İçeriğe atla

CIA Direktörü

Merkezî İstihbarat Teşkilatı Direktörü
Director of the Central Intelligence Agency
CIA Bayrağı
CIA forsu
Görevdeki
William Joseph Burns

19 Mart 2021 tarihinden beri
Merkezî İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörlüğü
KısaltmaD/CIA
Rapor verilenUlusal İstihbarat Direktörü
Resmî ikametGeorge Bush İstihbarat Merkezi, Langley, Virginia, Fairfax County, Virginia
AtayanAmerika Birleşik Devletleri başkanı (Amerika Birleşik Devletleri Senatosu onayı ile)
Görev süresiSüresiz
ÖnceliMerkezi İstihbarat Direktörü
OluşumAmerika Birleşik Devletleri Yasasının 50. Maddesi
İlk sahibiPorter Goss
VekilMerkezi İstihbarat Teşkilatı Direktör Yardımcısı
Maaş$203,700
Websitesihttps://www.cia.gov/

CIA Direktörü (İngilizce: Director of the Central Intelligence Agency lit.Merkezî İstihbarat Teşkilatı Direktörü), Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu üyesi CIA'in en üst düzey yöneticisi ve yönetici ofisidir.

Amerika Birleşik Devletleri yasası 50. maddesi gereğince CIA direktörü Amerika Birleşik Devletleri başkanı tarafından senato onayı ile atanır. Görevi sırasında Ulusal İstihbarat Direktörü'ne rapor vermekle yükümlüdür.

Tarihçe

Merkezi İstihbarat Direktörü

21 nisan 2005 tarihinde önce Merkezi İstihbarat direktörü yani ''DCI'' günümüz CIA Direktörünün yerini almaktaydı. Merkezi İstihbarat direktörlüğü görevi ABD başkanı Harry S. Truman tarafından 1947 Ulusal Güvenlik Yasası ile oluşturulmuştu.

Merkezi İstihbarat Direktörü 21 nisan 2005 tarihinden önce CIA başkanı, Merkezi İstihbarat Direktörü, Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu başkanı veya direktörü olarak hizmet etti. Ayrıca bu tarih öncesinde Direktör Amerika Birleşik Devletleri başkanı ve Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Konseyi'nin baş istihbarat danışmanı olarak hizmet verdi.

CIA Direktörü

İkinci Dünya savaşı sonrasında ABD başkanı Harry S. Truman tarafından Ulusal Güvenlik Konseyinin öncülü olarak Ulusal Güvenlik Grubu kurdu. Bir sonraki sene ise bu CIA ile Ulusal Güvenlik Konseyi 1947 Ulusal Güvenlik Yasası ile resmi olarak kuruldu. CIA'nın kurulması ise kurumun yönetici görevi 2005 yılına kadar Merkezi İstihbarat Direktörü tarafından yürütüldü.

Resmi olarak CIA direktörünün özgün makam olması ile Porter Goss Merkezi istihbarat direktörlüğünden ilk CIA direktörü oldu. 2017 yılında CIA dönemin ABD başkanı Donald Trump tarafından Amerika Birleşik Devletleri Bakanlar Kurulu içerisine alındı. Daha sonra gelen başkan Joe Biden bu kararı geri çekip CIA direktörünü Bakanlar Kurulundan çıkardı ama Temmuz 2023'te Bakanlar Kuruluna geri alındı.

CIA Direktörlüğüne vekâlet

CIA direktörünün olası bir ölüm, istifa, görevi yerine getiremeyecek hal ve durumlar veya benzeri bir durumda görevde olmaması halinde vekaleten ilk olarak CIA Direktör yardımcısı vekalet eden olası durumlarda vekalet sırası aşağıdaki gibidir:[1]

# Vekiller
1
CIA Direktör Yardımcısı
2
Baş oparesyon müdürü
3
Operasyonlardan Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
4
Analizden Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
5
Bilim ve Teknoloji'den sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
6
Dijital İnovasyon'dan sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
7
Destekten Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
8
Genel Danışman
9
Operasyonlardan Sorumlu Müdür Yardımcısı
10
Birleşik Krallık Kıdemli CIA Temsilcisi
11
Doğu Yakası Kıdemli CIA Temsilcisi
12
Batı Yakası Kıdemli CIA Temsilcisi

