İçeriğe atla

Cabinda Bölgesi

Koordinatlar: 5°03′G 12°18′D / 5.050°G 12.300°D / -5.050; 12.300
Kabinda ve Angola haritası
Angola haritası, Kabinda açık yeşil ile gösterilmektedir
Kabinda'nın logosu
Kabinda bölgesinin ayrılıkçılar tarafından kullanılan gayri resmi bayrağı

Cabinda veya Kabinda Bölgesi, Angola'nın 18 yönetim bölgesinden birisidir.

Angola toprakları ile herhangi bir karasal bağı bulunmamaktadır. Bölge, birçok politik kurum arasında tartışmalı bir statüye sahiptir. Bölgenin yönetim merkezi aynı isimli Kabinda'dır.

Coğrafya

Yüzölçümü 7.270 km² olan bölge, bağlı bulunduğu Angola'dan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne ait dar bir şeritle ayrılmaktadır. Bu dar şerit ile KDC'nin Atlas Okyanusu'na kıyısının olması sağlanmıştır. Ayrıca buradaki sınır çizgileri tarihsel ülkeler olan Loango, Ngoyo ve Kakongo Krallıklarına kadar geri gitmektedir. 1885 yılında Berlin'de düzenlenen Kongo konferansı ile bugünkü sınırlar belirlenmiştir. Kabinda güneyinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti bulunurken, kuzeyinde Kongo Cumhuriyeti (Fransız Kongosu) bulunmaktadır.

Nüfus

2007 yılının verilerine göre Kabinda bölgesinin 300.000 kişilik bir nüfusu mevcuttur. Nüfusun neredeyse tamamı Bantu toplumunun bir kolu olan Bakongolardan oluşmaktadır. Bölgede nüfus artış hızı çok hızlı yükselmektedir.

Ekonomi

Kabinda'da kereste, kahve, kakao, kauçuk ve palmiye yağı üretilir ve dünyaya ihraç edilir. 1968 yılından beri petrol çıkarılmaktadır ve günlük üretim 700.000 varil civarındadır. Kabinda'da çıkarılan petrol Angola'nın ihraç ettiği petrolün çok büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Kabinda'da çıkarılan ve ihraç edilen petrolden elden edilen gelir ile Angola devlet giderlerinin %80'ini karşılamaktadır.

Tarihçe

Bölge, ilk olarak 1853 - 1854 yıllarında Portekizliler'in o bölgeye gitmesiyle önem kazanmıştır. Zaman içinde yerli krallıklar Portekiz'in kendilerini koruması için birçok antlaşma yapmış ve yürürlüğe konulmuştur. 1885 yılında Berlin'de yapılan Kongo Konferansı ile güçlü koloni devletleri o bölgeleri kendi istekleri ve arzuları doğrultusunda kendi aralarında paylaşmış ve sınırları meydana getirmişlerdir. Bunun neticesinde birçok Avrupa ülkesinin arka bahçesini oluşturacak ülkeler oluşturulmuş ve yönetilmiştir.

Ancak ilerleyen yıllarda deniz aşırı yolculuklarda ortaya çıkan yüksek meblağlı harcamalar Avrupa devletlerinin yeni düzenlemelere gitmesini sağladı. Bu bağlamda Portekiz 1956 yılında deniz aşırı illeri olan Angola ve Kabinda'nın tek bir sorumlu başkan tarafından yönetilmesini kararlaştırdı.

Afrika'da yaygınlaşan bağımsızlık hareketleri neticesinde Portekiz sömürgesi Angola ve Kabinda'ya da bağımsızlık hakkını ayrı ayrı tanıma durumuna gelmişti. Kabinda ile 1975 yılında sürdürülen bağımsızlık görüşmeleri sırasında Angola, Kabinda'nın kendisinin hakkı olduğunu iddia etmiş ve Kasım 1975 tarihinde gerçekleştirdiği askeri müdahale ile bu toprakları işgal etmiştir. O tarihten bu yana Kabinda'nın bağımsızlığı için savaşan FLEC örgütü ile Angola askerleri arasında yer yer silahlı çatışmalar yaşanmaktadır.

1974 yılında Kabinda, Afrika Birliği Örgütü tarafından Afrika'nın 39. bağımsız devleti olarak birliğe kabul edilmiştir. Ayrıca ayrılıkçılar tarafından ilan edilen Kabinda Cumhuriyeti, Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu (UNPO) nun bir üyesidir.

