İçeriğe atla

CP/M

CPM-86'dan bir görüntü.

CP/M (Control Program for Microcomputers) Intel 8080/85 ve Zilog Z80 işlemcili mikrobilgisayarlar için Digital Research şirketinin kurucusu Gary Kildall tarafından geliştirilmiş 8-bit işletim sistemi. CP/M, DOS olarak bilinen disk tabanlı işletim sistemlerinin atasıdır.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İşletim sistemi</span> bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten yazılım

İşletim sistemi ya da işletim dizgesi, bir bilgisayarın donanım kaynaklarını yöneten ve uygulama yazılımlarına hizmet sağlayan yazılımların bir bütünüdür. İşletim sistemleri, bilgisayarın donanımı ile uygulama yazılımları arasında bir köprü görevi görerek kullanıcıların sistemle etkileşim kurmasını sağlar. Öne çıkan örnekler arasında Microsoft Windows, macOS, GNU/Linux dağıtımları, Android ve iOS yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Macintosh</span> dizüstü ve masaüstü bilgisayarlara yönelik geliştirilen işletim sistemi

Macintosh, kısaca Mac olarak bilinen ve adını McIntosh Amerikan 1949 ses firmasından alan patent sorunu yaşamamak için Macintosh olarak yazılan, kişisel bilgisayar üreten Apple Computer Inc.'in bir ürünüdür. Ürün yelpazesi 1984 yılında başlamış ve piyasada fare ve grafik arayüz kullanan ilk başarılı bilgisayar serilerinden biri olmuştur. Bu başarıdan dolayı, 1986 yılından itibaren şirketin Lisa, Apple II, Apple III gibi yelpazeleri sonlandırılıp tüm bilgisayarları Macintosh serisi altında toplanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">QDOS</span>

QDOS Seattle Computer Products (SCP) şirketinin Intel 8086 işlemcili makinaları için 1980 yılının ortalarında Tim Paterson tarafından dört ayda yazılmış 16-bit işletim sistemidir. 8086 assembly kodu ile yazılmış yaklaşık 4000 satırdan oluşan, CP/M işletim sisteminin API'leriyle uyumlu QDOS 0.10 sürümü Temmuz 1980′de tamamlandı. Daha sonra SPC 1980 Eylül'de QDOS'un ismini, 86-DOS olarak değiştirerek dağıtıma başladı.

Tim Paterson, Amerikalı bilgisayar programcısı. MS-DOS işletim sisteminin temeli olan QDOS'u yazan kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Digital Research</span>

Digital Research Dr. Gary Kildall tarafından CP/M işletim sistemi ve yan ürünlerinin geliştirilmesi ve pazarlanması için kuruldu. Mikrobilgisayar döneminin ilk büyük yazılım şirketiydi.

HAL,, "İşletim sistemlerinin mimarisinde önemli yer tutan ve donanımlar ile yazılımlar arasında köprü görevi yapan bir yapı; HAL, NT tabanlı işletim sistemlerinde oluşan bu sorundan ötürü geliştirilmiş bir fonksiyondur. Fiziksel donanımlar ile yazılımlar arasındaki bağlantıyı kurarak çalışır hale getirilmesini sağlar. İşletim sistemi çekirdeğinde bulunan ve kendini otomatik olarak düzenleyen bu fonksiyon sayesinde farklı donanımlarda uyum sorunu yaşanmasını engeller. Çalışma prensibi ise; HAL temelde anakart için sürücü olarak kabul edilebilir ve daha yüksek düzeyde bilgisayar dillerinden talimatları doğrudan donanım gibi alt seviye bileşenleri ile iletimi sağlar. Dolayısıyla kendini buna göre programlar ve değişikliklerde sorunsuz bir kullanım sağlar. Windows XP işletim sisteminden sonra tüm tanımlamalar ve değişiklikler tamamen otomatik hale getirilmiştir. BSD, Mac OS X, Linux, CP/M, DOS ve Solaris işletim sistemlerinde de HAL'a benzer bir mimari mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">BIOS</span> EPROM adı verilen bir yonga üzerinde ROM Bellek biçiminde yer alan yazılım

