İçeriğe atla

Caelidracones

Caelidracones
Yaşadığı dönem aralığı: 164-66 myö
Kalloviyen-Senozoyik 
Geosternbergia sternbergi iskeletinin replikası, dişi (solda) ve erkek (sağ), Toronto, Kanada
Tropeognathus mesembrinus'un iskelet rekonstrüskiyonu Brezilya Ulusal Müzesi
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Takım:Pterosauria
Klad:Pterodactyliformes
Klad:Caelidracones
Unwin, 2003
Alt gruplar[1]

Caelidracones, gelişmiş bir teruzor kladıdır.[2]

Caelidracones kladı, 2003 yılında David Unwin tarafından Anurognathus ammoni ve Quetzalcoatlus northropi'nin son ortak atası ve tüm soyundan gelenlerden oluşan grup olarak tanımlandı.[3]

Caelidracones adı, Latince caelum, "gökyüzü" ve draco, "ejderha" sözcüklerinden "gökyüzü ejderhaları" anlamına gelir ve Harry Govier Seeley'nin 1901 tarihli Gökyüzünün Ejderhaları (Dragons of the air) adlı kitabına bir göndermedir.

Sınıflandırma

Unwin'in orijinal sınıflandırmasında, Caelidracones, Macronychoptera içindeki Dimorphodontidae'nin kardeş grubu olarak kabul edildi ve Anurognathidae ile Lonchognatha'dan oluşuyordu.[3] Teruzor ilişkileriyle ilgili daha yeni araştırmalar, anurognathidler ve pterodaktiloidlerin kardeş gruplar olduğunu bulmuştur, bu da Caelidracones'i sadece bu iki kladla sınırlayacaktır.[1]

Aşağıda, Longrich, Martill ve Andres, 2018 tarafından sunulan filogenetik analizin sonuçlarını gösteren bir kladogram bulunmaktadır. Bu çalışma, iki geleneksel ctenochasmatoidler ve kin grubunu, diğer tüm pterodaktiloidlerin Eupterodactyloidea'da gruplandırıldığı, erken bir dallanma grubu olarak buldu.[4]

 Caelidracones 

Anurognathidae

 Pterodactyloidea 

Kryptodrakon

Lophocratia
Archaeopterodactyloidea 

Germanodactylidae

 Euctenochasmatia 

Pterodactylus

Ctenochasmatoidea

Eupterodactyloidea 

Haopterus

Ornithocheiroidea

Piksi

 Pteranodontoidea 

Ornithocheiromorpha

Pteranodontia

 Azhdarchoidea 

Tapejaromorpha

Neoazhdarchia

Kaynakça

  1. ^ a b Andres, Brian; Myers, Timothy S. (Eylül 2012). "Lone Star Pterosaurs". Earth and Environmental Science Transactions of The Royal Society of Edinburgh (İngilizce). 103 (3-4): 383-398. doi:10.1017/S1755691013000303. ISSN 1755-6910. 23 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2021. 
  2. ^ "†unranked clade Caelidracones Unwin 2003 (pterosaur)". Paleobiology Database. Fossilworks. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2016. 
  3. ^ a b Unwin (2003). "On the phylogeny and evolutionary history of pterosaurs". Geological Society, London, Special Publications. 217 (1): 139-190. doi:10.1144/GSL.SP.2003.217.01.11. 
  4. ^ Longrich, N.R., Martill, D.M., and Andres, B. (2018). Late Maastrichtian pterosaurs from North Africa and mass extinction of Pterosauria at the Cretaceous-Paleogene boundary. 24 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. PLoS Biology, 16(3): e2001663. DOI:10.1371/journal.pbio.2001663

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Teruzor</span> soyu tükenmiş sürüngen takımı

Teruzor veya pterozor Pterosauria takımına ait soyu tükenmiş uçan sürüngenler kladıdır. Geç Triyas'tan Kretase'nin sonuna kadar yani Mesozoyik'in büyük bir bölümünde yaşadı. Teruzorlar, uçabildiği bilinen en eski omurgalıdır. Ön ayak bileklerinden çıkan dördüncü parmak uzayarak; deri, kas ve diğer dokulardan oluşan zardan kanatlarına destek oluyordu.

<span class="mw-page-title-main">Dinosauromorpha</span>

Dinosauromorpha veya dinozoromorf, dinozorları ve ona yakın bir takım akrabalarını da içeren avemetatarsalian arkozorların bir kladı. Başlangıçta dinosauriformları ve lagerpetidleri içerecek şekilde tanımlandı ancak daha sonra yapılan çalışmalar teruzorları bu tanımdan çıkarmıştır. Kuşlar günümüzde hayatta kalan tek dinozoromorftur.