Son olarak 8 Ocak 2010 tarihinde FLEC örgütü, 2010 Afrika Uluslar Kupası kapsamında Angola'daki kupaya katılmak için otobüs ile Kabinda'dan geçen Togo Milli Takımı otobüsünü silahlarla taramış ve üç kişi bu saldırıda ölmüştür. Bu olay neticesinde Togo kupaya katılmaktan vazgeçmiştir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Angola</span> Güneybatı Afrikada bulunan bir ülke

Angola, resmî adıyla Angola Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneybatı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kimbundu, Umbundu ve Kikongo dillerinde Ngola olarak adlandırılan ülkenin komşularını güneyde Namibya, kuzeydoğuda Kongo DC, doğuda Zambiya oluşturmakta olup, ülkenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır. Angola'ya bağlı olmasına rağmen anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan ve ülkenin kuzeyinde Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Cabinda bölgesi de Kongo Cumhuriyeti'nin yanı sıra yine Kongo DC ile sınıra sahiptir. Resmi dili Portekizcedir.

<span class="mw-page-title-main">Togo</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Togo, resmî adıyla Togo Cumhuriyeti, Batı Afrika'da yer alan bir ülkedir. Kuzeyde Burkina Faso, doğuda Benin ve batıda Gana ile komşudur. Güneyde Gine Körfezi içerisinde yer alan Benin Körfezi'ne kıyısı bulunur. Başkenti ülkenin güneybatı ucundaki Lomé'dir. Yaklaşık 8 milyonluk nüfusu ve 57.000 km²'lik yüzölçümüyle Afrika'nın en küçük ülkelerinden biridir. Gana ve Benin sınırları arasında ortalama uzaklığı yalnızca 115 km olan Togo ayrıca dünyanın en dar ülkelerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Demokratik Cumhuriyeti,, eski adıyla Zaire, Orta Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Sahra Altı Afrika'nın en büyük, Afrika'nın ikinci büyük, dünyanın ise 11. büyük ülkesidir. 105 milyonluk nüfusuyla en kalabalık Frankofon ülkedir. Ayrıca Afrika'nın en kalabalık 4., dünyanın ise 15. ülkesidir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya, Zambiya, Angola, Kongo Cumhuriyeti ve 40 km'lik bir sahil şeridi ile Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Ülkenin başkenti Kinşasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Cumhuriyeti, Afrika kıtasının orta batı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kongo-Brazzaville olarak da adlandırılan ve 1969 ile 1991 yılları arasında Kongo Halk Cumhuriyeti olarak varlığını sürdüren ülkenin sınır komşularını Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo DC, Angola'ya bağlı olan ancak anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan Cabinda bölgesi, Gabon ve Atlas Okyanusu oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Brazzaville'dir.

<span class="mw-page-title-main">MPLA</span> Angolayı 1975 yılındaki bağımsızlığından sonra yöneten siyasi parti

MPLA, Angola'yı 1975 yılındaki bağımsızlığından sonra yöneten siyasi partidir. 1961-1975 yılları arasında bağımsızlık için Portekiz ile savaşmış, 1975-2002 yılları arasında ise çıkan iç savaşta UNITA ve FNLA ile savaşmış ve zafer kazanmıştır.

Angola İç Savaşı yeni bağımsızlığını kazanmış olan Angola'nın Portekiz himayesinden Nisan 1974'te çıkmasından sonra oluşmuş bir ihtilaftır. Afrika'nın en uzun süren anlaşmazlığıdır. 2002 yılında resmen biten ve 27 yıl süren savaş, bitene kadar 500,000 insanın ölümüne ve binlerce insanın da göçüne sebep olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Katanga</span> Demokratik Kongo Cumhuriyetinde şehir

Katanga, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin on bir bölgesinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Sömürge Savaşları</span> Portekiz Ordusuyla Portekiz’in Afrika’daki sömürgeleri arasında 1961-1974 yılları arasındaki yaşanmış savaşlar