CIA Direktörleri

# Porte Adı Görev süresi Atayan
1 Porter Goos[2]21 Nisan 2005 5 Mayıs 2006 George W. Bush
2 Michael Hayden[3]30 Mayıs 2006 12 Şubat 2009 Barack Obama
3 Leon Panetta[4]13 Şubat 2009 30 Haziran 2011 Barack Obama
Michael Morell (Vekaleten) 1 Temmuz 2011 6 Eylül 2011 Barack Obama
4 David Petraeus[5]6 Eylül 2011 9 Kasım 2012 Barack Obama
Michael Morell (Vekaleten) 9 Kasım 2012 8 Mart 2013 Barack Obama
5 John Brennan[6]8 Mart 2013 20 Ocak 2017 Barack Obama
Meroe Park (Vekaleten) 20 Ocak 2017 23 Ocak 2017 Donald Trump
6 Mike Pompeo[7]23 Ocak 2017 26 Nisan 2018 Donald Trump
7 Gina Haspel26 Nisan 2018 20 Ocak 2021 Donald Trump
David Cohen (Vekaleten) 20 Ocak 2021 19 Mart 2021 Joe Biden
8 William Joseph Burns19 Mart 2021 görevde Joe Biden

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Memorandum on Providing an Order of Succession Within the Central Intelligence Agency – The White House". trumpwhitehouse.archives.gov. 9 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  2. ^ "Porter Johnston Goss". Central Intelligence Agency – Library. 23 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2017. 
  3. ^ "Michael Vincent Hayden — Central Intelligence Agency". web.archive.org. 4 Ağustos 2019. 4 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  4. ^ "Leon Edward Panetta — Central Intelligence Agency". web.archive.org. 4 Ağustos 2019. 4 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  5. ^ "David Howell Petraeus — Central Intelligence Agency". web.archive.org. 4 Ağustos 2019. 4 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  6. ^ "John O. Brennan — Central Intelligence Agency". web.archive.org. 22 Temmuz 2019. 22 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  7. ^ "Mike Pompeo — Central Intelligence Agency". web.archive.org. 9 Nisan 2019. 9 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 

Dış Bağlantılar

Resmi Site 1 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">CIA</span> Amerika Birleşik Devletlerinin ulusal istihbarat teşkilatı

CIA, Birleşik Devletler federal hükûmetinin sivil bir dış istihbarat servisidir ve resmî olarak dünyanın dört bir yanındaki ulusal güvenlik bilgilerini, öncelikle insan istihbaratını (HUMINT) kullanarak toplamak, işlemek ve analiz etmekle görevlendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">FBI</span> Amerika Birleşik Devletleri federal kolluk kuvveti

Federal Soruşturma Bürosu, kısaca FBI, Amerika Birleşik Devletleri'nin iç istihbarat ve güvenlik gücüdür. Aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri'nin başlıca Federal kolluk kuvveti organizasyonudur. ABD Adalet Bakanlığı yetki alanı altında çalışır. FBI şu anda ABD İstihbarat Topluluğu'nun üyelerinden biridir ve Adalet Bakanı'na ve Ulusal İstihbarat Direktörü'ne bildirim yapar. ABD'nin bir terörle mücadele, karşı casusluk ve suç araştırma organizasyonu olan FBI'ın tam 200 kategoriden fazla federal suç üstünde yargılama yetkisi vardır.

Ulusal İstihbarat Servisi (NIS) Yunanistan millî istihbarat kuruluşudur. Karargâhı Atina'da yer almaktadır. Genel Müdürü Theodore Dravillas olmaktadır.

<i>The World Factbook</i>

ISSN1553-8133The World Factbook Amerika Birleşik Devletleri Merkezi Haberalma Teşkilatı - CIA tarafından dünyada ülkeleri hakkında toplanan bilgilerin almanak stilinde yayımlandığı bir referans kaynak kitabıdır. Resmi basılmış versiyonuna Ulusal Teknik Bilgi Servisi ve Devlet Matbaası gibi kuruluşlardan ulaşılabileceği gibi Skyhorse Publishing gibi farklı özel matbaalardan da ulaşılabilmektedir. Factbook her hafta kısmi olarak olsa da güncellenen hali ile web sitesi olarak yayımlanmaktadır. Ayrıca bilgisayarda çevrimdışı çalışabilmek için yüklenebilecek şekilde de sunulmaktadır. Yayım, ABD tarafından diplomatik olarak tanınmış olan devletler dahil 267 entitinin demographisi, coğrafyası, iletişim yolları, hükûmet yapısı, ekonomisi ve askeri yapısı hakkında 2-3 sayfalık özet bilgiler vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Jeouzamsal İstihbarat Ajansı</span>

Ulusal Jeouzamsal İstihbarat Ajansı, hem Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı'na bağlı bir harekât destek ajansı, hem de Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğunun altında bir istihbarat ajansıdır. Görevi jeo-uzamsal (GEOINT) haberlerin ulusal güvenliğini destekleyecek biçimde çözümleme, veri toplama, analiz ve dağıtımını yapmaktır. NGA 2003 yılına kadar Ulusal Görüntü ve Haritalama Ajansı (NIMA) olarak adlandırılmaktaydı.