<span class="mw-page-title-main">Eutheria</span> memeli kladı

Eutheria, keselilere göre etenelilerle daha yakından ilişkili olan tüm doğurgan memelileri (Theria) kapsayan bir kladdır.

<i>Dimorphodon</i> bazal teruzor cinsi

Dimorphodon, Avrupa'nın erken Jura Dönemi'nden orta büyüklükte bir teruzor cinsiydi. 1859'da paleontolog Richard Owen tarafından adlandırılmıştır. Dimorphodon, Yunanca "iki" anlamına gelen δι (di), "şekil" anlamına gelen μορφη (morphe) ve "diş" anlamına gelen οδων (odon) kelimelerinden türetilmiştir ve "iki biçimli diş" anlamına gelir. İsmi, çenelerinde iki farklı diş tipine sahip olduğu gerçeğine atıfta bulunur.

Teruzor cinsleri listesi, yerel dilde yazılan terimler de dahil olmak üzere Pterosauria takımına dahil edilen tüm cinsleri alfabetik bir sıralama ile göstermektedir. Liste yaygın bir şekilde kabul edilmiş olan geçerli tüm cinslerin adlarını içerdiği gibi günümüzde artık geçerli olmayan cins isimlerine, şüpheli olarak görülen adlara, resmi olarak yayınlanmayan veya açıklanmamış olan terimlere, bunun yanında daha geçerli olan isimlerin genç sinonimlerine ve de artık teruzor olarak kabul edilmeyen canlı gruplarının isimlerine de buna dair bilgi vermek açısından yer vermektedir. Aşağıdaki listede toplam olarak 179 farklı cins ismi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avemetatarsalia</span> arkozor sürüngen kladı

Avemetatarsalia, 1999 yılında Britanyalı paleontolog Michael Benton tarafından, timsahlardan çok kuşlara daha yakın olan tüm taç grubu arkozorlar için oluşturulmuş bir kladdır. Ayrıca Panaves terimi de timsahlardan çok kuşlarla daha yakın akraba olan tüm yaşayan veya soyu tükenmiş hayvanlar için kullanılır. Hemen hemen tüm avemetatarsaliyenler, benzer bir ayrıma sahip Ornithodira alt grubunun üyeleridir. Ornithodira, dinozorların ve teruzorların son ortak atası ve onun soyundan gelenler olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Anurognathidae</span> küçük teruzorları içeren bir familya

Anurognathidae, Geç Jura ve Erken Kretase dönemlerinde Avrupa, Asya ve muhtemelen Kuzey Amerika'da da yaşamış, kısa kuyruklu, küçük bir teruzor familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Archosauromorpha</span> sürüngen kladı

Archosauromorpha, lepidozorlardan ziyade arkozorlarla daha yakından ilişkili tüm sürüngenleri içeren bir diapsid sürüngen kladıdır. Archosauromorflar ilk olarak Orta Permiyen döneminde ortaya çıktı ancak Triyas devrinde çok daha yaygın ve çeşitli hale geldiler.

<i>Quetzalcoatlus</i> dev teruzor cinsi

Quetzalcoatlus, bugünkü Kuzey Amerika'da Geç Kretase döneminin son aşamasında (Maastrihtiyen) yaşamış, Azhdarchidae familyasından soyu tükenmiş bir teruzor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Archosauriformes</span> sürüngen kladı

Archosauriformes, Geç Permiyen'de bir süre önce arkozoromorf atalarından gelişen diapsid sürüngenlerin bir kladıdır. Jacques Gauthier (1994) tarafından, Proterosuchidae ve Archosauria'nın [timsahları, teruzorları ve dinozorları içeren grup] son ortak atası ve tüm soyundan gelenler olarak tanımlandı. Phil Senter (2005), onu Proterosuchus ve Archosauria'yı içeren özel klad olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Novialoidea</span> teruzor kladı

Novialoidea en geç Erken Jura'dan en geç Geç Kretase'ye kadar yaşamış, fosilleri Antarktika hariç tüm kıtalarda bulunmuş, soyu tükenmiş bir macronychopteran teruzor kladıdır.

<span class="mw-page-title-main">Monofenestrata</span> teruzor kladı

Monofenestrata, Wukongopteridae familyasını ve Pterodactyloidea alt takımını içeren, sırasız bir teruzor grubudur.