Portekiz Sömürge Savaşları, aynı zamanda Denizaşırı Savaş ve Kurtuluş Savaşı olarak da bilinir, Portekiz Ordusuyla Portekiz'in Afrika'daki sömürgeleri arasında 1961-1974 yılları arasındaki savaşların adı. Soğuk Savaş döneminde Afrika kıtasındaki belirleyici ideoloji ve silahlı çatışmalardır. Portekiz, diğer Avrupa uluslarının aksine 1950 ve 1960'lı yıllarda Afrika'daki sömürgelerini bırakmamıştır. 1960'lı yıllarda sayısız silahlı kurtuluş örgütü ülkelerdeki komünist hareketin de gelişmesiyle bağımsızlık savaşı vermeye başlayacaktır. Bölgede ABD, Çin ve aparthayd yönetimindeki Güney Afrika desteğinde örgütlenen anti-komünist silahlı kuvvetlerle bağımsızlık yanlıları arasında iç savaşa varacak çatışmalar yaşanacaktır. Bölgedeki Portekiz'e karşı en belirgin kurtuluş savaşı veren ülkeler Angola, Mozambik ve Gine-Bissau olacaktır. Angola'da MPLA, Gine-Bissau'da PAIGC, Mozambik'de FRELIMO koordineli verdikleri silahlı mücadele karşısında Portekiz yönetimi zorlansa da öldürücü darbeyi 1974 yılında Lizbon'da gerçekleşen Karanfil Devrimi indirecektir. Portekiz Ordusu içerisinde örgütlenen Movimento das Forças Armadas Afrika'da sürmekte olan kanlı sömürge savaşları ve Salazar yönetiminden genel olarak kamuoyunun rahatsızlığı nedeniyle halkı da arkasına alarak darbe yapmış ve devrim sürecini başlatmıştır. Ülkedeki siyasal yapıda çok önemli değişiklikler gerçekleştiren yeni yönetim sömürgelerde kalan askerî birlikleri hızla geri çekecek ve Afrika'daki sömürgelerde iktidar yerel örgütlere hızla bırakılacaktır. Nisan 1974'te Lizbon'da gerçekleşen Karanfil Devriminin sömürge savaşını sona erdirmesinin ardından sömürge ülkelerindeki yüzbinlerce Portekiz vatandaşı ülkeye geri dönmeye başlamış, askerî personelin yanı sıra değişik etnik kökenden Afrikalı-Portekiz dönmüştür. Bu devasa göçten sonra özellikle Angola ve Mozambik'de uzun yıllar sürecek olan iç savaşlar çıkmıştır. Eski sömürge ülkeleri bağımsızlıklarını ilan ettikten sonra ciddi sorunlarla karşılaşacak, ekonomik ve sosyal gerilemenin yanı sıra, yolsuzluk, yoksulluk, eşitsizlik ve merkezi planlama eksikliği bağımsızlık dönemi üzerine kurulan beklentileri yerine getirmeye engel olacaktır. Afrika'da ilk sömürge sahibi olan Avrupalı ülke olan Portekiz, sömürgelerini de en son terkeden ülke olacaktır. Eski sömürgelerdeki ülkeler olan Angola'da Agostinho Neto, Mozambik'de Samora Machel, Gine-Bissau'da ise Luis Cabral devlet başkanı olacaklardır.

<span class="mw-page-title-main">Samora Machel</span> Mozambik devlet başkanı (1975-1986)

Samora Moisés Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi. Machel, Afrika ülkesi Mozambik Halk Cumhuriyeti'nin 1975 yılında bağımsızlığını kazanmasında büyük rol oynamış, 1975 yılında üstlendiği devlet başkanlığını 1986 yılındaki ölümüne kadar yürütmüştür. 1986 yılında devlet başkanlığı uçağı Mozambik, Esvatini ve Güney Afrika Cumhuriyeti sınırlarının olduğu dağlık bölgede yere çakılmış ve Machel ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Gine ve Yeşil Burun’un Bağımsızlığı için Afrika Partisi</span>

Gine ve Yeşil Burun'un Bağımsızlığı için Afrika Partisi veya PAIGC, Gine-Bissau'yu 1973 yılındaki bağımsızlığından 1990'lı yılların sonuna dek yöneten ve 2004 yılından 2005 yılına kadar iktidarda olan siyasi parti. Parti, halihazırda Ulusal Halk Meclisinde çoğunluğa sahiptir. 2007 yılında iktidardaki koalisyonun bir parçası olmuş, 2008 yılında görevden ayrılana kadar PAIGC üyesi Martinho Ndafa Kabi, başbakan olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Angola-Küba ilişkileri</span>

Angola – Küba ilişkileri, iki ülke arasındaki diplomatik, askeri, sosyal ve ticari ilişkileri kapsar. Angola ve Küba arasındaki ikili ilişkiler oldukça gelişkindir. Angola İç Savaşı sırasında Küba Silahlı Kuvvetleri Marksist MPLA iktidarının korunması için UNITA, FNLA ve Güney Afrika Cumhuriyeti Ordusuna karşı savaşmıştır.