Ulusal Güvenlik Müdürlüğü Afganistan Hükûmetinin iç istihbarat ve güvenlik servisiydi. Merkezi Kabil'deydi ve Afganistan'ın 34 ilinin tümünde saha ofisleri ve eğitim tesisleri vardı. Doğrudan başkana ve meclise karşı sorumluydu. Çoğunluğu ABD Department of Homeland Security tarafından ve geri kalanı NATO ülkeleri tarafından eğitilmiş, aktif olduğu dönemde tahmini olarak 15,000-30,000 personeli olduğu düşünülmüştür. Ulusal Güvenlik Müdürlüğü, Afgan Ulusal Güvenlik Güçlerinin (ANSF) bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Keşif Ofisi</span> Amerika Birleşik Devletlerindeki 17 istihbarat ajansından biri olan kurum

Ulusal Keşif Ofisi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 17 istihbarat ajansından biri olan kurum. Savunma Bakanlığına bağlı olup; Merkezî İstihbarat Teşkilatı (CIA), Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), Savunma İstihbarat Ajansı (DIA) ve Ulusal Jeouzamsal İstihbarat Ajansı (NGA) ile birlikte ülkedeki en büyük beş istihbarat ajansından biri konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri Senatosu İstihbarat Seçilmiş Komitesi</span>

Amerika Birleşik Devletleri Senatosu İstihbarat Seçilmiş Komitesi, Amerika Birleşik Devletleri federal hükûmetine bağlı Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğunu denetleme amacı güden ve Amerika Birleşik Devletleri Senatosu üyelerinden oluşan komite. 1976 yılında, 94. Kongre'de oluşturuldu. Komiteyi oluşturan on beş üyenin sekizini Tahsisat Komitesi, Silahlı Hizmetler Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve Yargı Komitesi'nin çoğunluktaki ve azınlıktaki üyelerinden birer isimden, kalan yedi üyenin ise dördü çoğunluktaki üçü azınlıktaki kesimin isimlerinden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal İstihbarat Direktörü</span> Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti yetkilisi

Ulusal İstihbarat Direktörü, 2004 yılında uygulamaya giren İstihbarat Reformu ve Terörizmin Önlenmesi Yasası gereğince oluşturulan; ulusal güvenlikle ilgili istihbarat konularında Başkan, Ulusal Güvenlik Konseyi ve İç Güvenlik Konseyinin başlıca danışmanlığını, İstihbarat Topluluğunun on yedi üyesinin liderliğini ve Ulusal İstihbarat Programı'nın yöneticiliği ile gözlemciliğini yapmakla yükümlü Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti yetkilisi. İlk Ulusal İstihbarat Direktörü John Negroponte görevine 21 Nisan 2005'te başlarken, günümüzde bu görevde Avril Haines bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Gizli İstihbarat Servisi</span>

Avustralya Gizli İstihbarat Servisi Avustralya ulusal dış istihbarat kuruluşudur. Hem karşı istihbarat dahil olmak üzere diğer ülkelerin istihbarat örgütleri ile bağlantıya geçmek hem de deniz aşırı istihbarat toplamadan sorumludur. ASIS, İngiliz Gizli İstihbarat Servisi (MI6) ve Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ile karşılaştırılabilir.

Güney Afrika Gizli Servisi (SASS) Güney Afrika istihbarat teşkilatıdır. Şu anda, Devlet Güvenlik Ajansı Dış Şubesi olarak bilinir. Tüm askeri olmayan yabancı istihbarat için hizmet kendi içinde karşı istihbarattan sorumludur. Ayrıca, toplama, ilişkilendirilme, değerlendirme ve bu istihbarat analizi gerçekleştirmeden sorumludur.