<i>Tapejara wellnhoferi</i> Kretase teruzoru

Tapejara Brezilya'nın Kretase Dönemi'nden bir teruzor cinsidir. Tapejara'nın tepesi, burun üzerinde yarım daire biçimli bir tepeden ve başın arkasına uzanan kemikli bir çataldan oluşuyordu.

<i>Dsungaripterus</i> Kretase teruzoru

Dsungaripterus, ortalama kanat açıklığı 3 metre (9,8 ft) olan bir dsungaripterid teruzor cinsidir. Dsungaripterus, Erken Kretase döneminde şimdiki Çin'de yaşadı ve ilk fosili Junggar Havzası'nda bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Dsungaripteridae</span> teruzor familyası

Dsungaripteridae, Pterodactyloidea alt takımından bir teruzor familyasıdır. İyi karasal yeteneklere ve iç ortamlar için bilenmiş uçuşa sahip sağlam teruzorlardı.

<i>Darwinopterus</i> bazal ve kısa kuyruklu teruzorlar arası geçiş fosili

Darwinopterus, Çin'de keşfedilen ve adını doğa bilimci Charles Darwin'den alan bir teruzor cinsidir. 30 ila 40 arasında fosil örneği tespit edilmiştir; tümü, 160.89-160.25 milyon yıl öncesine, orta Jura dönemine tarihlenen Tiaojishan Oluşumu'ndan toplanmıştır. Tip türü, D. modularis, Şubat 2010'da tanımlanmıştır. D. modularis, hem uzun kuyruklu (rhamphorhynchoid) hem de kısa kuyruklu (pterodaktiloid) teruzorların özelliklerini gösteren bilinen ilk teruzordu ve iki grup arasında bir geçiş fosili olarak tanımlandı. İki ek tür, D. linglongtaensis ve D. robustodens, sırasıyla Aralık 2010 ve Haziran 2011'de aynı fosil yataklarından tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Obazoa</span> ökaryot kladı

Obazoa Amoebozoa kladına kardeş olarak sunulmuş bir ökaryot kladıdır. Obazoa; Breviatea, Apusomonadida ve Opisthokonta birleşiminden oluşur. Obazoa terimi, Opisthokonta, Breviatea ve Apusomonadida kelimelerinin akronimi olan OBA'ya dayanır.

<span class="mw-page-title-main">Laurasiatheria</span> memeli üst takımı

Laurasiatheria, Eulipotyphla takımı ile Scrotifera kladını içeren bir plasentalı memeliler üst takımıdır. Kardeş grubu Euarchontoglires ile birlikte Boreoeutheria magna takımını oluşturur. Laurasiatheria taksonu içinde sınıflandırılan hayvanların benzer gen dizilimlerine dayanarak keşfedildi. Grubu birleştirmek için ortak anatomik özellikler henüz ortaya konmadı. Laurasiatheria kladı DNA dizilim analizleri ve retrotranspozon varlık/yokluk verilerine göre temellendirildi. Üst takım, Pangea bölünmeye başladıktan sonra Gondvana'dan ayrılan Lavrasya süperkıtasında ortaya çıktı. En son ortak atasının yaklaşık olarak 76 ila 90 milyon yıl önce soyunun ayrıldığı varsayılmaktadır.

<i>Pterodactylus</i> teruzor cinsi

Pterodactylus, soyu tükenmiş bir teruzor cinsi. Cinse ait bilinen tek tür olan Pterodactylus antiquus, tanımlanmış ve uçan sürüngen olarak adlandırılmış ilk teruzor olup ilk keşfedilmiş tarih öncesi sürüngenlerden biridir. Pterodactylus'un fosil kalıntıları, özünde, yaklaşık 150,8 ila 148,5 milyon yıl önce Geç Jura döneminden kalma, Almanya'nın Bavyera kentindeki Solnhofen kireçtaşında bulunmuştur. Pterodactylus'un daha parçalı kalıntıları, Avrupa ve Afrika'nın başka yerlerinde tespit edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pterosauromorpha</span>

Pterosauromorpha, teruzorları ve onlara dinozorlardan ve onların yakın akrabalarından daha yakın olan tüm taksonları içeren, Ornithodira'nın iki temel ayrımından biridir. Teruzorlara ek olarak, Pterosauromorpha ayrıca Lagerpetidae bazal kladını ve diğer bazı Geç Triyas ornitodiranlarını içerir.