BIOS,. EPROM adı verilen bir yonga üzerinde ROM Bellek biçiminde yer alan bir tür yazılımdır. Bilgisayar açıldığı anda işlemciye tüm diğer donanımları sırasıyla tanıtır. Donanımların temel iletişim protokollerini belirler. İşletim sisteminin başlangıç öğelerinin herhangi bir sürücüden yüklenmesini sağlar. İşletim sistemi çalışırken donanım ve işletim sistemi arasındaki ilişkileri düzenler.

<span class="mw-page-title-main">Dennis Ritchie</span> Amerikalı bilgisayar bilimci

Dennis MacAlistair Ritchie, uzun süre birlikte çalıştığı arkadaşı Ken Thompson ile birlikte C programlama dilini ve Unix işletim sistemini yazan saygın Amerikalı bilgisayar bilimcisi. 1983'te Turing Ödülü'nü, 1999'de Ulusal Teknoloji Madalyası ödülünü aldı. 12 Ekim 2011'de ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">IBM PC-DOS</span> işletim sistemi

IBM PC DOS, IBM Personal Computer Operating Disc System 'in kısaltması, IBM PC ve ardılları/uyumlu sistemler için geliştirilmiş tarihi bir işletim sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık'taki şehirler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, 2015 yılı itibarıyla Birleşik Krallık'ta belirlenen şehirleri listelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tablet bilgisayar</span>

Tablet bilgisayar veya sadece tablet, tek bir ünitede ekran devresi ve batarya bulunan bir mobil bilgisayardır. Tabletler parmak-kalem hareketlerini algılayabilen, fare ve klavye ile kombine edilebilen, kamera ve ivmeölçer gibi sensörlerle donatılan cihazlardır. Temel özellikleri kontrol edebilmek amacıyla ekstra fiziksel tuşlar içerebilir. İçerdiği sanal klavye eklentisi ile kullanılır.

Bir hiper yönetici veya sanal makine monitörü (VMM), sanal makineleri oluşturan ve çalıştıran bilgisayar yazılımı, bellenim veya donanımdır. Bir hipervizörün bir veya daha fazla sanal makineyi çalıştırdığı bir bilgisayara ana makine adı verilir ve her sanal makineye konuk makinesi adı verilir. Hiper yönetici, konuk işletim sistemlerini sanal işletim platformuyla sunar ve konuk işletim sistemlerinin yürütülmesini yönetir. Çeşitli işletim sistemlerinin birden fazla örneği sanallaştırılmış donanım kaynaklarını paylaşabilir: örneğin, Linux, Windows ve macOS örneklerinin tümü tek bir fiziksel x86 makinede çalışabilir. Konuk işletim sistemleri aynı çekirdeğe sahip farklı Linux dağıtımları gibi kullanıcı alanında farklılık gösterebilse de, bu, tüm örneklerin tek bir çekirdeği paylaşması gereken işletim sistemi düzeyinde sanallaştırma ile çelişir.