Abelardo Colomé Ibarra Kübalı devrimci, asker ve devlet adamı. Küba Devrimci Silahlı Kuvvetlerinde general ve Küba Komünist Partisi kurucusu, Politbüro ve Merkez Komite üyesidir. 2015 yılına dek Küba İçişleri Bakanı ve Devlet Konseyi Başkan Yardımcısı görevinde bulunmuştur. Çok sayıda muharebeye girmiş bir askerdir. Küba Cumhuriyeti Kahramanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Katanga Devleti</span>

Katanga, Afrika kıtasında 1960 ile 1963 yılları arasında bağımsız olan ancak hiçbir ülke tarafından bağımsızlığı kabul edilmeyen devlet.

<span class="mw-page-title-main">Afrika Yılı</span> 1960, 18 Afrika ülkesinin bağımsızlık yılı

Afrika Yılı olarak, Afrika kıtasında 1960 yılında 18 sömürge kolonisinin sömürgesi oldukları ülkelerden bağımsızlığını kazanması sonucu ortaya çıkmıştır. Bir yıl içerisinde birçok ülkenin bağımsızlığını kazanması neticesinde 1960 yılı Afrika Yılı olarak nitelendirilmiştir. Bu bağlamda 14 Fransa, 2 Birleşik Krallık, 1 Belçika ve 1 İtalya sömürgesi bağımsız olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Angola Halk Cumhuriyeti</span> 1975 ilâ 1992 arasında bugünkü Angola Cumhuriyeti sınırları içerisinde hüküm sürmüş devlet

Angola Halk Cumhuriyeti 1975 yılından 1992 yılına kadar bugünkü Angola Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.

Togo başbakanı, Afrika ülkesi Togo'nun bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1956 yılında ülkenin henüz Fransız Togoland ismi ile Fransa koloni bölgesiyken oluşturulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nijerya Kolonisi ve Protektorası</span> Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge

Nijerya Kolonisi ve Protektorası, Afrika kıtasının batısında 1914 ile 1960 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

<span class="mw-page-title-main">Cabinda Yerleşimi Kurtuluş Cephesi</span>

Cabinda Yerleşimi Kurtuluş Cephesi,, Angola eyaleti Cabinda'nın bağımsızlığı için savaşan bir gerilla ve siyasi harekettir. Eskiden Portekiz yönetimi altında, Angola'nın 1975'te Portekiz'den bağımsızlığını kazanmasıyla, bölge yeni bağımsız Angola'nın eksklav eyaleti oldu. FLEC, eski Kakongo, Loango ve N'Goyo krallıklarının işgal ettiği bölgede Cabinda Savaşı'na karşı savaşıyor.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri</span>

Demokratik Kongo Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri, Demokratik Kongo ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Türkiye'nin 1974'ten beri Kinşasa'da büyükelçiliği vardır ve Demokratik Kongo, Ankara'daki büyükelçiliğini 2011 yılında açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Angolası</span>

Portekiz Angolası, Güneybatı Afrika'da Portekiz yönetimi altında bir bölgeydi. 1951 yılına kadar Portekiz Batı Afrikası olarak biliniyordu. İlk olarak Portekizli kâşifler 1483'te Kongo'ya geldiler ve Kongo Krallığı ile diplomatik ilişkiler geliştirdiler daha sonra ilk koloniyi 1575'te Luanda'da kurdular ve Kongo Krallığı ile bazı askeri çatışmalara girdiler. Portekiz, 18. yüzyılda yavaş yavaş iç bölgeleri kolonileştirmeyi başardı. Bununla birlikte, Afrika'daki sömürge mücadelesi sırasında diğer Avrupa güçleriyle yapılan anlaşmayla koloninin iç sınırları belirlendi. 20. yüzyılın başlarına kadar tüm bölgede tam kontrol sağlanamadı. 11 Haziran 1951'de Angola'nın statüsü, denizaşırı Angola Eyaleti'ne ve daha sonra 1973'te Angola Eyaleti'ne yükseltildi. 1975'te Portekiz Angolası, bağımsızlığını kazandı ve Angola Halk Cumhuriyeti kuruldu.