk yarısında küçük kardeşi Drogo ile birlikte, Aversa kontu Rainulf Drengot yönetimindeki Normanlar tarafından yapılan yardım taleplerine yanıt olarak Güney İtalya'ya seyahat etmiştir.