Sanallaştırma bilgisayar kaynaklarının kullanıcılardan soyutlanması işlemine verilen isimdir. Bunu yapmak için kullanılan metodlar bilgisayar kaynaklarının paylaştırılmasını veya birleştirilmesini sağlar. Sanallaştırmanın ilk hedefi kullanıcıya bir soyutlama tabakası sunarak kullanıcıyı kaynaklardan soyutlamak. Böylece kullanıcı ve kaynaklar arasına bir mantıki katman eklenmiş oluyor. Bir hiper yönetici veya sanal makine monitörü (VMM), sanal makineleri oluşturan ve çalıştıran bilgisayar yazılımı, bellenim veya donanımdır. Bir hipervizörün bir veya daha fazla sanal makineyi çalıştırdığı bir bilgisayara ana makine adı verilir ve her sanal makineye konuk makinesi adı verilir. Hiper yönetici, konuk işletim sistemlerini sanal bir işletim platformuyla sunar ve konuk işletim sistemlerinin yürütülmesini yönetir. Çeşitli işletim sistemlerine sahip birden fazla aygıt, sanallaştırılmış donanım kaynaklarını paylaşabilir. Örneğin; Linux, Windows ve macOS işletim sistemlerinin tümü, tek bir fiziksel x86 makinede çalışabilir. Konuk işletim sistemleri aynı çekirdeğe sahip farklı Linux dağıtımları gibi kullanıcı alanında farklılık gösterebilse de, bu, tüm örneklerin tek bir çekirdeği paylaşması gereken işletim sistemi düzeyinde sanallaştırma ile çelişir.

<span class="mw-page-title-main">Osborne Executive</span>

Osborne Executive oldukça başarılı olan Osborne 1'in devam modelidir. 1983 yılında piyasaya sürülmüştür. Osborne 1'den farklı olarak 124 KB RAM'e, 7 inç ekrana ve CP/M 3.0 işletim sistemine sahiptir. Fiyatı ise 1795$'lık Osborne 1'den oldukça pahalı olup 2495$'dır.

1963-64 UEFA Kupa Galipleri Kupası ulusal kupa şampiyonlarının mücadele ettiği Kupa Galipleri Kupası'nın dördüncü sezonu. Final tekrar maçında Macaristan'ın MTK Budapest takımını yenen Portekiz ekibi Sporting Lizbon, bu kupadaki ilk ve tek şampiyonluğunu kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Unix benzeri</span>

Unix benzeri işletim sistemi, resmi bir UNIX markası olmamasına karşın Unix sistemine benzer şekilde çalışan işletim sistemleridir. Unix benzeri bir yazılım, Unix komut ve kabuğuna benzer işlevlere sahiptir. Bu terimin kullanımı için bir standart yoktur ve bir yazılımın veya işletim sisteminin Unix benzeri olarak adlandırılıp adlandırılamayacağı üzerine farklı görüşler vardır.

Kaon veya diğer adıyla K mezonu, gariplik olarak adlandırılan kuantum sayısı farklarıyla ayrılan dört farklı mezonun her biridir. Kuark modeline göre bir garip kuark ile bir üst ya da alt kuark arasında gerçekleşen bağ durumu ile meydana gelmektedirler. 1947'de, George Rochester ve Clifford Charles Butler tarafından keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lionel Conacher Ödülü</span>

Lionel Conacher Ödülü her yıl Kanada'nın en iyi erkek sporcusuna verilen bir ödüldür. İlk kez 1932'de verilen ödülü kazanan sporcu The Canadian Press (CP) üyelerinin oylarıyla seçilmektedir. Ödül 1950'de CP tarafından Kanada'nın en iyi sporcusu seçilen Lionel Conacher'e atfedilmiştir.

iPadOS iPad için üretilmiş bir mobil işletim sistemi

iPadOS Apple tarafından oluşturulan ve geliştirilen yeni bir mobil işletim sistemidir. WWDC 2019 etkinliğinde iOS 13 ile birlikte tanıtılmıştır. İşletim sisteminin iOS'tan farklı olarak geliştirilmesinin sebebi iPhone ve iPad arasındaki özellikleri farklılaştırmak içindir. 24 Eylül 2019 yılında iPadOS 13, 16 Eylül 2020 yılında iPadOS 14 sürümü, 21 Haziran 2021 yılında iPadOS 15 sürümü, 24 Ekim 2022 yılında iPadOS 16 sürümü, 17 Eylül 2023 yılında iPadOS 17 sürümü tanıtıltı.

<span class="mw-page-title-main">Gary Kildall</span>

Gary Arlen Kildall, Amerikalı bilgisayar bilimcisi ve mikrobilgisayar girişimcisi.