Ulusal Değerlendirmeler Bürosu Yeni Zelanda'nın istihbarat ajanslarından biridir. 2010 yılında bugünkü durumuna değiştirildiği zaman eskiden Dış Değerlendirmeleri Bürosu olarak biliniyordu. Özellikle ulusal güvenlik konuları açısından, Yeni Zelanda'nın çıkarlarını ilgilendiren olaylara ve gelişmelere ilişkin Başbakanlık değerlendirmeleri, diğer Bakanlıklar, üst düzey yetkililer ve yurt dışında Yeni Zelanda'nın diplomatik görevlerini yerine getirir.

<span class="mw-page-title-main">National Intelligence Coordinating Agency</span>

National Intelligence Coordinating Agency ya da kısaca NICA,, açık ve gizli istihbarat programlarını yürütmekle görevli, Filipin devletinin ana istihbarat toplama ve değerlendirme kurumudur. NICA, ulusal güvenlikle ilgili hem yabancı hem de yerli tüm istihbarat faaliyetlerini yönlendirir, düzenler, gerçekleştirir; ülkenin stratejik istihbarat gereksinimlerine odaklanarak ulusal hükûmetin en önemli istihbarat toplayıcısı olarak hizmet eder.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal İstihbarat Teşkilatı (Şili)</span>

Ulusal İstihbarat Teşkilatı Şili Ulusal Hükûmeti istihbarat kuruluşudur. 2004 yılında oluşturulan kurumun görevi, eşgüdüm ve istihbarat üzerine Başkan'a tavsiyelerde bulunmaktır. Onun şimdiki direktörü Gonzalo Yuseff Quiroz olmaktadır. Bir önceki direktörü Gustavo Villalobos'da Kamu Güvenliği ve Bilgi Müdürlüğü'nün son yöneticisiydi. ANI bütçesi yaklaşık 4 milyon Amerikan dolarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu</span> ABD İstihbarat Topluluğu

Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu, Amerika Birleşik Devletleri'nin dış ilişkilerini ve ulusal güvenliğini desteklemek amaçlı istihbarat faaliyetlerini yürütmek üzere ayrı ayrı ve birlikte çalışan 16 ayrı devlet kurumunun oluşturduğu bir topluluktur. Bu topluluğa üye örgütleri arasında istihbarat teşkilatları, askerî istihbarat ile federal yönetim bakanlıklarına bağlı sivil istihbarat ve analiz büroları bulunmaktadır. İstihbarat Topluluğu'nun başında doğrudan Amerika Birleşik Devletleri başkanı'na karşı sorumlu olan Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) bulunmaktadır.

Bruce O. Riedel (1953) ABD güvenliği, Güney Asya ve terörle mücadele konusu uzmanı Amerikalı dış politika uzmanı ve analist. Brookings Enstitüsü Saban Orta Doğu Politikası Merkezi'nde kıdemli uzman ve Johns Hopkins İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu'nda profesör olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda, Albright Stonebridge Group'ta üst düzey danışman olarak görev almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Senato İstihbarat Komitesinin CIA tarafından uygulanan işkencelere dair raporu</span>

Senato İstihbarat Komitesinin CIA tarafından uygulanan işkencelere dair raporu, Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri Senatosu İstihbarat Seçilmiş Komitesi tarafından hazırlanan, Merkezi İstihbarat Teşkilatının (CIA) gözaltı ve sorgulama sırasında uygulamış olduğu geliştirilmiş sorgulama tekniklerini konu alan rapordur. Rapor, Merkezi İstihbarat Teşkilatının "terörizmle savaş" kapsamındaki faaliyetlerini öncesi, sonrası ve sırasında olarak barındırır. İlk rapor komitede 9'a karşı 6 oyla 13 Aralık 2012 tarihinde kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">CIA Bilim ve Teknoloji Müdürlüğü</span>

CIA Bilim ve Teknoloji Müdürlüğü, CIA'nın Teknoloji adına hizmet veren ofislerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">CIA Üniverstesi</span> Amerikan Merkezli İstihbarat Teşkilatı CIAnın eğitim tesisi

CIA Üniversitesi, Amerika Birleşik Devletleri merkezli CIA'nın temel eğitim tesisidir. 2002 yılında kurulan ve Chantilly, Virginia'da bulunan okulda, kimyasal silah üretiminden yabancı dillere kadar istihbaratla ilgili çeşitli konularda kurslar verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">George Bush İstihbarat Merkezi</span>

George Bush İstihbarat Merkezi, CIA'nın genel merkezidir. Belediyeye ait olmayan alan olan Virginia eyaletindeki Fairfax County'deki Langley'inde bulunmaktadır.